Lewica: dostępność akademików - pytanie do ministra nauki

Pani poseł Dorota Olko i pan poseł Tadeusz Tomaszewski będą zadawać pytania do ministra nauki i szkolnictwa wyższego, którego imieniu będzie odpowiadał sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, pan Marek Gzik. Bardzo proszę pani poseł. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Ministrze. W ostatnich latach, co wrzesień, październik słyszymy jakieś historie młodych ludzi, którzy nie mogli podjąć studiów, bo nie dostali miejsca w akademiku, więc koszty były za wysokie, no i musieli zrezygnować. Pamiętamy też historię z Krakowa czy Poznania, gdzie studenci walczyli o swoje akademiki przeznaczone do likwidacji, bo uczelniana baza noclegowa, mieszkaniowa ma często kluczowe znaczenie, po prostu dla przyszłości, dla ścieżki życiowej młodych ludzi. Dlatego, kiedy szliśmy do wyborów w kampanii wyborczej, jako Lewica obiecywaliśmy, że będziemy walczyć o większą dostępność akademików, czyli po prostu o więcej miejsc w akademikach dla studentów. Dzisiaj to się dzieje, bo Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podsumowało ostatnio pierwszy etap programu inwestycji w akademiki. Akademiki też postrzegamy jako część całego ekosystemu mieszkaniowego, tej układanki mieszkaniowej, która zbyt długo była podporządkowana interesom deweloperów, spekulantów, wszystkich tych, którzy na mieszkaniach zarabiają, a za rzadko potrzebom tych, którzy po prostu potrzebują miejsca do mieszkania. Dlatego też przy inwestycjach w akademiki stawia się nie tylko na budowę nowych akademików, ale także na remonty, na modernizację, żeby ocalić właśnie te wyeksploatowane domy studenckie przed likwidacją, przed sprzedażą. To trochę taka logika jak przy inwestycjach w przywracanie do życia pustostanów miejskich obok budowania nowych mieszkań. No i w pierwszym etapie tych kilkanaście wniosków, które wpłynęły w programie, to dużo. Chciałabym zapytać Pana Ministra, kiedy możemy spodziewać się podpisania umów, pierwszych prac i czy zidentyfikowali Państwo na tym etapie jakieś bariery, które mogą stać na drodze do aplikacji przez kolejne uniwersytety i ewentualnie jakie rozwiązania? Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Szanowna Pani Poseł, tak, udało się uruchomić bardzo ważny, ale potrzebny nowy instrument finansowy, który zwiększa pulę środków tak naprawdę w dyspozycji szkolnictwa wyższego w naszym kraju. To właśnie Fundusz Dopłat dopuszcza w dziesięciu procentach skorzystanie, to jest pula środków 400 milionów, na budowę nowych, na remonty, przebudowę starych akademików, ale także na zakup budynków i przekwalifikowanie właśnie na potrzeby studentów. Już widzimy, że program cieszy się dużym zainteresowaniem, ponieważ wniosków napłynęło piętnaście z całego kraju. Umów zostało już podpisanych siedem i dzisiaj, najdalej jutro, będzie ogłoszona już pełna lista przyznanego finansowania. Warte podkreślenia jest to, że dofinansowanie te 400 milionów, które mamy w tym roku, a w kolejnych latach będziemy znów mieli 10% Funduszu Dopłat na cele akademików, to wyczerpuje prawie 100% złożonych wniosków, ponieważ cała pula złożonych wniosków jest na kwotę 460 milionów, a 400 milionami już dysponujemy. W ogóle, przenalizowaliśmy w Ministerstwie, jak wygląda w ogóle potrzeba w skali całego kraju, więc to jest jakieś półtorej miliarda na wszystkie akademiki. I jeżeli w kolejnych latach, a takie jest założenie, będziemy kontynuować ten program, no to w ciągu pięciu lat tak naprawdę wszystkie akademiki w Polsce zostaną wyremontowane, ewentualnie wybudowane nowe i jesteśmy co do tego przekonani, że to cała ta sfera oczekiwań ze strony środowiska akademickiego, no będzie zaspokojona. Proszę Państwa, finansowanie jest, strumień finansowania jest do 80% i 90% w przypadku budynków zabytkowych, a więc uczelnie muszą, Pani Poseł pytała o pewne trudności, a więc jest pewną trudnością zabezpieczenie wkładu własnego dla uczelni, ponieważ w przypadku budynków, które nie są zabytkowymi, ten wkład musi być zabezpieczony na poziomie 20% całej inwestycji, w przypadku zabytkowych 10%, a więc uczelnie muszą w swoim budżecie wygospodarować taką kwotę. Ważne jest to, że fundusz i możliwość realizacji tych inwestycji jednocześnie zabezpiecza studentów przed wysokimi cenami i niezależnie od tego, gdzie inwestycja będzie realizowana, mamy algorytm, który powoduje, że ceny w tych nowych akademikach będą bardzo przystępne i atrakcyjne. Dzisiaj, proszę Państwa, te 7 umów, które już zostały podpisane, a kolejne są procedowane, 7 umów będzie pokrywało koszty na remonty, budowę, bo to są różne wnioski, na liczbę ponad 2200 miejsc w akademikach. Kolejne umowy, te 15 umów, to jest na ponad 3300 miejsc w akademikach dla studentów. No i liczymy, że po podpisaniu umowy ruszą prace. Te problemy, trudności dla uczelni mogą być związane z pewnymi procedurami, które są normalne dla tego typu inwestycji, a więc nie przewidujemy jakichś nadzwyczajnych trudności. Wiemy, że toczona była dyskusja z rektorami uczelni polskich, którzy zwracali uwagę, że ten mechanizm ograniczający ceny wynajmu dla studentów może być o tyle problematyczny, bo zakłada się, że koszty utrzymania tych akademików będą dość wysokie i stąd uczelnie obawiają się, że do utrzymania będą musiały dopłacać pewną kwotę środków. No to uspokajamy rektorów i zachęcamy, by w takiej technologii budowali i remontowali te akademiki, żeby możliwie koszty później wynajmu były i eksploatacji utrzymania były niskie, a przez to też koszty wynajęcia dla studentów stosunkowo dostępne. Także, proszę Państwa, wkrótce myślę, że to warto jest się tym pochwalić. Polskie akademiki będą reprezentować bardzo wysoki standard i jakość zamieszkania i za niewysoką cenę. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Pan poseł Tadeusz Tomaszewski. Panie Marszałku, Wysoki Sejmie, Szanowny Panie Ministrze. Tak, to bardzo ważny program rządowy, który wspiera uczelnie jeśli chodzi o modernizację, remonty budowy, ale także zakup ewentualnych budynków na potrzeby akademików. Mówił Pan Minister, że wpłynęło 15 wniosków, natomiast z informacji medialnej przedstawionej przez Pana Ministra Tomasza Lewandowskiego wynika, że nie ma tam żadnego wniosku np. z Poznania i Wielkopolski. Mieliśmy jako parlamentarzyści spotkanie z Panią Rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która mówiła właśnie o tych kwestiach dotyczących później stosowania cen najmu dla studentów wynikających z otrzymania oczywiście wsparcia. Czy Państwo tu jesteście w dialogu z Ministerstwem Rozwoju, tak aby wsłuchiwać się właśnie w te głosy, żeby to nie była przeszkoda, a zachęta, bo może jednak na ten program warto również odpowiedzieć ze środków własnych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, tam gdzie występują te kłopoty związane z utrzymaniem jako element wsparcia tej inicjatywy. Dziękuję. Dziękuję i ponownie proszę Pana Ministra Grzypa. Szanowny Panie Pośle, tak jesteśmy w dialogu i wsłuchujemy się też w głos jaki płynie ze środowiska. No musieliśmy, bo tak stanowiła ustawa, która uruchomiła ten nowy instrument finansowania, musieliśmy się wpisać w budownictwo społeczne, bo przede wszystkim taki cel był programu dopłat. Natomiast jesteśmy w trakcie też takiej pogłębionej dyskusji, środowisko akademickie zgłosiło uwagi, pracujemy nad tym, aby odpowiedzieć pozytywnie i nie wykluczamy, że wkrótce w kolejnej nowelizacji ustawy zapiszemy takie udogodnienia, czy też pewne kwestie skorygujemy, aby na te oczekiwania środowiska akademickiego pozytywnie odpowiedzieć. Bardzo dziękuję.