Monika Horna-Cieślak: Rekordowy wzrost korespondencji w 2024

Szanowni Państwo, z małym rozpóźnieniem rozpoczynamy posiedzenia komisji. Otwieram zatem wspólne posiedzenie Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży, Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Witam Pani posłanki, Panów posłów, wszystkich obecnych gości i stwierdzam kworum. Przede wszystkim witam Panią Monikę Horna-Cieślak, rzeczniczkę praw dziecka wraz ze swoim zespołem współpracowników i współpracowniczek. Witam serdecznie Ministerstwu Edukacji Narodowej, Panią Ministrę Izabelę Ziątkę wraz ze współpracownikami. Witam Ministerstwu Rodziny Pracy i Polityki Społecznej i za chwilę z Panią Ministrą Aleksandrą Gajewską. Witam serdecznie przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wszystkich urzędów państwowych, instytucji, organizacji pozarządowych. Wszystkich serdecznie Państwa witamy. Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia obejmuje zapoznanie się z informacją o działalności Rzeczniczki Praw Dziecka za rok 2024 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce, druk numer 1162. Zanim przystąpimy do realizacji porządku dziennego, ponieważ jest to połączenie trzech komisji oraz wielu ekspertów, przedstawicieli organizacji, w czasie wystąpienia pierwszego Pani Rzeczniczki puszczę listę po sali, abyśmy wiedzieli mniej więcej, ile posłów, posłanek będzie chciało zadać pytania, zabrać głos oraz zaproszonych gości i członków organizacji i fundacji, żebyśmy mogli sobie mniej więcej określić czas trwa... Mój działal. Mój działal. Kontynuując, puścimy tą listę po sali, określimy sobie czas wystąpienia, także aby Pani Rzeczniczka mogła później na pytania liczne, jak zakładam, odpowiedzieć. Zatem przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Udzielam głosu Rzeczniczce Praw Dziecka Pani Monica Horna-Cieślak w celu przedstawienia informacji. Bardzo proszę. Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Komisje, Szanowni Państwo, bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu i za możliwość przedstawienia informacji o działalności Rzecznika Praw Dziecka za rok 2024 oraz za możliwość przedstawienia uwag o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce. Szanowni Państwo, rok 2024 był rokiem szczególnym dla Urzędu Rzecznika Praw Dziecka. Był rokiem bardzo, bardzo ciężkiej pracy i oddania sprawom dzieciom, które są i zawsze będą najważniejsze. Po raz pierwszy w historii Urzędu zaobserwowaliśmy wyjątkowy wpływ korespondencji. W latach 2020-2023 roczny wpływ korespondencji od obywateli oraz instytucji do Rzecznika Praw Dziecka utrzymywał się mniej więcej na stałym poziomie około 40 tysięcy rocznie. W roku 2024 po raz pierwszy wpływ ten wyniósł ponad 60 tysięcy. Nigdy w blisku 25-letniej historii Urzędu nie zaobserwowano aż takiej potrzeby kontaktu z Rzecznikiem Praw Dziecka. Co również bardzo istotne, porównując wpływ korespondencji, czyli informacje od obywateli i instytucji w przedziale roku 2023 do roku 2024, wpływ ten wzrósł rekordowo o aż 50%. Kiedy porównamy poprzednie lata, czyli 2021 do 2022, 2020 do 2021, to ten wpływ korespondencji z roku na rok był i wynosił średnio tylko około 4%. Wpływ ten przez lata kształtował się średnio miesięcznie na poziomie około 3 tysięcy miesięcznie. W roku 2024 po raz pierwszy ten wpływ wyniósł miesięcznie ponad 5 tysięcy. Również chciałam zwrócić Państwa uwagę na takie porównanie. W okresie od 1 stycznia do 20 czerwca 2023 roku ilość korespondencji, którą przyjmowało biuro to było 19 866 tysięcy. Natomiast w roku 2024 to już 29 661 tysięcy. Wzrost jest o ponad 60%. Dodatkowo, co jest bardzo ważne i istotne, Biuro Rzecznika Praw Dziecka zwiększyło również swoją aktywność w zakresie prowadzenia korespondencji z obywatelami, innymi podmiotami, takimi jak sąd, instytucje państwowe, organizacje pozarządowe, czyli reakcje Rzecznika Praw Dziecka na zgłaszane mu incydenty naruszenia praw dziecka, ale także na inne aktywności, które do Rzecznika Praw Dziecka były zgłaszane. W 2024 roku odnotowano rekordowy wzrost korespondencji wychodzącej z Biura Rzecznika Praw Dziecka. W 2023 roku ta liczba korespondencji wychodzącej wynosiła 22 600. W 2024 było to aż 35 808, więc ten wzrost z roku na rok wyniósł 60%. Ja chciałam zwrócić Państwa uwagę, że w 2023 roku, w okresie od stycznia do czerwca 2023 roku, wtedy była wysyłana korespondencja na poziomie 10 219. W 2024 roku już to było blisko ponad 20 000. Rzecznik Praw Dziecka ma szczególne uprawnienia i kompetencje. Jednym z takich uprawnień i kompetencji są te kompetencje o charakterze procesowym. Rzecznik Praw Dziecka może zgłaszać swój udział i uczestniczyć w postępowaniach sądowych na prawach przysługujących prokuratorowi. Przystąpienie Rzecznika do takiego postępowania jest związane z tym, że Rzecznik Praw Dziecka może zabierać głos, składać wnioski dowodowe, może prezentować stanowisko końcowe, może zgłaszać potem odwołania od wyroków bądź postanowień sądów, które są nieprawidłowe, jeżeli chodzi o dobro dziecka. Co bardzo istotne, kiedy Rzecznik Praw Dziecka bierze udział w postępowaniach sądowych, to kieruje się tylko i wyłącznie interesem dzieci, a nie osób dorosłych. Co istotne i ważne, w 2023 roku Rzecznik Praw Dziecka przystąpił do 826 postępowań sądowych, w 2024 już do ponad 1020 postępowań sądowych. Jest to również wzrost udziału Rzecznika Praw Dziecka o 23% w postępowaniach sądowych. Chciałabym jeszcze zwrócić uwagę, że udział w tych postępowaniach sądowych dotyczy tych wszystkich sytuacji, kiedy dobro dziecka jest zagrożone. Wszystkie kwestie dotyczące przemocy, wszystkie kwestie dotyczące tego, gdzie przez lata sytuacja dzieci nie jest uregulowana pod kątem chociażby pozbawienia rodziców władzy rodzicielskiej, czy też uregulowania sytuacji dzieci pod kątem ewentualnej adopcji. W tych wszystkich sprawach jesteśmy, ale także bierzemy udział w postępowaniach rozwodowych czy opiekuńczych, gdzie istnieje ogromny spór między rodzicami, a dziecko znika z pola widzenia. Rzecznik Praw Dziecka ma dodatkowe uprawnienia polegające na tym, że może przekładać instytucjom państwowym, rządowi, ministerstwom informacje na temat tego, jak wygląda praktyka stosowania prawa w zakresie ochrony praw dziecka. Zwraca uwagę na luki prawne, na złą praktykę stosowania prawa i w tym zakresie może sporządzać tzw. wystąpienia generalne. W 2023 roku tych wystąpień generalnych było 27. W 2024 roku tych wystąpień generalnych było 76, co stanowi wzrost o aż 181%. W 2024 roku wystąpienia generalne dotyczyły różnych obszarów życia dziecka. Między innymi były to kwestie dotyczące zdrowia dzieci i młodzieży. Między innymi dotyczące zapewnienia skutecznego leczenia achondroplazji u dzieci. Zapewnienie skutecznego leczenia dzieci z ciężką hemofilią A. Braku możliwości zakupu produktów leczniczych, które są skazane zapobiegawczo w asmie oskrzelowej. Problemy z zachowaniem ciągłości procesu leczenia młodych pacjentów z ADHD. Nowego zakresu świadczeń w ramach opieki psychiatrycznej. Dotyczyło również działań na rzecz umożliwienia wystawiania recept na bezpatne leki dla osób młodych. Stanowisko do projektu ustawy o zawodzie psychologa. Ograniczenie dostępu do e-papierosów oraz w ogóle zakaść sprzedaży wyrobów tytoniowych i e-papierosów osobom młodym. Umożliwienie przeprowadzenia wstępnej diagnostyki dzieci i młodzieży pod kątem celiakli w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Poprawa sytuacji dzieci z tukrzycą. Sytuacja dzieci dotkniętych podowym spektrum alkoholowym oraz podowym zespołem alkoholowym. Sytuacja małoletnich dotkniętych, to było wsparcie dzieci z chorobami rzadkimi i ultra rzadkimi. Ochrona noworodków przed wirusem RSV. System orzekania niepełnosprawności osób do 16 roku życia. Polityka państwa w zakresie wychowywania w przeżywości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w kontekście ochrony małoletnich. Sytuacja dzieci cierpiących na choroby przewlekłe poprzez uregulowanie opieki zdrowotnej nad dziećmi w przedszkolu. Napieka nad kobietą i dzieckiem w okresie karmienia piersią. W kontekście ochrony zdrowia niemowląt i małych dzieci w Polsce. Poprawa dostępności oraz jakości żywienia w szpitalach i innych zokadach letniczych. Zakres wskazań refundacyjnych dla produktów leczniczych dla dzieci, które doświadczają ADHD. Wprowadzenie zakazu sprzedaży, podawania oraz możliwości spożywania alkoholu w miejscach rekreacji dzieci i rodzin. Profilatyka hiperchoresterolemiu dzieci i młodzieży. Zagwarantowanie wcześniakom dostępu do bezpłatnych szczepień. Mówię o tych wszystkich wystąpieniach generalnych, bo w tym zakresie wymagało to i nadal wymaga reakcji ze strony państwa, żeby prawa dziecka były lepiej respektowane, jeżeli chodzi o system ochrony dzieci w Polsce. Jest to również informacja o stanie przestrzegania praw dziecka na zakresie tego, co wymaga dalej poprawy. Poprawy wymaga także zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. W wystąpieniach generalnych zwracaliśmy uwagę na to, aby był powszechny dostęp do pomocy psychologicznej dla dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach. W zakresie kwalifikacji psychologów szkolnych i przedszkolnych, w tym przeciwdziałanie zatrudnianiu w placówkach oświatowych osób bez tytułu magistra psychologii. Przyczyny odgadłego przyjęcia ustawy o zawodzie psychologa to finansowanie lub utrzymanie centrów pomocy dzieciom w trybie konkursowym ze środków Funduszu Sprawiedliwości. W oprawie są to tematy, które również wymagają natychmiastowych działań, które będą zmierzały do tego, że system ochrony dzieci pod kątem ich zdrowia psychicznego ulegnie zmianie. W tym zakresie prawa dziecka nie są przestrzegane. W obszarze spraw socjalnych niewystarczający system wsparcia opiekunów dzieci z niepełnosprawnościami w tym zakresie rażąco niskiej wysokości zasiłku opiekuńczego. Podkreślam rażąco niskiej wysokości. Zmiany mechanizmu wzrostu kwotu kryterium dochodowego uprawniającego do trzymania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Wsparcie socjalne dla młodych osób, które usunodzieniają się po doświadczeniu życia w pieczy zastępczej dotyczące wprowadzenia tablet alimentacyjnych. W tym zakresie również są potrzebne działania państwa. W zakresie ochrony danych osobowych, czyli sfery prywatnej, wystąpienie dotyczyło sfery prywatnej pracownika i jego dzieci z niepełnosprawnością. W zakresie przetwarzania danych i dokumentów dołączanych do wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem. Usunięcie numeru PESEL z legitymacji szkolnych. Umożliwienie rodzicom bezpłatnego dostępu do informacji dotyczących ich dzieci poprzez niesienie dodatkowej opłatności za e-dziennik. Te sprawy również nie zostały rozwiązane. W obszarze bezpieczeństwa cyfrowego dzieci i młodzieży. Zaostrzenie przepisów prawa dotyczących publikowania patotreści. Ochrona dzieci i młodzieży przez zagrożeniami związanymi z tzw. zjawiskiem lockboxów. Nadużywanie przez dzieci i młodzieży nowych technologii, w tym nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych. Dodanie określonych stron hazardowych do rejestru domen służących oferowaniu gier hazardowych. Trudności zgłoszenia nielegalnych treści w internecie. Brak koordynatora usług cyfrowych i zasad wydawania nakazów przeciw nielegalnym treściom w internecie. Ochrony dziecięcych twórców przed wyzyskiem ich cyfrowej pracy. Edukacja i wychowanie. Podjęcie działań na rzecz dzieci korzystających z placówek wsparcia dziennego ze szczególnym uwzględnieniem placówek prowadzonych w formie podwórkowej, realizujących działania animacyjne i socjoterapeutyczne. Brak programu wsparcia na rzecz dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Jest program dla dzieci w żłobkach, jest program dla dzieci, które chodzą do szkoły. Nie ma dla dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Apelowaliśmy o to. Opóźnienie w kierowaniu nieletnich do młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Bardzo pilna sprawa. Jest ogromna kolejka. Przemysłowe odbiory dzieci przez kuratorów sądowych na terenie szkół i przedszkoli. Sprzeciwiamy się temu. Szkoły powinny być dla dzieci bezpieczne. Zmiany przepisy. Powinna być natychmiast zmieniona ustawa o wspieraniu resocjalizacji nieletnich. Apelowaliśmy o wznowienie działalności Zakładu Psychologii Sądowej Instytutu Ekspertyz Sądowych profesora Jana Zena w Krakowie. Wprowadziliśmy i prosiliśmy o to, żeby dzieci miały prawo do odpoczynku, czyli w momencie, kiedy są chociażby święta Bożego Narodzenia, żeby mogły ten czas spędzać z rodziną. Wiemy, jak rodzina jest ważna dla dzieci. W tym zakresie dzieci powinny mieć czas na to, żeby z nimi spędzać czas, a nie czytać lektury, które czasami są zadawane, bądź prace domowe. Zgłaszali nam to również rodzice, którzy proszą o to, żeby mieli możliwość spędzania czasu z dziećmi. Młodzi ludzie zwracają się do nas z prośbą o to, żeby mogli korzystać w trakcie egzaminów, zatyczek wyciszających, ponieważ mają trudności ze skupieniem. Powinno być w trybie pilnym poszerzenie zakresu pomocy psychologicznej w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Podnosiliśmy również wątpliwości co do zasad finansowania edukacji domowej i sposobu naliczania subwencji oświatowej na uczniów edukacji domowej. W tym zakresie również potrzebne są pilne zmiany. I bardzo poważna zmiana, która powinna być w trybie pilnym wdrożona. Objęcie dzieci z ADHD, kształcenie specjalne, wprowadzenie zmian prawnych, które umożliwiłyby uczniom z ADHD korzystania ze wsparcia nauczyciela, współorganizującego proces kształcenia. Naprawdę bardzo, bardzo o to proszę. Podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w kontekście edukacji domowej. Wzmocnienie młodzieżowych rad, pełne włączenie do polskiego systemu oświaty dzieci z Ukrainy. To już się udało, które przybyły do Polski. Mówię o tym wszystkim, ponieważ to są zagadnienia, które naprawdę wymagają pracy, żeby sytuacja dzieci w Polsce była jak najlepsza. Jeżeli chodzi o obszar prawa rodzinnego i nieletnich, czyli zwracaliśmy uwagę na praktyki umieszczane dzieci w pieczy zastępczej z powodu trudności w osiągnięciu porozumienia między rodzicami. Nie może być tak, że dzieci w takich sytuacjach trafiają do pieczy zastępczej. Nie zgadzamy się z taką praktyką. Jest konieczna reforma systemu pieczy zastępczej. Zwracaliśmy na to uwagę, ale bardzo już dziękujemy Ministerstwu Rodziny za to, że prace trwają. Jesteśmy tutaj i wspieramy. Bardzo serdecznie za to dziękuję również Panie Ministrze i Panu Dyrektorowi tutaj obecnemu. Sładanie wniosków do sądów o regulowanie sytuacji dziecka w pieczy zastępczej. Poparcie i do inicjatywy powołania komisji kodyfikacyjnej, wzmocnienie prac opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów, aktywność młodych dzieci na terenie parlamentu. Jeżeli chodzi o sprawy międzynarodowe, w trybie pilnym powinien być ratyfikowany trzeci protokół fakultatywno-konwencji o prawach dziecka. Organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony dzieci, które tą koalicję koordynuje Unicef Polska, apeluje o to od lat. To już naprawdę trwa bardzo długo i protokół powinien być w trybie pilnym przyjęty. Rozważaliśmy także obniżenie wieku tego, aby dzieci mogły głosować w wyborach do Parlamentu Europejskiego do 16 roku życia. Oczywiście zajmowaliśmy się także sytuacją dzieci, które przebywają na granicy polsko-białoruskiej w zakresie pushbacków, tego, że dzieci nie zawsze uzyskują wsparcie i pomoc, a także w kontekście różnych dzieci, które przebywają z innych krajów w zakresie tego, żeby ich pobyt był bezpieczny i jak najbardziej, po prostu bezpieczny. Po raz pierwszy w historii urzędu zaczęliśmy projektować projekty ustaw. Projekty, które przekazaliśmy do Ministerstwa Sprawiedliwości były dwa. Pierwszy dotyczący lokalnej analizy śmierci dzieci. Dzieci w Polsce giną na skutek przemocy i moim zdaniem powinny być oprócz tego, że powstał zespół przy Ministerstwie Sprawiedliwości, któremu bardzo dziękuję za ciężką pracę, bo wiem jak ciężko pracują, natomiast lokalna analiza również powinna mieć miejsce. Wiem, że dzięki działaniom między innymi Fundacji dajemy dzieciom siłę. Takie analizy są już prowadzone, chociażby w Starogardzie Gdańskim i wiem, że przynosi to skutki w zakresie tego, żeby polepszać bezpieczeństwo i sytuację dzieci w Polsce i żeby więcej dzieci nie były krzywdzone. Projekt ten został sporządzony i został przekazany. Dodatkowo pokazała to sprawa Kamilka. Jak Państwo wszyscy wiecie, rodzina Kamilka się przeprowadzała z Częstochowy do Olkusza i w momencie przeprowadzki wyglądają obecnie tak regulacje prawne, że kiedy jest nadzór kuratora i jest postanowienie sądu przekazania według właściwości, to przekazanie tych akt trwa ponad miesiąc. My zaprojektowaliśmy przepisy, które umożliwiają natychmiastowe wykonanie takiego postanowienia w zakresie tego, żeby nadzór był natychmiast, a nie po miesiącu. Oczesniliśmy również bardzo licznie w komisjach parlamentarnych, sejmowych, na spotkaniach również resortowych, które się odbywały w poprzednim roku. Bardzo ważne dla mnie, jako dla Rzeczniczki Praw Dzieckich, jest partycypacja młodych osób. Bardzo im dziękuję za to, że mają odwagę mówić o tym, czego potrzebują, co jest dla nich ważne i istotne. A naszą rolą jako dorosłych jest zawsze wysłuchanie tego głosu z powagą, ale także uwzględnieniem ich postulatów. Młodzi ludzie na to po prostu zasługują, a naszą rolą jest to, żeby stwarzać im warunki do tego, żeby ich głos był realnie realizowany. W związku z tym powołałam po pierwsze eksperta społecznego zastępcę Rzeczniczki Praw Dziecka, Janka. Bardzo Ci dziękuję, Janku, za bardzo ciężką Twoją pracę. Zadania, Janka, dotyczą monitorowania stanu ochrony praw dziecka, w szczególności w odniesieniu do osób neuroróżnorodnych i osób z niepełnosprawnościami, a także w sygnalizowaniu problemów systemowych, indywidualnych Rzecznikowi Praw Dziecka. Janek zawsze, kiedy podchodzi do swojej pracy, to ma zawsze taką energię i radość i wie, że warto zmieniać świat na rzecz dzieci. Dodatkowo pierwszy raz w historii została powołana Rada Dzieci i Młodzieży, czyli organ doradczo-konsultacyjny Rzeczniczki Praw Dziecka. Bardzo dziękuję przedstawicielom Rady Dzieci i Młodzieży, że są również dzisiaj tutaj. Za nich pomysły, za ich energię, za ich pracę, za to, że zabierają też głos na komisjach sejmowych. Po raz pierwszy wnieśliśmy taki obowiązek, że przy przyznaniu odznaki honorowej za zasługi dla ochrony praw dziecka, to ta odznaka nie jest przyznawana, dopóki nie przejdzie ścisłej oceny Rady Dzieci i Młodzieży. Zorganizowaliśmy po raz pierwszy w historii tego urzędu kongres dzieci i młodzieży. I po raz pierwszy w historii tego urzędu młodzi ludzie w Urzędzie Rzecznika Praw Dziecka zorganizowali konferencję prasową, która dotyczyła rozpoczęcia roku szkolnego w 2024 na 2025 rok. Bardzo dziękuję wszystkim młodym ludziom, z którymi mogę współpracować. Jesteście naprawdę niesamowici. Po raz pierwszy zorganizowaliśmy również badania. Pod koniec jesieni 2024 roku zadawaliśmy pytanie o to, czy głos młodych ludzi jest słyszany, czy dorośli w ogóle chętnie rozmawiają z dziećmi, czy w ogóle traktują ich głos na poważnie. Wczoraj przedstawialiśmy wyniki tych badań i z dane, które nam tutaj wyszły z naszych badań, wynika, że dzieci wiedzą o prawach dziecka, 91%, ale jednocześnie młodzi ludzie mówią, że rodzice traktują ich zdanie na poważne w 77%. W szkole to zdanie jest traktowane na poważnie tylko w 50%. 2024 rok, muszę o tym wspomnieć, to również rok powodzi. Rok, kiedy wszyscy martwiliśmy się o to, jak będzie wyglądać sytuacja dzieci dokniętych powodzią. Kiedyś o tym dowiedzieliśmy, ja sama, ale także moje biuro, byliśmy w kontakcie z organizacjami, ale także z władzami lokalnych miast, aby wiedzieć, jak możemy pomóc. Natychmiast zorganizowaliśmy webinar, który był dostępny na stronie internetowej Rzecznika Praw Dziecka, także w jego socjalmediach, gdzie razem z Lucyną Kicińską, psycholożką, terapeutką, która przez lata prowadziła dziecięce telefon zaufania, uczyliśmy dorosłych, w jaki sposób mogą rozmawiać z dziećmi o sytuacjach kryzysowych. Dodatkowo ruchomiliśmy specjalny telefon pomocowy, gdzie udzielaliśmy porad prawnych. Dodatkowo zmożyliśmy nadzory w dziecięcym telefonie zaufania. Dodatkowo ja sama, razem z moimi współpracownikami, udałam się na tereny powodziowe. Byliśmy tam w dwóch turach, byliśmy w szkołach, w Prudniku, w Łące Prudnickiej, w Łuchołazach, Budzonanowie, Moszczańce. Odbyliśmy tam szereg spotkań z dyrektorami, ale w szczególności odbyliśmy tam spotkania z samymi dziećmi, którymi dawaliśmy moc i siłę. Jednocześnie dowiedzieliśmy się o takich przypadkach, które potem były w zainteresowaniu Rzecznika Praw Dziecka. Apelowałam do ministra zdrowia, ale przede wszystkim także do pana premiera, aby dzieci, które doświadczyły powodzi, były objęte szczególnym wsparciem psychologicznym. Osoby z terenów zalanych mówiły nam o tym, że one same mają traumę popowodziową z 1997 roku i bardzo by chciały, żeby ich dzieci tego więcej nie doświadczyły. Muszę również wspomnieć o sprawie Kamilka, sprawie systemowej, która odcisnęła piętno na to, jak może wyglądać system ochrony dzieci, ale także jak mogą dzieci być chronione przed przemocą. Ta sprawa została w zakresie obowiązków służbowych, która, ta sprawa karna, która dotyczyła obowiązków pełnionych przez urzędników, ale także przez instytucje do tego też powołane, została umorzona. Nie zgadzamy się z tą decyzją. Ja znam akta tej sprawy i mam nadzieję, że sprawa będzie miała swój dobry finał. Rzecznik Praw Dziecka podejmuje i stoi na straży praw dziecka, które dotyczą różnych obszarów życia młodego człowieka. Jednym z takich obszarów jest prawo rodzinne i nieletnich. W tym zakresie działa Zespół Prawa Rodzinnego i Nieletnich w Biurze Rzecznika Praw Dziecka. Podejmujemy sprawy generalne, o których już powiedziałam, ale także sprawy indywidualne, które dotyczą władzy rodzicielskiej, kontaktów z rodzicami, istotnych rozszerznień w sprawach dziecka, umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. W roku 2023 tych spraw było około 5 tysięcy. W 2024 ten wzrost był już o 40%, ponieważ spraw już było 7 tysięcy. Za każdą tą cyfrą, o której przed chwilą powiedziałam, stoi konkretnie dziecko. Żeby przybliżyć, w jaki sposób możemy pomagać. Między innymi pomogliśmy chłopcu, chłopcowi. Jego sytuacja została nam zgłoszona przez szpital. Dziecko to było, nie było umieszczone w pieczy zastępczej, a kiedy wystąpiliśmy o to, żeby to umieszczenie było, to powiaty zaczęły się kłócić, który powiat ma płacić za umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Sprawa trafiła aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Braliśmy udział w tym postępowaniu. Dziecko już jest bezpieczne i czeka na adopcję. Pomogliśmy również innej dziewczynce, która od urodzenia przebywała w pieczy zastępczej i której postępowanie rodzinne było zbyt przedłużane. Matka była uzależniona od alkoholu, kompletnie nie rokowała na to, żeby dziecko mogło w ogóle mieć szczęśliwe dzieciństwo. W tym zakresie także przystąpiliśmy do postępowania, a to również było bardzo niebezpieczne. Były plany, żeby dziecko zostało umieszczone w DPS-ie, ponieważ chorowało, jest dzieckiem z niepełnosprawnością. To nie jest sprawa z łzio, o której Państwo słyszeliście w tym roku, ale sprawa innej dziewczynki z tamtego roku. To jest niedopuszczalne, żeby dzieci były umieszczone w DPS-ach bądź w ZOL-ach i ta praktyka powinna być skrócona. Jeżeli chodzi o obszar edukacji i wychowania, to są te wszystkie sprawy, które dotyczą sytuacji dzieci w szkołach, przedszkołach, żłobkach, w placówkach pieczy zastępczej, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, młodzieżowe ośrodki wychowawcze. 2023 rok. Tych spraw było 2,5 tysiąca. 2024 rok. 3,5 tysiąca. Obserwujemy więc wzrost o 23%. Jednocześnie Rzecznik Praw Dziecka ma unikalne uprawnienia, które dotyczą postępowań dyscyplinarnych, które się toczą wobec nauczycieli. W 2023 roku postępowań dyscyplinarnych w Biurze Rzecznika Praw Dziecka było 570. Teraz już 729, czyli wzrost o 28%. Bardzo apeluję o to, żeby wzmocnić nauczycieli poprzez ich dobre wynagrodzenie, ale także wsparcie psychologiczne. Nauczyciele powinni wiedzieć, że są bardzo istotni i ważni. Dziękuję wszystkim nauczycielom za ich pracę. Dodatkowo, żebyście Państwo również wiedzieli, że to nie są tylko liczby, tylko konkretne dzieci. W tym zakresie na przykład pomagaliśmy dziecku, które nie chciało być przyjęte do żadnego oddziału przedszkolnego, ponieważ zostało zdiagnozowane spektrum autyzmu. Rodzic się z nami skontaktował, mówiąc o tym, że ma problem z umieszczenia dziecka w placówce przedszkolnej. Podjęliśmy interwencję i znaleźliśmy to miejsce dla tego dziecka. Jednocześnie też mieliśmy takie sytuacje, że z prośbą o pomoc zwróciła się do nas mama chłopca. Dziecko kończyło terapię w ośrodku leczenia uzależnień i chciało kontynuować naukę w liceum ogólnokształcącym. W tym zakresie również były problemy w zakresie tego, żeby dziecko mogło dalej się uczyć. Podjęliśmy interwencję, dziecko się uczy i kontynuuje w naukę trzeciej klasie liceum. Dodatkowo mamy również sprawy, które mówią nam o tym, że dzieci, które doświadczają niepełnosprawności, neuroróżnorodności, w szkole są dyskryminowane w sposób szczególny. W tych sytuacjach także działamy i podejmujemy działania. Powiedziałam Państwu o postępowaniach dyscyplinarnych i chciałabym pokazać wagę tego uprawnienia Rzecznika Praw Dziecka. Jedna ze spraw, która została zgłoszona do Biura Rzecznika Praw Dziecka dotyczyła tego, że nauczyciel był podejrzany o kontakty seksualne z uczennicą. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się, stało wydane postanowienie o jego umorzeniu. My złożyliśmy zażalenie, ponieważ nie wyobrażaliśmy sobie takiej sytuacji, kiedy taki nauczyciel nadal będzie prowadzić zajęcia z dziećmi. Na skutek naszego zażalenia nauczyciel, wobec nauczyciela urzucono kary dyscyplinarne, zwolnienia z pracy z zakazem ponownego przyjęcia do pracy w okresie trzech lat. Gdyby nie interwencja Rzecznika Praw Dziecka, takie historie mogłyby się po prostu powtarzać. Jeżeli chodzi o zespół spraw zdrowia i spraw socjalnych, czyli te wszystkie sprawy, które dotyczą dzieci, pacjentów, te wszystkie sprawy, które dotyczą dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci dogodnych warunków socjalnych, dostęp do świadczeń pomocowych. W 2023 roku tych spraw było 922. W 2024 już około 2000. Rekordowy wzrost o 115%. Rzeczy, które są, sprawy, które były zgłaszane do Rzecznika Praw Dziecka dotyczą przede wszystkim tego, że nie zawsze dzieciom jest udzielane, nie zawsze dzieci otrzymują orzeczenie o niepełnosprawności w takim zakresie, jakie by tego potrzebowały. Mieliśmy takie sytuacje, kiedy punkty, które były przyznawane, nie były właściwe i w takich postępowaniach jesteśmy i walczymy o to, żeby orzeczenie o niepełnosprawności było dzieciom po prostu orzekane. Ale mieliśmy też taką historię, kiedy właśnie z terenów powodziowych zwróciła się do nas rodzina dziecka, mówiąc o tym, że nie mogą kupić leku, bo jest powódź i nie wiedzą, gdzie mają ten lek kupić. Dzięki aktywności Rzecznika udało nam się ten lek zorganizować dla dziecka, które bardzo mocno tego, bardzo potrzebowało. Jest też trudna sytuacja, jeżeli chodzi o porody domowe. Były takie sytuacje, że poród odbył się w domu, a potem Urząd Stanu Cywilnego nie chciał dziecku wydać aktu urodzenia. My także interweniowaliśmy i dziecko ten akt urodzenia otrzymało. Są też różnego rodzaju rzeczy dotyczące właśnie świadczenia ze strony ZUS-u. Tutaj zwracają się do nas też obywatele z prośbą o wsparcie w tym zakresie. Jeżeli chodzi teraz o kwestię dotyczącą dzieci cudzoziemskich, ale także obywateli polskich przebywających za granicą, czyli tak zwane sprawy międzynarodowe. W 2023 roku tych spraw było 664. W 2024 roku 1040. Obserwujemy więc wzrost o 57%. W 2024 roku wizytowaliśmy 9 pracówek, w których przebywały dzieci bez opieki, żeby sprawdzić, jakie są warunki i w jaki sposób one przebywają. W tych sytuacjach mieliśmy również takie sprawy, które dotyczą tak zwanej konwencji haskiej. Mieliśmy na przykład taką sytuację, kiedy właśnie zwrócił się do nas ojciec o pomoc w zakresie tego, że jego córeczka powiedziała mu, że nie chce wracać do Szwecji, do mamy, ponieważ doświadcza tam przemocy. Na skutek podjętej interwencji okazało się, że służby w Szwecji interesują się mamą i finalnie w ogóle tej mamie zostały dzieci odebrane, a dzieci są bezpieczne w Polsce. Ale trwały procedury i ta dziewczynka jest już teraz bezpieczna w Polsce. Ale także podejmowaliśmy działania, tak już powiedziałam wcześniej, dotyczące na granicy porosko-białoruskiej. Prawa dziecka muszą być tam również przestrzegane. Natomiast mamy zgłoszenia, tak jak powiedziałam, na temat pushbacków, na temat tego, że dzieci nie są przez granice czasami przepuszczane, ich sytuacja nie jest uregulowana. Każde dziecko zasługuje na szacunek, na to, żeby było bezpieczne. Po raz pierwszy w historii urzędu pozostał powołany Zespół Bezpieczeństwa w świecie edukacji cyfrowej, ponieważ wiem i zdaję sobie sprawę z tego, jaka jest waga świata internetowego, w którym dzieci funkcjonują. W tym zakresie podejmowaliśmy również konkretne sprawy, na przykład dotyczące zgłoszeń patostreamerki. Na skutek naszego działania YouTube usunął te kanały i patostreamerka już dalej nie prowadzi swojej aktywności. Mieliśmy również takie sytuacje, kiedy zgłaszali się do nas rodzice, mówiąc o tym, że ich wizerunek dziecka bezpodstawnie jest i bez ich zgody umieszczany w internecie. Po prostu dziecko się bawiło, przyszedł mężczyzna, nagrał dziewczynkę i rzucił to nagranie do internetu. Interweniowaliśmy, żeby to nagranie zostało usunięte. Mieliśmy również takie sytuacje, kiedy były różnego rodzaju niewłaściwe treści, które się znajdowały również na YouTubie i również interweniowaliśmy, żeby te treści były usuwane. W tym miejscu bardzo dziękuję za pomoc i współpracę NASK, dyżur netu, że dzięki nim możemy razem tworzyć bezpieczny internetowy świat i że działają w zakresie tego, żeby te niewłaściwe rzeczy w internecie zostały usuwane. Chciałabym zwrócić uwagę jeszcze na jedną bulwersującą sprawę. W 2024 roku pojawiły się informacje mówiące o tym, że dzieci nie mają wstępu do miejsc publicznych. Chodzi o konkretny aquapark. Nie może być takiej sytuacji, że dzieci są wykluczane z przestrzeni publicznej. Dzieci mają prawo korzystać z rekreacji, a świat jest właśnie dla nich. Nie zgadzamy się nad dyskryminacji i nierówne traktowanie dzieci ze względu na ich wiek. Po raz pierwszy zorganizowaliśmy do przestrzeni publicznej.