Iwona Małgorzata Krawczyk o blokadzie praktyk niepełnoletnich

Posłowie Iwona Małgorzata Krawczyk i Krystyna Szumilas z Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska zadadzą pytanie w sprawie trudności w realizacji praktyk zawodowych przez uczniów techników, którzy nie ukończyli 18 roku życia w związku z przepisami tzw. ustawy Kamilka. To pytanie zostanie za... Czy ja mogę pana prosić, panie pośle? Przeszkadza panu. A nie ma za co, ale niech pan nie przeszkadza, to nie będzie miał pan za co przepraszać. Bardzo niech pan... Uśmiecham się do pana, ale rozumie pan ten uśmiech. Do ministra edukacji odpowie sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, pan minister Henryk Kiepura. Bardzo proszę panią poseł Iwonę Małgorzatę Krawczyk. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, panie ministrze, w związku z licznymi sygnałami płynącymi ze szkół technicznych oraz od samych pracodawców zwracam się w sprawie poważnych utrudnień w organizacji praktyk zawodowych dla uczniów techników, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Źródłem tych problemów są zapisy nowelizacji ustawy wprowadzone tak zwaną ustawą kamilkową. Obowiązek weryfikacji pracowników w rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym, nowe wymogi w zakresie organizacji pracy z osobami poniżej 18 roku życia oraz szeroko zakreślona odpowiedzialność karna i cywilna doprowadziły do sytuacji, w której wielu pracodawców odmawia przyjmowania niepełnoletnich uczniów na obowiązkowe praktyki zawodowe. W praktyce skutkuje to naruszeniem prawa uczniów do realizacji obowiązkowych elementów programu kształcenia. Ogranicza możliwość zdobywania kompetencji w rzeczywistych warunkach pracy. Bardzo dotkliwym przykładem tego jest sytuacja w porcie lotniczym we Wrocławiu, gdzie uczniowie techników kształcących się w zawodach takich jak technik logistyk, technik mechanik lotniczy, technik transportu kolejowego czy technik eksploatacji portów i terminali są całkowicie wykluczeni z odbywania praktyk zawodowych. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania. Czy Ministerstwo Edukacji planuje wprowadzenie przepisów wykonawczych, które umożliwiłyby realizację praktyk zawodowych przez osoby niepełnoletnie w sposób zgodny z ustawą kamilkową, ale bez całkowitej blokady dla osób niepełnoletnich? I ostatnie. Czy analizowane są możliwości stworzenia standardów organizacyjno-prawnych, na przykład wzorcowych porozumień, obowiązkowych procedur nadzoru, które umożliwiłyby, pozwoliłyby pracodawcom bezpiecznie przyjmować osoby nieletnie na praktyki zawodowe? Dziękuję bardzo. Panie ministrze, bardzo proszę. Panie marszałku, panie i panowie posłowie, odpowiadając na pytanie dotyczące trudności w praktykach dla uczniów techników, którzy nie ukończyli 18 roku życia. Od razu powiem, że ta odpowiedź na to pytanie dotyczy też innych obszarów edukacji, chociażby uczniów szkół branżowych. I odpowiadając na pytanie, pragnę poinformować, że już w lipcu ubiegłego roku Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło działania i współpracę z Ministerstwem Sprawiedliwości, z którym w tym obszarze bardzo blisko współpracujemy, powołany został zespół do opracowania standardu ochrony małoletnich dla pracodawców, u których uczniowie i słuchacze realizują praktyczną naukę zawodu. W skład zespołu zostali powołani przedstawiciele Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Sprawiedliwości, przedstawiciele pracodawców. I już w miesiącu sierpniu 2024 roku został opracowany przez zespół wzór standardu ochrony małoletnich, który został opublikowany na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości i stanowi on gotowy materiał, który można dostosować do działalności pracodawcy i jest stosowany już przez pracodawców w celu zapewnienia ochrony małoletniej. W listopadzie 2024 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej wystąpiło do Ministerstwa Sprawiedliwości z postulatem ujęcia w nowelizacji tzw. ustawy kamilkowej możliwości zwolnienia osób, u których realizowana jest praktyczna nauka zawodu, z obowiązku przedkładania zaświadczenia z prawego rejestru karnego, które dla pracodawców stanowiło kolejne obciążenie finansowe i był to też podnoszony przez pracodawców postulat, aby do takiej regulacji doprowadzić. Efektem działań podjętych przez resort edukacji są zmiany w rządowym projekcie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczościom na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych innych ustaw, polegające na zwolnieniu z obowiązku przedłożenia przez osoby prowadzące praktyczną naukę zawodu, tj. opiekunów praktyk zawodowych, instruktorów praktycznej nauki zawodu, zaświadczeń z Krajowego Rejestru Karnego. Osoby te będą składać oświadczenie, którego zakres zostanie wprowadzony do ustawy prawo oświatowe. Kolejna regulacja – zwolnienie opiekunów stażu uczniowskiego z obowiązku przedłożenia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. Opiekun stażu będzie składał oświadczenie, którego zakres jest taki sam, jak w przypadku osób, u których realizowana jest praktyczna nauka zawodu. Opiekunowie praktyk zawodowych, instruktorzy praktycznej nauki zawodu oraz opiekunowie stażu uczniowskiego będą musieli uzyskać informacje z Krajowego Rejestru Przestępstwa na tle seksualnym. Proces uzyskania informacji jest darmowy, szybki i w pełni zautomatyzowany. I zwolnienie z opłaty słuchaczy szkół policjalnych z zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego w przypadku realizacji praktyk zawodowych w zawodach, w których słuchacze mogą mieć styczność z małoletnimi, np. w zawodzie opiekuna dziecięcego. Projekt ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczościom jest w tej chwili procedowany i jest on na etapie Komitetu Stałego Rady Ministrów. Chciałbym również poinformować, że 1 czerwca weszły znowelizowane przepisy ustawy o rynku pracy, gdzie dokonano zmian w ustawie o praktykach absolwenckich, ponieważ w wyniku wcześniejszych regulacji powstała luka niezabezpieczająca absolwentów szkół branżowych, którzy ukończyli szkołę branżową, a nie osiągnęli jeszcze pełnoletności, czyli 18 roku życia. I tak jak już mówiłem, te przepisy weszły w życie z dniem 1 czerwca tego roku i umożliwiają niepełnoletnim absolwentom szkół ponadpodstawowych zawarcie umowy o praktyki absolwenckie do ukończenia przez nich 18 roku życia. Praktyki absolwenckie są nową formą spełnienia obowiązku nauki, ponieważ na tych małoletnich ciąży obowiązek nauki do 18 i ta regulacja wypełnia tą lukę i reguluje to już teraz przepisy. Pracodawca otrzymuje dofinansowanie w wysokości 250 zł miesięcznie, o ile liczba godzin praktyk absolwenckich w miesiącu wynosi co najmniej 120 godzin. dofinansowanie stanowi pomoc publiczną i jest wypłacany przez gminy, natomiast jest pokrywany z funduszu prac. Dziękuję bardzo. Myślę, że wyczerpałem w pełni treść pytania. Bardzo proszę, pani Krystyna Szumilas. Panie Marszałku, panie Ministrze, Wysoka Izbo, cieszy fakt, że Ministerstwo razem z pracodawcami i Ministerstwem Rodziny, Pracy, Polityki Społecznej i Ministerstwem Sprawiedliwości podjęło ten temat, ponieważ mamy z jednej strony konieczność zabezpieczenia małoletnich przed przemocą, ale z drugiej strony mamy młodych ludzi, którzy potrzebują praktyk zawodowych i potrzebują pracodawców, którzy ich będą na te praktyki przyjmować. Cieszy to, że projekt nowelizacji ustawy jest już przygotowany, ale mam pytanie do pana ministra, czy możemy liczyć na to, że ten projekt ustawy będzie uchwalony przed 1 września 2025 roku, ponieważ od 1 września rozpoczyna się nowy rok szkolny, nowe praktyki. I drugie pytanie, czy już widać wpływ zmiany i nastawienia tych działań, które ministerstwo podjęło, czy pracodawcy już chętniej przyjmują pracowników, młodych uczniów, techników na praktyki zawodowe? Dziękuję. Bardzo proszę. Panie Marszałku, Szanowna Pani Poseł, odpowiadając na to pytanie, takie jest nasze zamierzenie, dlatego ta nowelizacja już jest na etapie Komitetu Stałego Rady Ministrów i liczymy na to, że wejdą te przepisy do czasu 1 września. Mamy 3 miesiące, więc ten czas jeszcze jest bezpieczny, przyjmując, że jest to ten etap SKRM-u. Natomiast jeżeli chodzi o to, jak funkcjonują te regulacje, o których mówiłem w praktyce, my spotykając się przy różnych okazjach z pracodawcami na spotkaniach branżowych i wszystkich innych, informujemy o tych regulacjach i naszym zdaniem nie występują poważniejsze problemy, ale wszyscy jeszcze czekają, aby było to w formie ustawy. Tutaj było zadziałanie w czasie. Dziękuję bardzo. Dziękuję serdecznie. Dziękuję serdecznie.