Dariusz Wieczorek wskazuje straty po połączeniu PKN Orlen i LOTOS

... aktywów i majątku grupy LOTOS S.A. wywołanej przejęciem grupy LOTOS S.A. przez PKN Orland. Witam bardzo serdecznie posłanki posłów Klubu Koalicji Obywatelskiej. Dzięki Wam ten zespół powstał i możemy patrzeć na ręce politykom, którzy przejęli spółki Skarbu Państwa i traktują je jak swoje własne. I nie spoczniemy póki wszystkich nieprawidłowości, wszystkich patologii, które mają miejsca w spółkach Skarbu Państwa. Nie wyjaśnimy i ich nie rozliczymy. Witam też bardzo serdecznie naszych gości. Na sali jest Pan dr Dariusz Wieczorek z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, który rozpocznie od prezentacji pokazującej w jaki sposób dochodzi, czy doszło do poważnych strat w Orlenie, spółce Skarbu Państwa. Witam bardzo serdecznie Pana Mecenasa Sławomira Staszaka. I zdalnie jest też z nami wicepremier minister gospodarki. Były wicepremier minister gospodarki Janusz Steinhoff, a dzisiaj minister gospodarki gospodarczego Gabinetu Cieni Biznes Center. Klap, tak jak powiedziałam, są też z nami posłanki i posłowie, którzy oczywiście również zabiorą głos. Obok mnie jest Pan poseł Tadeusz Aziewicz oraz Pan poseł Paweł Poncyliusz. Także serdecznie dziękuję wszystkim za obecność i w pierwszej kolejności oddam głos dr Dariuszowi Wieczorkowi, który przedstawi rozliczenie transakcji połączenia PKN Orlen i grupy LOTOS S.A. Bardzo proszę. Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo, rzeczywiście w tym momencie już wszystkie środki zaradcze zostały spełnione. Z końcem, znaczy na początku kwietnia PKN Orlen ogłosił sprzedaż ostatniej części właśnie tych środków zaradczych, czyli na rzecz Unimotu 100% akcji w LOTOS Terminale. Jednocześnie w raporcie rocznym, który został opublikowany 28 kwietnia, Orlen przedstawił wyniki, które dotyczą ubiegłego roku, czyli roku 2022. Nie wszystkie informacje Orlen ujawnił. Część informacji musieliśmy pozyskać z innych źródeł, to znaczy z raportu rocznego Saudi Aramco oraz z raportu za czwarty kwartał grupy MOL, a także z raportu bieżącego Unimotu. W ten sposób mamy możliwość już faktycznie, czy to w oparciu o informacje Orlenu, czy też w oparciu o informacje od kontrahentów Orlenu, takie rozliczenie wykonać. Więc zacznijmy może od tak zwanego tymczasowego rozliczenia fuzji. Tymczasowe rozliczenie fuzji jest rozliczeniem tymczasowym ze względu na to, że zgodnie ze standardami rachunkowości wszystkie aktywa przejęte przez Orlen muszą zostać oszacowane do tak zwanej wartości godziwej. Można w pewnym uproszczeniu powiedzieć, że ta wartość godziwa to jest wartość rynkowa. Wiadomo, że jest to bardzo duże przedsięwzięcie. Tymczasowo Orlen aktywa wycenił głównie według wartości księgowej. Teraz, co nam pokazuje to tymczasowe rozliczenie? Otóż po pierwsze, że PKN Orlen nabył aktywa grupy LOTOS, całej grupy kapitałowej LOTOS, nie samej spółki. O wartości 35,5 miliarda złotych. Jeżeli odejmiemy od tego zobowiązania w wysokości 14,5 miliarda, zostaje niespełna 21 miliardów złotych tak zwanej wartości aktywów netto. Czyli wartość księgowa, głównie księgowa aktywów netto przejętych przez PKN Orlen to prawie 21 miliardów złotych. Teraz w ramach połączenia wiadomo, że przy tego typu przejęciach zawsze musi nastąpić zapłata dla akcjonariuszy spółki przejmowanej. Ta zapłata nastąpiła poprzez przyznanie tak zwanych akcji połączeniowych PKN Orlen. Te akcje miały wartość 15,1 miliarda złotych. W ten sposób Orlen wykazał tak zwany zysk na okazjonalnym nabyciu, to jest tymczasowy zysk, bo jeszcze nie wiadomo jaki będzie ostateczny, na poziomie 5,9 miliarda złotych. Ja pozwolę sobie na skomentowanie tego zysku na okazjonalnym nabyciu. Otóż zysk na okazjonalnym nabyciu w sytuacji przejęcia, w sytuacji połączenia podmiotów jest sytuacją nietypową. Zazwyczaj bowiem w momencie, w którym łączą się spółki, następuje przekazanie większej wartości akcji od przejmowanych aktywów. Z tego względu, że te aktywa przecież generują zyski, a zatem wycena tychże aktywów, choćby po wartości księgowej, oznaczałaby, że po prostu zarobiono kupując coś poniżej wartości. I jako, że jest to sytuacja nietypowa, no to Orlen wykazał zysk. Możemy śmiało przyjąć taką tezę, że przynajmniej w takiej wysokości stratę czy też szkodę ponieśli akcjonariusze. A największym akcjonariuszem Grupy LOTOS był oczywiście Skarb Państwa, który posiadał powyżej 53% akcji. A więc jeżeli te 5,9 miliarda zestawimy z 53%, to możemy przyjąć, że Skarb Państwa tylko w tym jednym punkcie stracił co najmniej 3,1 miliarda złotych. W sumie na dwóch fuzjach, to znaczy na przejęciu Grupy LOTOS plus na przejęciu PGNiG-u, PKN Orlen wykazał zysk tymczasowy na poziomie ponad 14 miliardów złotych. Ja sobie pozwolę tutaj na taką drobną dygresję, bo nie wiem, czy przypadkiem z tą kwotą 14 miliardów złotych nie są związane szacunki Pana Premiera Sasina, żeby podatek od tak zwanych zysków nadmiarowych jeszcze za rok 2022 nie wyniósł właśnie 14 miliardów złotych wpływy od Orlenu. Nie wiem, być może Pan Premier Sasin wpadł na taki pomysł, żeby w ten sposób naprawić szkodę, która w ten sposób została wyrządzona, ale wszystkim akcjonariuszom, a nie tylko Skarbowi Państwo. Dalej, proszę Państwa, jeżeli chodzi o wpływy ze sprzedaży aktywów, tutaj ja muszę zaznaczyć, że nie wszystkie informacje są pewne, część z nich musiała zostać przeze mnie oszacowana na różne sposoby. Na pewno wiemy, że w 2022 roku z tytułu sprzedaży aktywów w ramach środków zaradczych wpłynęło 4,579 miliarda złotych. Niespełna 4,6 miliarda złotych, że takiej wartości wpływy zostały uzyskane w 2022 roku. Dodając to, co wpłynęło w roku bieżącym, mamy 4,945 miliona złotych, czyli niecałe 5 miliardów złotych. Niecałe 5 miliardów złotych to jest kwota, która wpłynęła do Orlenu z tytułu sprzedaży tego wszystkiego, czyli po kolei. 30% udziałów w rafinerii gdańskiej. Widzę tutaj pewną rozbieżność, bo PKN Orlen podaje, że 1 miliard 74 miliony uzyskał z tego tytułu, natomiast Saudi Aramco informuje, że 227 milionów dolarów. Otóż 227 milionów dolarów, jeżeli zestawimy z kwotą podaną przez Orlen, to by wskazywało na kurs walutowy 4,73 złotego za dolara. W grudniu kurs był poniżej 4,50, ale nie mogę wykluczyć, że tutaj są jakieś po prostu rozbieżności wynikające z różnic kursowych na przykład. Dalej, z tego wyliczenia wiemy już nie od Orlenu, ale z Saudi Aramco, to, że sprzedaż 100% udziałów w spółce hurtowej, która obecnie się nazywa Aramco Fuels Poland, czyli była LOTOS SPV1, 248 milionów dolarów. To jest spółka, która posiada około 1,4 rynku hurtowego w Polsce. 50% udziałów w spółce joint venture wspólnie z BP za 10 milionów dolarów. To też wiemy z raportu Saudi Aramco. Orlen w żadnym momencie nie podał tej informacji do tej pory. Jeżeli chodzi o LOTOS Paliwa, czyli te ponad 400 stacji LOTOSu, 459 milionów dolarów. W raporcie rocznym oraz rok temu, kiedy Orlen informował o jeszcze umowie warunkowej, o umowach warunkowych, informowano o 610 milionach dolarów, plus, minus, czy element zmienny. Widać tutaj dość duży minus, bo jeżeli minus, to znaczy, że mamy tutaj minus 150 milionów dolarów. LOTOS Biopaliba, nie wiadomo, to wynikowo oszacowałem, dlatego, że w żadnym miejscu ta informacja nie była przedstawiona, więc zapewne między 349 a 420 milionów z tego tytułu za spółkę biopaliwową Orlen uzyskał. No i jeszcze mamy LOTOS Terminale, zbyte na rzecz Unimotu. Aktualnie jest mowa o 366,4 miliona złotych. Natomiast Unimotu informuje, że ta kwota wzrośnie do 450 na zasadzie tak zwanego earn-outu, czyli z zysków lat kolejnych. No to jest normalna praktyka przy transakcjach fuzji. Proszę Państwa, jeżeli chodzi o to, jaka była wartość aktywów, które zostały zbyte. Otóż ta wartość aktywów objętych środkami zaradczymi na podstawie informacji opublikowanych przez Orlen wynosiła 10,8 miliarda złotych. Natomiast jeżeli się odejmie zobowiązania związane ze zbywanymi aktywami, to ta wartość się zmniejsza do 9,4 miliarda złotych. Ja tutaj może bym pozwolił sobie na takie zestawienie. Otóż aktywa netto łącznie Orlenu, to, lotosu przejęte przez Orlen, to 20,9 miliarda złotych. Natomiast z tego zostało już zbyte 9,4 miliarda. Czyli blisko połowa majątku, lotosu została sprzedana za 4,9 miliarda złotych. A zatem możemy tutaj na tej sprzedaży, na sprzedaży majątku wykazać stratę na poziomie 4,4 miliarda złotych. To ostatni mój slajd, natomiast myślę, że on jest dość znamienny. Dlatego, że proszę zwrócić uwagę, że z jednej strony widzimy, że w momencie połączenia, w momencie przejęcia grupy LOTOS, czyli w lipcu, sierpniu ubiegłego roku, Orlen, krótko mówiąc, zarobił. Zarobił na akcjonariuszach. Ten zysk na okazjonalnym nabyciu się pojawił w wysokości 5,9 miliarda złotych. Jeżeli od tego odejmiemy 4,4 miliarda, to zostanie 1,5 miliarda. Można według mojej najlepszej wiedzy przedstawić tutaj następujący wniosek, że około 75% zysku okazjonalnego wygenerowanego w ramach połączenia zostało przetransferowane w ramach realizacji środków zaradczych do kontrahentów środków zaradczych. A więc przede wszystkim do Saudi Aramco, do grupy MOL oraz do Unimotu, a także do węgierskiej spółki Rosji Biofuel. Być może te bardzo, w moim przekonaniu, takie uderzające, żeby nie powiedzieć, te fakty w moim przekonaniu mogły być ukrywane, czy też może nie tyle nawet ukrywane, ale dość znamienne jest, że PKN Orlen w ostatnim czasie bardzo starannie dobiera na daty publikacji różnych właśnie raportów. A więc po kolei. 30 listopada PKN Orlen po południu opublikował informacje o domknięciu transakcji z Saudi Aramco oraz z MOL-em. 30 listopada Polska grała w Katarze z Argentyną. Następnie 24 lutego PKN Orlen przedstawił raport za czwarty kwartał 2022 roku. 24 lutego, coś mi ta data mówi. Następnie 7 kwietnia PKN Orlen opublikował informacje o domknięciu transakcji z Unimotem. 7 kwietnia to Wielki Piątek. I wreszcie 28 kwietnia PKN Orlen przedstawił sprawozdanie finansowe za ubiegły rok, za cały rok, czyli tak zwany raport roczny. 28 kwietnia to piątek przed majówką. Co więcej, piątek przed 18, tak? Jest zapewne dość wąska grupa takich hobbystów, pasjonatów, którzy wyczekują i wypatrują tych informacji, żeby tylko jak najszybciej się nimi zająć. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję Panie Doktorze. Rzeczywiście szokujące informacje, to znaczy o 4,4 miliarda złotych LOTOS mógłby być drożej sprzedany, gdyby decyzja nie była podejmowana w gabinetach politycznych, ale przez profesjonalistów. Oczywiście sam nie tylko proces sprzedaży, ale sama idea sprzedaży jest mocno wątpliwa i dlatego się tu dzisiaj spotykamy, ale podkreślam, 4,4 miliarda złotych według wyliczeń doktora Dariusza Wieczorka to jest strata Orlenu na tej transakcji. To znaczy to jest też strata w dużej mierze skarbu państwa i ktoś po prostu za to prędzej czy później odpowie. Odpowiedzialność ponoszą członkowie zarządu, członkowie Rady Nadzorczej, spółki Orlen, ale również jest to odpowiedzialność polityczna, polityczna osoby, która chowa się i nie pełni formalnie funkcji, czyli Jarosław Kaczyński. Przecież wiemy, że to on podjął decyzję o fuzji. Myślę, że wszyscy wiedzę ekonomiczną Jarosława Kaczyńskiego w tej sprawie znamy, ale decyzję polityczną ponosi, czy odpowiedzialność polityczną ponosi również pan premier Morawiecki i pan minister Sasin i przyjdzie konstytucyjną odpowiedzialność i odpowiedzialność polityczną, ale przyjdzie taki dzień, gdzie prokuratura będzie funkcjonowała w sposób niezależny i po prostu każdą z tych osób po kolei przesłucha i z tego wszystkiego rozliczy. No i drugi wniosek, który się tutaj nasuwa, to znaczy wiele elementów tej transakcji jest przez rząd i politycznych nominatów w spółkach Skarbu Państwa, szczególnie w spółce Orlen, jest wiele informacji i decyzji jest po prostu ukrywanych przed opinią publiczną, przed w ogóle parlamentarzystami, w tym przed parlamentarzystkami, parlamentarzystami opozycji. I też stąd nasze posiedzenie i zanim oddam głos naszemu następnemu gościowi, to tylko chciałam zwrócić uwagę na to, że w jakim pełnym składzie my patrzymy tej władzy na ręce i tej transakcji na ręce, więc chciałam tylko uzupełnić, że na tej sali są posłanki i posłowie. Posłanka Mirosława Nykiel, posłanka Małgorzata Janyska, posłowie Piotr Adamowicz, Tomasz Nowak, Cezary Tomczyk, Jarosław Bałęsa, Kazimierz Plockę, Jerzy Borowczak, Witold Zębaczyński, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski. Więc bardzo wszystkim dziękuję za to patrzenie na ręce. A teraz oddaję głos, zdalnie jest z nami wicepremier, minister gospodarki Janusz Steinhoff. Pan premier jest też dzisiaj ministrem gospodarki, gospodarczego gabinetu Cieni i Business Center Club. Mam nadzieję, że nam się uda połączyć. Bardzo proszę, panie premierze, jeśli można by jeszcze prosić o włączenie kamery. Oddaję panu głos. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Minuta przerwy technicznej, także proszę o cierpliwość