Przemysław Czarnek: Kościół, edukacja i krytyka działań Europy

... tutaj Państwa przywitać w naszym pokameduskim klasztorze Wigra w imieniu własnym, ale przede wszystkim też księdza biskupa Jerzego Mazura, który jest gospodarzem diecezji ełckiej na ogólnopolskiej konferencji naukowej w ramach kongresu Europa Christi, która w tym roku będzie przebiegać pod tematem Kościół, edukacja, wychowanie. Bardzo serdecznie witamy Pana Ministra Profesora Przemysława Czanka, który objął patronatem naszą konferencję. Witamy też oczywiście wszystkich posłów na Sejm, którzy odpowiedzieli także na nasze zaproszenie. Wśród nas bardzo serdecznie witamy Panią Wiceminister Justynę Orłowską, która odpowiada za GOVTECH, tak, ale także tutaj przy Ministerstwie Edukacji za wszystkie projekty, szczególnie teraz związane właśnie z tym przyszłością. Można powiedzieć wszystko, co służy temu, żeby rozwijać właśnie młode talenty. Witamy bardzo serdecznie gospodarza gminy Suwałki, Pana Zbigniewa, naszego tutaj Mackiewicza jest razem z nami, tak, bardzo serdecznie. Cieszymy się. Witamy również sąsiednią gminę, która z nami też tu jest zaprzyjaźnią, Urząd Gminy Krasnopol, Pan Wójt Karol Szajbert. Serdecznie witamy. No i nasze Starostwo Powiatowe, które reprezentuje Starosta Witold Kowalewski. Serdecznie witamy. Cieszymy się z obecności Pana Starosty. Jest też z nami Pani Konserwator Zabytków Urzędu Podlaskiego, Konserwator Zabytków Białymstoku, Pani doktor habilitowana Małgorzata Dajnowicz. Serdecznie witamy. Cieszymy się także z obecności Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, Pani Lidia Kłoczko, Panią Dyrektor. Serdecznie witamy. Witamy także kuratorem Oświaty Miasta, Pani Dyrektor Bożena Obuchowska. Serdecznie także witamy. I także z warmińskiego, mazurskiego wicekuratora oświaty Wojciecha Cybulskiego. Serdecznie witamy. Bardzo cieszymy się także z obecności Dyrektora Suwalskiego Ośrodka Kultury, Pana Ignacego Ołowia, a także Muzeum Kręgowego w Suwałkach, Pana Dyrektora Jerzego Brzozowskiego. Serdecznie witamy. Witamy wszystkich przedstawicieli służb mundurowych naszej Komendy Miejskiej, Policji, Powiatowej Policji, także w Sejnach, Placówki Straży Granicznej, w Sejnach Pułku Przeciwpancernego w Suwałkach, Wojskowego Centrum Rekrutacji w Suwałkach oraz Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach. Wszystkie służby mundurowe. Serdecznie witamy i dziękujemy za dzisiejszą opiekę nad naszym rajdem rowerowym. Serdecznie witamy. Cieszymy się także z obecności wszystkich współpracowników Pana Ministra, całe biuro, które pomogło tutaj wszystko nam przygotować, szczególnie ten rajd rowerowy, a także teraz naszą konferencję Europa Christi. Nie byłoby Europa Christi, gdyby nie Fundacja Myśląc Ojczyzna imieniem księdza Infołata Irenesza Skubisza, którą reprezentuje ksiądz prorektor katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ksiądz prof. dr hab. Mirosław Sitarz. Serdecznie witamy. Witamy także wszystkich profesorów z uczelni, wszystkich prelegentów, wszystkich także uczestników. I oczywiście witamy także świat mediów, które przekazują naszą tutaj konferencję. Cieszymy się także, że przez transmisję możemy dotrzeć nie tylko do obecnych tutaj słuchaczy, ale także, którzy łączą się z nami za pośrednictwem mediów. Brawa dla wszystkich mediów, które zawsze proszą się o dobry przekaz tego, co dobrego dzieje się w naszym klasztorze, w naszej ojczyźnie. Bardzo proszę teraz o zabranie głosu księdza profesora Mirosława Sitarza, który wprowadzi nas w naszą konferencję tegoroczną, a później poprosimy Pana Ministra Przemysława Czarka. Szanowny Panie Ministrze, Pani Minister, Magnificencjo, Pani Rektor, Szanowni przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, uczelnianych, Drodzy Prelegenci, Szanowni Państwo, obecni tutaj, a także za pośrednictwem Środku Społecznego Przekazu. 20 lat temu Jan Paweł II do uczestników Europejskiego Kongresu Naukowego powiedział pilne i konieczne jest bowiem pokazanie przy pomocy mocnych, przekonujących argumentów i pociągających przykładów, że budowanie nowej Europy opartej na wartościach, które ją kształtowały na przestrzeni całych jej dziejów, a które zakorzenione są w tradycji chrześcijańskiej, jest korzystne dla wszystkich, niezależnie od tego, do jakiej tradycji filozoficznej i duchowej należą. I stanowi solidny fundament bardziej ludzkiego i bardziej pokojowego współżycia, odznaczającego się większym szacunkiem dla wszystkich ludzi i każdego człowieka. Wychodząc od wspólnego uznania takich wartości, będzie można uzyskać formy konsensusu demokratycznego, konieczne, by określić również na poziomie instytucjonalnym projekt Europy, który będzie naprawdę domem wszystkich, w której żaden człowiek, ani żaden naród nie będą się czuli pominięci, lecz wszyscy będą mogli się czuć wezwani do uczestnictwa w rozwijaniu wspólnego dobra na kontynencie, na całym świecie. Posłuszni papieżowi Fundacja Myśląc Ojczyzna im. księdza Infuada Skubisia we współpracy z Katedrą Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego oraz ze Stowarzyszeniem Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa, a zwłaszcza z Fundacją Tudejszą Wigry Pro, tym razem pod patronatem honorowym pana profesora ministra Przemysława Czarka, a także miejscowego biskupa po raz kolejny zorganizowało konferencję naukową zatytułowaną Kościół Edukacja Wychowanie. Ponieważ ten temat jest bardzo aktualny. Europa podejmuje dziś dziwne działania. Często są one sprzeczne same w sobie. Jesteśmy świadkami różnych decyzji Unii Europejskiej nacechowanych jakąś niechęcią do korzeni europejskich, do tego, co było odwieczne, co kształtowało Europę, do filozofii greckiej, do prawa rzymskiego, do prawa naturalnego. Niednokrotnie urzędnicy unijni chcą narzucić europejczykom nieciekawą wizję teraźniejszości i przyszłości, zaprawioną alergią w stosunku do wiary chrześcijańskiej, a przesadną tolerancją wobec innych religii. Aż dziw bierze, że czynią to ludzie, którzy pewnie niejednokrotnie zetknęli się z wiarą chrześcijańską także w swoich rodzinach. I dzisiaj ta konferencja, która ma podjąć w sposób metodologicznie uporządkowany różne spojrzenie na edukację, na wychowanie, na instytucje, które mają wspierać podstawową komórkę społeczeństwa, jaką jest rodzina w wychowaniu, w edukacji. Niech ta konferencja będzie próbą odczytania tej współczesnej rzeczywistości i próbą szukania, rozwiązania współczesnych problemów. Tak, aby ten człowiek, który jest stworzony na obraz i podobieństwo Boże i który ma zmierzać do pełni człowieczeństwa, nie schodził na bezdroża, nie kultywował kultury zaczerpniętej z Sodomy i Gomory, żeby na tej Bożej ziemi wyrastali ludzie poprzez edukację, wychowanie, zarówno zsynchronizowane przez Kościół, jak i Państwo do ludzi wielkiego fermatu. Życzę udanej konferencji. Dziękujemy księdzu profesorowi. Chciałbym jeszcze, ponieważ część osób cały czas jeszcze dociera do nas, jest podlaskiej kurator oświaty, Bata Pietruszka, którą serdecznie witamy. Nasi związani tutaj też z klasztorem, przepraszam, że nie wymieniłem, ale pani dyrektor Bożena Omilianowicz ze szkoły w Starym Wolwarku dzisiaj mogliśmy odwiedzić czy dyrektor Wigierskiego Parku Nagowego, pan Tomasz Kuszcza, czy Muzeum Wigier, pan kierownik Maciej Bościewicz, wszystkich was bardzo serdecznie witamy i cieszymy się, że zawsze jesteście z nami tutaj obecni. Bardzo dziękujemy panu ministrowi, że podjął także nie tylko ten trud przyjazdu tutaj, ale patronat honorowy to bardzo ważne i ksiądz biskup, który serdecznie wszystkich pozdrawia. Cieszymy się także za pomoc w organizacji Wigierskiemu Parkowi Narodowemu, także gminie Suwałki, GOVTECH, tutaj pani Justynie, panie minister, a także dziękujemy dla marszałka województwa podlaskiego za to, że też zawsze wspiera wszystkie nasze inicjatywy, które dzieją się tutaj na Wigrach. Bardzo proszę teraz o zabranie głosu pana ministra, profesora Przemysława Czaronga. Bardzo dziękuję Szanowni Państwo z księdzem proboszczem, z księdzem rektorem na szale organizatorzy naszego kongresu. Dziękuję bardzo serdecznie za to, że on jest organizowany cyklicznie i dziękuję za ten temat Kościół Edukacja Wychowania. Nawiązywał ksiądz rektor do św. Jana Pawła II tak bardzo związanego z tym miejscem, to on mówił na początku tego wieku czy pod koniec tamtego wieku Leuropa del Terco Milenio Osara Christiana Ononsara, co jest z jednej strony naszym zadaniem, to znaczy w jasno wyznaczonym Europa musi być chrześcijańska, a z drugiej strony ostrzeżeniem i to takim bardzo ostrym. Jeśli ona chrześcijańskiej nie będzie, to jej nie będzie. Po prostu. Tu nie ma jakichś luźnych obszarów i możliwości dywagacji. Leuropa del Terco Milenio Osara Christiana Ononsara. I widzimy to zresztą gołym okiem, to co się dzieje. Dzisiaj dlatego rozpoczęliśmy ten kongres od rajdu. Rajdu rowerowego Ślana Miana Pawła II, rajdu z dziećmi, z młodzieżą tu z gminy Suwałki. Bardzo dziękuję nauczycielom, bardzo dziękuję panu wójtowi, pani dyrektor szkoły w Starym Folwarku no i młodzieży z Ełku, harcerzami z Ełku po to, żeby pokazywać młodym ludziom jaka jest przyszłość, jaka jest bezpieczna przyszłość dla nich. Dzisiaj widzimy, proszę Państwa, o nieprawdopodobny atak na rodzinę. Tego nikt nie ukrywa. Strona lewicowa, lewacka, ideolodzy, neomarksistowcy w ogóle się z tym nie kryją. Mówią tu otwarci. Dowody mamy choćby z wczorajszych wypowiedzi niektórych posłów lewicy, którzy wykorzystując dramatyczną, tragiczną sytuację w Częstochowie i śmierć dziecka ośmioletniego wynikającą z patologii, najgłębszej z możliwych patologii rodziny, a nie z faktu życia w zdrowej rodzinie, w tkance społecznej, która została ukształtowana tak, jakby sobie tego życzył Kościół w swoim nauczaniu i jak wskazują chrześcijańskie wartości i korzenie naszej cywilizacji. Wykorzystując ten straszny fakt, posłanki lewicy zaczęły mówić wprost, że receptą na ochronę dzieci jest skończenie z promowaniem rodziny i skończeniem z obroną władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Zobaczcie Państwo, do czego oni chcą prowadzić. Jeśli odejdziemy od tego modelu chrześcijańskiego Europy, to odejdziemy od społeczeństwa opartego na zdrowej rodzinie, w której wychowuje się zdrowe potomstwo. Zabrać dzieci rodzicom, skończyć z ochroną prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z ich przekonaniami, skończyć z ochroną władzy rodzicielskiej. Wprost formułują tego typu hasła. Skrajnie, marksistowskie, neomarksistowskie, lewackie. Dlatego trzeba mówić o Kościele, o tym, czego Kościół uczy edukacji i w jaki sposób w związku z tym mają być wychowywane młode pokolenia. Bo rodziny same się nie tworzą. rodziny są zakładane przez ludzi, którzy zostali jakoś już ukształtowani, czyli wychowani, wyedukowani i wychowani. Jeśli ci ludzie będą wychowani, wyedukowani w duchu wartości absolutnie nihilistycznych, nie mających nic wspólnego z chrześcijaństwem, to nie liczmy na to, że l'Europa del Terce Milenio sara. Tu będzie coś, ale to będzie zupełnie coś innego. Zupełnie inna cywilizacja, zupełnie inny świat niż ten, który znamy od wielu, wielu, wielu wieków. Ten, który został ukształtowany na chrześcijaństwie. I dlatego, Szanowni Państwo, rozmowa o tym jest konieczna. Wykłady, referaty, dyskusja na temat tego, jak należy wychowywać młode pokolenia jest konieczna, bo dzisiaj na razie z księdzem Tadeuszem z Ełku jadąc w parze z przodu rozmawialiśmy długo i ksiądz zauważył jedną rzecz, która jest oczywista. Rozmawiając nawet o powołaniach w seminariach, rozmawiając o frekwencji na mszach świętych i tak dalej. No idzie to wszystko nie w tym kierunku, którym byśmy sobie życzyli. To jest zupełnie jasne. Pewnie, że my to w Polsce hamujemy, ten pochód neomarksistowski, lewacki, hamujemy dużo mocniej, niż robią to ludzie na zachodzie. Tam się budzą, ale już po ogromnych stratach, jakich doznali. No ale z tego etapu hamowania, tego niekorzystnego procesu zideologizowania neomarksistowskiego musimy przejść do zawracania jednak tej rzeczywistości i spowodowania, że to wszystko będzie jednak szło w dobrym kierunku. A dobry kierunek to jest kierunek Europy chrześcijańskiej, Europa Christi. To jest kierunek, który dawał bezpieczeństwo naszym ojcom, dziadkom, pradziadkom, wszystkim naszym wcześniejszym pokoleniom żyjącym tutaj na tej ziemi i takiej ziemi i takiego wychowania i takiego życia chcemy dla naszych młodych pokoleń. Dlatego musi być Kongres Europa Christi, w którym są również dzieci, jest również młodzież i zawsze będziemy rozpoczynać rajdę, bo lubimy też dzieci na rowerach na Suwar Szcześnie. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękujemy Panu Ministrowi. Jeszcze nadleśnictwo, które reprezentuje Pan Roman Rogoziński, akcja katolicka, która też tutaj sobie znalczymy się wszyscy już naprawdę przywitani i cieszę się bardzo, że tak liczne gremium zgromadziło się na tej konferencji. Rozpoczynamy więc pierwszą sesję, którą zapowie tutaj ksiądz profesor. Bardzo prosimy o poprowadzenie tej sesji Panią Rektor Magdalenę Sitek. Bardzo prosimy. tutaj do stołu tutaj do stołu takiej. Szanowni Państwo, bardzo dziękuję za powierzenie mi roli osoby prowadzącej pierwszą sesję. Jestem zaszczycona, dziękuję organizatorom i poproszę od razu księdza profesora Waldemara Cisło do przedstawienia swojego tematu rola i miejsce kościoła w krajach wojny na przykładzie Syrii i Ukrainy. 15 minut księże profesorze. No, kobiecie jeszcze tak piękne, inteligentne i trudno odmówić. Bardzo dziękuję. Pani Rektor, Panie Ministrze, Szanowni Państwo, bardzo dziękuję za zaproszenie. Czuję tę odpowiedzialność, żeby rozpocząć tę ważną konferencję. Dziękuję księdze Rektorowi Mirosławowi Sitarżowi za kontynuację tego dzieła. Księdza Infołata wiemy, że nie jest to łatwo, także księże Rektorze bardzo dziękujemy za ten trud i ten widzialny i niewidzialny i tę pracę ukrytą. Szanowni Państwo, moim tematem jest postawa chrześnia wobec wojny na przykładzie konfliktu w Syrii i w Ukrainie. Ten tekst bardziej szczegółowo będzie może widoczny w tym wydaniu drukowanym, który się ukaże, więc Państwo pozwolicie, że skoncentruję się na pewnych słowach i hasłowych zdaniach, które tutaj chciałbym, żeby wybrzmiały. Korzystając też z obecności Pana Ministra, myślę, że warto też docenić ten wysiłek, bo widzimy w takich krajach, jak chociażby Syria i Ukraina, o których będę mówił, jak niesamowicie ważna jest edukacja i jak ważne jest to, aby nie dopuścić do tego, żeby dzieci wypadły z systemu edukacyjnego, bo potem mamy niestety albo bardzo łatwy łup dla terrorystów, albo kolejne pokolenie, które będą dziećmi ulicy, albo będą dziećmi, które będą żebrać. Szanowni Państwo, jedno z takich przekleń z chińskiej kultury brzmi o, by przyszło ci żyć w ciekawych czasach. Ta wschodnia mądrość bardzo mocno realizuje się na naszych oczach. Szczególnie 24 lutego 22 roku na terytorium Ukrainy zaczęły spadać rosyjskie bomby. Wtedy zrozumieliśmy, jak kruche jest bezpieczeństwo. Ja może poproszę o pilota, jeśli byłoby to możliwe, albo kogoś o pomoc przy przesuwaniu tych slajdów. Dziękuję bardzo. Mieliśmy wtedy jakby świadomość tego, że bezpieczeństwo nie jest nam dane. Ja tylko tutaj odwołam się do takiego młodymnego doświadczenia, kiedy kilka lat temu mówiliśmy o sytuacji w Ukrainie, w Iraku, czy w niektórych krajach afrykańskich, w Nigerii. Bardzo często byłem zapewniany przez słuchaczy, że proszę księdza, ale to w Afryce się zawsze zabijali. Proszę księdza, Bliski Wschód to są dzicy w Europie. Nigdy do tego nie dojdzie. Czy na pewno? Łuda bezpieczeństwa. Rosyjska inwazja na Ukrainę tuż przy granicy naszej pokazała nam dobitnie, że to, co nazywamy poczuciem bezpieczeństwa, jest bardzo kruche. Ukraina przecież w 1994 roku krótko po odzyskaniu niepodległości otrzymała specjalne gwarancje suwerenności od Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Nam, Polekom, nie trzeba mówić, co to znaczyło gwarancje bezpieczeństwa, bo z drugiej wojny to pamiętamy. Wiemy, jak brutalnie zostały zweryfikowane te gwarancje bezpieczeństwa i co z tego wyszło. Szanowni Państwo, nie chcę być cyniczny, ale tutaj w tym miejscu by wypadało zapytać tych, którzy tak nas bardzo mocno zapewniali o tych skuteczności, tych traktatów i o tym, że my jesteśmy tak cywilizowanym kontynentem, tak cywilizowanymi społeczeństwami. Można by postawić pytanie, na który punkt czy na który paragraf konwencji może powołać się kilkutygodniowe dziecko z gwałcone łyżeczką przez żołdaka rosyjskiego, które zmarło na skutek tego okrutnego gwałtu? Na który punkt i na którą konwencję czy na które paragrafy Unii Europejskiej może powołać się kobieta w zaawansowanej ciąży wynoszona ze szpitala, który jest bombardowany przez Rosjan w Ukrainie? Czy na którą konwencję czy na który pakt czy umowa międzynarodowa mogą się powołać ci, którzy leżeli w Buczy na tym cmentarzu? 116 osób zamordowanych bestialsko. Bezbronni cywile zamordowani przez uzbrojonych po zęby żołdaków. Proszę Państwa, nie przywołuję tych sytuacji, żeby epatować cierpieniem, ale aby się skupić na złej stronie naszego życia. Robimy to przede wszystkim, aby budzić sumienia z letargu, aby uświadamiać nam, że to, co mamy, czyli pokój, w którym dzięki Bogu żyjemy, to nie jest coś, co jest nam dane raz na zawsze. Jeden z dziennikarzy powiedział, mamy na świecie 47 wojen toczących się, dzisiaj my się skupiamy na jednej. Może dlatego, że tak blisko, że tak doświadczamy tego, dotykając tego Boga cierpiącego dzisiaj w tych kobietach, tych dzieciach, które na naszej granicy tak wyraźnie, żeśmy zobaczyli, niemalże dotknęliśmy tego. Oczywiście musimy też dodać, ale to później jeszcze skupię się na tym aspekcie, że nie było to zawsze łatwe, bo wiemy, że historia między naszymi narodami nie należy do najłatwiejszych. Moi drodzy, sytuacja w Syrii i w Ukrainie. Pani rektor, staram się pilnować czasu. O, dobrze, pało, szaka. Pani rektor jest łaskawa. Dziękuję. Moi drodzy, Syria pokazała nam coś bardzo smutnego. W marcu była 12. rocznica wybuchu wojny. Łudziliśmy się, że ta wojna potrwa może rok, może półtora. Niestety 12 lat. Z drugiej strony zauważcie Państwo Irak, Syria. Kto z Was dzisiaj może znaleźć na paskach stacji telewizyjnych informacji w Iraku, o Iraku. Jeszcze nie tak dawno było 20 osób zginęło w zamachu w Bagdadzie. Kilkadziesiąt, dziesięć dni. W Damaszku. Jak wyjeżdżaliśmy z arcybiskupem Gądeckim w Damaszku, to był taki news, pod ostrzałem bomba arcybiskup Gądecki wyjeżdża z Damaszku. Prawda, był wtedy zamach. Czy to znaczy, że ta sytuacja jest teraz lepsza? Czy znaczy, że w Iraku jest teraz lepiej? Nie. Tylko zauważcie Państwo to niebezpieczeństwo, że myśmy się po prostu przyzwyczaili. Nie chcę być złym prorokiem, ale proszę Państwa sytuacja w Ukrainie oby nie była kalką tego, co się stało z Syrią czy z Irakiem. Dzisiaj, kiedy w Iraku mieliśmy w 2003 roku półtora miliona ludzi, chrześcijan, dzisiaj mamy poniżej stu tysięcy. W Syrii podobnie. Poprawiliśmy tam tę sytuację. Kiedy w lutym dobiegły do nas bardzo smutne obrazy trzęsienia ziemi, jednego z najbardziej dramatycznych, które miało miejsce, tragicznych skutkach. Oczy świata i mediów skupiły się na Turcji. W Syrii było podobnie. Wszystkich zastrzeżeniach, które możemy mieć w stosunku do Turcji, tam Państwo funkcjonuje. W Syrii pogotowie, straż pożarna, ludzie własnymi dłońmi wygrzebywali tych ludzi, których jęki słyszeli spod gruzami. Jak rozmawiałem o Wielkim Tygodniu miałem szczęście być z nimi, modlić się w Aleppo, to mówili nam wtedy Franciszkanie, którzy tam posługują. Proszę Księdza, jeśli w ogóle można tak powiedzieć, że ci ludzie się przyzwyczaili do życia w kraju wojny, to trzęsienie ziemi oderwało im resztki nadziei. Proszę Państwa, żebyście mieli świadomość tylko, bo skracam. Utrzymanie rodziny to jest 200 dolarów, a pensja pani, która pracuje na uniwersytecie to jest 20. To są średnie pensje, które tam są, więc resztę sobie możecie to powiedzieć. I dzięki Panu Premierowi Sosinowi i życzliwości wielu naszych firm, ale też indywidualnych sponsorów udało nam się zawieść 70 ton żywności, 60 tysięcy sztukodzieży. Takie miłe coś dla nas, bo ta Polska jest tak przez wszystkich robiony nam jest rachunek sumienia, często jesteśmy krytykowani. Proszę Państwa, taki miły gest i zdanie z Aleppo. Te ciężarówki z Polski, bo zawsze jest ta polska flaga biało-czerwona i oni się zawsze cieszyli. Dobrze, że to są te ciężarówki z Polski, bo oni zawsze przywożą to, co nam jest potrzebne. Proszę Państwa, to są niewielkie rzeczy, bo może nie zdajecie sobie sprawy, że te matki, które tam żyły, nie miały na czym gotować tego ryżu, więc ten ryż moczono w nocy, żeby rano podać go dzieciom polany jogurtem albo jakimś sosem. W tej wodzie on trochę zmiechny. Więc jak te dzieci dostały miskę płatków z mlekiem, to był dla nich rarietans. To jest taki poziom luksusu. I dzięki Polakom to jest możliwe i zawsze powtarzają Ojcze, podziękuj Polakom, bo my tego nie możemy osobiście zrobić. To były te zdania, w Aleppo i w Hołmus i wielu innych miejscach. I bądźcie Państwo z tego dumni, bo dzięki też jej wsparciu, korzystając z obecności Pana Ministra, chcę podziękować za jego zaangażowanie, już jako wojewodu lubelskiego i teraz jako ministra nauki. Nie ma czasu, żeby mówić o wszystkich jego zasługach. Pewnie dlatego jest tak mocno krytykowany, bo prawdziwe dobro zawsze ma opozycję, więc Panie Ministrze dużo siły i krytyka powinna prowadzić do czegoś konstruktywnego, jak mówił Dolibaga. Myślę, że ta krytyka Pana Ministra tylko motywuje do dalszego podtrzymywania tych dobrych dzieł i dobrych kierunków, które są i bardzo liczymy na Pana siłę i na Pana zdrowie, żeby dalej mógł to wszystko prowadzić. A taki mały przykład, proszę Państwa, w samym Aleppo mamy ponad 200 tysięcy dzieci bez szkoły. Wyobraźcie sobie dzieci, które pozostaną poza systemem szkołem kilka lat. Wrócą później do ławki i na pewno nie. Czyli co ich czeka, jaka przyszłość? Ulica? Albo będą łatwym łupem dla terrorystów, jak w Afryce w wielu miejscach? Albo będą się prostytuować. A żeby takie dziecko uratować, potrzeba 10 dolarów miesięcznie. Czy nas, jako potężnych organizacji międzynarodowych, mówię o Unii Europejskiej, mówię o ONZ-cie, nie stać naprawdę na to? Potem będziemy się pytać, ile kosztuje jedno życie. To, co pan minister kiedyś ładnił w jednej z dyskusji, żeśmy to sformułowali, myślę, bardzo dobrze. Jeśli my nie damy tym dzieciom książki, to znajdą się ci, którzy dadzą im karabin do ręki. A chyba nie o to nam chodzi. Warto o tym pomyśleć, Szanowni Państwo. Chrześcijanie wobec wojny, kochani, my często jako Kościół jesteśmy bardzo mocno przez wszystkim nami zrobiony rachunek.