Monika Wielichowska pyta o rozliczenie pomocy rok po powodzi

Pani marszałek Monika Wielichowska z Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska zada pytanie w sprawie podsumowania działań rządu na rok po powodzi. To pytanie jest kierowanie do ministra spraw wewnętrznych i administracji. Odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pani minister Magdalena Roguska. Bardzo proszę pani marszałek. Bardzo dziękuję panie marszałku, wysoka izbo, szanowna pani minister. Rok po powodzi, rok podczas którego mieszkańcy doświadczyli solidarności ludzi, pomocy rządu, wsparcia wojska, samorządów i przygotowywanych systemowych narzędzi państwa, które pozwalają odbudowywać infrastrukturę, wesprzeć samorządowców i planować zabezpieczenie przeciwpowodziowe. To też czas intensywnej pracy, niełatwej, bo wśród wielu emocji i ogromu problemów do rozwiązania. Ale rok po powodzi to też czas, kiedy opinia publiczna oczekuje skumulowanej informacji dotyczącej udzielonego wsparcia, pomocy przez rząd i publiczne instytucje. Warto zadać zatem pytania konkretne, rozliczające i skoncentrowane na skutkach systemowych działań. Trudno nie zacząć od pytania o skalę udzielonej pomocy. Trudno nie zapytać o wartości finansowe i skalę przeznaczoną na wypłaty zasiłków dla mieszkańców, którzy zostali poszkodowani przez Wielką Wodę i o termin ich rozliczenia, czy został przedłużony w odpowiedzi na liczne apele poszkodowanych. Pani minister, mogłabym zapytać, czy wszystkie zniszczone drogi, mosty i inne obiekty, infrastruktury zostały odbudowane. Ale po pierwsze nie zrobię tego, ponieważ mieszkam i pracuję na terenach powodziowych z mieszkańcami, przedsiębiorcami i samorządowcami. Pracujemy wspólnie przy tej odbudowie. Ale też nie zapytam przede wszystkim dlatego, ponieważ jestem odpowiedzialna. Bo wiadomo, że część inwestycji ma wielki zakres, rozległy zakres pracy, która potrzebuje koncepcji, projektu, dokumentacji, przygotowania przetargu, potem jego rozstrzygnięcia i dopiero na koniec wbicia pierwszej łopaty na budowie. Tak jest choćby w przypadku budowy nowego przedszkola w Stroniu, czy osiedla domków w Bardzie, czy odbudowy basenu w Kłodzku, czy szpitala w Nysie. Wiele gmin jest obecnie pracem budowy i takim pozostanie przez najbliższe miesiące i lata. Zapytam zatem panią minister ogólnie o zakończone, trwające i przygotowywane inwestycje, których jest wiele. Odbudowa trwa na wielu odcinkach. Podczas powodzi ucierpiały obiekty oświatowe, sportowe, zabytki, infrastruktura sanitarna i drogowa. I pytanie, czy odbudowa i proces przygotowania idą zgodnie z planem i założonym harmonogramem. Ile środków rządowych zostało przeznaczonych na odbudowę po powodzi i z jakich instrumentów wsparcia mogą skorzystać przedsiębiorcy. Mogli i mogą, bo niektóre instrumenty dalej funkcjonują. Dziękuję bardzo. Bardzo proszę pani minister. Panie marszałku, pani marszałek, panie i panowie posłowie. Odpowiadając na to pytanie i podsumowując rok intensywnej pracy rządu, wszystkich, praktycznie wszystkich ministerstw, wielu instytucji publicznych, samorządów. Rok wielu wyzwań, z którymi się zmierzyliśmy i wielu wyzwań, z którymi zmierzyli się mieszkańcy i mieszkanki terenów dotkniętych powodzią. Chciałabym przedstawić państwu sprawozdanie, które na pewno nie będzie dzisiaj ostatnim sprawozdaniem, którym będziemy się dzielić. Dlatego, że odbudowa powrześniowej powodzi trwa. Odbudowa powrześniowej powodzi to proces, to proces na potrzeby, którego uruchomiliśmy niestandardowe, niedostępne do tej pory i w przepisach, i w praktyce narzędzia wsparcia dla samorządów, dla przedsiębiorców, dla mieszkanek i mieszkańców, dla rolników, dla tych wszystkich, którzy w powodzi ucierpieli. Ta skala wyzwań i skala tej powodzi wymagała, tak jak powiedziałam, uruchomienia niestandardowych działań w celu zapewnienia sprawnej koordynacji działań instytucji państwa zaangażowanych w proces pomocy poszkodowanym i odbudowy po powodzi. Pan premier Donald Tusk powołał w kancelarii premiera ministra Marcina Kierwińskiego, członka Rady Ministrów, właśnie po to, by tę koordynację odbudowy po powodzi jak najskuteczniej i najsprawniej przeprowadzić. Cały zespół, który pracował wtedy i do niedawna w kancelarii premiera, dzisiaj pracuje i wykorzystuje swoje doświadczenia z tych miesięcy odbudowy po powodzi w ramach struktury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, czyli tam, gdzie te zadania usuwania skutków powodzi są przepisane. To bardzo ważne, by ta praca była kontynuowana, bo ona była kontynuowana na takim poziomie, na jakim wymaga tego jeszcze skala wyzwań, które przed nami. Łącznie rząd zaangażował ponad 8 mld zł po to, by pomoc po powodzi trafiła wszędzie tam, gdzie jest potrzebna. Ponad 8 mld zł w 30 instrumentach, które właśnie wspierają i przedsiębiorców, i mieszkańców, i samorządy w tej odbudowie. Mówimy o tym, że realizujemy obszary działania na trzech obszarach i tak rzeczywiście jest. To jest pomoc bezpośrednia, pomoc w usuwaniu skutków powodzi wszystkim poszkodowanym. To jest odbudowa infrastruktury jako drugi obszar i to jest budowanie odporności. Budowanie odporności na przyszłe trudne zdarzenia, bo to jest niezwykle istotne, by taką odporność budować i by ten kryzys, który nastąpił, wykorzystać do tego, by w tym zakresie pójść dalej. Mówimy o 8 mld pomocy rządowej i mówimy o ponad miliardzie złotych, które trafiły bezpośrednio do mieszkanek i mieszkańców. Wypłaciliśmy za pośrednictwem OPS-ów 1 mld 47 mln 337 tysięcy zarówno w pomocy doraźnej, takiej bezpośredniej dla mieszkańców zaraz po powodzie, jak i pomocy remontowo-budowlanej na odbudowę i remonty domów. Przypomnę Państwu, bo to była praca tej Izby, by przygotować nowelizację ustaw. W jednej z nowelizacji ustaw wprowadziliśmy mechanizm, który do tej pory nie był stosowany, czyli mechanizm zaliczek do zasiłków, właśnie po to, by ta pomoc była kierowana jak najszybciej. By zaraz po złożeniu wniosku w ciągu 2-3 dni mieszkańcy mogli otrzymać zaliczki, a dopiero potem dopełniać formalności, które są niezbędne, by wydać decyzję administracyjną i by tę pomoc w pełnej kwocie uzyskać. Ale to był bardzo ważny moment w tej odbudowie. Pani Marszałek zapytała, czy co z czasem rozliczania tej pomocy? Rzeczywiście na te wszystkie głosy mieszkańców, którzy mówią, że tak naprawdę ta odbudowa ich domów to jest ten moment. Oni teraz ją dopiero prowadzą i kończą i potrzebują na to rozliczenie więcej czasu. Wychodzimy tutaj naprzeciw. Wszystkie OPS-y, które taką pomoc udzielały, dzisiaj informują o tym, że każdy, kto będzie potrzebował, by zwrócić się z wnioskiem o wydłużenie czasu na rozliczenie, taki wniosek będzie uwzględniony. W tym drugim obszarze, w obszarze odbudowy infrastruktury, przekazaliśmy do dzisiaj około 960 mln zł na ponad 550 zadań inwestycyjnych w samorządach. To niezwykle istotne i tak jak powiedziałam na początku, to nie jest kwota, która jest ostateczna. Dzisiaj o niej mówimy, ale tak naprawdę każdego dnia uzgadniamy kolejne inwestycje. Każdego dnia samorządowcy i wojewodowie zwracają się o to, by przyznawać pieniądze na kolejne niezbędne inwestycje. Więc dzisiaj mówimy o 960 mln zł zaangażowanych na potrzeby inwestycji samorządowych. Te kluczowe obszary inwestycji to drogi, mosty, oczyszczalnie ścieków, sieci wodno-kanalizacyjne. Najwięcej środków trafiło do samorządów w województwie dolnośląskim i opolskim. Oczywiście ze względu na skalę tej powodzi w tych województwach. Powiat kłodzki to główny beneficjent tej pomocy. Tam do samorządów powiatu trafiło blisko 200 mln zł na realizację ponad 110 zadań inwestycyjnych. I nie jest to koniec. Trzeci obszar, czyli budowanie odporności to także niezwykle istotna praca i niezwykle istotna decyzja, którą podjęliśmy, by przygotowywać mieszkańców terenów zagrożonych tym niebezpieczeństwem powodziowym na ewentualne przyszłe trudne zdarzenia. Przedstawimy w najbliższych tygodniach uzupełnione o propozycję mieszkańców ten program redukcji ryzyka powodziowego. Konsultowany przez mieszkańców, przygotowany przez specjalistów właśnie po to, by budować odporność, by zaplanować inwestycje niezbędne na tych terenach. Ja przypomnę to, co bardzo ważne, że przygotowaliśmy finansowanie, uruchomiliśmy finansowanie na projektowanie kamieńca ząbkowickiego, tego zbiornika, który powinien był powstać już dawno. Przez lata zaniechań to się nie wydarzyło, my to realizujemy. Jeśli chodzi o odbudowę infrastruktury edukacyjnej, tutaj także blisko 200 mln zł przekazanych przez ministra edukacji na to, by odbudować szkoły i przedszkola. Bardzo dużo jest tych danych. Mam do pani uprzejmą prośbę, wszystko będzie dobrze. Pani marszałek Wielichowska zada drugie pytanie i pani wtedy skończy. Muszę trzymać czas, bo wczoraj mieliśmy opóźnienie dwie godziny, a moi przyjaciele z Prezydium po prostu w nocy siedzieli, a nie chciałbym do tego doprowadzić. Proszę bardzo, pani marszałek. Może pani poczekać chwilę. Tak, tak, tak, tak zrobię. To tak prawie we dwie, ale panie marszałku od prawie roku z panią minister non stop pracujemy na terenach powodziowych, więc jakby ten temat naprawdę leży nam na sercu. Pani minister zaczęła mówić o bezpieczeństwie, no o bezpieczeństwie na przyszłość, więc chcę jakby dopytać, jakie działania zostały podjęte, by przygotować większe zabezpieczenie przed kolejną powodzią. Na jakim etapie są konsultacje publiczne, jeśli chodzi o to zabezpieczenie. Wiem, że one też nie są łatwe, bo budowanie zgody przy takich inwestycjach zawsze jest trudne, ale mimo to wiem, że rząd konsekwentnie to realizuje. I chciałam zapytać, czy pani minister z ministrem Marcinem Kierwińskim, przyglądając się tej koordynacji procesu odbudowy, identyfikacji słabych i mocnych stron, czy rozważacie przygotowanie takiego raportu, który stanie się drogowskazem w razie kolejnego typu kataklizmu. I jeśli pani minister zdąży, to chcę zapytać o premię powodziową dla takich podmiotów, które wykonały dużo pracy przed wejściem jej w życie. Mówię chociażby o tym, czy z takiej premii powodziowej będzie mogła skorzystać z spółdzielnia mieszkaniowa w stronie siąskim. Pamiętacie państwo, to są te zielone bloki, najczęściej widziane, kiedy były pokazywane obrazy z powodzi. Dziękuję, bardzo proszę. Bardzo dziękuję. Ja jeszcze tylko kończąc w dwóch zdaniach tę pomoc, która spłynęła dla terenów powodziowych ze strony wielu ministerstw. To jest pomoc na odbudowę placów ekoswiatowych i to był nasz priorytet, bo jak najszybciej uruchomić szkoły i przedszkola. Tutaj mówiłam o tym blisko 200 milionach złotych dla 170 szkół i przedszkoli w 69 samorządach. Ale to też była szeroka pomoc, taka bezpośredniego wsparcia uczennic i uczniów, przygotowania zielonych szkół, dania takiego oddechu w tym najtrudniejszym momencie i to wszystko zostało wykonane. Jeśli mówimy o infrastrukturze, to nie możemy zapomnieć o wielkich inwestycjach, które są realizowane przez Ministerstwo Infrastruktury, przez Wody Polskie, przez Gdakę, właśnie po to, by budować infrastrukturę także odporniejszą. Tutaj przykładem jest oczywiście most w Głuchołazach, który będzie po tej odbudowie bezpieczniejszy i odporniejszy na kolejne kataklizmy. Bardzo dużo pieniędzy na odbudowę infrastruktury turystycznej i sportowej. To jest w sumie blisko 530 milionów w czterech instrumentach zaangażowanych, żeby odbudować infrastrukturę, z której na co dzień korzystają dzieci i młodzież, kluby sportowe, ale też turyści, którzy przecież te tereny odwiedzają i są niezwykle istotni w tym procesie przywracania normalności na tych terenach. Ogromna pomoc dla przedsiębiorców i pracowników w bardzo wielu instrumentach, w umorzeniach składek, w odroczeniu składek, w pożyczkach, w świadczeniach na utrzymanie miejsc pracy. To było bardzo ważne w tym pierwszym momencie, by ci przedsiębiorcy dostali to wsparcie i to udało się zrobić. Jeśli pani marszałek pyta o doświadczenia i wnioski, tak i właśnie to, co powiedziałam na początku, te doświadczenia i wnioski musimy wykorzystać, dlatego zbudowaliśmy strukturę właśnie w ramach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, i administracji specjalny departament właśnie po to, by te doświadczenia zachować i wykorzystać przy kolejnych trudnych zdarzeniach. Musimy być na to przygotowani, a ta pomoc musi być udzielana bardzo szybko, bo wiemy, że to jest klucz do tego, żeby ludzie jak najszybciej mogli stanąć ze wsparciem państwa na swoich nogach. Oczywiście, że cały czas prowadzimy spotkania w terenie. To jest bardzo ważne, bo choćby ten przykład, o którym powiedziała pani marszałek, Spółdzielni w Stroniu Śląskim. My, przypominam, przygotowaliśmy specjalne rozwiązania dla Spółdzielni i Wspólnot, które do tej pory nie dostawały takiego wsparcia. Dzisiaj one rzeczywiście mogą starać się o bezwzwrotną właściwie dotację, która pozwoli im odbudować części wspólnej. Tutaj była trudna sytuacja, ponieważ przepisy wydawało się, że wykluczają tych, którzy rozpoczęli pracę, zanim ten przepis, który znowelizowaliśmy wszedł w życie, ale dzięki współpracy i też zaangażowaniu pani marszałek i współpracy z Ministerstwem Rozwoju na każdym etapie tutaj byliśmy w kontakcie i dzisiaj już mamy dobrą wiadomość, także dla tej wspólnoty będą mogli skorzystać z tej premii. To jest bardzo ważne, by być w takim kontakcie i reagować na te poszczególne sytuacje, bo skala tej pomocy to jedno, ale za tą skalą po prostu stoi rozwiązywanie konkretnych potrzeb i konkretnych problemów w bardzo konkretnych miejscach. Dokładnie tak do tej odbudowy podchodzimy. Jeszcze raz powiem, to jest proces, to co Wielka Woda zabrała w kilkanaście godzin. Odbudowujemy i będziemy odbudowywać jeszcze jakiś czas. Bardzo dziękuję. Dziękuję panie minister. Dziękuję.