Iwona Pachalska o pomocy dla rolników: bilans i plany

Iwona Pachalska, witam Państwa na konferencji ministra Stefana Krajewskiego. Temat dzisiejszej konferencji to pomoc dla rolników dziś i jutro. Zacznijmy od tego, co było i jest. Szanowni Państwo, rok 2025 coraz szybciej zbliża do końca, a to czas tych podsumowań, co udało się w tym roku zmienić i zrobić. Nowa ustawa o zdrowiu zwierząt. Od lutego obowiązują uproszczenia w przemieszczaniu świn. Producenci, którzy otrzymują odszkodowania, dostaną zamiast takich zero-jedynkowych rozwiązań wsparcie procentowe. Czyli jeżeli będzie wszystkie zasady biosekuracji spełnione, będzie 100% pomocy. Jeśli któryś z elementów nie został spełniony, będzie procentowe pomieszanie tej pomocy, a nie tak jak do tej pory było, że albo 100%, albo w ogóle wsparcia rolnicy nie otrzymywali. Rolnicy otrzymali na konta w ramach zaliczek ponad 11,5 mld zł. I to jest przygotowanie rolników do nowego sezonu już po to, żeby mieli pieniądze na zakup środków do produkcji, żeby mogli regulować swoje zobowiązania. Tylko w ramach płatności bezpośrednich rolnicy otrzymali prawie 10 mld zaliczek. I ta kwota jest o 907 mln wyższa od kwoty zaliczki w 2024 roku i ponad 1,7 mld zł wyższa od zaliczek wypłaconych w kampanii 2023 roku. Też zwiększamy stawki w ramach wybranych płatności i priorytetów. Tym też priorytetem dla nas jest pomoc dla rolników, którzy ucierpieli na skutek klęsk żywiołowych, na skutek też chorób, które występują w gospodarstwach. I to jest niezwykle ważne, żeby w pierwszej kolejności pomoc docierała do tych rolników. Też staramy się przygotowywać wsparcie dla grup producentów. Tutaj 162 mln zł dla 423 grup, w tym 153 grupy i ponad 69 mln zł trafiło do grup, które utrzymują trzodę chlewną. Ale też pomoc, która jest wypłacana od 1 grudnia do 15 stycznia przyjmujemy wnioski. Pomoc będzie wypłacona dla rolników, którzy ucierpieli na skutek sadowników, którzy ucierpieli na skutek przymrozków wiosennych. Tutaj kwota ponad 190 mln zł trafi na konta sadowników. Duże sukcesy mamy, jeśli chodzi o rybołówstwo. To dzięki skutecznym negocjacjom w Unii Europejskiej udało się uniknąć drastycznych cięć połowów dorsza, ale też utrzymaliśmy wzrost kwot połowowych na rok 2026 dla śledzia centralnego, dla szprota. Program też w Fundusze Europejskie dla Rybacka 34 nabory jest realizowany. Umowy zostały zawarte na 420 mln zł. I te kwoty oczywiście chcielibyśmy, żeby były dużo wyższe, ale to wynika oczywiście z dużo wcześniej przyjętych budżetów na lata 2023-2027. W ramach budżetu, który skierowaliśmy jako pomoc kryzysową, wypłaciliśmy ponad 39 mln zł dla rolników, którzy ucierpiali w powodzi wrześniowej 2024 roku. Też pomoc do rolników z Żuław, to jest 36 mln zł. Trafiła ta pomoc i pieniądze były wypłacane w pierwszej kolejności. Susza 2024 roku to 205 mln zł, które wypłaciliśmy. I klęski żywiołowe z 2025 roku. Przymrozki, Grat, tu prawie 500 mln zł trafiło do rolników i sadowników. Koniec roku to czas podsumowań, ale też mówi się o tym, co może wydarzyć się w nowym roku. A więc teraz proszę o to, żeby pan minister powiedział, na jakie wsparcie prawdopodobnie będą mogli liczyć rolnicy w przyszłym roku. Szanowni Państwo, wsparcie dla rolnictwa to nie tylko dopłaty. To też kredyty, które oferujemy rolnikom. W ramach kredytów inwestycyjnych udzielono 769 kredytów na kwotę 728 mln zł. Też kredyty obrotowe, pamiętacie Państwo pewnie ten moment, kiedy ogłaszałem kredyty i one były krytykowane przez opozycję, przez działaczy związkowych, że te kredyty nie są potrzebne. Na początku na ten cel przeznaczone było 507 mln zł wsparcia, co pozwoliło wygenerować akcję kredytową o wartości około 2 mld 200 mln zł. Do 18 grudnia udzielono prawie 11 tys. kredytów na łączną kwotę 2 mld 300 mln zł. Docelowo będzie to 2,9 mld, bo jeszcze udało się zwiększyć ten budżet. Około 15 tys. rolników będzie mogło skorzystać z tego w całej akcji kredytowej. Będzie mogło bądź już mogło skorzystać z tych kredytów. Ale też oczywiście na bieżąco staramy się rozpatrywać wnioski, które zostały złożone do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ten program już jest na ukończeniu. Kolejne regiony zgłaszają zakończenie rozpatrywania wniosków. W ramach KPO 5400 umów podpisanych na kwotę prawie 3 mld zł. Już 2,5 mld zostało wypłacone na konta rolników czy też przetwórców. No i tutaj dzięki realizacji tych wniosków uodparniamy na kryzysy rolników, przetwórców. Zwiększyliśmy mocno środki na KPO w ramach KPO na działanie wodno-kanalizacyjne. Ten budżet został zwiększony do ponad 2 mld zł, co daje możliwość wsparcia dla 290 gmin. Ochronimy polską ziemię, została przedłużona ochrona sprzedaży ziemi i to już jest na etapie w tej chwili prac parlamentarnych. Ustawy, które obiecałem, one są w tej chwili procedowane. Ustawa o aktywnym rolniku powinna trafić na najbliższe posiedzenie Rady Ministrów i będzie przyjęta trafi do parlamentu, ale też ustawa o zachowaniu funkcji produkcyjnych wsi jest w tej chwili w uzgodnieniach międzyresortowych i coraz więcej już kwestii udaje nam się uzgodnić. Mam nadzieję, że za chwilę też będzie przekazana do dalszych prac parlamentarnych. Jeśli chodzi o plany, to zależy nam na jak najszybszej wypłacie i procedowaniu wniosków, które zostały złożone do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Czy to z tych jeszcze naborów, które zastaliśmy i wypłacamy pieniądze, realizujemy te płatności, czy też z naborów, które były prowadzone w ostatnim czasie. I tu w ramach wszystkich działań i PROF 2014-2020 i plan strategiczny na lata 2023-2027, Krajowy Program Odbudowy, ale też chcemy przygotować dobry budżet na lata po roku 2027. Ta wieloletnia, wieloletnie ramy finansowe w tej chwili są przyjmowane w Brukseli. I tutaj chcemy, by jak najwięcej środków popłynęło i na rolnictwo, i na obszary wiejskie, żeby ten budżet był dwufilarowy, żeby był wyodrębniony z całego budżetu, tak żebyśmy mogli tymi pieniędzmi dzielić. Chcemy uodparniać rolników na kryzysy, które mogą pojawić się w przyszłości. To są też sytuacje na rynkach. W związku z tym wystąpiłem do komisarza Hansena o to, żeby urealnić ceny skupu interwencyjnego, ale też zwróciłem się o nadzwyczajną pomoc dla producentów trzody w związku z trudną sytuacją i na rynkach, ale też sytuacją związaną z ASF-em. Tutaj podjęliśmy działania, by maksymalnie zwiększyć odszał w województwie łódzkim, tam gdzie borykamy dzisiaj się z problemem ASF-u. Są prowadzone przeszukiwania lasów z psami tropiącymi po to, żeby zbierać truchła, ale też zwiększamy ten odszał po to, by nie dochodziło do rozprzestrzeniania się ASF-u i żeby zabezpieczyć rolników w tym sercu polskiej hodowli trzody. I poproszę o zadawanie pytań. Dzień dobry panie ministrze, Konrad Kryszkiewicz, Telewizja w Polsce 24. Ja chciałbym się zapytać, właściwie poprosić o komentarz do wpisu pana prezydenta na temat umowy Mercosur. Mówił w niej właśnie między innymi o problemie bezpieczeństwa żywnościowego, ale ten fragment może panu zacytuję z końca tego długiego dosyć wpisu. Do 2023 roku istniała mniejszość blokująca. Ostatni czas, także w trakcie polskiej prezydencji, to jej roztrwonienie. Teraz świętujecie klauzule, które są iluzją. Akceptacja dla tej umowy to katastrofa. Panie premierze, trzeba budować mniejszość blokującą, a nie gadać, jakby się pan do tych słów odniósł. To pan prezydent od dłuższego czasu opowiadał, jak to będzie wspierał rząd w tych działaniach. Pojechał do Włoch, była informacja, że Włości nie będą blokować podpisania umowy. W tej chwili pani premier ogłosiła, że negocjuje jeszcze warunki, chce przekazać swoim rolnikom. Chcielibyśmy, żeby ta mniejszość blokująca powstała i robimy wszystko od początku. Nikt zdania w tym temacie nie zmienił. Jest uchwała polskiego rządu, jest uchwała polskiego parlamentu, obiecane wsparcie pana prezydenta. Ale gdyby rząd i premier był nieskuteczny, a prezydent był skuteczny, to przecież powinien się spotkać też z głowami państw kilkoma i przywieźć tą mniejszość blokującą, powiedzieć, skoro rząd nie mógł jej zbudować, to ja jako prezydent zbudowałem. Okazuje się, że to wcale takie łatwe nie jest. Dlatego też nie zmieniamy zdania w sprawie podpisania czy zablokowania umowy, bo będziemy przeciw tej umowie głosować, ale nie możemy doprowadzić do tej sytuacji, kiedy nie zbuduje się tej większości czy mniejszości blokującej i przyjmie się umowę bez żadnych klauzul ochronnych. Dlatego też jest prowadzona praca. Zgłaszamy kolejne poprawki, żeby zabezpieczyć interes polskich rolników, przetwórców, ale też europejskich rolników i przetwórców. To są rzeczy związane z bezpieczeństwem międzynarodowym, z bezpieczeństwem żywnościowym, które powinny być wyjęte spod sporu politycznego, a powinniśmy działać razem. Proszę o kolejne pytanie. Dzień dobry, Michał Rybka, Telewizja Trwam. To ja może też jeszcze tym razem w tej turze też o Mercosur dopytam o te właśnie klauzule ochronne i jaki jest stan gry na ten moment, bo wiemy, że kolejne głosowanie w sprawie tej części dotyczącej handlu między Unią Europejską a Mercosur spadło z głosowania ambasadorów Unii Europejskiej. Co do tej pory, mówię o tym planie B, czyli tych klauzulach ochronnych, co do tej pory udało się już wynegocjować i w jakim stopniu możemy mówić o zabezpieczeniu polskich rynków rolno-spożywczych i europejskich, jeżeli ta umowa stanie się faktem? Jeszcze pół roku temu nie było mowy o żadnych klauzulach, o żadnych zabezpieczeniach. To twarde stanowisko Polski i Francji spowodowały, że zaczęto rozmawiać na temat klauzul ochronnych. Z jednej strony to obserwowanie, jak będą realizowane te ustalone kontyngenty. Jeśli będzie przekroczenie i tutaj jest kwestia tych 10-5, ostatecznie pojawiło się w propozycjach 8%. Jeśli o tyle będzie przekroczenie, będzie reakcja ze strony Unii Europejskiej, ale też kolejne towary objęte chociażby jaja kategorii A i kategorii B, które miałyby się znaleźć w tych produktach wrażliwych, pieniądze, które są przygotowane na rekompensaty. Też w tym właśnie czasie występuje o to, żeby była zgoda na tak zwane większe kwoty, budżet taki gwarancyjny, który będzie wspierał rolników z całej Unii Europejskiej w momencie, gdyby te kwoty były przekraczane i rolnictwo europejskie miałoby na tym tracić. To wszystko jest przedmiotem dyskusji, rozmów, te rozmowy. Od pierwszego dnia, kiedy zostałem ministrem Tocze z ministrami tych krajów członkowskich, które deklarowały takie podejście właśnie jak Polska. Dzień dobry, panie ministrze, Marcin Friedrich, Radio Z. Mam pytanie dotyczące ceł chińskich na produkty mleczne. Czy jest jakaś odpowiedź polskiego ministerstwa rolnictwa dla producentów tych wyrobów? Jakaś pomoc jest szykowana? To się wiąże także z drugim pytaniem dotyczącym rynku drobiu, który także jest na razie zablokowany przez chińskich odbiorców, ale toczą się rozmowy nad jego przywróceniem. Czy podpisana została umowa w połowie września? Co dalej z tymi... Jeśli chodzi o produkty mleczne, o nabiał, to jest tutaj działanie odwetowe Chin, zresztą podobnie jak i z drobiem, bo słyszymy o cłach, które są wprowadzone na chińskie samochody tutaj w Unii Europejskiej, a z drugiej strony też kwestie związane z cyberbezpieczeństwem i tymi zmianami, które są wprowadzone. Ze strony polskiej wszystkie wymogi i ustalenia zostały wypełnione. To strona chińska próbuje przedłużać, odciągać ostateczne podpisanie zgody na uznanie regionalizacji, jeśli chodzi o dróg. Natomiast jeśli chodzi o rynek mleka, to są konkretne produkty, których to dotyka. Jeśli chodzi o sam eksport produktów mleczarskich do Chin, to on nie jest tak duży w Polsce, ale w porównaniu z całością wartości eksportu produktów rolnych ponad 332 miliardy, to nie jest jakaś skala, która mogłaby nam te relacje zakłócić. Natomiast patrzymy całościowo na Europę, bo to może wywoływać na rynkach europejskich kolejne problemy. To są informacje z wczoraj, popołudnia, z dziś analizujemy te wszystkie kwestie, jak tutaj możemy wspierać i pomóc polskim podmiotom i też polskim rolnikom, bo bezpośrednio odczują to podmioty, a pośrednio oczywiście rolnicy, dostawcy mleka. To jeszcze, jeżeli można, jeszcze dopytam o ten Mercosur i może planowaną tą ofensywę dyplomatyczną, no bo dzisiaj gdybyśmy rozmawiali, jak już rozmawiamy w pierwotnym planie, no to już by była sprawa zamknięta, jeżeli chodzi o umowę Mercosur, przewodnicząca ratyfikowałaby ją w Brazylii, to wszystko spadło na kolejny rok, końcówkę stycznia. Czy może nie pan, osobiście panie ministrze, no ale ma pan takie sygnały, nie wiem, z MSZ-u, z kancelarii, premieracz, że jest planowane jakieś spotkanie rząd, rząd w tych państwach, które jeszcze się wahają. No to są w tym momencie z powrotem Włochy, to jest może Holandia. Czy właśnie taka ofensywa dyplomatyczna jest może planowana? Takie rozmowy jeszcze przed kolejnymi głosowaniami będą się odbywać. Ja mam kilka takich wizyt umówionych już w tej chwili i będę się spotykał z ministrami rolnictwa w tych krajach, które właśnie zgłaszają podobne obawy jak Polska. Dzień dobry, Aleksander Przoniak, Polskie Radio, JAR z tej strony. Pytanie doprecyzowujące, jeśli chodzi o odstrzał dzików. Ile w powiecie piotrkowskim, ten ostrzał sanitarny, ile tych dzików zostanie odstrzelony? To są zwiększenia o kolejne półtora tysiąca dzików. W ostatnim czasie od tego dzika zero znaleziono 47 trucheł. Część to oczywiście też w wyniku szkód komunikacyjnych, wypadków drogowych czy kolizji z dzikami. Z tych 47 dzików, które zostały znalezione, 25 jest dodatnich. Więc tutaj to jest kilka takich dużych liczb, bo o półtora tysiąca był kolejny odstrzał zwiększany. Oprócz tego, co zostało uzgodnione dla województwa łódzkiego, z tego co pamiętam, ta wstępna ilość dzików to było 8,5 tysiąca, ale kolejnymi decyzjami zwiększamy i ten odstrzał sanitarny będzie prowadzony. Tylko w tym obszarze, gdzie zostały odnalezione dziki, na razie przepisy nie pozwalają nam na dodatkowy odstrzał, ale w momencie, kiedy skończy się ten czas ochronny, będziemy tam również prowadzić odstrzał sanitarny. Dziękuję bardzo. A, jeszcze? Dziękuję. Wspomnijąc też o Mercosur, panie ministrze, chciałbym zapytać, bo rolnicy zapowiadają protesty 30 grudnia właśnie w związku z Mercosurem. Jaki jest pański komentarz do tego? Widzimy, że te strajki w tej chwili są organizowane w wielu krajach członkowskich. Grecja, Francja, Belgia. Widzieliśmy protesty w Brukseli, europejskich rolników. Polscy rolnicy też to jest rzecz oczywista, że obawiają się o swoją przyszłość, dlatego protestują. Jestem w kontakcie z wieloma rolnikami, organizacjami, którzy mówią, że to jest protest przeciwko polityce Unii Europejskiej, bo też widzą te starania polskiego rządu i działanie, żeby zablokować podpisanie umowy. Dziękujemy bardzo. Wesołych Świąt. Wesołych Świąt. Wszystkiego dobrego. Wszystkiego najlepszego.