PiS pyta: Dlaczego drastycznie spadają przyłączenia gazowe?

Więc przejdziemy do kolejnego pytania. Będzie to pytanie zadane przez posłów PiSu do ministra aktywów państwowych. Pytanie będzie w sprawie drastycznego spadku liczby przyłączeń do sieci gazowej polskiej spółki gazownictwa w ostatnich latach oraz braku działań rządu i spółki skarbu państwa w celu odwrócenia tego trendu. Zapraszam pana posła Wiesława Krajewskiego do zadania pytania. Panie marszałku, Wysoka Izbo. Szanowna pani minister, zwracam się z pytaniem dotyczącym niezwykle ważnego problemu, który dotyka zarówno polskie rodziny, jak i przedsiębiorców. Mam na myśli gwałtowny spadek liczby przyłączeń do sieci gazowej w Polsce. Jeszcze kilka lat temu gaz ziemny był traktowany jako racjonalne paliwo przejściowe, stabilne, stosunkowo tanie i dostępne. Dziś jednak obserwujemy sytuację, w której liczba nowych przyłączeń wyraźnie spada, a dostęp do tej infrastruktury staje się coraz bardziej ograniczony. To nie tylko statystyka, to są konkretne konsekwencje dla rodzin, które nie mogą podłączyć domu do sieci, dla przedsiębiorców z sektora MŚP, którzy tracą możliwość stabilnego prowadzenia działalności, dla firm wykończeniowych, które z dnia na dzień mają mniej zleceń. Szanowna pani minister, powstaje zasadnicze pytanie, co właściwie się wydarzyło. Czy mamy do czynienia z efektem nieprzemyślanej polityki energetycznej, czy z chaosu regulacyjnego, który zniechęca do inwestycji, a może z decyzji spółek skarbu państwa, które ograniczają rozwój sieci? Bo dziś przedsiębiorcy i samorządy słyszą sprzeczne komunikaty. Z jednej strony, że gaz ma być paliwem przejściowym, z drugiej, że inwestycje w jego rozwój są ograniczone. To rodzi niepewność, a niepewność zabija inwestycje. Dlatego pytam, jakie są rzeczywiste przyczyny drastycznego spadku liczby przyłączeń do sieci gazowej w ostatnich latach? Jakie konkretne działania i czy w ogóle jakieś działania podejmuje rząd oraz spółki skarbu państwa, aby ten trend odwrócić? Bo dziś nie chodzi już o strategię na papierze, chodzi o realne decyzje, które wpływają na życie ludzi i kondycję polskiej gospodarki. Dziękuję. Dziękuję bardzo, panie pośle. I znów zapraszam do odpowiedzi panią sekretarz Stanów w Instytucie Aktywów Państwowych, panią Elizę Zeidler. Panie marszałku, wysoka izbo, odpowiadając na zadane pytanie po raz kolejny nie sposób wrócić do historii. Ponieważ realizowany w latach 2018-2022 sztandarowy program PSG, tak zwany program przyspieszenia inwestycji, spowodował wybudowanie jedynie dodatkowo niecałych 5 tysięcy przyłączy przy zaangażowaniu kwoty aż 754 milionów złotych. Dla prostego porównania w 2025 roku za kwotę 1 miliarda spółka wykonała ponad 12 razy więcej przyłączy, bo aż ponad 60 tysięcy wraz z niezbędną infrastrukturą. To oznacza, że średni koszt wykonania jednego przyłącza w 2025 roku wyniósł około 17 tysięcy 800 złotych, a w latach 2018-2022 ta kwota wynosiła aż 154 tysiące złotych. Wydaje się, że na tym mogłabym zakończyć tę odpowiedź, ale warto wskazać na inne okoliczności. Warto pamiętać, że PSG jest operatorem systemu dystrybucyjnego, przedsiębiorstwem regulowanym. Oznacza to, że wszelkie pozbawione realnej efektywności decyzje obarczają kosztami poprzez opłaty taryfowe przede wszystkim odbiorców gazu, w tym osoby najniżej sytuowane. Zarząd PSG już po zmianie władzy powołał specjalny zespół do spraw weryfikacji efektywności zadań rozwojowych. Przeprowadzany jest szereg audytów, o wynikach których PSG będzie sukcesywnie informować. Jednym z priorytetów obecnego kierownictwa spółki jest dbałość o nieprzekładanie na klienta końcowego nakładów ponoszonych na realizację inwestycji. W ramach tych działań są m.in. pozyskiwane środki unijne, ponad sześciokrotnie więcej niż w poprzedniej perspektywie finansowej. Oraz prowadzony jest intensywny dialog z odbiorcami w sektorze przemysłowym, elektroenergetycznym i ciepłowniczym. Zarząd podejmuje działania, które pozwalają sprawiedliwie rozłożyć koszty dla odbiorców końcowych. Dlatego aktywnie zabiega o pozyskanie środków publicznych, w tym z funduszy Unii Europejskiej i Krajowych. Ponad 1,2 miliarda z programu Feniks i prawie 400 milionów z KPO. Liczba realizowanych przez spółkę przyłączeń zależna jest od zainteresowania klientów indywidualnych oraz klientów biznesowych spełniających kryteria ekonomiczne określone przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Lawinowy spadek liczby wniosków klientów o przyłączenie do sieci gazowej nastąpił w 2020 roku. I od tego momentu obserwujemy w miarę stabilny poziom. W latach 2023-2024 obserwowany był stabilny poziom zainteresowania przyłączeniem do sieci gazowej, co przełożyło się na wzrost liczby zawieranych umów na nowe przyłącza z 57 tysięcy w 2022 roku do prawie 63 tysięcy w 2024 roku. W roku 2025 spółka wydała ponad 90 tysięcy warunków przyłączenia oraz zawarła blisko 47 tysięcy umów o przyłączenie. Mniejsza liczba zawartych umów wynikała wyłącznie z mniejszej liczby wniosków złożonych przez potencjalnych odbiorców indywidualnych. Jednocześnie w ostatnich trzech latach rośnie liczba klientów biznesowych deklarujących pobór gazu powyżej 110 kW na godzinę, z którymi w 2025 zawarto 2600 umów o przyłączenie, co stanowi wzrost o 17% wobec roku 2024 i 36% wzrostu w porównaniu do roku 2023. Prace nad nową perspektywą strategiczną PSG na lata 26-35, w szczególności przeprowadzone analizy otoczenia organizacji, jednoznacznie wskazują na konieczność położenia szczególnego nacisku na cele oraz wyzwania wynikające z transformacji energetycznej, w tym na przyłączenie podmiotów z branży energetyki zawodowej oraz mniejszych ciepłowni i elektrociepłowni. Jednocześnie otoczenie to wskazuje na zmniejszającą się rolę przyłączeń klientów indywidualnych, co jest zgodne m.in. z projektem Krajowego Planu Renowacji Budynku. Realizacja powyższych wyzwań wymagała odpowiedniego dostosowania struktury organizacyjnej spółki, stanowiącej kluczowe narzędzie wdrażania założeń strategicznych do dynamiczniej zmieniających się uwarunkowań rynkowych, regulacyjnych i technologicznych. Konieczność aktywnej i skoordynowanej współpracy z kluczowymi interesariuszami rynku energii sprawiły, że zarząd spółki zreorganizował w pierwszej kolejności Departament Transformacji Energetycznej, której celem jest koordynacja procesu pozyskiwania biometanu do sieci dystrybucyjnej. Przyłączono w zeszłym roku pierwszą biometanownię do sieci gazowej. Jest już zawartych 21 umów o przyłączenie. Wydano około 1200 decyzji zarówno o świadczeniu możliwości przyłączenia, jak i warunków przyłączenia. Dzięki temu PSG wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne Polski poprzez lokalne, rozproszone źródła biometanu. Oprócz samych przyłączy jednym z celów rozbudowy modernizacji sieci jest poprawa gazowej, jest poprawa jej chłonności, tak żeby zwiększyć wolumeny biometanu, które PSG jest w stanie przyjąć do sieci w konkretnych lokalizacjach. Prowadzony jest aktywny dialog z rynkiem i wprowadzono rozwiązania, które istotnie usprawniły proces planowania takich inwestycji i ich przyłączania do sieci dystrybucyjnej gazu. W marcu bieżącego roku zarząd spółki powołał Departament Kluczowych Klientów Innowacji. Wdrożone zmiany organizacyjne wzmocniły zdolności spółki do skutecznej realizacji strategicznych kierunków rozwoju oraz usprawniły procesy decyzyjne oraz zwiększyły efektywne ukierunkowanie zasobów na obszary o kluczowym znaczeniu dla transformacji energetycznej przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa infrastrukturalnego. Dzięki tym zmianom spółka skupiła swoją uwagę na przyłączeniu podmiotów z branży energetyki zawodowej, czyli produkcji ciepła, energii elektrycznej i pary technologicznej. Do podmiotów z branży energetyki zawodowej w 2025 roku PSG dystrybuowało o 23% więcej paliwa gazowego w stosunku do 2024 roku, 73% więcej w stosunku do 2023 roku. Obsłużono 58 umów na łączną moc przyłączeniową ponad 100 tys. m3 na godzinę w łącznym planowanym rocznym wolumenie przekraczającym 300 m3. Z tych umów dziewięć już zrealizowano, 49 jest w trakcie realizacji. Pozyskane wolumeny były trzykrotniej, wyższe niż w roku 2024. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo pani minister. Pytanie uzupełniające zadaje pan poseł Krzysztof Kubów. Proszę bardzo, panie pośle. Ach, jeszcze zanim pan poseł, to przywitam uczniów. Ale wpierw pytanie kontrolne. Czy państwo są z Łomży? Tak jest. No to witam bardzo serdecznie uczniów z drugiego liceum ogólnokształcącego imienia Marii Konopnickiej z Łomży, z klas trzeciej D i pierwszej B. Tak zostałem poinformowany. Witam także serdecznie nauczycieli. Pozdrawiamy państwa i państwa gościom. Na zaproszenie pani poseł Alicja Łepkowska-Gołaś. Dobrych wrażeń z Sejmu życzymy. Pytanie uzupełniające zadaje pan poseł Krzysztof Kubów. Proszę bardzo. Panie marszałku, panie minister Wysoka Izbo. Panie minister, chciałbym dopytać o bardzo konkretną kwestię. Czy w ostatnich latach zaostrzone zostały kryteria ekonomiczne do formalne przyłączenia do sieci gazowej? Dochodzą do nas liczne sygnały z rynku, że inwestycje, które jeszcze niedawno były opłacalne, dzisiaj są odrzucane, że warunki przyłączenia stały się jeszcze bardziej restrykcyjne niż były poprzednio, a decyzje często są nieprzewidywalne i trudne do uzasadnienia. Dlatego pytam, kto ewentualnie podjął decyzję o zaostrzeniu tych kryteriów? Czy były one konsultowane z Urzędem Regulacji Energetyki i czy przyprowadzono listę ich wpływu na rynek oraz odbiorców końcowych? I odnosząc się też do wystąpienia pani minister, też nie możemy porównywać lat 2020, kiedy mieliśmy okres pandemii, bo to jest niewspółmierne i nie można tego odnosić do innych lat. A po drugie też trzeba zaznaczyć, że koszty przyłączy to też trzeba sobie zaznaczyć, że są różne. Jeżeli to jest odcinek dłuższy, to te koszty przyłączenia są zupełnie inne niż w przypadku jakiejś bliższej odległości, o czym pani minister też mówiła. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle i zapraszam ponownie do odpowiedzi pana ministra. Panią minister, przepraszam bardzo. Panią minister Elizę Seydler. Panie marszałku, Wysoka Izbo, panie pośle odpowiadając na to pytanie uzupełniające, wskazuje, że warunki uzyskania warunków przyłączenia nie zmieniło się. To znaczy te warunki, na jakich można ubiegać się o uzyskanie odpowiedniej decyzji są tożsame. Odmowy wydania warunków wynikają z kwestii technicznych albo ekonomicznych. Albo kwestie techniczne nie pozwalają na wydanie odpowiednich warunków przyłączenia. Albo determinuje to ekonomia, o czym mówiłam wcześniej. Czyli to, jaki jest koszt wykonania danego przyłącza. A ten koszt, tak jak powiedziałam również wcześniej, obciąża odbiorcę końcowego. I zadaniem spółki jest dbanie, ażeby ten koszt, który znajdujemy w taryfie, był na akceptowalnym poziomie. Bo nie jest filozofią budować przyłącza gdzieś zupełnie oddalone od istniejącej infrastruktury, gdzie ten koszt jest olbrzymi. A koszt musi być później poniesiony tak naprawdę przez nas wszystkich. Chciałabym też zwrócić uwagę, że jeżeli podmiot uzyskuje odmowę wydania warunków, to przysługuje od tego odwołanie. Może odwołać się do prezesa Urzędu Regulacji i Energetyki, który poza tym, że przebiega kwestię odwołań, to jest również organem, który sprawuje stałą kontrolę nad wydawaniem warunków. Prezes Urzędu Regulacji i Energetyki otrzymuje informacje o każdej odmowie wydania warunków, w której to odmowie wskazywane są przyczyny, dla których to następuje. Także nie są to zupełnie swobodne, oderwane od rzeczywistości, oderwane od merytorycznego uzasadnienia, pozbawione jakiejkolwiek kontroli, decyzje podejmowane wyłącznie przez spółkę. Przysługują odpowiednie tryby odwołania, są odpowiednie uzasadnienia, dlaczego te warunki przyłączenia nie są możliwe do uzyskania. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo, panie minister. Dziękuję.