Sejm RP: Paweł Bliźniuk o wyborach prezydenckich na Białorusi

Do rozpatrzenia punktu 6 porządku dziennego, sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o poserskim projekcie uchwały w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi, drugi numer 1003-1088. Bardzo proszę Pana Posła Pawła Bliźniuka o przedstawienie sprawozdania Komisji. Proszę bardzo. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, zanim przejdę do przedstawienia sprawozdania chciałem przywitać Pana Pawła Łatuszkę, zastępca szefa tymczasowego Gabinetu Zjednoczonego Białorusi. Witamy serdecznie. Jest obecny na galerii. W imieniu Komisji Spraw Zagranicznych przypadł mi zaszczyt przedstawienia sprawozdania tejże Komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi. To jest druk 1003, sprawozdanie jest zawarte w druku 1088. Komisja rozpatrzyła projekty przedstawionej uchwały na swoim posiedzeniu w dniu 6 marca. Stanowisko Komisji jest, aby przyjąć uchwałę w przedstawionym brzmieniu. Ja chciałem tylko kilka zdań jeszcze na temat pracy nad tym projektem uchwały w ramach Komisji. Do tego mnie zobligują tutaj przepisy regulaminu Sejmu. Otóż projekt, Szanowni Państwo, projekt tej uchwały został zaprezentowany przez panią poseł Aleksandrę Uznańską-Wiśniewską i pana posła Marcina Bosackiego. Jest to projekt posłów Koalicji Obywatelskiej. On został niezwłocznie złożony do laski marszałkowskiej tuż po wyborach. Po wyborach prezydenckich na Białorusi, które miały miejsce 26 stycznia tego roku. Zajęliśmy się pracą nad tym projektem również bardzo szybko, jeżeli chodzi o komisję. W trakcie posiedzenia odbyła się moim zdaniem bardzo rzeczowa, merytoryczna, konkretna debata, gdzie padały różnego rodzaju uwagi co do ostatecznego brzmienia treści tej uchwały. One były zgłaszane ponad partyjnymi podziałami. Pod projektami poprawek podpisywali się posłowie Koalicji Obywatelskiej razem z posłami Prawa i Sprawiedliwości. Mam takie poczucie, że mając wrażenie, absolutną pewność, że ten projekt uchwały ma fundamentalne znaczenie do tego, żeby bronić demokratycznych zasad na Białorusi, żeby bronić wolnej Białorusi, i żeby dać taki sygnał, świadectwo jako Sejm, nie tylko w Polsce, ale na świecie, jakie zdanie mamy na temat tego nie tylko procesu wyborczego, pseudowyborczego, o tym za chwilę, który miał miejsce na Białorusi, ale że to jest temat, który nas łączy. To jest jeden z elementów fundamentalnych filarów naszego bezpieczeństwa. Mimo, że głosy ostatecznie rozłożyły się nierównomiernie, mam poczucie, że dzisiaj tutaj na tej izbie będziemy rozmawiali na ten temat, na temat tego projektu uchwały w sposób absolutnie merytoryczny. Wysoka Izbo, temat wolnej Białorusi. Temat Białorusi, społeczeństwa białoruskiego, które jest od lat wspierane przez Rzeczpospolitą w swoich dążeniach europejskich, zachodnich, demokratycznych, jest tematem, o którym nigdy nie możemy zapomnieć. Naszym obowiązkiem, wynika to z polskiej racji stanu, jest wspieranie demokratycznych dążeń naszego wschodniego sąsiada, narodu białoruskiego, który od wielu lat jest ciemiężony poprzez autorytarne, takie totalitarne działania reżimu Aleksandra Łukaszenki. I tak też było w tym przypadku. 26 stycznia odbyły się wybory, o których można powiedzieć, że były to tylko wybory z nazwy. Cały proces wyborczy, kampania, klimat towarzyszący tym wyborom, dopuszczenie społeczności międzynarodowej do procesu nadzoru, kontroli nad tymi wyborami wskazywał, że nie mamy do czynienia z wolnymi, takimi znanymi z państw demokracji zachodniej wyborami, a jedynie z pseudo procesem zatwierdzającym funkcjonowanie obecnego reżimu. Aleksander Łukaszenka według oficjalnych danych prezentowanych przez stronę rządową na Białorusi zdobył blisko 90%, dokładnie 87% poparcia. Wynik, który nie wiemy, jak bardzo odbiega od prawdziwych nastrojów społeczeństwa białoruskiego, jest tylko i wyłącznie w ocenie projektodawców wynikiem stricte propagandowym. Projekt uchwały wskazuje, że Polska, Rzeczpospolita, wyborów, które były przeprowadzone w sposób niedemokratyczny, w wyniku wyborów, które były przeprowadzone z pogwałceniem podstawowych, elementarnych praw człowieka, z naruszeniem podstawowej zasady wolności słowa, zrzeszania się funkcjonowania demokratycznej opozycji, przejrzystości procesu wyborczego. Po prostu takiego typu wybory nie są przez nas, jak i przez cały zachodni świat demokratyczny, po prostu uznawane. I to jest fundamentalne stwierdzenie, jakie płynie z treści tej uchwały. Projektodawcy, i to też w trakcie pracy w ramach komisji, podkreślają fakt, że zachodnie mechanizmy kontroli, zachodnie mechanizmy nadzoru, zachodnie te demokratyczne mechanizmy wspierające pluralizm, nie zostały tutaj w żaden sposób dopuszczone do kontroli, nadzoru nad procesem wyborczym. Co więcej, mamy absolutną pewność, że te wybory, tak jak i zresztą wcześniejsze wybory, były przeprowadzone z naruszeniem elementarnego prawa międzynarodowego, z naruszeniem elementarnej godności człowieka w klimacie represji, w klimacie niszczenia białoruskiej opozycji, w sytuacji, gdzie tysiące osób, które mają zdanie inne niż władza na Białorusi, siedzą w więzieniach, są represjonowane. W związku z tym, Wysoka Izbo wydaje się zasadnym podjęcie tej uchwały, podjęcie tej uchwały nie tylko w takim klimacie porozumienia, zgody, ale również podkreślenie faktu, że właśnie kwestia demokratyzacji, demokratyzacji, poszanowania procesów wyborczych na Białorusi jest kwestią, o którą musimy wspólnie walczyć. Ramię w ramię z opozycją białoruską, ramię w ramię ze społecznością międzynarodową, ramię w ramię z każdym, komu na sercu leżą wolności i prawa demokratycznego świata. Dziękuję. Dziękuję bardzo. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 3-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół. Bardzo proszę pana posła Jacka Karnowskiego z Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej. Dobrze, za chwileczkę. Mam tu pewien problem. I ten problem natychmiast żeśmy rozwiązali. Pan poseł Marcin Przydacz, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Pana posła przepraszam za nieporozumienie. A jak pan poseł pozwoli, to przywitam uczniów Szkoły Podstawowej nr 3 im. obrońców Westerplatte w Gostyninie z nauczycielami wraz. Witam was serdecznie. Dzień dobry. Panie pośle, bardzo proszę. Bardzo dziękuję panie marszałku, panie ambasadorze. Wysoka Izbo Wybory na Białorusi. To była jedna wielka farsa. Wszyscy doskonale zdajemy sobie z tego sprawę, jakże odmienna była atmosfera i klimat tego, co się działo dwa miesiące temu na sąsiedniej Białorusi. Od tego, co działo się kilka lat temu, kiedy rzeczywiście tysiące osób protestowało wobec sfałszowanych wówczas wyborów. Od tamtego czasu śmiem twierdzić, że można spokojnie mówić, że Białoruś spłynęła także i krwią niestety. Krwią wielu protestujących, wielu fantastycznych Białorusinów musiało opuścić swoją ojczyznę. Znalazło schronienie w Polsce. Od tamtego czasu trudno jest mówić o jakichkolwiek nowych namiastkach demokracji w Republice Białorusi. Stąd też ta uchwała jest potrzebna, choć nieco spóźniona po dwóch miesiącach, ale jest potrzebna i w wielu jej elementach należy się z nią zgodzić. Brak przejrzystości i uczciwości procesu wyborczego, brak odpowiedniego wyprzedzenia w zaproszeniu obserwatorów OBWE, naciski wewnętrzne także i wpływy Federacji Rosyjskiej. Przemoc i prześladowania tego wszystkiego udziałem było społeczeństwo białoruskie w ostatnich miesiącach. Ale jest jeden element, który konstytuuje również demokrację, to wolność mediów. Cieszę się, że w uchwale pojawiają się wątki dotyczące wolności mediów. Jednakowoż uważam, że należy tę uchwałę uzupełnić. W imieniu Klubu Prawa i Sprawiedliwości zgłaszał tę poprawkę, panie marszałku, na pana ręce, aby dopisać jedno zdanie. Chętnie je zacytuję. Bezwzględnie potępić należy w szczególności praktykę niewpuszczania przedstawicieli niezależnych mediów na konferencje prasowe organizowane przez władze publiczne. Wszyscy chyba zgodzimy się, także i panowie z lewej, czy państwo z lewej strony, że praktyka zamykania drzwi przed niezależnymi mediami, jaką obserwujemy na Białorusi, jest praktyką naganną. Nie możemy zamykać oczu na to, że dziennikarze na Białorusi nie mogą pracować w sposób nieskrępowany. Tak więc apeluję do państwa, aby tę poprawkę poprzeć. Chyba wszyscy się zgadzamy, że dziennikarze powinni mieć możliwość w sposób bezskrępowany pracować. Tym bardziej patrząc na posłów, którzy pracowali kiedyś w mediach, jak Gazeta Wyborcza, tym bardziej jestem przekonany, że ta poprawka znajdzie posłuch i zaakceptowanie po lewej stronie państwa izby. Chyba, że dziennikarze na Białorusi, ci, którzy często płacą cenę swojej wolności, cenę swojego komfortu, bo siedzą także i w więzieniach, nie zasługują na wasz szacunek. To proszę wyjść, pani poseł, i powiedzieć, że ci dziennikarze, którzy siedzą w więzieniach, nie zasługują na pani szacunek. Bardzo proszę, panie marszałku, moja poprawka. Bardzo dziękuję. Dziękuję za poprawkę, za krzyczenie, nie dziękuję. Pani poseł Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska, bardzo proszę. Ale zanim pani powie to, co ma pani do powiedzenia, przywitamy młodzież z opiekunami z Zespołu Szkół Ogólnokształcących imienia Stefana Żeromskiego w Wiławie. Witam serdecznie. Przyjechali państwo na zaproszenie pana posła Zbigniewa Ziejewskiego, którego też pozdrawiamy. Bardzo proszę, pani poseł. Panie marszałku, panie ambasadorze, wysoka izbo. W imieniu Klubu Koalicja Obywatelska wyrażam jasne i pełne poparcie stanowiska proponowanej uchwały. Nie możemy milczeć, gdy Aleksander Łukaszenka po raz kolejny drwi z procesów demokratycznych, zapewniając sobie legitymizację swojej totalitarnej już władzy. W pełni wspieramy apel Sejmu RP do władz białoruskich o zaprzestanie represji i uwolnienie więźniów politycznych, w tym pana Andrzeja Poczobuta. Aktywnie współpracujemy z partnerami unijnymi w celu utrzymania i rozszerzenia sankcji wobec krwawego reżimu Łukaszenki. Potępiamy postępującą rusyfikację Białorusi i współdział reżimu w agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Uznajemy suwerenną, demokratyczną Białoruś za kluczowy element stabilności w regionie, jeden z filarów demokratycznego ładu w Europie. Wysoka Izbo, z jednej strony głęboko doceniam pracę posłów również opozycji, w tym również posłów Prawa i Sprawiedliwości. Niektórzy z nich w sposób konstruktywny finalizowali z nami projekt uchwały. Natomiast jeżeli chodzi tutaj o poprawkę zgłoszoną przez pana posła Przydacza, jest to ewidentnie manipulacja. Rozmawialiśmy o tym na komisji, poprawka została odrzucona na Komisji Spraw Zagranicznych i ustaliliśmy, że uchwała wyczerpuje w sposób pełny, adresuje problematyczne kwestie dotyczące sfałszowanych wyborów na Białorusi. Więc szanowni państwo, apeluję również do dzisiejszej opozycji, że musimy jasno powiedzieć, że poparcie za demokrację na Białorusi wymaga konsekwentnej i spójnej postawy. Co znaczy, że nie można być jednocześnie sojusznikiem demokracji, jednocześnie krótkowzrocznie wykorzystywać politycznych sympatii, okazując niezrozumiałą dla nas tolerancję ze środowisk bliskich Kremlowi, na przykład poprzez szczyt Warszawie, który odbył się tuż przed rosyjską inwazją na Ukrainie. Głoszczenie polityków europejskich ugrupowań stricte pro-putinowskich, takich jak Marine Le Pen czy Wiktora Urbana, było ciosem wymierzonym w solidarność europejską. Apeluję państwa o głęboką autorefleksję, gdy legitymizują państwo narracje pro-putinowskie słowami swojego kandydata na prezydenta RP, mówiącego o sprowokowaniu agresji rosyjskiej przez elity europejskie, bojkotują państwo w Brukseli inwestycje w bezpieczeństwo Polski i Europy Wschodniej i w fortyfikację Tarczy Wschód, wywatują państwo komentarzom osłabiającym autonomię i siłę Europy i pozycji negocjacyjnej Ukrainy, bo nasza współpraca z sojusznikami, szczególnie najważniejszymi, musi być odparta na odpowiedzialności, a nie na wasalizacji intelektualnej. Takie działania szkodzą nie tylko Polsce, ale i całemu regionowi Europy Wschodniej, działając na korzyść Kremla. Wysoka Izbo, niech nasze działania będą jasnym sygnałem dla świata. Polska była, jest i będzie po stronie wolności, demokracji i praw człowieka. Obywatele Białorusi marzą o tym, co my już mamy, o wolnym, demokratycznym kraju. Wspierajmy to marzenie. Nie tylko dlatego, że jest słuszne, ale również dlatego, że wolna Białoruś to bezpieczna Europa i bezpieczna Polska. Dziękuję. Dziękuję serdecznie. Pan poseł Przydacz w trybie sprostowania. Bardzo proszę, 30 sekund. Bardzo dziękuję, panie marszałku. Ewidentnie pani poseł Uznańska-Wiśniewska nie zrozumiała mnie, skoro zarzuca manipulację w przedmiocie tej poprawki. Poprawka jest bardzo prosta. Po prostu chcemy wspólnie potępić praktykę. Moim zdaniem bardzo niedobrą praktykę, czy to na Białorusi, czy w innych państwach autorytarnych, totalitarnych. Praktykę niewpuszczania, zamykania drzwi przed dziennikarzami, którzy chcą się dostać na konferencję prasową. Zupełnie nie rozumiem, na czym polega pani zarzut. Co jest manipulacyjnego w tym, że jako demokratyczne państwo i parlament chcemy potępić to, że są tacy politycy na świecie, którzy nie wpuszczają dziennikarzy na swoje konferencje, w tym Aleksandr Łukasiewicz. Przewa Szedler, Polska 2050, trzecia droga. Proszę państwa, będą minutowe pytania, to sobie podyskutujecie. Bardzo proszę, pani poseł. Pani marszałku, panie ambasadorze, wysoka izbo. Wszyscy pamiętamy przykre wydarzenia po wyborach prezydenckich w Białorusi w 2020 roku, kiedy dyktator brutalnie stłumił masowe demonstracje przeciwko skandalicznym fałszerstwom wyborczym. Reakcja białoruskich obywateli, którzy pragną wolnych i demokratycznych wyborów, przeraziła reżim Łukaszenki. Represje polityczne i inwigilacja obywateli zostały zaostrzone, a władze rozpoczęły pozorowaną reformę systemu politycznego. W styczniu tego roku Białorusini znowu poszli do urm. Niestety i tym razem Łukaszenko potraktował organizację wyborów jako specyficzną, specjalną operację. Lista przewinień władz Białorusi w procesie organizacji tegorocznych wyborów prezydenckich jest długa. Wzmożone prewencyjne represje uderzyły w uczestników protestów sprzed pięciu lat. Wielu z nich zostało skazanych, następnie poddanych torturom. Ataki na niezależnych dziennikarzy i opozycjonistów uniemożliwiły przeprowadzenie jakiejkolwiek debaty publicznej. Tak zwani kontrkandydaci byli w rzeczywistości matrionetkami podstawionymi przez białoruskie władze. Obywatele Białorusi mieszkający poza granicami kraju pozbawieni byli prawa głosu. Przykłady łamania podstawowych zasad demokratycznych wyborów można niestety dalej mnożyć. Tegoroczne wybory prezydenckie w Białorusi pokazały zupełny brak poszanowania dla praw człowieka i wolności obywatelskich. Wolna, suwerenna i demokratyczna Białoruś to filar stabilności dla nas w regionie również. W świetle oczywistych fałszerstw wyborczych na Białorusi naszym obowiązkiem jest stanowczo sprzeciwić się tej farsie wyborczej, która odbyła się w atmosferze strachu i represji. W związku z brakiem przejrzystości i uczciwości nie możemy więc uznać tych wyborów za właściwe. Nie zapominajmy również o Białorusinach, którzy wciąż marzą o demokratycznej i bezpiecznej ojczyźnie. Musimy wspierać ich wysiłki na rzecz wolnej, praworządnej i niezależnej Białorusi. Klub Polska 2050, trzecia droga, poprze projekt uchwały. Dziękuję. Dziękuję serdecznie. Pan poseł Adam Dziedzic, PSL, trzecia droga. Bardzo proszę. Panie Marszałku, Wysoka Izbo. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe, trzecia droga przedstawiam stanowisko dotyczące procedowanego projektu uchwały Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi. Wysoka Izbo. Proces wyborczy, jeśli tę farsę można tak w ogóle to nazwać, który miał miejsce na Białorusi w sposób rażący naruszał fundamentalne standardy demokratyczne. Od lat bowiem obserwujemy systemowe ograniczenie praw i wolności obywatelskich, represje wobec przedstawicieli opozycji oraz daleko idące ingerencje władz w przebieg wyborów. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej nie może pozostawiać wobec tego obojętny. Projekt uchwały jednoznacznie wyraża stanowisko polskiego parlamentu, wskazując na brak przejrzystości i demokratycznej legitymizacji ostatnich wyborów prezydenckich na Białorusi. Dokument ten stanowi wyraz solidarności z narodem białoruskim i jego aspiracjami do życia w państwie opartym na zasadach praworządności, demokracji oraz poszanowania praw człowieka. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej zdecydowanie potępia wszelkie formy represji wobec obywateli Białorusi oraz wzywa społeczność międzynarodową do podjęcia działań zmierzających do wsparcia procesu demokratyzacji tego kraju. Nie sposób pominąć także roli, jaką w utrzymywaniu obecnego reżimu odgrywa Federacja Rosyjska. Wsparcie polityczne, ekonomiczne i militarne, jakie Moskwa zapełnia reżimowi białoruskowi przyczyni się do dalszego osłabiania suwerenności tego państwa oraz coraz większego uzależnienia społeczno-gospodarczo-politycznego. Utrwala również rządy autorytarne. Zwracamy również uwagę na ciągłą konieczność podejmowania działań dyplomatycznych, które pomogą dojść Białorusi do standardów demokratycznych. Białorusini powinni odczuwać naszą pomoc w tej materii. To jest w interesie Polski, to jest w interesie Białorusi, to jest w interesie Unii Europejskiej. Jako klub parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe Trzecia Droga w pełni popieramy treść przedmiotowej uchwały, uznając ją za istotny akt wyrażający konsekwentne stanowisko Polski w sprawie poszanowania wartości demokratycznych u naszych wschodnich sąsiadów. Historia naszej ojczyzny zobowiązuje nas do wstania na straży praw narodów walczących o suwerenność i wolność obywatelską. Wysoka Izbo apeluje o przyjęcie uchwały w duchu jedności i odpowiedzialności za bezpieczeństwo oraz stabilność naszego regionu. Niech będzie ona wyraźnym sygnałem i Rzeczpospolita Polska stanowczo sprzeciwia się łamaniu praw człowieka i tłumieniu głosu obywateli przez autoterytalne reżimy. Dziękuję bardzo za uwagę. Dziękuję. Pan poseł Witold Tumanowicz, Konfederacja. Bardzo proszę. Panie Marszałku, Wysoka Izbo. W samej uchwale brakuje odniesienia się do Polaków zamieszkających na terenie Białorusi. Dlatego Konfederacja proponuje poprawkę do tej uchwały, którą chciałbym przeczytać właśnie. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża solidarność z Polakami zamieszkującymi od wieków na terenie obecnego terytorium Republiki Białorusi. Uznając za naczelną zasadę solidaryzmu narodowego ponad granicami, Sejm RP potępia działania Aleksandra Łukaszenki wymierzone w polską mniejszość. Zamykanie polskich szkół, aresztowanie polskich działaczy oświatowych czy akty wandalizmu na polskich cmentarzach i miejscach pamięci na Białorusi to tylko nieliczne przykłady działań wpisujących się w kampanię zwalczającą Polaków i polskość na Białorusi. Realizując konstytucyjną zasadę pomocy Polakom zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków z narodowym dziedzictwem kulturalnym, Sejm RP wzywa Radę Ministrów do poruszenia kwestii mniejszości polskiej w ramach relacji dyplomatycznych z Republiką Białorusi. Taką poprawkę proponujemy i oczywiście stosunek do tej poprawki też pokaże intencję tejże uchwały, którą proponujecie. Jeśli zostanie odrzucona, to będzie widać, że tak naprawdę nie chcecie dbać o Polaków na Białorusi. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Proszę Państwa, 7 osób się zgłosiło do zadania pytania. Czy ktoś z Państwa byłby jeszcze chętny? Jeżeli nie, zamykam listę i ustalam czas zadania pytania na minutę. Bardzo proszę Pana posła Grzegorza Lorka z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Jest Pan poseł? To w międzyczasie mam takie pytanie. Czy jest na sali Młodzieżowa Rada Miasta Oświęci? O, no to jeżeli jesteście, to chciałem Was bardzo serdecznie przywitać w imieniu Sejmu. Witam Was serdecznie. Przyjechaliście na zaproszenie marszałek Doroty Niedzieli, która jest moją koleżanką z prezydium Sejmu, którą też serdecznie pozdrawiam. Pan poseł Witold Tumanowicz, Konfederacja. Bardzo proszę. Panie Marszałku Sokais, bo ja tylko jedno pytanie do wnioskodawców. Tak chciałem dowiedzieć się, jakiego efektu oczekujecie po tej uchwale? Co tak naprawdę miałoby się zmienić po tym, jak zostanie uchwalona? Tym bardziej, że od wyborów już minęło ponad dwa miesiące, więc tym bardziej chciałem się dowiedzieć, jakiego efektu ostatecznie? Czego oczekujecie i dlaczego nie wpisaliście do tej uchwały właśnie tematu Polaków na Białorusi? No i pytanie także o to, czy poprzecie tą poprawkę, którą zgłosiliśmy. Dziękuję. Pani poseł Alicja Łebkowska-Gołaś, Koalicja Obywatelska. No nie, bo zamknąłem listę, a muszę być uczciwy wobec posłów i posłanek. Szanowny Panie Marszałku, Panie Ambasadorze, Wysoka Izbo, PiS oczywiście wykorzystuje tę debatę, by porównać nasz rząd do reżimu Łukaszenki. Absurdalne, bo to właśnie Wy przez 8 lat testowaliście w Polsce białoruskie standardy. Słusznie oburzaliście się na brutalność wobec protestujących w Miejsku, ale gdzie była Wasza wrażliwość, gdy nakazaliście polskiej policji pacyfikować polskie kobiety w bardzo pokojowych demonstracjach? Mówicie o wolności mediów, a przecież to TVP, Wasza propagandowa szczujnia, za Waszych czasów odbierała opozycji głos i atakowała niezależnych dziennikarzy. Dziś każdy jest równy wobec prawa. To przeciwieństwo Waszego państwa, gdzie polityczna wola zastępowała sądy. Białoruś to przestroga. Polska nie pozwoli na powrót Waszych praktyk ukrytych pod płaszczykiem patriotyzmu. Miejcie choć trochę wstydu, poprzyjcie tę uchwałę i weźcie ją sobie do serca. Apeluję o przyzwoitość. Pani poseł Anna Paluch, Prawo i Sprawiedliwość. Jest pani poseł? Nie widzę. Pani poseł Katarzyna Króla, Koalicja Obywatelska. Biegnie. Proszę się nie śpieszyć. Mównica nie ucieknie. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, chciałam podziękować za podjęcie tematu dotyczącego uchwały o potępieniu wyborów prezydenckich w Białorusi, których wyborami demokratycznymi w żadnym wypadku nazwać nie można. Niewiele jest bardziej pokojowo nastawionych, bardziej życzliwych, ciepłych, serdecznych narodów niż naród białoruski. Naród doświadczony zarówno w czasie wojny, komunizmu, jak i w czasie reżimu Łukaszenki. Raz tłumnie Białorusini stanęli przeciwko reżimowi, ale w tym proteście, choć cały świat trzymał za wolną Białoruś, kciuki byli sami. Płacą i płacili za to do dziś. Straszną cenę represji, poniżania, odbierania podstawowych praw wolnego człowieka. Zacytuję słowa księdza Tischnera. Cytuję, wolność to proces, do niej się dochodzi, dojrzewa, jest nieustannym wyzwalaniem od tego, co niższe, ku temu, co wyższe. Jest rzeczą bardzo trudną nauczyć kogoś wolności tylko o niej opowiadając. Człowiek sam musi jej spróbować, sam dojść do własnych absurdów, sam rozbić nos i zrozumieć na podstawie własnych klęsk, że popełnił pomyłkę. Tragiczne jest to, że naród białoruski ma tak krwawą drogę do wolności. Życzę narodowi białoruskiemu doświadczenia wolności, a słowa księdza Tischnera niech będą przestrzegą dla nas wszystkich, byśmy nie musieli nigdy więcej doświadczać własnych klęsk, by docenić wolność. Dziękuję. Dziękuję. Pani poseł Iwona Maria Kozłowska. Bardzo proszę. Dziękuję. Pani Marszałku, Wysoka Izbo. Wybory prezydenckie na Białorusi pokazują wyraźnie pogłębiający się kryzys polityczny w tym kraju. A nie tylko te ostatnie, jak i poprzednie wybory odbyły się w atmosferze represji, braku przejrzystości, uczciwości, poszanowania praw obywatelskich. Co prowadzi do eskalacji represji wobec społeczeństwa, niezależnych mediów oraz przedstawicieli mniejszości narodowych. Szczególnie niepokojący dla nas, Polaków, jest los Andrzeja Poczobuta, polskiego dziennikarza działacza mniejszości polskiej na Białorusi, który od 1443 dni przebywa w białoruskim więzieniu. Pojawiają się niepokojące doniesienia jego pogarszającym się stanie psychofizycznym oraz coraz gorszych warunkach, w jakich jest przetrzymywany. Wiem, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych podejmował szereg działań w celu uwolnienia Andrzeja Poczobuta. Ale w imieniu również bliskich, i swoim, i Parlamentu Polskiego, chciałabym zapytać, czy są postępy w rozmowach dotyczących uwolnienia Andrzeja Poczobuta, albo przynajmniej zmiany warunków, w jakich przebywa. Bardzo dziękuję. A do kogo Pani kieruje to pytanie? Pani poseł? Do kogo Pani kieruje to pytanie? Bo... Ok. Czyli mamy się zwrócić opisem na odpowiedź. No super. Dobra. Poseł Paweł Bliźniuk, Koalicja Obywatelska. Tak. Dziękuję Panie Marszałku. Wysoka Izba. Ja nie mogę obojętnie przejść obok wypowiedzi Pana posła Marcina Przydacza. Szanując Pana kompetencje, doświadczenie i wiedzę. Wydaje mi się, że oczywiście moglibyśmy się zastanowić, czy do projektu tej uchwały nie wpisać chociażby zatrudniania w mediach publicznych funkcjonariuszy partyjnych. Funkcjonariuszy partyjnych, którzy byli rzecznikami partii rządzącej. Podsłuchiwanie przedstawicieli opozycji, zakup z powołceniem zasad prawnych broni cybernetycznej do inwigilowania społeczeństwa, szczujni w mediach publicznych, czy też wykorzystywania aparatu władzy w celach osiągnięcia politycznych korzyści. Moglibyśmy wpisywać do tej uchwały wiele innych przykładów łamania przez reżim Aleksandra Łukaszenki prawa i wolności demokratycznych na Białorusi. Natomiast w tym projekcie uchwały to wszystko mieści się w jednym zdaniu. Chodzi o represje, represje skierowane przeciwko...