Menu
VideoParlament
VideoParlament Polska polityka w jednym miejscu — pobierz aplikację
Pobierz
VideoParlament
VideoParlament dla Windows Pobierz aplikację desktopową — powiadomienia o nowych wystąpieniach
Pobierz
Marcin Ociepa pyta o zarzuty wobec żołnierzy i funkcjonariuszy

Marcin Ociepa pyta o zarzuty wobec żołnierzy i funkcjonariuszy

Marcin Ociepa pyta premiera o zarzuty postawione żołnierzom i funkcjonariuszom za działania przy obronie granicy podczas aktu hybrydowego z udziałem migrantów. Domaga się wyjaśnień w sprawie aktów oskarżenia, nękania i pomówień wobec Straży Granicznej, Policji i żołnierzy.

Najważniejsze pytania


Marcin Ociepa skoncentrował swoje wystąpienie na obrońcach granicy - żołnierzach, funkcjonariuszach Straży Granicznej i Policji. Pytał m.in. dlaczego skierowano akt oskarżenia przeciwko żołnierzowi używającemu broni, dlaczego nękano inspektora Tomasza Waszczuka oraz co stało się z rzeczniczką Anną Michalską, która broniła przed dezinformacją.

Odpowiedź prokuratury


Na pytania odpowiedział zastępca prokuratora krajowego, informując, że zdarzenia od 2021 roku są rozpatrywane indywidualnie i obejmują różne kwalifikacje prawne. Postępowania są inicjowane zarówno na podstawie zawiadomień osób prywatnych, jak i zgłoszeń od służb; sprawy zostały przekazane do prokuratury regionalnej w Lublinie i prokuratury okręgowej w Siedlcach.

Stan postępowań


W Siedlcach powołano zespół śledczy z pięcioma prokuratorami, który prowadzi 24 wątki. Do tej pory w 18 wątkach wydano postanowienia o umorzeniu (część decyzji jeszcze nieprawomocna). W jednym wątku przedstawiono zarzuty dwóm funkcjonariuszom, w innym zarzuty dotyczące trzech funkcjonariuszy za przekroczenie uprawnień i bezzasadne użycie środków przymusu - w stosunku do tych trzech osób złożono 4 lipca wniosek o warunkowe umorzenie postępowania do sądu rejonowego w Hajnówce. W pozostałych wątkach zarzutów nie przedstawiono.

Kontekst i następstwa


Poseł Ociepa zwrócił uwagę na brak powagi debaty i wskazał, że premier skierował odpowiedź do prokuratury, co odebrał jako brak odwagi politycznej. Prokuratura podkreśliła zróżnicowanie spraw i oczekiwanie na rozstrzygnięcia sądowe w związku z odwołaniami pokrzywdzonych.

Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.

Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →

Transkrypcja
Przechodzimy do kolejnego pytania, które zada poseł Marcin Ociepa wraz z grupą posłów. Pytanie jest skierowane do prezesa Rady Ministrów i dotyczy sytuacji żołnierzy i funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej, którym postawiono zarzuty w związku z czynnościami służbowymi w trakcie obrony granicy wschodniej podczas aktu hybrydowego na granicę Rzeczpospolitej Polskiej z udziałem migrantów. Panie pośle, nie słyszę swoich myśli, tylko pana. Zapraszam pana posła Ociepa. Bardzo proszę. A w międzyczasie jeszcze, pozwólcie państwo, że pozdrowie wycieczkę gości z Wałbrzycha oraz z Dzierżoniowa, którzy przyjechali na zaproszenie klubu Konfederacja. Pozdrawiam państwa szczególnie serdecznie, ponieważ też tam mieszkam w okolicach. I zapraszam pana posła Ociepa. Dziękuję bardzo. Szanowna pani marszałek, wysoka izbo. Ja niestety z ubolewaniem obserwuję brak powagi w naszej debacie o polityce migracyjnej, o zagrożeniach związanych z bezpieczeństwem naszych granic. I chciałbym w tym pytaniu postawić w samym centrum obrońców naszych granic. Funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji i żołnierzy Wojska Polskiego. I chciałbym upomnieć się w tym toku wypadku, który tutaj nieustannie ma miejsce w tej izbie, o tych, którzy byli pomawiani, atakowani i także, którym stawiano zarzuty. I chciałem dzisiaj bardzo konkretnie zapytać pana prokuratora, Ja pytam pana premiera, ale pan premier skierował pana prokuratora na ten odcinek odpowiedzi. No też to odnotowuję, że tu jest brak odwagi politycznej do odpowiedzi na to pytanie. Ale dlaczego państwo skierowaliście akt oskarżenia przeciwko żołnierzowi, który użył broni na naszej granicy w trakcie wykonywania czynności służbowych? Dlaczego państwo atakowaliście i nękaliście inspektora Tomasza Waszczuka, policjanta, który bronił naszej granicy i ten akt oskarżenia był kierowany tam i z powrotem krążył, co nosi znamiona nękania? Dlaczego jest tak, że osoby, które pomawiały naszych funkcjonariuszy, strażników granicznych, Ja przypominam, że w trakcie ataku hybrydowego my musieliśmy się mierzyć z atakami i z pomówieniami o zbrodnie. Nasi żołnierze byli oskarżani, że zakopują ciała migrantów na granicy. Chciałem zapytać, minęło półtora roku, czy znaleziono jakieś ciała, jeśli nie, no to czy postawiono zarzuty tym, którzy pomawiali naszych funkcjonariuszy i naszych żołnierzy. Co się stało z panią Anną Michalską, rzecznik straży granicznych? Czyli dlaczego poniosła konsekwencje, pomimo tego, że broniła nas przed atakiem związanym z dezinformacją? Bardzo bym prosił o odpowiedzi na to pytanie. Dziękuję bardzo, panie pośle. Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów odpowie na pana pytanie zastępca prokuratora krajowego, pan Marek Jamrogowicz. Pani jest zastępcą prokuratora krajowego, bo to jest uzurbatą. Pani marszałek, wysoka izbo. Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że sprawy identyfikowane zbiorcze jako zdarzenie mające miejsce w okresie praktycznie od 2021 roku do chwili obecnej przy granicy polsko-białoruskiej z udziałem funkcjonariuszy Straży Granicznej Policji i Żołnierzy związane z ochroną granic państwa wobec znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej migrantów, w których prowadzone są przez prokuraturę postępowanie odnośnie czynów mogących stanowić m.in. przestępstw w artykuł 231, 160, 162, kodeksu karnego czy 354. Muszą i są rozpatrywane indywidualnie. Pomimo bowiem pewnej zbieżności w zakresie miejsca czy też z zakresu kręgu osób w nich uczestniczących, różnią się znacznie pomiędzy sobą. Wskazać należy, że postępowania są inicjowane w wyniku zawiadomień kierowanych zarówno przez osoby prywatne, jak również niekiedy przez same służby. Jeżeli chodzi o zdarzenia z udziałem funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji, decyzją prokuratora krajowego z marca 2024 roku, niezakończone sprawy prowadzone do tej pory przez prokuratory regionu białystockiego zostały przekazane do prokuratora regionalnego w Lublinie, który z kolei wyznaczył prokuraturę okręgową w Siedlcach jako właściwą do przeprowadzenia powyższych postępowań. W prokuraturze okręgowej w Siedlcach został powołany zespół śledczy składający się z pięciu doświadczonych prokuratorów, którzy zajmują się tymi postępowaniami. Powyższy zespół prowadził i nadal prowadził postępowania w zakresie 24 wątków dotyczących konkretnych zdarzeń mających miejsce właśnie w tym terenie. Do chwili obecnej zakończono postępowanie w zakresie 18 wątków, wydając postanowienie o umorzeniu postępowania. Te postanowienia są jeszcze nie wszystkie prawomocne, albowiem pokrzywdzeni złożyli na nie zażalenie. Czekamy na rozpoznanie sądu. W jednym wątku przedstawiono zarzut dwóm funkcjonariuszom Straży Granicznej popełnienia przestępstw skwalifikowanych z artykułu 231, paragraf 2 Kodeksu Karnego w zbiegu z artykułem 284, 276, również artykuł 288 czy artykuł 278 Kodeksu Karnego. Najogólniej mówiąc dotyczy to zachowań polegających na przekroczeniu uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przywłaszczenia czy też zaboru w celu przywłaszczenia cudzego mienia oraz zniszczenia cudzego mienia względnie dokumentów. Czynności w zakresie tym nie są zakończone, postępowanie znajduje się w biegu. W kolejnym wątku przedstawiono zarzuty trzem funkcjonariuszom Straży Granicznej odnośnie popełnienia przestępstw z artykułu 231, paragraf 1 Kodeksu Karnego i 217, paragraf 1 Kodeksu Karnego. Najgólniej mówiąc zarzuty dotyczą czynów zabronionych polegających na przekroczeniu uprawnień i bezzasadnym użyciu środków przymusu bezpośredniego takich jak pałka służbowa, miotacz gazu, uderzanie pięściami w okolice głowy i kopanie, przy czym nie zachodziły w tych przypadkach przesłanki uzasadniające zastosowania takich środków. 4 lipca tego roku został skierowany w zakresie tych trzech osób wniosek do sądu rejonowego w Hajnówce o warunkowe umorzenie postępowania karnego. W zakresie pozostałych wątków tego śledztwa nie przedstawiono żadnemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej czy Policji zarzutów. Jeżeli chodzi o sprawy zakończone, zanim powołano ten zespół śledczy, i tu jest m.in. sprawa, o którą pan poseł pytał, dotyczy to sprawa, w której prokuratura jarnowa w Ostrowie Mazowieckiej skierowała go o skarżenia przeciwko funkcjonariuszowi Policji o przestępstw z artykułu 230, paragraf 1 Kodeksu Karnego. On polegał na przekroczeniu uprawnień poprzez nieuzasadnienie odmówienie posłankom wjazdu na teren Białowieży. I w tej sprawie, która była ostatnio badana w prokuraturze regionalnej w Białymstoku, w wyniku tej analizy i stanowiska zajętego przez prokuraturę regionalną, prokurator rejonowy w Ostrowie Mazowieckiej 23 czerwca 2025 roku cofnął agoskarżenia w niniejszej sprawie. Natomiast sprawa prokuratury rejonowej w Białymstoku, w której skierowano akty oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi Straży Granicznej odwaczyny z artykułu 231, paragraf 1 i 157, paragraf 2 Kodeksu Karnego. Zachowanie oskarżonego polegało tutaj na przekroczeniu uprawnień działaniu zgodnie z przepisami ustawy o środkach przymusu bezpośredniego w ten sposób, że bez powodu zadawał pokrzywdzonym obywatelom Etiopii uderzenia pałką, kopał powodując obrażenia ciała, które skutkowały naruszeniem czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni. Sprawa ta jest przed sądem, nie jest rozstrzygnięta. Natomiast jeżeli chodzi o zdarzenia dotyczące żołnierzy, sprawy te są prowadzone w działach i wydziałach wojskowych. I tutaj m.in. jest ta sprawa, o której pan poseł wspomniał. Dotyczy to zarzutu, w którym skierowano, pierwsze przedstawiono zarzut, a potem skierowano go skarżenia przeciwko żołnierzowi o to, że przekroczył swoje uprawnienia określające zasady wykorzystania broni palnej w ten sposób, że oddał 12 strzałów z broni służbowej wzdłuż drogi granicznej w kierunku znajdującej się na tej drodze grupy osób złożonej z 10 imigrantów, dwóch funkcjonariuszy straży granicznej oraz dwóch żołnierzy, narażając wyżej wymienioną osoby na bezpośrednie bezpieczeństwo, utraty życia albo ciężkiego uszczerpu na zdrowiu. I to postępowanie jest na etapie postępowania sądowego, które jeszcze się nie rozpoczęło. Kolejne zdarzenie dotyczy zachowania, które zostało zakwalifikowane jako czyn z artykułu 354 paragraf 1 kodeksu karnego, polegający na nieostrożnym obchodzeniu się przed żołnierza z bronią służbową, w wyniku czego oddał on dwa niekontrolowane strzały w ten sposób, iż jeden z nabojów został skierowany w kierunku obywatela Syrii, spowodował u niego obrażenia naruszające czynności narządów ciała powyżej dni 7. Postępowanie to jest toku na etapie postępowania przygotowawczego. Kolejne postępowanie odnośnie funkcjonariusza Wojska Polskiego zostało umorzone na etapie postępowania przygotowawczego. Dotyczyło ono również narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo zdrowia lub życia ludzkiego. I to postępowanie zostało umorzone. Powyższe dane wskazują, że przypadki przedstawienia zarzutów, czy też skierowania aktów oskarżenia przeciwko funkcjonariuszom Straży Granicznej, Policji, czy też żołnierzom są sytuacjami wyjątkowymi. Każde zachowanie jest traktowane indywidualne, a kierowanie przez prokuratorów również wniosków o warunkowe umorzenie postępowania karnego świadczy o wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, również w aspekcie społecznej szkodliwości tych czynów. Dziękuję. Bardzo dziękuję. Jeśli jest pytanie dodatkowe, jest, więc zapraszam pana posła o ciebie. A pana prokuratora zaraz poproszę o odpowiedź. Panie Marszałek, Wysoka Izbo, jak wy chcecie jako rząd bronić naszych granic, jak wy pochopnie i nonszalacko stawiacie zarzuty naszym żołnierzom i funkcjonariuszom. Dlatego, że żołnierz, ja widziałem to nagranie, jestem członkiem Komisji Obrony Narodowej, na zamkniętym posiedzeniu pokazał nam nagranie. Niewłaściwy kąt nachylenia broni w trakcie oddawania strzał postrzegawczych, w trakcie ataku z użyciem kamieni, instrumentów niebezpiecznych przez grupę agresywnych mężczyzn na granicy, zresztą odpartą przez tych żołnierzy, skutecznie, jest powodem do tego, że stawiacie im zarzuty i on ma teraz przed sądem za to odpowiadać. To jest hańba. Prokurator, który stawia te zarzuty, powinien odpowiedzieć karnie za to. Druga sprawa. Policjant, który bronił przed posłanką Jachirą dostępu do granicy. Czy posłanka Jachira przeprosiła funkcjonariuszy za te wszystkie pomówienia, za te oskarżenia, za to, że popełniają zbrodnie? Ile znaleźliście ciał migrantów w granicach? Rządziliście od półtora roku. Gdzie są przeprosiny dla naszych funkcjonariuszy? Nie będzie żadnej obrony granicy, jak będziecie atakować naszych obrońców, ludzi w mundurach, ludzi wyszkolonych, profesjonalistów, którzy czasem mogą, używając broni, popełnić błąd, ale ten margines błąd musi być szeroki. My musimy stawiać zawsze w sytuacjach wątpliwych po stronie naszych obrońców, a nie agresorów. I prokuratorzy też są odpowiedzialni za nasze bezpieczeństwo. Proszę naprawdę postawić już kropkę. I poproszę o odpowiedź pana zastępcę prokuratora krajowego. Odnosząc się do pytania, czy to jest stwierdzeń pana posła, nie podzielam oceny zachowania żołnierza Wojska Polskiego, który się stał podstawą skierowania aktu oskarżenia. Proszę zwrócić uwagę, że sposób działania tego żołnierza stwarzał zagrożenie nie tylko dla osób, które przekroczyły granicę polską, ale również dla innych żołnierzy oraz już funkcjonariuszy Straży Granicznej. Tak, panie pośle. Oczywiście to nie jest moment, żebyśmy przekonywali się, bo każdy pozostaje przy swoim poglądzie. Powiedziałem, że to są bardzo indywidualne przypadki, w których doszło do przedstawienia zarzutów lub skierowania aktu oskarżenia. Ten akt oskarżenia, który został skierowany przeciwko funkcjonariuszowi Straży Granicznej, opiera się między innymi, panie pośle, na zeznaniach innych funkcjonariuszy Straży Granicznej. Mówię o nadużyciu uprawnień i środków przymusu bezpośredniego i żołnierza, którzy byli podczas tej inwencji i również ocenili to zachowanie jako zachowanie wykraczające poza standardy, do jakich oni byli przekonani. Także nie jest to tylko pogląd prokuratury i nie są to tylko zeznania osób pokrzywdzonych. Jeżeli chodzi o kwestie związane z zarzutem, sformułowanym aktem oskarżenia, ale po następnie cofniętym z aktem oskarżenia sądu, to tutaj ocena prawna ze strony prokuratury co do bezprawności niewpuszczenia pań, posłanek do danego miejsca, do Hajnówki, była jednoznaczna. Postępowanie zostało, akt oskarżenia został cofnięty poprzez uznanie, iż nie było umyślności w działaniu pana funkcjonariusza policji. Kwestia przepisów wówczas obowiązujących, wątpliwości jakie nasuwały i nasuwają nawet prokuratorom, uzasadniały taką decyzję. Także to nie do końca jest tak, jak pan poseł mówił. Dziękuję. To były ostatnie pytania.