Andrzej Duda o 10-leciu Trójmorza i bezpieczeństwie energetycznym

Ekscelencje, wszyscy wielcy szanowni Państwo, dostojni uczestnicy X jubileuszowego Szczytu Inicjatywy Trójmorza. Witam Państwa bardzo serdecznie na Zamku Królewskim w Warszawie, w miejscu tak głęboko zakorzenionym w historii polskiej państwowości. Z radością goszczę przedstawicieli państw członkowskich, czyli uczestniczących inicjatywy Trójmorza, a także stowarzyszonych państw uczestniczących, jak również naszych partnerów strategicznych. Witam prezydentów Bułgarii, zdalnie prezydenta Ukrainy, witam prezydenta Litwy, prezydentów Estonii, Czech, Łotwy, Węgier i Słowacji, a także pełniącego obowiązki prezydenta Rumunii. Witam premiera Chorwacji, wicepremiera Mołdawii i wicepremiera Ukrainy. Witam ministra spraw zagranicznych Grecji, minister infrastruktury Słowenii, wiceministra spraw zagranicznych Austrii. Witam pełniącego obowiązki asystenta sekretarza energii Stanów Zjednoczonych. Witam ambasadorów Niemiec i Japonii. Witam dyrektor grupy roboczej do spraw Platformy Energetycznej w dyrekcji generalnej do spraw energii Komisji Europejskiej. W sposób szczególny chcę powitać prezydenta Albanii, pana Bajrama Begaja oraz prezydenta Czarnogóry, pana Jakowa Milatowicia, najwyższych przedstawicieli nowych stowarzyszonych państw uczestniczących. Witam też przedstawicieli nowych partnerów strategicznych inicjatywy Trójmorza, ministra transportu i infrastruktury Turcji oraz sekretarza stanu do spraw Unii Europejskiej, Hiszpanii. Cieszymy się ogromnie, że dołączacie państwo do naszego formatu. Spotykamy się dziś, by wspólnie uczcić dziesiątą rocznicę powstania Trójmorza, inicjatywy, która zrodziła się z potrzeby głębszej integracji, przede wszystkim gospodarczej i infrastrukturalnej naszej części Europy, Europy Środkowej. To wielki zaszczyt, że ten jubileusz przypada w okresie, w którym Polska obchodzi tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego. Naszego pierwszego króla, który otworzył tak naprawdę przed polską drogę do Europy, jako też następca swojego ojca, księcia Mieszka I, który był tym, który zdecydował o przynależności Polski do rodziny narodów chrześcijańskiej Europy. Wymowa obu tych rocznic przypomina nam, że przyszłość budujemy na trwałych fundamentach historii i że współpraca regionalna, taka jak Trójmorze, ma kluczowe znaczenie dla umacniania pozycji naszych narodów w Europie i na świecie. Od samego początku sercem inicjatywy Trójmorza była współpraca gospodarcza, ale przede wszystkim głębokie przekonanie, że dzięki bliskiej współpracy możemy zapewnić naszym krajom bezpieczeństwo energetyczne. Wspominam w tym kontekście wielokrotnie dzisiaj już przywoływaną panią prezydent Chorwacji Kolindę Grabarkitarowicz, która w 2015 roku spotkała się ze mną i jako pierwsza przedstawiła wtedy swój pomysł współpracy energetycznej pomiędzy naszymi krajami, który wkrótce, który wkrótce, później przełożyliśmy razem na szerszy plan współpracy energetycznej w naszej części Europy i rozwijania infrastruktury, który potem okazał się i zyskał nazwę właśnie inicjatywy Trójmorza, Trójmorza łączącego państwa basenu Morza Bałtyckiego, Morza Czarnego i Morza Adriatyckiego. Jestem przekonany, że ten wymiar współpracy w dziedzinie energii, w tym dzisiaj także i energii jądrowej, będzie miał coraz większe znaczenie dla naszej partnerskiej kooperacji. Z prawdziwą satysfakcją odnotowuje równolegle forum biznesu inicjatywy Trójmorza, które towarzyszy naszemu szczytowi politycznemu. Wierzę, że energia i pomysły przedsiębiorców oraz liderów gospodarczych jeszcze bardziej wzmocnią trójmorski ekosystem i otworzą przed nami nowe perspektywy rozwoju. Ekscelencje, Szanowni Państwo, Warszawa po raz drugi gości szczyt inicjatywy Trójmorzy. Po raz pierwszy uczyniła to w roku 2017. Gościliśmy wówczas w stolicy Polski prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa, a ówczesny szczyt spowodował, że inicjatywa Trójmorza wyszła poza zainteresowanie krajów Europy. Cieszę się, że również teraz w 2025 roku możemy gościć przedstawicieli administracji tego samego prezydenta, który obecnie realizuje swoją drugą kadencję w Stanach Zjednoczonych. Po dekadzie funkcjonowania tego formatu Trójmorze umocniło swoją funkcję jako jedno z istotnych narzędzi wzmacniania relacji transatlantyckich zarówno w wymiarze politycznym, jak i gospodarczym. Jednocześnie jako projekt państw należących do wspólnoty europejskiej inicjatywa Trójmorza, a również poprzez wspomniane przed chwilą działania na rzecz pogłębiania relacji euroatlantyckich wzbogaca i wzmacnia Unię Europejską. Dla mnie to dzisiejsze wydarzenie ma dodatkowo wymiar szczególny. Jest to bowiem ostatni szczyt Trójmorza, w którym uczestniczę jako urzędujący prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Patrząc wstecz, z dumą stwierdzam, że to minione dziesięciolecie było czasem przekształcania ambitnej idei w konkretną rzeczywistość. Rzeczywistość budowaną cierpliwie poprzez projekty infrastrukturalne, poprzez inwestycje, poprzez działania społeczne, ale przede wszystkim poprzez wzajemne zaufanie i szacunek, poprzez dobrą i niezwykle konkretną, owocującą współpracę. W ciągu ostatniej dekady rodzina trójmorska znacząco się powiększyła i obejmuje dziś w sumie 21 interesariuszy. Obecnie Trójmorze to 140 projektów priorytetowych, dwa fundusze inwestycyjne i kolejne w fazie projektowej, a także rozbudowana sieć partnerstw oraz wiele inicjatyw oddolnych obejmujących współpracę regionalną, naukową i gospodarczą. Ekscelencje, Szanowni Państwo, przyszło nam żyć w czasach i w świecie pełnym napięć i niepokojów. Pięć państw inicjatywy Trójmorza dzieli granicę z Ukrainą, która stała się ofiarą brutalnej agresji ze strony Rosji. W naszym najbliższym sąsiedztwie toczy się wciąż pełnoskalowa wojna wywołana przez brutalny i drapieżny reżim. Do historii przechodzi świat, jaki znamy, a na naszych oczach kształtuje się nowa architektura bezpieczeństwa, w której Trójmorze oferujące współpracę na rzecz budowania stabilności w niestabilnym świecie stanowi w istocie odpowiedź na te wyzwania. Nie jest więc zaskoczeniem, że coraz mocniej akcentujemy w ramach naszej inicjatywy wymiar bezpieczeństwa, rozumiany jako także rozwój infrastruktury podwójnego znaczenia, polepszenia warunków mobilności wojskowej, cyberbezpieczeństwa, a także ochrony infrastruktury krytycznej. Ten projekt to dzisiaj już nasz wspólny sukces. To efekt zaangażowania państw, przedsiębiorców, ekspertów i wszystkich, którzy wierzą w potencjał naszej części Europy. Ekscelencje, Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele. Za chwilę przystąpimy do zamkniętej części sesji plenarnej. W gronie tak doświadczonych polityków, liderów europejskich państw dokonamy konstruktywnego podsumowania pierwszej dekady działalności inicjatywy Trójmorza, ale także nakreślimy wspólną wizję jej przyszłości. Jako współtwórca tej inicjatywy oraz prezydent Rzeczypospolitej, który przez ostatnie 10 lat miał zaszczyt współpracować w tym formacie, wyrażam głębokie przekonanie, że Trójmorze w nadchodzących latach będzie nadal umacniało swoją rolę jako napęd rozwoju naszego regionu. Dziękuję Państwu za uwagę. Zamykam publiczną część sesji plenarnej X Szczytu Inicjatywy Trójmorza w Warszawie. Dziękuję przedstawicielom mediów za obecność i relacjonowanie naszych obrad.