Koalicja Obywatelska pyta o branżowe centra umiejętności

Do ostatniego dzisiaj pytania. Będzie to pytanie do ministra edukacji w sprawie branżowych centrów umiejętności. Będzie to pytanie kierowane przez posłów Koalicji Obywatelskiej. Zapraszam do zadania pytania panią poseł Katarzynę Matusik-Lipiec. Proszę bardzo panie poseł. Panie marszałku, panie ministrze, wysoka izba. Branżowe centra umiejętności są zaawansowanymi technologicznie ośrodkami kształcenia, szkolenia i egzaminowania z danej branży. Oprócz tej funkcji edukacyjno-szkoleniowej pełnią również rolę integrująco-wspierającą oraz doradczo-promocyjną. Stanowią bardzo ważny element powiązania edukacji zawodowej z potrzebami rynku pracy. I niewątpliwie są bardzo ważnym elementem procesu odbudowy prestiżu kształcenia zawodowego w Polsce. Powstanie branżowych centrów umiejętności możliwe było dzięki środkom z Krajowego Programu Odbudowy. Wartość projektu wynosi blisko 1,5 mld zł. Dzięki wsparciu z tych środków powstanie sieć blisko 120 nowoczesnych ośrodków kształcenia, które umożliwią zdobywanie praktycznych umiejętności przy współpracy z pracodawcami i przy wykorzystaniu nowoczesnego sprzętu. Unikatowy charakter branżowych centrów umiejętności wynika z silnie wyspecjalizowania w danej dziedzinie. Dlatego też chciałabym zapytać Pana Ministra, jakie branże zostały do tej pory objęte wsparciem w ramach BCU i jak to wygląda w podziale na poszczególne województwa oraz w jaki sposób będzie mierzona efektywność funkcjonowania sieci branżowych centrów umiejętności. Dziękuję bardzo Pani Poseł. I odpowiada Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, Pan Minister Henryk Kiepura. Proszę bardzo Panie Ministrze. Panie Marszałku, Wysoki Sejmie, odpowiadając na pytanie Pani Poseł dotyczące branżowych centrów umiejętności, wykorzystując i mieszcząc się w przewidzianym czasie, zacznę od kilku zdań dotyczących genezy i powstania pomysłu branżowych centrów umiejętności. Jak już Pani Poseł powiedziała, unikatowego projektu nie tylko w skali Polski, ale w skali Europy. Branżowe centra umiejętności, które już prawie w komplecie zostały otwarte, pełnią funkcję hubów technologicznych i wiedzy, zapewniając dostęp do najnowocześniejszej infrastruktury i metod szkoleniowych. Są bardzo ważnym elementem rozwoju polskiego szkolnictwa zawodowego. Wprowadzenie tej formy instytucjonalnego wsparcia było niezbędne dla utrzymania konkurencyjności polskiej gospodarki. Branżowe centra umiejętności nie tylko wspierają proces kształcenia młodzieży, ale przede wszystkim umożliwiają ustawiczne podnoszenie kwalifikacji i szybkie przekwalifikowanie kadr. Założenia konkursu na utworzenie i wsparcie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności wynikały bezpośrednio z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności. To, co odróżnia branżowe centra umiejętności od innych istniejących placówek, to jego unikatowy charakter, który wynika z jednej strony z silnego wyspecjalizowania branżowych centrów w danej dziedzinie zawodowej, o czym za chwilę, a z drugiej strony ze struktury organizacyjnej centrum, którego działalność jest nierozerwalnie związana z ogólnopolską organizacją branżową w danej dziedzinie zawodowej. Realizując ten program Ministerstwo Edukacji we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji przeprowadziło od grudnia 2022 roku łącznie pięć naborów wniosków, w ramach których zgłosiło się ponad 240 instytucji. I tak na podstawie pierwszego naboru podpisano 50 umów, na podstawie drugiego naboru 23 umowy, na podstawie trzeciego naboru 25 umów, na podstawie czwartego naboru 14 i na podstawie naboru piątego 12. Łącznie na dzisiaj mamy już pewność, że projekt zostanie zrealizowany i powstanie ponad 120 branżowych centrów umiejętności. Wszystkie założenia projektu zostaną zrealizowane, a nawet tych branżowych centrów powstanie więcej niż pierwotnie było planowane. W przypadku rodzaju instytucji wnioskodawców widać wyraźną dominację sektora publicznego, co też jest dla nas bardzo ważne, bo przede wszystkim były to samorządy i szkoły publiczne. Wnioski złożone przez instytucje publiczne stanowią zdecydowaną większość, bo aż 68,5% wszystkich zgłoszeń. Wnioski były składane głównie przez jednostki samorządu terytorialnego pełniące funkcje organów prowadzących szkół, przy których powstawały branżowe centra umiejętności. Tutaj sprawdził się ten model współpracy między samorządem, przedsiębiorczością a edukacją i prawie 70% branżowych centrów jest ulokowanych właśnie w tym obszarze. W przypadku instytucji niepublicznych ich odsetek oscyluje na poziomie około 18,5%. Wnioskodawcy niepubliczni to w większości organizacje branżowe lub niepubliczne organy prowadzące szkoły, przy których powstały branżowe centra umiejętności. Ostatnią kategorią stanowią państwowe jednostki budżetowe. Stanowią najmniejszy odsetek 13%. W tej kategorii wyraźnie dominują branżowe centra umiejętności. Powstały przy szkołach prowadzonych przez ministra rolnictwa, ministra spraw wewnętrznych oraz ministra klimatu i środowiska. W dalszej części wystąpienia powiem ile przy konkretnej ministerstwie powstało branżowych centrów umiejętności. Uzasadnieniem dla włączenia organizacji branżowych w strukturę i funkcjonowanie BCU jest konieczność ścisłego dopasowania kształcenia i szkolenia zawodowego dla rzeczywistych potrzeb polskiego rynku pracy. Branże, w których m.in. powstały branżowe centra umiejętności, o co pytała pani poseł, to automatyka, robotyka i mechatronika, łącznie 7 centrów. Informatyka i elektronika, 7 ośrodków. Przemysł lotniczy i jachtowy, 4. Transport i logistyka, 7. Budownictwo i instalacje, 10. Jak również w odpowiedzi na zmiany demograficzne i potrzeby społeczne powołano liczne ośrodki w obszarach medycyna i opieka, gastronomia, hotelarstwo i turystyka. Jak już było wspomniane we współpracy z ministrem rolnictwa, m.in. rolnictwo i pszczelarstwo, przetwórstwo mięsa, żywności, mleka. Branżowe centra umiejętności powstały we wszystkich województwach. Najwięcej powstało w województwie mazowieckim 16, w małopolskim 15, w śląskim 11 i w opolskim 10. Najmniej w lubuskim 4, w pomorskim 4 i w armijsko-mazurskim 4. Ale we wszystkich 16 województwach te branżowe centra powstały. Myślę, że to duży sukces współpracy, jaka miała miejsce przy realizacji tego wartego 1,5 mld projektu między Ministerstwem Edukacji, Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji, samorządami, branżami zawodowymi i naszymi szkołami, bo tylko we współpracy realizacja tego projektu była możliwa. Kluczowym dowodem na skuteczność wdrażania reformy jest pełna realizacja ambitnych celów postawionych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności. Ministerstwo Edukacji Narodowej realizując ten projekt BCU wszystkie te cele osiągnęło. W imieniu Ministerstwa Edukacji, Panie Minister, chciałbym podziękować wszystkim naszym partnerom, z którymi mieliśmy możliwość pracować przy realizacji tego celu. Jeżeli chodzi o finansowanie, branżowe centra umiejętności mają zapewnione finansowanie na przyszłość. I tak, finansowanie BCU dla branżowych szkoleń zawodowych odbywa się w ramach łącznej kwoty potrzeb oświadlowych dla jednostek samorządu terytorialnego oraz dotacji. I w wyniku wprowadzonych zmian i zabezpieczenia środków w rezerwie zapewnione jest ich finansowanie w najbliższym czasie. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo, Panie Ministrze. Zanim jeszcze przejdziemy do pytania uzupełniającego, to pragnę przywitać uczniów Szkoły Podstawowej w Ososzu i Szkoły Podstawowej nr 2 w Krajewie wraz z opiekunami i zwycięzców konkursu wiedzy o Sejmie, gościących w Sejmie na zaproszenie Pana posła Kazimierza Gwiazdowskiego. Witamy Państwa bardzo serdecznie, pozdrawiamy. Bardzo nam miło Państwa gościć i mamy nadzieję, że wyjadą Państwo z dobrymi wrażeniami z Sejmu. A tutaj kończą się powoli pytania w sprawach bieżących. Ostatnie pytanie uzupełniające zada Pani Poseł Renata Rak. Proszę bardzo. Panie Ministrze, ja chciałabym właśnie dopytać o to finansowanie. Mianowicie ze środków z KPO finansowanie obejmuje utworzenie oraz pierwszy etap funkcjonowania branżowych centrów umiejętności. W praktyce działania finansowe z KPO są realizowane najpóźniej do 30 czerwca tego roku dla późniejszego naboru, o którym Pan Minister mówił. Po wygaśnięciu środków z KPO BCU mają działać już jako trwałe instytucje systemu edukacji zawodowej, czyli prowadzić kursy i szkolenia branżowe, współpracować z pracodawcami, szkołami i uczelniami oraz pełnić funkcje innowacyjno-rozwojowe i doradczo-promocyjne. Moje pytanie, jakie będzie źródło finansowania BCU po wygaśnięciu środków z KPO? Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo Pani Poseł i zapraszam do odpowiedzi ponownie Pana Ministra Henryka Kiepura. Panie Marszałku, Szanowny Panie, Panowie Posłowie, Pani Poseł, tylko ze względu na upływający czas nie zdążyłem w pierwszej części odpowiedzi zawrzeć tej informacji o finansowaniu, więc dotacja celowa, jaką zaplanowaliśmy, przysługuje na każde branżowe centrum umiejętności w wysokości 1 mln zł w przypadku, gdy okres ten obejmuje pełne 12 miesięcy. Jeżeli okres jest krótszy niż 12 miesięcy, dotacja celowa wypłaca się proporcjonalnie do okresu. Środki pochodzą z rezerwy celowej w 2025 i w 2026 roku. Takich uzgodnień dokonał minister edukacji w porozumieniu z ministrem finansowym. Minister, jak odbywa się proces finansowania, bo też takie pytania się pojawiają? Minister edukacji informuje wojewodów o dokonanym podziale środków z rezerwy celowej na dotację celową między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Dotacji celowej poszczególnym jednostkom samorządu terytorialnego udzielają właściwie wojewodowie. I tak w przypadku 10 branżowych centrów umiejętności, które rozpoczęły działalność w pierwszym terminie, czyli do 30 września 2025 roku, dotacja celowa dotyczy okresu od 1 października do 31 grudnia 2025 i od 1 stycznia do 31 grudnia 2026. W 2025 roku każde z tych 10 branżowych centrów, które jako pierwsze zaczęły działać, otrzymało dotację celową w wysokości 250 tys. zł. W 2026 roku dotacja celowa dla tych BCU wynosi 967 488 zł. W przypadku pozostałych branżowych centrów, które rozpoczną działalność w drugim terminie, czyli do 30 czerwca tego roku, dotacja celowa dotyczy okresu od 1 lipca do 31 grudnia 2026 roku i ustalona została dla każdego BCU na poziomie 483 744 zł. Dziękuję.