Andrzej Grzyb pyta o kierunki MON - minister o podwyżkach i liczebności

Teraz, Szanowni Państwo, mamy kolejne pytanie, które zarówno jeśli chodzi o jej pierwszą odsłonę, jak i drugą zada Pan Poseł Andrzej Grzyb, dotyczą kierunków działań Ministerstwa Obrony Narodowej, a na te pytania będzie odpowiadał Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, Pan Minister Paweł Bejda. Zatem Pan Poseł Andrzej Grzyb, Przewodniczący Komisji, już na mównicy. Dziękuję bardzo Panie Marszałku. Panie Ministrze, Minister Obrony Narodowej realizuje politykę państwa w zakresie ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności i zapewnienia bezpieczeństwa zewnętrznego kieruje również obronnością kraju. W zakresie odpowiedzialności urzędu znajduje się kierowanie, m.in. kierowanie w czasie pokoju całokształtem działalności sił zbrojnych, przygotowanie założeń obronnych państwa, w tym propozycji dotyczących rozwoju oraz struktury sił zbrojnych. Oczywiście jest sytuacja, którą mamy do czynienia za naszą wschodnią granicą. W sposób szczególny pokazuje, że sprawa obronności państwa jest konieczna, aby była pewnym wspólnym naszym dziełem. Szczególne znaczenie oczywiście ma tutaj nowoczesna armia, dobrze wyposażona, przeszkolona, a cały ten proces modernizacji zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny został poparty przecież przez poprzedniej kadencji, przez wszystkie siły polityczne w tej Izbie. Jednocześnie wysokość tych nakładów na cele obronne w roku bieżącym w budżecie preliminowana jest na ponad 118 mld zł. Jeżeli do tego dodamy jeszcze Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, to te wydatki w roku bieżącym są preliminowane na poziomie ponad 150 mld zł. Co to znaczy ponad 118 mld zł, to jest ponad prawie 14% budżetu państwa. W wydatkach, w procentowych wydatkach to jest 3,1% PKB, a jednocześnie też trzeba dodać, że łącznie z Funduszem Wsparcia Sił Zbrojnych to jest ponad 4,1%. W związku z tym chciałbym zapytać, mimo że dopiero miesiąc pracy dla całego rządu i również resortu obrony, o kierunki działań ministerstwa, które zostały wykonane w okresie tego pierwszego miesiąca. Bowiem chociażby wskazane przeze mnie kwoty w budżecie, który nie został jeszcze uchwalony, wskazują na to, że jest tu ogrom zadań, bo na przykład na wydatki modernizacyjne trzeba będzie wydać ponad 44% tego ogólnego budżetu. I drugie pytanie to jest pytanie oczywiście o dyskutowaną w przestrzeni publicznej, również politycznie bardzo tutaj ważną rzecz, jaką jest kwestia liczebności sił zbrojnych. Jakie są w tej materii zamierzania resortu? Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Panu przewodniczącym Komisji Obrony na pytania odpowiada pan minister Paweł Bejda. Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Tak to prawda, 13 grudnia 2023 roku nowe kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej objęło swój urząd i w sposób naprawdę bardzo intensywny te nasze działania w tej chwili odbywają się, m.in. w sprawy związane z kadrami i płacami. Dobrze doceniana i wynagradzania kadra, zarówno cywilna, jak i wojskowa, jest ważnym elementem utrzymywania gotowości państwa do odpowiedzi na różnego rodzaju zagrożenia. Tak jak porządkujemy, sprawdzamy i aktywnie działamy, ale również dopilnowaliśmy kwestii kadrowych i płacowych, aby zatrzymać po prostu falę odejść z wojska i zarówno żołnierzy, jak i pracowników cywilnych. Jest to dla nas ogromnie ważne, aby odpowiednio docenić żołnierzy i cywilnych pracowników. Nasi poprzednicy zaplanowali 12,5% podwyżki. My zobowiązaliśmy się do wzrostu wynagrodzeń o 20%. Dotyczy to też pracowników wszystkich instytucji podległych Ministerstwu Obrony Narodowej. Z kolei wykładowcy uczelni wojskowych, podobnie jak i nauczyciele, dostaną 30% podwyżki. Globalny skutek podwyżek dla żołnierzy, pracowników i nauczycieli w 2024 roku to ponad 4 miliardy złotych. I tak pracownicy cywilni to jest około 1 miliarda złotych, nauczyciele 120 milionów złotych, żołnierze zawodowi prawie 2,5 miliarda złotych, a żołnierze nie będący żołnierzami zawodowymi aktywna i pasywna rezerwa to jest 590 milionów złotych. Zaplanowane na 2024 roku wydatki na uposażenia pozwolą na utrzymanie z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej 135,5 tysiąca żołnierzy zawodowych. To jest wzrost o 9 tysięcy, czyli prawie 10 tysięcy więcej żołnierzy zawodowych. Takie są plany. 3 320 funkcjonariuszy SKW i SWW, to jest wzrost o około 300 funkcjonariuszy. 41 tysięcy żołnierzy terytorialnej służby wojskowej, czyli Wojsk Obrony Terytorialnej. To jest wzrost o 3 tysiące żołnierzy, 30 tysięcy żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, to jest wzrost o 5 tysięcy żołnierzy i 7 tysięcy żołnierzy zawodowych w okresie kształcenia, wzrost o 950, 4,5 tysiąca żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej na potrzeby kształcenia, czyli wzrost o 1000 i 20 tysięcy żołnierzy aktywnej rezerwy i 5 tysięcy żołnierzy aktywnej i pasywnej rezerwy w ramach odbywania ćwiczeń wojskowych. W ramach budżetu MON-u względniono również waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych wskaźnikiem 112,3% rozwypłatę 13 i 14 emerytury dla około 160 tysięcy świadczeniobiorców. Podwyżki i modernizacja sił zbrojnych to tylko część szerszej zmiany myślenia o wojsku. Wojsko nie będzie już ścianką, tłem ani sposobem na zbicie kapitału politycznego, ale szanowaną instytucją podlegającą normalnej, cywilnej kontroli. Wielkim zadaniem jest powstrzymanie fali odejść z wojska powodowanych m.in. traktowaniem go jako narzędzia politycznego naszych poprzedników. W 2022 roku odeszło ponad 17 tysięcy żołnierzy wszystkich rodzajów sich zbrojnych, a tylko w ubiegłym roku, w 2023 roku było to już prawie 19 tysięcy żołnierzy, którzy odeszli do cywila. Zakończyliśmy definitywnie proces pompowania liczebności wojska według wytycznych politycznych, które w efekcie służyły tworzeniu sprawnej armii, lecz wyłącznie wypełnieniu woli ministra. Nie do przyjęcia jest rekrutacja do wojska w stylu tzw. łapanki, kiedy obniża się do minimum kryteria naboru i wciela się wszystkich, w tym nawet osoby niespełniające wymagań zdrowotnych. Prowadzimy też stałe monitorowanie i dbamy o zapewnienie bezpieczeństwa w związku ze eskalacją agresji Rosji na Ukrainie. Postrzegamy kwestie dalszej współpracy wojskowej i wsparcie walczącej Ukrainy jako sprawę priorytetową z punktu widzenia bieżącej sytuacji militarnej w Ukrainie. A także długofalowych interesów bezpieczeństwa międzynarodowego i interesów państwa polskiego. Inaczej niż nasi poprzednicy prowadzimy otwartą, transparentną komunikację ze społeczeństwem, czego dowodem jest niedawny incydent z rosyjską rakietą 29 grudnia 2023 roku. Niczego nie ukrywamy, zapobiegamy tym samym rosyjskiej dezinformacji i spadkowi zaufania do władz publicznych. Współpracujemy też z naszymi partnerami w Europie i w Stanach Zjednoczonych, przekonując ich, że warto jak najmocniej wspierać Ukrainę w interesie wspólnego pokoju i bezpieczeństwa. Z wojną na Ukrainie nie wolno się oswajać, nie wolno się do niej przyzwyczajać, nie wolno o tym zapominać. Inaczej niż poprzednicy, my nie będziemy obrażać sojuszników i nie traktujemy polityki zagranicznej jako narzędzia polityki wewnętrznej, przez co łatwiej nam będzie odgrywać istotną rolę w procesie wsparcia przyszłej odbudowy Ukrainy. Intensyfikujemy pomoc Ukrainie, m.in. usprawniając mechanizmy naprawy pojazdów omacerzonych na terytorii Rzeczypospolitej Polskiej, dostaw części zamiennych do systemów arterialińskich, szkolenia żołnierzy. Chcemy utrzymywać wysoką pozycję Polski jako jednego z głównych donatorów pomocy walczącej Ukrainie. Chciałem Państwu jeszcze powiedzieć o umowach, które przez ostatni miesiąc Ministerstwo Obrony Narodowej zawarło ponad 8 umów o łącznej wartości prawie 19 mld zł. W tym 18 mld zł zostawiamy w polskich zakładach zbrojeniowych. Są to m.in. zamówienia w Polskiej Grupie Zbrojeniowej i innych polskich zakładach zbrojeniowych. Zlikwidowaliśmy też pod Komisję Smoleńską, szastającą gigantycznymi pieniędzmi na całkowicie bezużyteczne działania. Łącznie kosztowały one polskiego podatnika ponad 33 mln zł. Kwota ta ulegnie jeszcze zwiększeniu zapewne o kolejne 100-150 tys. zł po opłaceniu wszystkich aktualnie rozliczanych zobowiązań pod Komisji przedstawionych w Ministerstwie Obrony Narodowej przez różnorodnych wierzycieli. Okupowaną od 2018 roku przez pana Macierewicza siedzibę Ministra Obrony Narodowej przy ulicy Klonowej przywracamy z powrotem do jej pierwotnej funkcji. Przeprowadzamy też audyt podejmowanych przez Podkomisję Smoleńską działań. Tak jak i przeprowadzamy audyt związanych z umowami zbrojeniowymi zawartymi od 2016 roku. Bardzo dziękuję panie marszałom. Bardzo dziękuję panu ministrowi. I ponownie pytanie zada pan przewodniczący Komisji Obrony Narodowej, pan poseł Andrzej Grzyb. Panie marszałku, wysoka izba, panie ministrze, dziękuję za tą część informacji, która została tutaj przedstawiona, a w szczególności zaś o informacji, która dotyczy m.in. wydatków majątkowych, ponieważ ta pozycja wydatków majątkowych, tak jak powiedziałem, to są ponad 44% budżetu na rok bieżący, z tych 118 mld zł za preliminowanych w projekcie budżetu. Mam nadzieję, że uchwalonym za chwilę przez Wysoką Izbę i również podpisanym przez prezydenta. Istotną część tego to stanowią oczywiście wynagrodzenia. Wynagrodzenia stanowią 18%, emerytury około 13%, emerytury i renty, ale też, tak jak pan minister powiedział, zwiększone zostały wynagrodzenia o 120% dla funkcjonariuszy oraz pracowników cywilnych wojska, a o 130% dla kadry pedagogicznej. I teraz jest pytanie, ponieważ wymagało to w stosunku do pierwotnego projektu pewnego rodzaju przesunięcia, chciałem zapytać i jednocześnie potwierdzić, w ramach jakich, że tak powiem, pozycji wydatkowych w budżecie to przesunięcie na korzyść, że tak powiem, podwyższenia płac zostało dokonane. Ponieważ bardzo często w opinii publicznej panuje takie przekonanie, że oto zostały zmniejszone wydatki na cele związane z modernizacją sił zbrojnych. I druga kwestia, którą chciałbym tutaj poruszyć, to jest kwestia emerytur i rent. Również w wojsku utrwalił się tak zwany stary portfel. I przy okazji w chwili obecnej tej kwestii dotyczącej m.in. pozycji wydatkowej, jakim są emerytury i renty, przedstawiciele byłych wojskowych, zwracają się do nas z pytaniem, czy w przyszłości resort zamierza pracować nad tym, aby zmienić tę niekorzystną sytuację. Ludzie odchodzący obecnie z tego samego stanowiska i z tym samym stopniem wojskowym utrzymują zdecydowanie wyższe świadczenia niż ci, którzy z podobnych stanowisk, z podobnym stopniem wojskowym odchodzili w przeszłości. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo i bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi pana ministra Pawła Bejda. Panie Marszałku, Wysoka Izba, wręcz odwrotnie zamierzamy zwiększyć liczebność sił zbrojnych i to jest naszym celem. Jednocześnie należy wskazać na bardzo złą metodę działania poprzedników i na nieprawdziwe liczby podawane, gdzie oni wliczali podchorążyk, czy żołnierzy dobrowolnej i zasadniczej służby wojskowej, będących w procesie szkolenia przygotowawczego do takiej liczby gotowych żołnierzy do działań zbrojnych. I analiza aktualnego stanu żołnierzy wojsk operacyjnych pokazuje, że ta liczba, która była pokazywana przez poprzedników jest dużo, dużo mniejsza. Nie mamy w planie ograniczenia liczebności Wojska Polskiego, ale wzrost jego siły musi być możliwy do utrzymania i nie może odbywać się kosztem kanibalizowania jego dotychczasowych zdolności i osłabiania w rezultacie gotowości bojowej jednych i drugich. Chodzi mi o to, że są po prostu ci żołnierze doskonale wyszkoleni, kadra dowódcza przenoszona z tych, którzy pełnią już służbę do nowych jednostek i w tym momencie jest osłabiana gotowość bojowa jednych i drugich. Czy ogłoszenie, czy podpisanie decyzji o umieszczeniu punktu na mapie nie oznacza, że nowa jednostka faktycznie już działa. To jest proces naprawdę absolutnie długofalowy i osiągnięcie gotowości operacyjnej to jest proces, którego nie można sprowadzić do tylko i wyłącznie politycznej deklaracji. Drodzy Państwo, do tej pory było w ten sposób, że większość tych decyzji zapadała w Ministerstwie Obrony Narodowej bez konsultacji ze Sztabem Generalnym Wojska Polskiego. Tak po prostu nie może być. To, jak jest nadzór polityczny, cywilny nad wojskiem nie może stanowić, że są podejmowane kluczowe decyzje bez żołnierzy, bez kadry dowódczej, bez Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W bieżącym roku planujemy powołanie do zawodowej służby wojskowej około 21 tysięcy osób, a do dobrowolnej, zasadniczej służby wojskowej do 34,5 tysiąca osób. Do terytorialnej służby wojskowej powołanych zostanie do 41 tysięcy żołnierzy rezerwy oraz osób, które mają regulowany stosunek do służby wojskowej. Przeprowadzone mają zostać również ćwiczenia wojskowe do 200 tysięcy żołnierzy rezerwy. Istotnym, zaniedbanym obszarem, na którym skupiamy się, to kwestie związane z mobilizacją i szkoleniem rezerw dla sił zbrojnych. Głównym celem działalności Resortu Obrony Narodowej w 2024 roku będzie wzrost potencjału obronnego Rzeczypospolitej Polskiej m.in. przez zwiększenie liczebności sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Osiągnięcie przez wojska terytorialne pełnej gotowości do reagowania kryzysowego oraz współdziałania z jednostkami operacyjnymi. Osiągnięcie gotowości operacyjnej do wykonywania działań przez dowództwo komponentów wojsk obrony cyberprzestrzeni i jednostki bezpośrednio podległe. Szanowni Państwo, wiemy doskonale, jak wojska obrony cyberprzestrzeni są ogromnym ważnym elementem bezpieczeństwa państwa polskiego. Rozwój zdolności do przeciwdziałania zaskoczeniom militarnemu, w tym wzmocnienie potencjału bojowego i zdolności operacyjnych sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do prowadzenia samodzielnych i sojuszniczych operacji obronnych oraz wypracowanie skutecznego systemu formowania i ukompletowania struktur organizacyjnych powołanych we wschodniej i północnej części kraju jednostek operacyjnych sił zbrojnych, czyli 16 i 18 Dywizji Zmechanizowanej oraz 1 Dywizji Piechoty Legionów. Nie tylko nie planujemy ograniczeń wydatkowych na zbrojenia, ale je zwiększamy. Ja chcę tylko przypomnieć, że budżet Ministerstwa Obrony Narodowej w porównaniu do budżetu z 2023 roku jest wyższy od 22 miliardy złotych. Prowadzimy audyt umów, szczególnie tych zawartych poza procedurami zamówień publicznych oraz tak zwanej z wolnej ręki realizowanych przez naszych poprzedników w sposób nieprzejrzysty i chaotyczny na podstawie niejasnych założeń i nastawionych na efekt propagandowy. Nam zależy na racjonalnej, przemyślanej i głębokiej modernizacji i transformacji Armii Polskiej. Zmierzamy do końca. Prowadzimy działania nad usprawnieniem systemu pozyskiwania sprzętu wojskowego, w tym szczególnie w zakresie aktualizacji trybu pilnej potrzeby operacyjnej, w której ten sprzęt był przez poprzedników kupowany. Doprecyzowując m.in. kto ma prawo wnioskować o zastosowanie tego trybu i jakie wymagania formalne powinien spełniać wniosek o jego zastosowanie, np. wymóg wskazania źródeł finansowania. I również inicjujemy proces nowelizacji ustawy o systemie zgodności wyrobów przeznaczonych na potrzeby obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Bardzo dziękuję, panie marszałku. Ja także