Andrzej Grzyb pyta o bilans finansowy Polski po 20 latach w UE

Przechodzimy do następnego pytania. Pytanie będzie zadane w sprawie bilansu finansowego Polski w 20-rocznicze wystąpienia do Unii Europejskiej, do ministra finansów. A pytanie zada pan poseł Andrzej Grzyb. Bardzo proszę panie pośle. Panie ministrze, bardzo proszę, jeżeli chce pan udzielić odpowiedzi posłom, to może na zewnątrz. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pan poseł Andrzej Grzyb. Dziękuję bardzo pani marszałek, wysoka izbo. Chciałbym zapytać o rzecz dotyczącą przepływów finansowych w okresie 20 lat polskiego członkostwa w Unii Europejskiej. To oczywiście wydarzenie mające bez precedensu znaczenie w historii Polski, ale jednocześnie też wiemy, że ono też było okupione licznymi wyrzeczeniami w okresie przedczłonkowskim. Te koszty są liczone tutaj na około 60 miliardów dolarów, kiedy to ta asymetria w stosunkach handlowych pomiędzy państwami członkowskimi, to wtedy wspólna dla Polski, a dniem wejścia nie sprawiła jednak, że w sposób bezpośredni z tego skorzystaliśmy. Natomiast w chwili obecnej wiemy, że w ciągu tych 20 lat nasz PKP wzrósł i to wzrósł prawie dwukrotnie. Jeżeli popatrzymy na PKB per capita, to z 50 do 80% średniej unijnej to jest gdzieś z ponad 10 tysięcy euro do prawie 30 tysięcy euro na głowę jednego mieszkańca. Jednocześnie też obserwujemy wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ale to co ważniejsze, również rosną bezpośrednie inwestycje zagraniczne polskich firm, które w roku 2003 wynosiły 6 miliardów euro, a w roku 2023 91 miliardów euro. Rosnące inwestycje to pokazujące też jakie są zdolności polskich firm, polskich podmiotów gospodarczych. Jednocześnie zaobserwowaliśmy też wzrost polskiego eksportu. On sześciokrotnie wzrósł w ciągu 20 lat z 60 miliardów w 2003 roku do 350 miliardów euro w roku ubiegłym. I ten bilans pomiędzy wartością eksportu i importu do Polski w tym samym okresie wyniósł ponad 80 miliardów na korzyść polskiego eksportu. W tym mamy też dziesięciokrotny wzrost polskiego eksportu rolnego z 5 do ponad 50 miliardów euro. Świadczy to o tym łącznie z inwestycjami w gminach, których było ponad 300 tysięcy, to jest gdzieś 120 projektów średnio na jedną gminę. I z wolumenem wybudowanych drut czy zmodernizowanych linii kolejowych, że ten zakres rzeczowy jest jednak duży. To co jednak najbardziej interesuje i co najbardziej wpływa na percepcję polskich obywateli, to są przepływy finansowe. I w związku z tym chciałbym zapytać ile środków otrzymała Polska w ramach programów unijnych, funduszy unijnych, polityki spójności, polityki rolnej. Jak to wpływało na produkt krajowy brutto oraz na bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle. Odpowiedzi udzieli pod sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów pan minister Jurand-Drob. Bardzo proszę panie ministrze. Pani marszałek, Wysoka Izba, dziękuję bardzo za, pani pośle, dziękuję bardzo za zadanej tych pytań. One tak naprawdę są trzy. Pierwszy jest o wzrost polskiej gospodarki od czasu akcesji, czyli w ciągu 20 ostatnich lat. I wzrost w kategoriach realnych, czyli nie mówiąc ile tysięcy na głowę, ponieważ tutaj mamy jeszcze inflację, ale wzrost w kategoriach realnych to było o 110,9%, czyli można zapamiętać taką łatwą liczbę 1,1,1. O 111% nastąpił wzrost realny gospodarki. I warto to porównać do gospodarki europejskiej. W tym czasie wzrost wyniósł 30,4%. Tutaj widzimy, że prawie cztery razy więcej, cztery razy szybszy był wzrost w Polsce. I ten wzrost w Polsce był trzecim największym w Unii Europejskiej. Trzeba przy tym brać pod uwagę, że są zawsze opóźnienia w wzroście, czyli na samym początku jeszcze się nie odczuwa tego, co następuje. Skutki są przesunięte, skutki tego wzrostu działań w Polsce gospodarczej z roku 2014-2015, były odczuwane jeszcze w 2018-2019. I to zawsze jest to przesunięcie. Jeśli chodzi o bezpośrednie inwestycje zagraniczne, to wyniosły one od czasu akcesji 279 miliardów złotych. I podaje to w dolarach, ponieważ statystyki międzynarodowe, światowe, mówiące o bezpośrednim inwestycjach zagranicznych zawsze są w dolarach. I najważniejszą rzeczą, co trzeba tutaj pamiętać, to było, że przyczyną tego było włączenie gospodarki polskiej w system europejski, objęcie tym samym prawem europejskim, spójnym z innymi krajami. I wtedy inwestorzy zawsze inwestują, mając duży obszar gospodarczy. I oczywiście skutki bezpośrednich inwestycji zagranicznych to nie tylko są pieniądze, ale to jest przede wszystkim transfer wiedzy, sposobów gospodarowania, sposobów funkcjonowania firmy. I odpowiadając na pytanie w zakresie napływu funduszy europejskich do Polski, to w tym czasie do 31 marca tego roku wyliczamy, że napłynęło 250 miliardów euro, i ponieważ to są fundusze europejskie, to jest to wyrażane w euro, w tym 161 miliardów w ramach polityki spójności oraz 78 miliardów w ramach wspólnej polityki rolnej, czyli na rolnictwo. I od tego oczywiście trzeba odjąć kary, które zostały zapłacone przez poprzedni rząd na Izbę Dyscyplinarną Naturów oraz te, które wynikają z niewdrażania przed poprzedni rząd dyrektyw europejskich, które w tym momencie płacimy w zakresie kodeksu łączności elektronicznej i sygnalistów. Więc jakby jeśli państwo nie wdraża prawa europejskiego, to tego są również koszty i Polska jest tego, dawno mówiąc, jednym z mniejszych przykładów. Ale w przypadku środków europejskich trzeba pamiętać, że najważniejsze to jest, znaczy wielkość środków jest istotna, ale sama logika zarządzania wydatkami publicznymi. To było kluczowe. Planowanie, tworzenie programów, wdrażanie i monitorowanie, komitet niemonitorujące, trzymanie się założeń i potem rozliczanie tego później, czy jak w przypadku dopłatno, sprawdzanie, czy zostało to wszystko dobrze i zgodnie z prawem rozdane. Znowu ta logika, która weszła do całej polskiej gospodarki jest najistotniejsza, która oczywiście widzieliśmy w ostatnich latach, załamanie się tego sprawy w Funduszu Utrędliwości, gdzie to jest w ogóle sprzeczne z tą logiką, czy NCBR-u. Oczywiście to jest, znaczy to myślę, że ta logika jest bardzo istotna, jeśli chodzi o skutki całej, nie tylko skutki finansowe, ale skutki tego, jaka jest logika funkcjonowania państwa. Więc to są rzeczy, które są niewyrażalne w pieniędzy. Pieniądze do tych 250 miliardów euro trzeba by dodać na pewno dużo więcej. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Pytanie dodatkowe zada pan poseł Andrzej Grzyb. Bardzo zapraszam panie pośle. Dziękuję panu panie ministrze za przedstawioną tutaj informację. Jednocześnie też oczywiście zgadzam się z oceną pańską mówiącą o tym, że poza samymi transferami finansowymi jest jeszcze to, co jest efektem transferu wiedzy i umiejętności i również sposobów prowadzenia gospodarki, która przeszła przecież na trudną transformację w tym okresie przygotowania do członkostwa. To też był koszt, tak jak wspomniałem, wyliczony w dolarach około 60 miliardów dolarów w obrotach chociażby handlowych wynikającej z asymetrii, która to nie została po stronie polskiej wypełniona, a taka była zapisana przecież w układzie o stowarzyszeniu pomiędzy Polską a wspólnotami i jej państwami członkowskimi. Ale też z drugiej strony chciałem też zapytać o te przepływy netto. Wydaje mi się, że te przepływy netto, one też obrazują, jakie ponieśliśmy nakłady na składkę członkowską, w jej kompozycji i jak to wygląda netto. Jednocześnie też chciałbym zapytać o to, że tak powiem, w jaki sposób opisać w sposób realny, jak wpłynęły fundusze na polską gospodarkę i również funkcjonowanie polskiego społeczeństwa. Dlatego, że my najczęściej posługujemy się tutaj rachunkiem bieżącym, a ten wpływ realny ze względu na inflację jest daleko inny. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo panie pośle. Zapraszam do udzielenia odpowiedzi. Podsekretarza Stanów w Ministerstwie Finansów, pana ministra Juranda Dropa. Bardzo proszę. Panie morszałek, wysoka izbo, panie pośle. Oczywiście Ministerstwie Finansów jest łatwiej odpowiadać na dane. I to pytanie o przepływy netto i nasze wpłaty do budżetu to mogę dosyć łatwo przedstawić. To jest od 1 maja 2024 odcięcie. Myślę, że to jest koniec zeszłego roku. To składka wyniosła 85 miliardów 780 milionów euro. Po odliczeniu i teraz, bo pan pytał o składkę, pan pytał o netto. Ile wyniosło sal do rozliczeń to moglibyśmy nazwać. To jest plus 163 miliardy 524 miliony euro. I tak jak powiedziałem, to są takie rzeczy, które są bardzo łatwo wyrażalne w wartościach. Natomiast to, o co pan zapytał w dalszej części pytania, o wpływ na samą funkcjonowanie gospodarki, na społeczeństwo, na zamożność, to myślę, że to jest dużo szersze pytanie. Teraz jest akurat okres pojawiania się rozmaitych badań na ten temat. To, co z punktu widzenia Ministerstwa Finansów, mógłbym powiedzieć, to jest bardzo dobre badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego, które mówi, co by było, gdyby tego wejścia nie było, z alternatywnymi scenariuszami. Z pewnością trudno sobie wyobrazić, jak by wyglądała Polska. Możemy zawsze porównywać, popatrzmy na Serbię, która pozostała poza. Natomiast myślę, że ja pamiętam mój pierwszy maja 2024, gdzieś na moście w Bogatyni, czy w Zgorzelcu, to te 20 lat na pewno bardzo zmieniło nasze społeczeństwo. Myślę, że pozytywnie, a jeśli chodzi o przepływ, to na pewno były bardzo na plus. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.