Menu
VideoParlament
VideoParlament Polska polityka w jednym miejscu — pobierz aplikację
Pobierz
VideoParlament
VideoParlament dla Windows Pobierz aplikację desktopową — powiadomienia o nowych wystąpieniach
Pobierz
Lewica: Odra ma szansę - projekt osobowości prawnej przeszedł

Lewica: Odra ma szansę - projekt osobowości prawnej przeszedł

Lewica poinformowała, że poselski projekt ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry przeszedł pierwsze czytanie, dzięki odrzuceniu wniosku o odrzucenie. To otwiera drogę do dalszej procedury legislacyjnej i daje realną szansę na wzmocnienie ochrony ekosystemu Odry.

Najważniejsze fakty


Lewica przypomina, że projekt poselski, który wyłonił się z obywatelskiej inicjatywy, przebył pierwsze czytanie dzięki głosom ugrupowań współpracujących w Sejmie. Wniosek o odrzucenie złożyły Konfederacja i Prawo i Sprawiedliwość, ale głosy Lewicy, Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050, klubu Centrum i Koła Razem pozwoliły go odrzucić.

Treść i cel ustawy


Projekt proponuje uznanie osobowości prawnej Odry, co ma umożliwić lepszą ochronę ekosystemu i odpowiedzialność za szkody. Autorami i animatorami inicjatywy są przedstawiciele ruchu obywatelskiego, m.in. dr Stanisław Kordasiewicz, a projekt poparło 253 naukowców i naukowczyń z ponad 50 uczelni.

Skala poparcia społecznego


Pod projektem podpisało się 92 990 osób, a petycję do rządu złożyło 15 481 osób; podpisy zbierało ponad 1 000 wolontariuszy i wolontariuszek z całego kraju. Lewica wskazuje też na międzynarodny kontekst - ruch za podmiotowością natury działa w wielu krajach - oraz na opinię Sądu Najwyższego, że proponowane rozwiązania mieszczą się w konstytucji.

Kontekst i konsekwencje


Mówiono o katastrofie z 2022 roku i jej skutkach dla Odry (masowe śnięcia ryb i innych organizmów), jako motywie, który doprowadził do narodzin projektu. Wskazano także rządowe działania uzupełniające: pilotaż odsalania wód pokopalnianych, program renaturyzacji na ponad 400 mln zł oraz program "Czysta Odra" - elementy, które mają wspierać poprawę stanu rzeki.

Lewica (konferencje prasowe) — klatka z wystąpienia: Lewica: Odra ma szansę - projekt osobowości prawnej przeszedł (27.03.2026)

Dalsze kroki


Lewica podkreśla, że teraz praca przesunie się do połączonych komisji Sejmu, gdzie posłowie i posłanki będą walczyć o ostateczne zapisy. W materiale apeluje się do społeczeństwa o dalsze zaangażowanie i kontakt z członkami komisji ochrony środowiska i gospodarki morskiej, aby utrzymać polityczne poparcie dla projektu.

Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.

Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →

Transkrypcja
Państwo, konferencja prasowa poświęcona ochronie rzeki Odry, a głos jako pierwsza zabierze posłanka Anita Kucharska-Dziedzic. Dzień dobry Państwu, stało się coś absolutnie niemożliwego, wniosek, który nie miał szansy stać się obywatelskim z powodu tego, że zabrakło kilka tysięcy głosów, stał się wnioskiem, projektem poselskim. Projekt poselski przeszedł właśnie pierwsze czytanie, był wniosek o odrzucenie ze strony Konfederacji Prawa i Sprawiedliwości, ale dzięki głosowi, głosom lewicy Koalicji Obywatelskiej, klubu Polska 2050, klubu Centrum oraz Koła Razem, ten wniosek został odrzucony, czyli jest szansa na to, żebyśmy tą ustawę nie tylko procedowali dalej, ale żebyśmy ją uchwalili. Jest szansa dla Odry, jest nadzieja dla Odry, najważniejsi dzisiaj są ci, którzy stali za projektem obywatelskim i w ich imieniu Pan doktor Stanisław Kordasiewicz, autor, autor, współautor projektu ustawy. Proszę bardzo. Dzień dobry, bardzo chciałem przede wszystkim podziękować wszystkim posłankom i posłom, którzy dali szansę tej ustawie i cieszę się, że będziemy mogli dalej nad nią pracować. Osobowość prawna przyrody to nowoczesne rozwiązanie, które pozwala lepiej chronić ekosystemy i widać w wielu miejscach na świecie, że to jest rozwiązanie, które się po prostu sprawdza i chciałbym w tym miejscu przytoczyć słowa od Roberta Rienta, inicjatora całej inicjatywy. Ruch Praw Natury na dzień 27 marca to 694 inicjatywy w 66 krajach, które uznały lub zmierzają do uznania podmiotowości natury, w tym uznają osobowość prawną. Działania plemienia Odry to tylko jedna z takich inicjatyw. Projekt naszej ustawy poparło 253 polskich naukowców i naukowczyń z ponad 50 uczelni. Podpisy zbierało ponad 1000 wolontariuszy i wolontariuszek we wszystkich województwach. 92 990 osób podpisało się pod tym projektem, a 15 481 podpisało petycję do rządu. Dzięki poparciu politycznemu ten obywatelski projekt ma szansę być dalej procedowany. Jesteśmy za to bardzo wdzięczni, szczególnie, że w konsultacjach społecznych tego projektu aż 91% osób odpowiedziało, że zdecydowanie go popiera. Także Sąd Najwyższy podkreślił, że te rozwiązania, które proponujemy są zgodne z konstytucją. Dlatego mamy nadzieję, że Odra uzyska lepszą ochronę i że w przyszłości po prostu będzie czystą rzeką. Ten projekt narodził się z bezradności i z miłości. Z bezradności, ponieważ w 2022 roku, kiedy wydarzyła się największa katastrofa ekologiczna w Europie, nikt za nią nie poniósł odpowiedzialności. Zginęło 1650 ton ryb, 65 milionów ślimaków i małży i do dziś nikt za to nie poniósł odpowiedzialności. Mamy nadzieję, że ta ustawa pozwoli to zmienić. Z miłości, ponieważ uważamy, że rzeki są krwioobiegiem ziemi, mamy ziemi, traktujemy ziemię jako rodzącą, żywą, a niepodległą biznesowi, kopalniom czy zmiennej władzy. Dlatego cieszymy się dzisiaj szczególnie, że ta ustawa będzie mogła być dalej procedowana i raz jeszcze dziękujemy za jej poparcie. Dziękuję. Szanowni Państwo, katastrofa odrzańska pokazała, że stary system zbankrutował, ten system, który traktuje rzeki jak ścieki, jak miejsce zrzucania solanek, jak po prostu jakąś rzecz, o którą nie trzeba dbać. I my potrzebujemy nowatorskich rozwiązań i właśnie ustawa o uznaniu osobowości prawnej Odry jest takim nowatorskim rozwiązaniem, bo jakim cudem fundacja czy spółka mogą mieć osobowość prawną, a takiej osobowości prawnej nie ma wielki ekosystem, od którego zależy bezpieczeństwo milionów Polek i Polaków. Dlatego bardzo się cieszę, że mamy sukces po pierwszym czytaniu projektu ustawy i będziemy mogli dalej pracować nad tym projektem w sejmowych komisjach. Moi drodzy, jak widać, to zaangażowanie społeczne najlepiej chroni przyrodę. Jesteśmy w tej awangardzie, można powiedzieć, bo wprowadzamy zupełnie coś nowego w Polsce i to my, tak popatrzyłam właśnie po twarzach, staliśmy wtedy razem w 2022 i dzisiaj też. I cóż, można złamać gałązkę, ale nigdy wiązkę. I jestem przekonana, że kropla drąży skałę i damy radę lepiej chronić nasze rzeki, polskie rzeki, lepiej chronić Odrę, bo o to chodzi. Chodzi o przyszłość dla naszych dzieci, dla naszych wnuków. Kropla drąży skałę, a dokładnie kropla Odry i tu z tego miejsca przede wszystkim chciałam podziękować tym, bez których by się to nie odbyło, czyli całej stronie społeczeństwa, autorom, autorkom. Ja widziałam w trakcie pierwszego czytania, ile was to emocji kosztowało, także tych ciężkich emocji, bo to, czy uda nam się obronić ten projekt po pierwszym czytaniu, nie było aż tak oczywiste. Niestety w takiej rzeczywistości wciąż żyjemy. Niektóre, część klasy politycznej, tak wielka katastrofa z 2002 roku nauczyła zbyt mało albo nic nie nauczyła, więc tym bardziej się cieszę. Ja powiedziałam to już wtedy po pierwszym czytaniu, gdzie były emocje, było wzruszenie, żebyśmy się nie poddawali i dzisiaj pokazujemy, że się nie poddajemy, idziemy dalej. Jest nadzieja na to, aby tak wspaniała rzeka Odra, która w spektaklu, który wszyscy widzieliśmy w Spódnej Rzece mówiła, zadała pytanie do dziś kołaczące mi się w głowie, czy jestem ważna, aby pytanie zamieniło się w odpowiedź twierdzącą. Tak, jestem ważna i jako posłowie, posłanki, jako cała strona społeczna wspólnie będziemy walczyć, by zadbać o tak ważną rzekę, o rzekę Odrę. Ja chcę pogratulować i podziękować. Głos ponad 100 tysięcy obywateli i obywatelek, którzy przygotowali ten projekt i zbierali pod nim podpisy. Dzisiaj wybrzmiał pozytywnie w imieniu Odry w polskim parlamencie i ja w imieniu Ministerstwa Klimatu i Środowiska i też jako koordynatorka zespołu rządowego do spraw Odry chcę Wam serdecznie pogratulować, podziękować i powiedzieć, że z absolutnie najwyższą powagą traktujemy ten projekt i traktujemy ten głos za polepszeniem stanu Odry, za przywróceniem czystej, żywej Odry. Jako zespół do spraw Odry rozpoczęliśmy wreszcie, wreszcie w tym roku rozpoczynają się prawdziwe systemowe rozwiązania, które wspierają ten głos. To jest nowy pilotaż odsalania wód pokopalnianych, przemysłowych, których gigantyczne ilości dzisiaj zasalają Odry i powodują kryzysy. To jest nowy program renaturyzacji Odry na 400, ponad 400 milionów na prawdziwe projekty renaturyzacyjne i to jest program Czysta Odra, który finalizujemy i o którym już niedługo powiemy w szczegółach, ale dzisiaj przede wszystkim chcę Wam podziękować, wszystkim obywatelkom i obywatelom i autorkom, autorom tego projektu. Naprawdę świetna robota i Odra dzisiaj nam wszystkim Wam za to dziękuję. Może się wymienimy? Szanowni Państwo, to jest projekt odważny, ale Odra i Polska przyroda wymagają odważnych projektów. To jest projekt jednocześnie odpowiedzialny i wynikający z troski i z tych doświadczeń, które okazały się, które pokazały, jak bardzo system ochrony przyrody w sytuacjach kryzysowych w Polsce nie działa. I cieszę się, że projekt przyszedł pierwsze czytanie, teraz przed nami praca w komisjach i my jako posłowie będziemy godnie Was tam reprezentować i będziemy walczyć o każdy zapis, ale mamy też wielką prośbę, pomóżcie nam w tym. Pokazaliście, że w społeczeństwie obywatelskim jest siła i tej siły potrzebujemy także podczas pracy w połączonych komisjach ochrony środowiska i gospodarki morskiej, rzeszów i śródlądowej. Kontaktujcie się z posłami, którzy zasiadają w tych komisjach. Pokazujcie im, jak ważny jest to projekt, jak bardzo jest to potrzebne rozwiązanie i co? Nie kończymy tej pracy, jeszcze trochę jest przed nami. Ja bardzo dziękuję autorom projektów, bardzo dziękuję też tym osobom, które pracowały nad poprawkami, autopoprawkami do tego projektu, bo pokazujemy tym samym, że potrafimy z sobą nawzajem współpracować, potrzebujemy się słuchać, a tego w ciągu najbliższych tygodni będzie nam jeszcze trochę potrzeba. Czy już, o proszę bardzo. Dziękuję bardzo, ja reprezentuję Polskę 2050 i rzeczywiście zrobiliśmy dziś pierwszy krok, pierwszy krok do tego, aby rzeka Odra z przedmiotu stała się podmiotem, bo tak naprawdę w tej ustawie chodzi o coś więcej niż tylko o nową legislację, o przełamanie pewnego tabu, jeśli chodzi o polski system prawny. Tutaj chodzi o wartości. Ja bym wymienił chociażby trzy. Pierwsza to jest ekologia, czyli coś, czym żyjemy, czym oddychamy, co pijemy, co jemy, co świadczy o naszym zdrowiu. Drugą wartością jest demokracja, te prawie 100 tysięcy podpisów, ten entuzjazm mieszkańców, ci ludzie, którzy za tym stoją. I trzecią wartością jest nadzieja, czyli przyszłość, to w jakim świecie będą żyć nasze dzieci, nasze wnuki, to jaki świat zostawimy po sobie. To wielki zaszczyt, że Polska 2050 mogła się przyłączyć do tego obywatelskiego projektu, że razem, ponad podziałami, wspólnie z naszymi koalicjantami, a mam nadzieję, że potrafimy też przekonać te partie, które nie poparły już nawet w pierwszym czytaniu tego projektu, ale że poprą, że w przyszłości ci posłowie będą w stanie tę ustawę przegłosować i że przekonamy również Pałac Prezydencki do tego, aby przyłączył się do ochrony Odry. Dziękuję bardzo i gratuluję stronie społecznej, brawo. Czy uczestnicy i uczestniczki konferencji chciałyby, chcieliby jeszcze coś dodać? Dziękujemy wszystkim, myślę, że będziemy ciągle w kontakcie, bo skoro zaczęliśmy, to i skończymy, dobrze. Czy strona mediów ma jakieś pytania? Jeśli nie, to dziękuję bardzo i gratuluję również. Pozwólcie, że jeszcze wspólne zdjęcia. To proszę bardzo. Mam wzruszenie i emocje, bo zwykle nie wypowiadam się publicznie, natomiast chciałabym bardzo podziękować osobom, od których zbierałam podpisy na ulicy. One były i z prawa, i z lewa, i z centrum i nie rozmawialiśmy na ten temat. I teraz to, co się dzisiaj wydarzyło, to tak jakby jakiś most nas wszystkich połączył i mam nadzieję, że tak będzie dalej, że właśnie ta czysta rzeka stanie się mostem między tymi wszystkimi podziałami z myślą właśnie o przyszłości. I bardzo dziękuję Panu wczoraj również, wszedł wczoraj za, za tą umowę o tym, że razem możemy zrobić dużo. Także dziękuję bardzo. Dziękujemy bardzo.