Gabriela Morawska-Stanecka - CBA skompromitowane, likwidacja konieczna

Pani Marszałek, Wysoka Izba. Oczywiście będę popierać tę ustawę i chciałabym w kilku słowach powiedzieć dlaczego. Przede wszystkim dlatego, że CBA się skompromitowało. I skompromitowało się nie tylko w ciągu ostatnich lat działalności, ale w zasadzie od samego początku podstawy działalności tego biura były bardzo kontrowersyjne. I chciałabym przypomnieć, że oczywiście chociaż walka z korupcją jest kluczowa, zwłaszcza po przyjęciu w 2003 roku konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych Przeciwko Korupcji, która zobowiązywała państwa sygnatariusze do tworzenia wyspecjalizowanych instytucji, jednak tworzono je bez względu na negatywne doświadczenia innych państw w tej dziedzinie. Już wtedy w trakcie tworzenia wielu prawników i praktyków przestrzegało, że biuro będzie stanowić zagrożenie dla praworządności i swobód obywatelskich. Przede wszystkim nie zapewniono neutralności politycznej CBA. I przypominam Państwu, bo być może niewiele osób o tym pamięta, że w pierwotnej wersji ustawy brakowało nawet definicji korupcji. Biuro oczywiście pod pretekstem walki z korupcją mogło zajmować się dowolną sprawą, czymkolwiek. I oczywiście to robiło, potrzeby polityczne to wyznaczały. I tutaj senator Komorowski mówił, że PO w czasie pierwszego tzw. Tuska chciał zagłodzić CBA, ale zapomniał wspomnieć o tym, że właśnie w 2009 roku zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego i dopiero po tym wyroku wprowadzono definicję korupcji i doprecyzowano misję biura. Jednak nie wyeliminowało to niestety podstawowego problemu. Upolitycznienie biura. Ja będę przypominać do znudzenia te nieudane, ale bardzo medialne i bardzo dobrze sprzedające się akcje. Czyli np. bezprawna prowokacja w 2007 roku wobec posłanki Sawickiej, jakoś przez zupełny przypadek ujawniona przed wyborami w 2007 roku. Afera gruntowa, czyli nieudana prowokacja wobec wówczas wicepremiera rządu Andrzeja Leppera. Za tę sprawę, przypominam, w 2015 roku w pierwszej instancji został skazany Mariusz Kamiński. I oczywiście sprawa, która wciąż jeszcze żyje w mediach, ale również przed wymiarem sprawiedliwości, na szczęście wreszcie będzie żyła, czyli afera tzw. wili kwaśniewskich, którą w zasadzie w Polsce opinia publiczna żyła przez kilkanaście lat. No i oczywiście kwestia kluczowa, która w zasadzie dopełniła pełnej kompromitacji tego biura, to afera Pegasusa. I nie sposób pominąć kwestię, że cały ten system został zakupiony przez CBA w sposób niezgodny z ustawą wówczas obowiązującą o finansowaniu tego biura, ale Pegasus, o czym wciąż powinniśmy przypominać, to nie jest system do podsłuchiwania. To jest system do masowej inwigilacji. Stosowany był nie wobec najgroźniejszych przestępców, nie wobec szpiegów, chociaż i wobec najgroźniejszych przestępców stosowanie tego systemu budzi poważne wątpliwości. Bo jakże można moc dowodową dowodów uzyskanych w ten sposób uznać w procesie, skoro ten system jest w stanie manipulować dowodami, jest w stanie podrzucać maile, smsy, produkować sam materiały w telefonie, w urządzeniu końcowym osoby inwigilowanej. Nie ma to żadnej mocy w żadnym procesie karnym. Oczywiście w procesie karnym prowadzonym przez niezależnym sądem, który będzie orzekał niezawisły sędzia. No ale na to też poprzednia władza miała swoje metody, żeby i również te gwarancje usunąć. Dlatego Pegasus, jego stosowanie wobec polityków opozycji, aktywistów, dziennikarzy, prokuratorów, adwokatów to w zasadzie dopełniło pełnej kompromitacji tego biura. I dlatego likwidacja tego biura jest konieczna. Ale oczywiście nie możemy zapominać o walce z korupcją i stąd ta ustawa oczywiście wprowadza pewne mechanizmy. Ale jeżeli jeszcze chodzi o wypowiedzi moich przedmówców, którzy twierdzili, że policja nie da sobie rady ze sprawami korupcyjnymi, to chciałam przytoczyć dane z 2022 roku. Otóż CBA prowadziło wówczas w sprawie korupcji 694 postępowania. W tym samym czasie policja prowadziła takich spraw między 3 a 4 tysiące. A przecież w sprawach korupcyjnych wyspecjalizowane teoretycznie ustawowo miało być właśnie to biuro. Taka była efektywność działalności, w związku z czym zasadna jest jego likwidacja. Biorąc pod uwagę to, że w Polsce często zdarza nam się wylewać dziecko z kąpielą, to chciałabym na koniec przypomnieć o jednej kwestii. Otóż 26 marca 2026 roku Parlament Europejski przegłosował nową dyrektywę w sprawie zwalczania korupcji. I ta nowa dyrektywa ustanawia wspólne ramy prawne we wszystkich państwach Unii Europejskiej i ujednolica definicję przestępstw korupcyjnych w całej Unii Europejskiej. Harmonizuje kary, wprowadzając unijne minimalne standardy stankcji karnej oraz wzmacnia współpracę pomiędzy krajowymi organami ścigania a instytucjami europejskimi, takimi jak OLAW, EPO, Europol czy Eurojust. Pamiętajmy o tym, że na transpozycję tych przepisów do przepisów krajowych mamy dwa lata, a niektórych z nich trzy lata. Mam nadzieję, że nie będziemy wylewać dziecka z kąpielą, tylko wszystkie siły, które mamy, będzie ministerstwo obecnie przeznaczało na to, żeby wypracować dobre rozwiązania prawne, które wprowadzą te przepisy unijne obowiązujące do naszego systemu prawnego w odpowiednim czasie, tak abyśmy nie musieli z tego tytułu w przyszłości płacić jakichkolwiek kar. Bardzo dziękuję.