Aleksandra Kot przedstawia projekt młodszych asystentów

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 14 porządku dziennego. Jest to sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, druki 1204 i 2054. Proszę panią posłankę Aleksandrę Kot o przedstawienie sprawozdania Komisji. Bardzo proszę. Słucham? Dzisiaj masowo sprawozdanie. Tak, tak, tak, rzeczywiście. Panie Marszałku, panie Ministrze, Wysoka Izbo, mamy zresztą przedstawić sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z druku 1204. Projekt ten zakłada usprawnienie, wsparcie funkcjonowania sądów powszechnych przez zmianę regulacji dotyczących asystentów sędziów. Kluczową regulacją w tym projekcie jest wprowadzenie nowego stanowiska, jakim jest młodszy asystent sędziego, który ma uzupełniać stanowiska asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego. To rozwiązanie umożliwi zatrudnienie studentów prawa po ukończeniu trzeciego roku studiów jednolitych magisterskich na tym właśnie najniższym stanowisku tego młodszego asystenta, co pozwoli wdrożyć studentów prawa właśnie w działalność sądów, te stanowiska asystenckie po to, by mogli oni wspierać działalność sądów powszechnych i po to, by właśnie sądy mogły korzystać z tego potencjału studentów, którzy często będąc właśnie po tym trzecim roku prawa wybierają pracę raczej w kancelariach czy w innych miejscach pracy, nie decydują się właśnie na karierę w wymiarze sprawiedliwości. Ten projekt ustawy ma zachęcać ich do wyboru tej ścieżki i zachęcić do tego, by już na tej ścieżce pozostali. To, co ważne, to że nabór na te stanowiska odbędzie się w postępowaniu konkursowym, co ma zagwarantować kontrolę odpowiedniego poziomu przygotowania, merytorycznego kandydatów. To trochę tu właśnie uprzedzam już argumenty, które gdzieś w pracach komisji się pojawiały i pewnie się też tutaj pojawią dotyczące tego, że takie rozwiązanie może obniżyć jakość pracy asystentów. Natomiast to postępowanie konkursowe właśnie doprowadzi do tego, że tylko najlepiej przygotowani studenci posiadający wiedzę do tego stanowiska będą mogli właśnie zostać tymi młodszymi asystentami. Projekt ustawy zakłada, że stanowisko młodszego asystenta będzie uzupełnieniem studiów prawniczych realizowanych przez osobę, która będzie zajmowała tą posadę. Dlatego za obowiązkowe uznaje się zachowanie statusu studenta przez cały okres zatrudnienia, a utrata tego statusu będzie stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę. Wynagrodzenie osób na poszczególnych stanowiskach asystenckich ma być uzależnione od rozporządzenia ministra sprawiedliwości, które określi wysokość wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów. Stawki wynagrodzenia mają być wskazane osobno dla młodszego asystenta, asystenta i starszego asystenta sędziego, biorąc pod uwagę wskazanie kwalifikacji i doświadczenia zawodowego wymaganego na tych poszczególnych stanowiskach. To rozwiązanie ma zapewnić asystentom taką perspektywę awansu również finansowego w trakcie kariery zawodowej. Aby uwzględnić wymienione kryteria w sprawie indywidualnej, zakłada się, że wysokość wynagrodzenia kształtowana będzie w postaci tzw. widełek, co też pozwoli na zindywidualizowaną stawkę zgodną z kwalifikacjami. W toku prac komisji wniesiono kilka poprawek, które doprecyzowały ten projekt ustawy. Pierwsza poprawka miała charakter systemowy. Dotyczyła zmian w ustawach, które regulują inne zawody prawnicze. Jej celem było przesądzenie, że ten okres zatrudnienia na stanowisku młodszego asystenta nie będzie zaliczany do stażu zawodowego, który w obowiązujących przepisach zwalnia z obowiązku podchodzenia do niektórych egzaminów zawodowych. Czyli po prostu chodzi o to, żeby ta praca na tym stanowisku młodszego asystenta nie wliczała się do tego stażu, bo to by prowadziło do sytuacji, w której student jeszcze ten staż zawodowy gromadzi, który go uprawnia na przykład do właśnie tego zwolnienia z podchodzenia do egzaminu zawodowego. W pracach komisji skrócono też, czy w konsekwencji prac komisji komisja zdecydowała też o skróceniu minimalnego okresu zajmowania stanowiska młodszego asystenta lub asystenta sędziego, który warunkuje możliwość zatrudnienia jako starszy asystent sędziego. W obowiązujących przepisach ten okres to 10 lat został skrócony do lat 7. uzupełniono zmianę, czy taką lukę, bo poszerzono katalog przesłanek uprawniających do zatrudnienia na stanowisku starszego asystenta o zdany egzamin sędziowski, prokuratorski i notarialny, a nie tylko, jak jest to obecnie, egzamin adwokacki i radcowski. Oprócz tego ważną zmianą, która też w toku prac komisji wyszła, dotyczy udostępnienia prezesom sądów powszechnych danych z wykazu studentów, z których stanowią część zintegrowanego systemu informacji o szkolnictwie wyższym i nauce, po to, by prezesi sądów mogli weryfikować, czy dana osoba dalej ma status studenta, bo jest to jeden z warunków, które musi spełnić osoba zatrudniona na stanowisku młodszego asystenta. Podsumowując to, przyjęcie tego projektu ustawy pozwoli na wsparcie organizacji pracy w sądach powszechnych, poprawę tej sytuacji kadrowej na stanowiskach asystenckich i stworzy przestrzeń dla studentów prawa na praktykę, na doskonalenie swoich umiejętności, również właśnie i wybranie tej kariery w wymiarze sprawiedliwości. Dziękuję. Komisja wnosi o uchwalenie oczywiście tego projektu ustawy. Dziękuję pani posłance. Rzeczywiście sprawność starszego sprawozdawcy chyba dzisiaj zdobyta już po tych sprawozdaniach. Oczywiście Sejm ustalił, jak państwo wiecie, bo sami to ustalaliście, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i 3-minutowych w imieniu kół. Otwieram dyskusję. Pan posł Marek Ast w imieniu Prawa i Sprawiedliwości. Bardzo proszę, panie pośle. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, w imieniu klubu parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko do sprawozdania o komisji, komisji projekcie ustawy o zmianie ustawy prawa o ustroju sądów powszechnych z druku 1204-2054. Prawo i Sprawiedliwość z całą pewnością będzie popierało te rozwiązania, które usprawnią pracę sądów, przyśpieszą postępowania. Oczywiście właściwa obsługa sędziego, wsparcie sędziego przez asystentów z całą pewnością podwyższa i komfort pracy sędziego i daje jakby ten efekt w postaci szybkiego procedowania spraw. Dzisiaj mamy taką sytuację, że bodaj blisko 300 wakatów na stanowiskach asystentów sędziów w sądach powszechnych płac jednak odstraszają. Także tutaj to zainteresowanie funkcją, stanowiskiem asystenta sędziego, jeżeli chodzi o zawody prawnicze, okazuje się, że nie jest najwyższe. I to tutaj po prostu propozycja nowego ukształtowania wynagrodzeń asystentów być może spowoduje, że rzeczywiście to zainteresowanie będzie większe. Ale klucz tego przedłożenia to oczywiście utworzenie nowego stanowiska, stanowiska młodszego asystenta sędziego. Ciekawa propozycja, ponieważ ona daje możliwość zatrudnienia w sądzie studentom, którzy ukończyli trzeci rok prawa, zdali też wszystkie egzaminy na pierwszym, drugim, trzecim roku. Tutaj rzeczywiście trzeba się zgodzić z tym, że to daje studentom możliwość praktyki, to odpłatnej praktyki, więc dla tej grupy to na pewno jest sprawa atrakcyjna. Myśmy zgłaszali pewnie też obawy, czy właśnie z uwagi na te niskie wynagrodzenia asystentów sędziów dotychczasowych nie wyprą studenci. Moje wątpliwości też jakby nie rozgrywa to, że oni będą wyłaniali w drodze konkursów na te stanowiska młodszego asystenta sędziego, no bo tutaj po prostu w praktyce dopiero się okaże, czy taki student podoła swoim obowiązkom. Niemniej jednak to jest krok w dobrym kierunku. W komisji Prawo i Sprawiedliwość ten projekt również poparło. Należy mieć nadzieję, że w momencie wejścia w życie tej nowelizacji ustawy o ustroju sądów powszechnych, wprowadzenie stanowiska młodszego asystenta sędziego i to faktycznie doprowadzi do z jednej strony takiej rywalizacji, bo tutaj daje raz się możliwość awansu na stanowisku asystenta sędziego. Z drugiej strony młodzi pracownicy, młode chłonne umysły, które rozpoczną pracę w sądzie, będą dopingowali tych, którzy pracują do tej pory na stanowisku asystenta sędziego. A poza tym daje to możliwość wyższych zarobków na stanowisku asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego. Więc w tej sytuacji Prawo i Sprawiedliwość poprze ten projekt ustawy. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo, panie pośle. Pani posłanka Sylwia Bielawska w imieniu Koalicji Obywatelskiej. Bardzo proszę. Panie Marszałku, panie Ministrze, Wysoka Izbo. Mam przyjemność w imieniu Klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić opinię klubu o sprawozdaniu Komisji o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, czyli druk 1204 i 2054. Jest to projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który został wniesiony właśnie przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W istocie uprzedzając ewentualne zaniepokojenie, projekt ten koncentruje się nie na zmianach organizacyjnych dotyczących samych sądów, ale na wzmocnieniu jedynie potencjału kadrowego poprzez modernizację statusu i zasad zatrudniania asystentów sędziów. Projektowana ustawa jest odpowiedzią na obecnie zauważalne trudności kadrowe w obsadzaniu stanowisk asystenckich w sądach powszechnych, zwłaszcza w dużych ośrodkach miejskich. W chwili obecnej bardzo często studenci kierunków prawniczych podejmują zatrudnienia, ale w kancelariach prawniczych, sądach i prokuraturach, zatrudniając się tam niestety bardzo często na stanowiskach pomocniczych albo na stanowiskach wspomagających. W ten sposób nie wykorzystujemy ich potencjału ani intelektualnego, ani posiadanych merytorycznych umiejętności. Wszak tacy studenci zatrudnieni w sądach mogliby wykonywać pierwsze zadania o różnym stopniu odpowiedzialności. Mogliby zbierać materiały, przygotowywać analizy prawne, uczestniczyć w sporządzaniu projektów, decyzji proceduralnych, a nawet orzeczeń i wyroków. Dlatego kluczowym elementem jest wprowadzenie nowego stanowiska, młodszego asystenta sędziego, które ma umożliwić studentom prawa po ukończeniu trzeciego roku studiów, zdobywanie doświadczenia zawodowego, tak bardzo ważnego w realnym środowisku. Dlaczego projekt jest istotny? Skupię się proszę Państwa tylko na trzech zasadniczych wątkach, które są kluczowe w całej dyskusji. Po pierwsze jest to odpowiedź na braki kadrowe w sądownictwie. Funkcjonowanie sądów w Polsce obarczone jest problemami personalnymi na wielu, wielu szczeblach. Zaraz częściej słyszymy o niedoborach asystentów i braku wsparcia merytorycznego dla sędziów, szczególnie w wydziałach o dużym obciążeniu pracom, takich jak wydziały rodzinne czy wydziały sądów ds. Nieletnich. Projektowane rozszerzenie kategorii stanowisk asystenckich ma realnie poszerzyć pulą osób, które mogą wesprzeć pracę sędziów i odciążyć ich obowiązkach, które niekoniecznie wymagają wyłącznego angażowania urzędników sądowych. Zatrudnianie młodszych asystentów sędziów ma zatem przede wszystkim odciążyć sędziów od części bardzo rutynowych, skomplikowanych czynności, a tym samym przyczynić się do przyspieszenia postępowań poprawy jakości funkcjonowania całego wymiaru sprawiedliwości. Po drugie, jest to nowa ścieżka zdobywania doświadczenia zawodowego dla młodych adeptów prawa. Ten dróg to nie tylko rozwiązanie doraźne, ale to inwestycja w przyszłość. Projekt przewiduje, że studenci prawa już po trzecim roku będą mogli być zatrudniani na stanowiskach młodszego asystenta, co daje ogromne możliwości. Po pierwsze, takie osoby zdobywają realne doświadczenie zawodowe w sądach, zanim jeszcze ukończą studia. A po drugie, jest to realna szansa na to, aby młodzi prawnicy poczuli się bardziej związani z systemem sądownictwa, a nie tylko z sektorem prywatnym czy administracją. Takie wzbogacenie doświadczenia praktycznego jest kluczowe. Wszyscy państwo zdają sobie z tego sprawę. To nie tylko z punktu widzenia przyszłego rynku pracy, ale także trwałego osadzenia młodych adeptów prawa w strukturach wymiaru sprawiedliwości. To może przyczynić się do zmniejszenia odpływu kadry do zawodów prawniczych poza sądownictwem. I po trzecie, jest to realne wsparcie pracy sędziów w codziennych obowiązkach. Projekt nie tylko wprowadza nowe stanowisko, ale również systematyzuje ścieżki zatrudnienia, zasady umów i zasady wynagrodzenia, co daje większą stabilność i przewidywalność dla kadry asystenckiej. To ważne, ponieważ sędziowie w obliczu rosnącej liczby spraw i coraz bardziej złożonych procedur potrzebują wsparcia, które idzie dalej niż jedynie biurowe zadania. Dzięki bardziej profesjonalnemu wsparciu kadrowemu mogą oni skoncentrować się na tym, co najważniejsze, na merytorycznym orzekaniu i wymierzaniu sprawiedliwości. W wielu państwach europejskich występuje duże zróżnicowanie w zakresie systemu organizowania wsparcia dla sędziów w ich pracy orzeczniczej oraz roli w tych systemach asystentów sędziów. Zróżnicowany statut asystentów wiąże się z różnym zakresem zadań przez nich wykonywanych o różnym, oczywiście, stopniu odpowiedzialności. Proponowane rozwiązanie jest zgodne z rozwiązaniami obowiązującymi w innych krajach, zwłaszcza w krajach członkowskich OECD, choć istnieje duże zróżnicowanie w zakresie systemów organizowania wsparcia. Dzięki tej ustawie do sądu wprowadzi się nowe stanowisko, młodszy asystent sędziego, którym będzie mógł zostać studentem po ukończeniu trzeciego roku studiów prawnych. Podsumowując, proszę państwa, ten druk sejmowy to projekt, który tak naprawdę odpowiada na realne wyzwania funkcjonowania polskiego wymiaru sprawiedliwości. W obliczu braków kadrowych oraz rosnącego obciążenia pracą sądów zwiększenie zasobów przez zatrudnienie młodszych asystentów sędziów ma sens zarówno praktyczny, jak i długofalowy. Pozwala na wsparcie pracy sędziów, buduje praktyczne kompetencje młodych prawników i wzmacnia system sądnictwa jako całość. Chciałabym jednocześnie jako Klub Koalicji Obywatelskiej złożyć jeszcze jedną poprawkę, która ma charakter normalizujący. Dziękuję bardzo. Pan poseł Michał Pyrzyk przedstawi stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego trzeciej drogi. Bardzo proszę. Dziękuję, szanowny panie marszałku. Wysoki Sejmie mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawić oświadczenie dotyczące komisyjnego projektu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ten projekt nowelizacji ustawy zakłada, jak słyszeliśmy, utworzenie nowego stanowiska, stanowiska młodszego asystenta sędziego, a proponowana reforma umożliwi zatrudnianie w sądach studentów prawa, jak słyszeliśmy po ukończeniu przez nich już trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Głównym celem tych zmian jest rozwiązanie problemów kadrowych w wymiarze sprawiedliwości oraz wykorzystanie potencjału osób będących jeszcze w trakcie edukacji prawniczej. Projekt przewiduje także wprowadzenie przejrzystej ścieżki awansu oraz nowego systemu wynagrodzeń opartego na widełkach płacowych zależnych od i stażu i kompetencja. Nowe przepisy mają zachęcić młodych prawników do wiązania swojej przyszłości zawodowej z sądownictwem poprzez właśnie taką gwarancję stabilnego rozwoju i gwarancję awansu. Projekt był przedmiotem, jak słyszeliśmy z ust pani poseł sprawozdawcy, szczegółowego rozpatrzenia na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która rozszerzyła, uwzględniając stanowisko rządu, to pierwotne przedłożenie i dokonała niezbędnych zmian w szeregu innych aktów prawnych, m.in. w ustawie prawo o adwokaturze, ustawie o radcach prawnych, ustawie prawo o notariacie, ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawie prawo o prokuratorze, ustawie o prokuratori generalnej, a także ustawie prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W wyniku tych ostatnich zmian na posiedzeniu Komisji skróciliśmy m.in. staż pracy na stanowisku młodszego asystenta sędziego lub asystenta sędziego z 10 do 7 lat. To jest ten staż warunkujący możliwość awansu na stanowisko starszego asystenta sędziego, a zmiana ta ma na celu zwiększenie atrakcyjności właśnie tej ścieżki, tego zawodu i ma stworzyć możliwość szybszego awansu, co wiąże się również, co oczywiste, z wyższym wynagrodzeniem. Zmiany te rozszerzają również i słusznie możliwość zatrudnienia na stanowisku starszego asystenta sędziego. Zapewniają tą sposobność osobom posiadającym zweryfikowane kwalifikacje zawodowe, także inne niż złożony egzamin sędziowski lub prokuratorski, rozszerzając je o egzamin adwokacki, radcowski, notarialny lub uzyskanie wpisu na listę radców prawnych, adwokatów lub będąc powołanym przez ministra sprawiedliwości na notariusza. Wprowadzone podczas posiedzenia komisji na wniosek strony rządowej zmiany przewidują również obligatoryjne przeniesienie na stanowiska asystenta sędziego, osoby, która ukończyła studia prawnicze, która stała się magistrem prawa. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, nowelizacja jest odpowiedzią na sytuację, którą mamy od kilku lat, szczególnie w dużych ośrodkach miejskich, gdzie obserwuje się istotne trudności w pozyskiwaniu kandydatów na stanowiska asystenckie. Osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje często wybierają zatrudnienie w konkurencyjnym sektorze prywatnym lub w lamach wolnych zawodów prawniczych, co pogłębia istniejące już braki kadrowe w sądach. Ponadto dziś studenci prawa podejmują pracę w sądach jedynie na stanowiskach pomocniczych lub wspomagających, co nie pozwala na pełne wykorzystanie ich wiedzy merytorycznej. Dlatego mając na uwadze powyższe te proponowane, korzystne dla wymiaru sprawiedliwości zmiany, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe poprze to komisyjne przedłożenie, oczywiście z tymi rządowymi poprawkami. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. I teraz pan poseł Sławomir Ćwik przedstawi stanowisko Polski 2050. Bardzo proszę. Szanowny panie marszałku, wysoka izbo, panie ministrze. Mam zaszczyt w imieniu Klubu Polski 2050 przedstawić stanowisko do komisyjnego projektu ustawy nowelizacji ustawy o ustroju sądów powszechnych w zakresie zmian dotyczących asystentów sędziego. Te zmiany dotyczą generalnie dwóch najważniejszych kwestii. Po pierwsze jest to rozszerzenie stanowisk, gdzie dzisiaj mamy asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego. Dodanie dodatkowego stanowiska do tej drabinki, szczebli kariery w postaci młodszego asystenta sędziego. Druga kwestia to jest taka, że na to stanowisko młodszego asystenta sędziego będą mogły być przyjmowane już osoby po ukończeniu trzeciego roku studiów i zaliczeniu wszystkich przedmiotów z okresu tych trzech lat. Żeby dokładniej omówić potrzebę wprowadzenia tej nowelizacji musimy cofnąć się odrobinę, skąd w ogóle to stanowisko wzięło się w polskim sądownictwie. Ustawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 roku wprowadziła do polskiego systemu sądownictwa stanowiska asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego. Celem miało być odciążenie sędziów od czynności technicznych po to, aby sędziowie mogli się skupić w większym stopniu na orzekaniu, co było oczywiście uzasadnione w związku z tym, że mieliśmy coraz większe zaległości w rozpatrywaniu spraw w sądach, po pierwsze, a po drugie wykształcenie i praca sędziego w polskim sądownictwie jest na tyle wartościowa, że nie warto jest, aby zajmował się on prostymi czynnościami technicznymi. Dlatego przewidziano, że osoby z wykształceniem prawniczym będą mogły pełnić funkcję asystentów sędziego. Ta instytucja się w polskim sądownictwie przyjęła, stosunkowo tych sędziów mamy coraz więcej. Dzisiaj to jest około 4200 osób zatrudnionych na koniec ubiegłego roku w polskim systemie wymiaru sprawiedliwości. Weszli oni także do sądowictwa administracyjnego, wojskowego w późniejszym czasie. Ale założenia są takie, aby jeden asystent był dla każdego sędziego. Po to, żeby właśnie podnieść wydajność pracy każdego z sędziów, którzy pracują dla Rzeczpospolitej, aby to było bardziej efektywne. Dlatego też w budżecie na 26 rok zostały przewidziane środki na utworzenie blisko 1200 nowych etatów asystentów sędziego. I ten projekt wpisuje się właśnie w to, aby można było te ambitne założenia zrealizować. Dlatego, że już dzisiaj w wymiarze sprawiedliwości jest około 300 wakatów na zatrudnienie asystenta sędziego. I dlatego Komisja złożyła ten projekt, żeby móc skutecznie zatrudnić te osoby do wymiaru sprawiedliwości, aby sprawy były rozpatrywane szybciej, z korzyścią dla wszystkich. I teraz mamy powiązanie, że z jednej strony możemy zatrudnić osoby po trzecim roku studiów. Naturalnym jest, że ci studenci, oni przede wszystkim szukają miejsca zatrudnienia w większych aglomeracjach, tam gdzie są ośrodki akademickie. A jednocześnie ze względu na wysokość wynagrodzenia płaconego asystentom sędziego, to właśnie w większych ośrodkach jest problem ze znalezieniem chętnych do pracy na tych stanowiskach. Dlatego jest to naprawdę sensowne połączenie z jednej strony osób, które już mają podstawy w zakresie wykształcenia prawniczego i mogą wypełniać te zadania, tą funkcję. W niektórych zakresach mogą być nawet sprawniejsze w związku z tym, że sprawniej posługują się nowymi technologiami, które także mogą przygotowywać do tych czynności technicznych, a także też i do przygotowania projektów uzasadnień orzeczeń. I dzięki temu możemy faktycznie zrealizować te ambitne cele zwiększenie osób zatrudnionych w sądach na stanowiskach asystenta sędziego. W tych mniejszych ośrodkach ten problem wakatów w tak dużym stopniu nie występuje, dlatego że tam łatwiej jest znaleźć osoby przy tym zakresie wynagrodzeń, które są zainteresowane stabilną pracą w wymiarze sprawiedliwości. Oczywiście możemy dostrzec tutaj pewne ryzyko, że studenci po trzecim roku studiów mogą traktować tą pracę w sądach jako tymczasową, bo będą bardziej zainteresowane rozpoczęciem stosownych aplikacji po ukończeniu piątego roku studiów, ale niektórzy mogą faktycznie związać się tylko z wymiarem sprawiedliwości na stanowisku asystenta sędziego, licząc na to, że stopniowo będą awansowani na kolejne szczeble, czyli asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego, a nie będą zmuszeni nawet do ukończenia studiów prawniczych, bo pamiętajmy o tym, że przeszliśmy także na system licencjacki i często te studia prawnicze są trzyletnie, a nie pięcioletnie. Dlatego oceniamy ten projekt ustawy pozytywnie i będziemy oczywiście głosowali za to. Dziękuję bardzo, panie pośle. Jak pan szedł na mównicę, wiedziałem, że będzie rys historyczny i był. Tak jest, doskonale, bardzo serdecznie dziękuję. Stanowisko Lewicy przedstawiła na piśmie pani przewodnicząca Żukowska, więc teraz znany nam już duet z Konfederacji podzieli się solidarnie czasem przeznaczonym dla niej. Pan poseł Witold Tumanowicz, bardzo proszę. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, rozumiemy intencje tego projektu. Nikt nie ma niestety wątpliwości, że sądy mają coraz większe problemy kadrowe, a sędziowie są przeciążeni pracą, szczególnie w sądach rejonowych. Uważamy też, że człowiek faktycznie najlepiej i najszybciej nauczy się zawodu poprzez praktykę. Ale patrząc na opinie, jakie zostały przedstawione w ramach konsultacji, mamy jednak spore wątpliwości co do tej ustawy. Po pierwsze zwracano uwagę, że studenci studiów dziennych nie będą w stanie wykonywać pracy w sądzie w standardowych godzinach 8-16 bez kolizji z obowiązkami akademickimi. Po drugie, nie wszyscy studenci do trzeciego roku studiów mają za sobą zajęcia z postępowania cywilnego i karnego, co rodzi pytania o ich realne przygotowanie do pracy przy sprawach sądowych. Po trzecie, i to jest argument naprawdę praktyczny, na początkowym etapie, to obecni asystenci i sędziów będą musieli poświęcać czas na wdrażanie i szkolenie młodszych asystentów, co zamiast usprawnić pracę sądów może ją jeszcze bardziej utrudnić. Sąd nie powinien stawiać się miejscem dodatkowych szkoleń kosztem sprawności postępowań. Dlatego uważamy, że mimo dobrych intencji projekt budzi zbyt wiele wątpliwości, by uznać go za rozwiązanie, które realnie poprawi funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Pan poseł Ryszard Wilk będzie kontynuował. Bardzo proszę. Szanowny panie marszałku, państwo z ministerstwa, panie i panowie, posłowie, ja podzielam oczywiście zdanie mojego przedmówcy co do tych szczegółów. Natomiast troszkę chciałbym złagodzić ten przekaz, ponieważ projekt, na którym dyskutujemy, ma wprowadzić nową konstrukcję zawodową w sądach, stanowisko młodszego asystenta sędziego. I to jest odpowiedź na realny problem, z którym boryka się wymiar sprawiedliwości. Chroniczne braki kadrowe w sądach i trudności w obsadzaniu etatów asystentów, zwłaszcza w dużych ośrodkach miejskich. Projekt zakłada, że tę lukę mogą wypełnić studenci prawa po trzecim roku studiów, którzy już posiadają podstawową wiedzę merytoryczną i mogą wspierać sędziów bieżącej pracy. To jest krok w dobrą stronę, jeżeli chodzi o odciążenie sądów i przyspieszenia spraw, czego wszyscy od lat oczekujemy. Jednocześnie trzeba docenić, że projekt nie idzie drogą spłaszczenia stanowisk, tylko wprowadza jasny trzystopniowy system. Młodszy asystent, asystent i starszy asystent. Do tego dochodzą nowe widełki płacowe, w końcu z realnym rozróżnieniem doświadczenia i kwalifikacji. To jest zmiana na plus. Ale, i tutaj trzeba być ostrożnym, musimy mieć świadomość pewnych ryzyk. Zatrudnianie studentów na stanowiskach, które wymagają dużej odpowiedzialności i precyzji może okazać się problematyczne. Sam projekt zakłada, że zakres obowiązków młodszych asystentów ma być dokładnie taki sam jak zwykłych asystentów. A to już wymaga dużej rozwagi, bo sądy to nie jest miejsce na eksperymenty. Na każde niedopracowanie czy błąd może oznaczać kolejne miesiące spóźnionych orzeczy. Powinniśmy też uważać, by wprowadzenie tańszego stanowiska nie doprowadziło do wypychania z sądów doświadczonych asystentów, którzy są filarem pracy sędziów. Reforma ma uzupełnić kadry, a nie zastępować profesjonalistów studentami. Jednak mimo tych zastrzeżeń widzę w tym projekcie pewien sens i potrzebę. Jeżeli wdrożymy go mądrze z zachowaniem jakości naborów, właściwym nadzorem i realnym podziałem zadań, może on poprawić sprawność sądów i stworzyć dobrą ścieżkę rozwoju zawodowego dla młodych prawników. Co do zasady, kierunek zmian jest dobry, ale z jasnym oczekiwaniem, proszę ministerstwo, będzie pilnować standardów, a nie tylko statystyk zatrudnienia oraz zwrócić uwagę na szczegóły i zastrzeżenia, o których już tutaj powiedział mój przedmówca, pan poseł Witold Tumanowicz. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję i posłanka Marcelina Zawisza, Koło Razem. Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, rozszerzenie katalogu kwalifikacji uprawniających do zajmowania stanowiska starszego asystenta sędziego jest spełnieniem postulatów organizacji związkowych zrzeszających asystentów sędziów, które bardzo aktywnie monitorowały powstanie niniejszego projektu ustawy. A organizacje związkowe...