Senat: Konferencja nt. problemów z pomocą telefoniczną dla osób dorosłych

Pozwólcie Państwo, że będę mówiła z miejsca tak siedząc, ponieważ nasza konferencja będzie transmitowana online i jest ważne, żeby mikrofony były funkcjonujące, żeby wszyscy Państwo, którzy będą nas oglądać też nas słyszeli. A zatem dwunasta wybiła. Witamy Państwa bardzo serdecznie na dzisiejszej konferencji, której temat brzmi aktualne problemy polskiego ruchu pomocy telefonicznej dla osób dorosłych ze szczególnym uwzględnieniem osób w wieku senioralnym. Dziękujemy pięknie, że odpowiedzieliście Państwo na zaproszenie Senatu, Pani Marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Przybyliście na to dzisiejsze spotkanie, temat niezwykle ważny. Więcej troszkę na ten temat powie przy otwarciu tej konferencji Pani Marszałek, dlaczego dzisiaj tak ważne jest, aby podejmować kwestie spraw związanych ze zdrowiem, czy też kryzysem psychicznym osób dorosłych, nie tylko dzieci i młodzieży, ale już i osób dorosłych i osób w wieku senioralnym. Pozwólcie Państwo, że na początek przedstawię naszych gości, gości honorowych, a zatem już jako pierwsza przedstawiona przed sekundą Pani Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, której jednocześnie bardzo serdecznie dziękuję wraz z całym Prezydium Senatu, że propozycję tejże konferencji przyjęła z akceptacją i wyraziła zgodę i zainteresowanie tematyką dzisiejszego spotkania. I właśnie weszła do nas Pani Minister Marzena Okła-Drewnowicz, Pani Ministra do Spraw Polityki Senioralnej, którą serdecznie witamy. Bardzo, bardzo zainteresowana też tematyką tej konferencji. Rozmawiałyśmy niedaleko, niedalej jak wiosną na ten temat. I również Pani Minister powiedziała tak, róbmy, róbmy, koniecznie spotkajmy się i rozmawiajmy na te ważne tematy. Również nasze zaproszenie otrzymał Pan Minister Krzysztof Gawkowski, Minister Cyfryzacji, jak również Pani Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Państwo ministrowie nie są z nami obecni, ale być może ktoś z osób reprezentujących jeszcze się podczas naszej konferencji pojawi. Ja witam również Panią Dyrektor Agatę Karwowską-Sokołowską, Pani Dyrektor Biura Analiz i Petycji z Kancelarii Senatu. To jest to biuro, które m.in. organizuje te konferencje. Szanowni Państwo, i teraz pozwolę sobie przedstawić dzisiejszych prelegentów podczas tej konferencji. I tak, pierwszą prelegentką będzie Pani Profesor Doktor Habilitowana Nauk Medycznych Grażyna Świątecka. Pani prezes jest założycielką Gdańskiego Telefonu Zaufania, anonimowy przyjaciel i prezesem Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej. Jako drugiego prelegenta witam Pana doktora Adama Kłodeckiego. Pan doktor jest psychologiem klinicznym, psychoterapeutą i specjalistą leczenia uzależnień. A jako trzeciego prelegenta witamy dzisiaj Pana Mecenasa Andrzeja Kurowskiego, radcę prawnego, społecznika, przewodniczącego Zarządu Olsztyńskiego Stowarzyszenia Pomocy Telefonicznej. Witamy bardzo serdecznie wszystkich Państwa uczestniczących i tych, którzy właśnie przyjęli zaproszenie na dzisiejsze spotkanie. Pozwólcie Państwo, że z uwagi na to, że czas mamy dość ograniczony nie przedstawię wszystkich Państwa z imienia, z nazwiska, ale chociaż powiem jakie instytucje dzisiaj są reprezentowane. W związku z tym, że mówimy dzisiaj o telefonach zaufania i pomocy telefonicznej, to przede wszystkim witamy Państwa przedstawicieli organizacji, które świadczą pomoc w zakresie telefonii zaufania w Polsce. Witamy również przedstawiciela Fundacji Ogólnopolskiej Porozumienie Uniwersytetów Trzeciego Wieku, Pani Krystyna Lewkowicz, jako jedyna reprezentantka. Witam bardzo serdecznie przedstawiciela Warszawskiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej, Fundacja ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych. Wiem również, że mamy reprezentację. Witamy przedstawicieli Niebieskiej Linii, Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Witamy również osobę reprezentującą Rzecznika Praw Obywatelskich na naszym spotkaniu, jak również Stowarzyszenia Krajowej Izby Menadżerów Opieki i Zakładu Psychologii Dewiacji Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji na Uniwersytecie Warszawskim. Ja tylko dodam to, co na początku mówiłam, że nasza dzisiejsza konferencja jest transmitowana na stronie Facebook Senatu. Także jeszcze większość z Państwa, którzy nie mogli dzisiaj być z nami, bądź też senatorów czy parlamentarzystów, posłów, mogą przysłuchiwać się naszej dzisiejszej dyskusji. Szanowni Państwo, za chwilkę oddam głos Pani Marszałek Senatu, która otworzy oficjalnie tą konferencję. Ja tylko jeszcze króciutko powiem, jaki jest jej program. Każdy z Państwa otrzymał, wchodząc do sali, program dzisiejszej konferencji, ale ponieważ Państwo, którzy oglądają nas online, mogą nie wiedzieć, to tylko powiem króciutko, że zaraz po uroczystym otwarciu konferencji głos też zabierze Pani Ministra Marzena Okład-Rewnowicz. A następnie przejdziemy do trzech krótkich wykładów, piętnastominutowych. Pierwszy to będzie historia i społeczna rola telefonów zaufania w Polsce. Tutaj Pani Profesor Grażyna Świątecka będzie prelegentką. Drugi temat wystąpienia to telefony zaufania, pomoc osobom w kryzysie psychicznym. I tutaj mamy wsparcie dla psychiatrii. Tu Pan dr Adam Kłodecki wystąpi. I jako trzeci Pan mecenas Andrzej Kurowski na temat aktualnych modeli funkcjonowania telefonów zaufania w Polsce. I tu Pan mecenas będzie również mówił o propozycjach kompleksowych rozwiązań dotyczących pomocy telefonicznej osobom dorosłym, ze szczególnym uwzględnieniem osób w wieku senioralnym. Po tych trzech krótkich wystąpieniach przejdziemy do dyskusji, gdzie będziemy Państwa prosić również o zabranie głosu. Po dyskusji króciutko podsumujemy tę konferencję. Z tej konferencji powstanie zapis stenograficzny. I później na jego podstawie przygotujemy wnioski, najważniejsze spostrzeżenia, które następnie przekażemy Pani Ministrze Marzenie Okład-Rewnowicz, jak również dwóm ministerstwom, na których reprezentantów jeszcze może oczekujemy. I cóż, Pani Marszałek, oddaję głos. Proszę o kilka dobrych słów i otwarcie konferencji. Dzień dobry, witam wszystkich Państwa bardzo serdecznie. Witam Panią Minister, witam Panią Senator, witam wszystkich Państwa. Chciałabym na wstępie wszystkim bardzo serdecznie podziękować, że wybraliście jako Senat, jako miejsce do rozmowy na tak ważny temat, jak telefon zaufania i dostępność dla osób dorosłych, a zwłaszcza seniorów. Dzisiejsze wydarzenie wpisuje się w szereg inicjatyw poświęconych zdrowiu psychicznemu. Wiemy, jak wiele jest do zrobienia w zakresie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. I na ten temat w Senacie już było kilka ważnych konferencji. To temat, o którym tu się w Senacie mówi i często rozmawia. To jest temat, który angażuje coraz więcej osób w Polsce, a każda konferencja temu poświęcona gromadzi naprawdę tłumy. Wiemy o tym w zagadnieniu coraz więcej i krok po kroku budujemy system wsparcia dla dzieci i młodzieży. Skoncentrowani na tym temacie nie możemy jednak zapominać, że wielu dorosłych, a pośród nich wysoki odsetek seniorów, zmaga się z tymi problemami codziennie. Oni również potrzebują łatwo dostępnego i profesjonalnego wsparcia. W Polsce corocznie ponad 600 seniorów i seniorek ponosi śmierć w wyniku samobójstwa. 600 osób. To bardzo wysoka liczba. Samotność, choroby i samodzielność to problemy, z którymi wiele osób nie potrafi sobie poradzić. Dodatkowo w ostatnich latach zdrowie psychiczne wystawione było naprawdę na wiele wezwań. To m.in. pandemia COVID czy wojna na Ukrainie. Tak naprawdę w bardzo krótkim czasie jesteśmy doświadczani w sposób wyjątkowy. A samotnienie w tych okolicznościach prowadzi często do tragedii. Troska o zdrowie psychiczne jest obecnie jednym z najważniejszych wyzwań nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Współczesny człowiek ma coraz większe potrzeby związane ze zdrowiem psychicznym. Teraz częściej dopadają go kryzysy psychiczne i emocjonalne. Bez naszego wsparcia osoba w kryzysie może nigdy nie dotrzeć do gabinetu psychologia i psychiatry. Dlatego pierwszy krok to nauczenie się pierwszej pomocy emocjonalnej. Musimy nauczyć się rozpoznawać, kiedy ktoś jest w kryzysie. Musimy docierać z informacją, gdzie te osoby mogą uzyskać profesjonalne wsparcie. Tu z pomocą wychodzą darmowe infoliniie dla osób w kryzysie psychicznym. To jest jeden z istotnych elementów całego systemu pomocy osobom w kryzysie. Ale to jest także wielki wysiłek setek osób. Anonimowych wolontariuszy i fachowców gotowych wysłuchać, okazać zrozumienie, empatię. Wsparcie osoby przyzywające kryzys. Polacy doceniają taką potrzebę funkcjonowania ruchu pomocy telefonicznej. I przypominam, że taki wielki, spontaniczny zryw, gdy dowiedzieliśmy się o cofnięciu finansowania przez poprzedni rząd. Rząd Telefonu Zaufania dla Dzieci w kryzysie psychicznym. Wówczas do działania ruszyli internauci, którzy w ciągu kilkunastu godzin zebrali ponad milion złotych. Znaczy obywatele wiedzą jak to jest potrzebne i sami wzięli sprawę w swoje ręce. I Polacy uratowali funkcjonowanie tej linii. Ale Polacy nie mogą wyręczać Państwa. Bo społeczna rola Telefonu Zaufania jest nie do przecenienia i zasługuje jej na uwagę. Ale to Państwu musi także wziąć na siebie odpowiedzialność i pomoc w funkcjonowaniu tych linii. Cieszę się bardzo, że dzisiaj jest z nami pani minister Marzena Akład-Drewnowicz, która jest z seniorami od zawsze. I właściwie odkąd ją znam, rozmawia, szuka rozwiązań i pracuje na to, żeby jakość życia seniorów w naszym kraju była coraz lepsza. I mam nadzieję, że także dzisiaj wykorzysta wnioski płynące z dzisiejszej debaty. Dziękuję wszystkim Państwu za angażowanie, że przyjęcie zaproszenia życzę dobrej, konstruktywnej dyskusji. Otwieramy konferencję. Dziękuję pięknie pani marszałek. I poprosimy już tutaj tak pięknie przedstawioną panią minister Marzenę Akład-Drewnowicz, ministrę do spraw polityki senioralnej o zabranie głosu. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję pani marszałek, pani senator. Szanowni Państwo, to jest bardzo ważna konferencja, to wszyscy sobie z tego zdajemy sprawę. Ważne, żeby coraz głośniej mówić o tej potrzebie, bo jestem przekonana, że tutaj w tym gmachu Senatu są dzisiaj zgromadzeni wszyscy ci, którzy to doświadczenie i tę świadomość ważności takiego działania mają. A teraz musimy być po prostu głośniejsi, żeby rzeczywiście telefony zaufania były dostępne. Ja będę z przyjemnością tutaj wsłuchiwała się w rekomendacje, które widzę, że będą przedstawiane podczas tej konferencji. Niestety jest tak, że mam też dużo pracy dziś bardzo, bardzo ważnej takiej, którą muszę dopilnować, więc będę mogła być tyle, ile będę mogła być, ale obiecuję Państwu, że z pewnością będę słuchała przebiegu debaty, a już na 100% zapoznam się z tymi rekomendacjami. Doświadczenia związane z telefonami zaufania tak naprawdę są doświadczeniami na gruncie, powiedziałabym, regionalnym, a nawet lokalnym i one są bardzo różne. I często telefony zaufania, tak jak Państwo sami doskonale wiecie, to po prostu inicjatywa społeczna. Tutaj o niektórych inicjatywach, tak jak Pani Profesor, anonimowy przyjaciel, na pewno będzie mowa, czy też telefon zaufania, który ma miejsce dzięki Olsztyńskiemu Stowarzyszeniu Pomocy Telefonicznej, rozumiem. Też anonimowy przyjaciel. Wiem, że z tą nazwą spotkałam się rzeczywiście już nie po raz pierwszy, natomiast na przykład w Łodzi wiem, że funkcjonuje telefon życzliwości. Także nazwy są bardzo sympatyczne, ale nie o nazwy tu chodzi, tylko naprawdę o potrzebę. Wiemy, że problem samotności zatacza coraz większe kręgi i on będzie coraz większy z uwagi na to, że ta wielopokoleniowość od nas się oddala. Z uwagi na to, że te miejsca zamieszkania, one się coraz bardziej rozstrzeliwują, że tak powiem. Stąd ta potrzeba takiego kontaktu telefonicznego i tej solidarności społecznej, ludzkiej, choćby przez ten prosty telefon jest na wagę złota. Często, Państwo to lepiej wiecie ode mnie, często taki telefon ratuje życie. Ale jak powiedziałam o tym ratowaniu życia, to ja jeden taki chcę Państwu przykład podać z polityki społecznej rodziny i też zawodowo zawsze w tym obszarze. I pamiętam kiedyś w moim biurze poselskim postanowiłam uruchomić taką godzinę polityki społecznej. I zawsze w ciągu tej godziny byłam pod stacjonarnym, wtedy to jeszcze był stacjonarny numer telefonu i przez tą godzinę byłam do dyspozycji, odbierałam ten telefon i rozmawialiśmy. I to było niesamowite, jak pierwszy z tych telefonów otrzymałam od młodego człowieka, mogę powiedzieć od osoby z niepełnosprawnością, która była w kryzysie życiowym, bo zmarła jej bliska osoba i właściwie to powiedział mi później, teraz jesteśmy przyjaciółmi mogę powiedzieć, powiedział mi, że ten telefon mu uratował życie, bo po prostu chciał sobie to życie odebrać. I ta jedna rozmowa. Ja w ciągu tej godziny już z nikim innym nie rozmawiałam, bo przez całą tą godzinę i jeszcze dłużej rozmawiałam z nim i obiecałam mu, że pojadę do niego. I on z tą nadzieją, że ja do niego przyjadę, żył dalej i do dzisiaj się po prostu przyjaźnimy. Więc zdaję sobie z tego sprawę, jak Państwa praca jest cenna. Natomiast naszą rolą rządzących rządu i moją osobiście jest to, żeby wykorzystać Państwa rekomendacje i żeby proponować ich implementacje. Nie wiem w jakiej formie, bo nie wiem jakie rekomendacje będą, ale ze swojej strony proponuję po pierwsze, oczywiście wsłucham się w rekomendacje, a po drugie nawet jestem tutaj gotowa, żeby umówić takie bardziej robocze spotkanie w Kancelarii Premiera, tam gdzie urzęduję, żeby na roboczo na temat tych rekomendacji porozmawiać. I to są takie rzeczy, które chciałam Państwu na wstępie powiedzieć. Już się wyłączam, wsłuchuję. Na razie w realu, a później online. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękujemy Pani Minister. Ja tylko jeszcze dodam, że to dzisiejsze spotkanie na pewno nie będzie należało do najłatwiejszych emocjonalnie, dlatego, że temat jest niezwykle trudny. I chociażby ten przykład, o którym Pani Minister wspomniała, no to już możemy być świadomi tego, że będziemy poruszali rzeczywiście trudne treści, ale trzeba o tym mówić. Trzeba o tym mówić, a zatem zaczynamy i poprosimy jako pierwszą Panią Prezes Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej, Panią Profesor Grażynę Świątecką, aby przybliżyła nam sprawę historii i społecznej roli telefonów zaufania w Polsce. Zapraszamy Pani Profesor. Tylko tam jeszcze mikrofonik. O, włączymy zaraz. Już, już, już. Proszę, dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. W 1967 roku. Równolegle do tego telefonu społecznego powstał telefon przy klinice psychiatrycznej we Wrocławiu, gdzie twórcą tego był Pan Profesor Bukowczyk, ale ten telefon niejako się nie przyjął ten model. Pozostał tylko model społeczny i to jest niezwykle, tak powiem, ważne w tym ruchu pomocy telefonicznej. Jak to już była mowa, byłam współorganizatorem telefonu zaufania w Gdańsku, we współzeznanym, zasłużonym w polskiej nauce, profesorem Tadeuszem Kieranowskim z Gdańskiej Akademii Medycznej. Ideę telefonu zaufania przyjęliśmy wprost od angielskich samarytan, od twórcy tego ruchu, anglikańskiego pastora Chad Waracha. Profesor Kieranowski zaprosił go z wykładem do naszej uczelni, do Akademii Medycznej i profesorskie grono, naukowe gremium przyjęło ten wykład z bardzo dużym zainteresowaniem. Był duży odgłos w prasie i w mediach. Placówka ta w związku z tym była ściśle związana od początku z uczelnią, z wyższą uczelnią, czyli z Gdańską Akademią Medyczną, z jej pracownikami naukowymi. Stąd z Gdańska ta idea społeczna rozprzestrzeniła się na całą Polskę. Głównym celem, i to chcę podkreślić, powstania i działalności było i jest nadal zapobieganie samobójstwom. Wypełniliśmy niejako pustą przestrzeń, a tak gdzie ludzie z potencjalnymi myślami, z potencjalną chęcią popełnienia samobójstwa mogli do nas dzwonić o każdej porze doby. W niektórych przynajmniej telefonach zaufania. Także samobójstwo, pomoc osobom będącym w kryzysie psychicznym, ludziom udręczonym życiem, samotnością, osobom w każdym wieku, osobom dorosłym, w podeszłym, jak również i dzieciom. Służymy wszystkim tym ludziom. Naczelną zasadą rozmów w telefonie zaufania jest i było od początku przyjazne, empatyczne i cierpliwe słuchanie. Więcej jeszcze niż cierpliwe słuchanie. Zaprzyjaźnienie się z rozmówcą. To, co tak bardzo podkreślał Czad Warach. To właśnie, to zaprzyjaźnienie i takie empatyczne i cierpliwe słuchanie to jest klucz do pozyskania zaufania w kryzysie psychicznym. Od tego zależy nasze powodzenie. Ponieważ szukający pomocy w telefonie zaufania musi być przekonany, że temu, który odbiera telefon w telefonie zaufania zależy bardzo na nim. Zależy na jego życiu wręcz niekiedy. Nie waham się powiedzieć, że to powstanie telefonów zaufania było w Polsce wydarzeniem o wielkim znaczeniu społecznym. Ponieważ wskazywało na nieznany dotąd kierunek działania. To nieznany, chcę podkreślić. Na nowy sposób relacji z osobą w kryzysie psychicznym jako zasadą. Na powierzenie szeroko pojętej psychoterapii ludziom obdarzonym empatią i chęcią pomocy. Ponieważ zdawaliśmy sobie wówczas mocno z tego sprawę, że sami lekarze, sama służba zdrowia i inne wtedy jeszcze słabo rozwinięte instytucje pomocowe nie zdołają pomóc wszystkim potrzebującym. Także tą szeroko pojętą psychoterapię, Ada, staraliśmy się powierzyć ludziom o dobrym sercu. Tak to trzeba powiedzieć. Jakie były takie kluczowe momenty w naszym ruchu pomocy telefonicznej? Oczywiście z Gdańska rozpowszechniła się ta Ida i tak jak grzyby po deszczu prawie w latach 60. i 70. powstawały placówki telefonu zaufania w całej Polsce. Właśnie oparte o tą ideę bezpłatnej służby, społecznej służby. A takim przełomowym wydarzeniem w ruchu pomocy telefonicznej było powołanie Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej. To oczywiście do tego doszło wtedy, kiedy zaistniały w Polsce takie warunki. Ponieważ mimo, że powstaliśmy w okresie głębokiej komuny, nie było to takie łatwe. Ponieważ podejrzewano nas nawet, przepraszam na tę uwagę, o to, że tworzymy jakiś gabinet cieni przyszłego rządu. Ale profesor Kielanowski miał, że tak powiem, mocne przebicie i mocną argumentację. I w związku z tym właśnie jeszcze to, że to powstało na terenie uczelni, udało nam się to. Także to było to pierwsze wielkie wydarzenie. Drugie wielkie wydarzenie to jest powołanie Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej. I miało to miejsce w 990 roku. Od tego czasu ruch ten uzyskał osobowość prawną. Terenem działalności Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej jest obszar całej Polski. A siedzibą jest Gdańsk, a ściślej mówiąc kurort Sopot. Towarzystwo zrzesza osoby dyżurujące w telefonach całego kraju. Chcę to podkreślić. Nie same placówki, tylko osoby. Także nie wszystkie osoby, które pracują w jakimś telefonie są członkami Polskiego Towarzystwa Pomocy Telefonicznej. Natomiast poszczególne placówki mają, tak powiem, własny jeszcze charakter i niektóre z nich powołały towarzystwa, jak na przykład towarzystwo naszego kolegi Andrzeja Kuroskiego, doada, który dzielnie w Olsztynie od wielu lat działa. Wcale nie konkurencyjnie, tylko jesteśmy razem sprzężeni. Także poszczególne, to chcę podkreślić, że poszczególne placówki mają tutaj właśnie własną szeroką, też szerokie pole do podpisu. Celem towarzystwa, co jest zapisane w statucie, jest podnoszenie skuteczności i poziomu przez pomocy przez osoby działające w telefonach zaufania. Inicjowanie, zakładanie i prowadzenie placówek telefonów zaufania. No i, tak jak tu już była mowa, niesienie, to najważniejsze, niesienie pomocy osobom w ostrym kryzysie psychicznym, samotnym, uzależnionym oraz promowanie i organizacja wolontariatu. Jest to bardzo istotny moment. Co robimy w tym celu? W tym celu Zarząd Główny Towarzystwa wydaje ogólnopolskie czasopismo telefonu zaufania Nasza Gazeta. Tutaj kolega to Państwu przedstawi to czasopismo. To czasopismo jest poszukiwane przez psychologów. Dobijają się o to czasopismo również biblioteki uniwersyteckie. Co roku Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa organizuje konferencje szkoleniowo-naukowe. Odbywają się oczywiście z racji rejestracji w Gdańsku. Odbywają się one w Trójmieście, w Gdańsku, w Sopocie i tak dalej. Zapraszamy tam nie tylko zrzeszonych w towarzystwie, ale również wszystkich tych, którzy chcieliby udział wziąć w takiej konferencji, a więc także członków niezrzeszonych w towarzystwie. Te konferencje obejmują tematykę różnych uzależnień, chorobę alkoholową, narkomanię, samobójstwa, problemy rodziny dysfunkcyjnej, toksyczne relacje międzyosobowe oraz szeroko pojętą patologię społeczną. Wprowadzone są również warsztaty na temat sztuki słuchania, umiejętności prowadzenia rozmowy, a także zapobiegania wypalaniu się w pracy dyżurnych telefonów zaufania, ponieważ to jest też niemały problem. Chociaż mamy tak długoletnich dyżurnych, którzy przeddyżurowali w telefonach na przykład w Gdańskim 30 lat, 40, już nie mówię o 50. Ponadto oprócz tego czasopisma wydaliśmy książkę w 2017 roku z okazji naszego 50-lecia, Telefon zaufania, słucham. Jest to nasza taka, powiedziałabym, Biblia, z której korzystamy. Korzystają wolontariusze, którzy chcą wejść w ten ruch i służyć. No i wszyscy zainteresowani mogą tam znaleźć dla siebie pełne, mam nadzieję, informacje. Także powstanie tego towarzystwa przyczyniło się walnie do integracji ruchu pomocy telefonicznej w całej Polsce i bardziej skutecznej pomocy. Mam tę świadomość wszyscy pracujący w telefonach, że stale jesteśmy potrzebni i społeczeństwu polskiemu, pomimo, iż przybywa różnych form pomocy społecznej. Stale jesteśmy potrzebni. Odbieramy również różne sygnały. I to nie są takie opowiadania, tylko są rzeczywiste podziękowania do nas. Na przykład telefon zaufania ocalił mi życie. Telefon zaufania wyprostował mi życie. Pozwolił wyjść z kryzysu małżeńskiego i ujął samotności. To dla pani minister, dla starych, senioralnych naszych telefonistów, że tak powiem, dla tych, którzy u nas szukają pomocy. Także ujmujemy samotności starym ludziom. I o tym można też długo opowiadać. I właściwie to ja bym na tym zakończyła, podkreślając raz jeszcze, że jesteśmy przez cały czas, przez te prawie 60 lat stale potrzebni. I stale nas szukają. I jesteśmy w tym skuteczni. Chociaż nie jesteśmy w stanie zapobiec wszystkim wiedzą, jakie istnieją pod słońcem w naszym kraju i nie tylko. Dziękuję bardzo. Dziękujemy pięknie pani profesor za wystąpienie. No, bardzo, bardzo ładnie to pani...