Elżbieta Polak o uszczelnieniu systemu leczenia bólu

...lekami opioidowymi. Ostatnio zrobiło się głośno, co jakiś czas ten temat wraca jak bumerang, gdy ujawniane są lewe recepty, ostatnio nawet lewa recepta wystawiona na minister zdrowia. W jaki sposób uszczelnić system? Będziemy rozmawiać dzisiaj na parlamentarnym zespole medycyny bólu, któremu mam zaszczyt przewodniczyć. Podejmujemy takie tematy, które są aktualnie, na bieżąco, wymagają konkretnych rozwiązań systemowych. Jak uszczelnić system, ale jednocześnie zadbać o bezpieczeństwo pacjenta z długotrwałym bólem? Najlepiej posłuchać ekspertów. Dzisiaj razem z nami jest pani profesor Magdalena Kocot-Kębska, prezeska Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, która temat zna, opracowała również konkretne rekomendacje, przede wszystkim w zakresie standaryzacji leczenia bólu przewlekłego. Proszę bardzo, pani profesor. Bardzo dziękuję. Przede wszystkim dziękuję pani poseł za prowadzenie prac naszego zespołu i taką cenną inicjatywę. Dzisiaj będziemy się zajmować bezpieczeństwem pacjenta z bólem przewlekłym. Zajmiemy się bardzo szczególną chorobą, jaką jest neuralgia popółpaścowa i sam półpasiec, dlatego że jest to choroba zakaźna. Półpasiec jako choroba zakaźna bardzo często kończy się neuralgią popółpaścową, a pacjent z neuralgią popółpaścową to jest właśnie pacjent, który trafia do poradni leczenia bólu. Chcemy zaproponować pewne rozwiązania, które mogą przyspieszyć wizytę pacjenta w poradni leczenia bólu, zmienić metody leczenia, poprawić dostępność do tych metod leczenia, bo będzie to zysk dla całego systemu. Pacjent im szybciej trafi do poradni leczenia bólu, im szybciej rozpoczniemy leczenie bólu jako takiego, tym mniejsze ryzyko, że ten ból się utrwali na wiele, wiele lat. I są to oczywiste korzyści. Oczywiście również będziemy rozmawiać na temat receptomatów i recept na opioidę, ale również, szanowni Państwo, to, co chcemy podnieść, to reklama leków przeciwbólowych, którą mamy wszędzie i dostępność leków przeciwbólowych bez recepty. To też jest dla nas ogromny problem, nie tylko dla nas jako PTBB, ale również dla innych towarzystw naukowych, chociażby dla Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego. My widzimy niestety potem ciężkie powikłania po takim niekontrolowanym stosowaniu leków dostępnych bez recepty. Bardzo dziękuję. Pacjent onkologiczny z bólem przewlekłym, z bólem neuropatycznym, to jest drugi temat. Bardzo proszę Pana Profesora Wojciecha Leperta, Prezesa Polskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej. Pan Profesor również pracuje w naszym szpitalu klinicznym w Zielonej Górze i w Poznaniu. Proszę bardzo. Pani Przewodnicząca, Szanowni Panie, Panie Profesorze, Szanowni Państwo. Myślę, że jest to duży problem ból neuropatyczny u chorych na nowotwory, który wymaga bardzo kompleksowego podejścia, bo to jest nie tylko cierpienie fizyczne, ale też cierpienie psychiczne, społeczne, duchowe. I myślę, że nasza dyskusja nad bezpieczeństwem tej terapii jest bardzo ważna, ponieważ my najczęściej opieramy nasze postępowania o farmakoterapię, a jak wiadomo, chory na nowotwór to jest coraz częściej pacjent, który trafia do opieki paliatywnej, ale jednocześnie otrzymuje leczenie przeciwnowotworowe, które w tej chwili bardzo dynamicznie się rozwija. Jest coraz więcej nowych leków przeciwnowotworowych, rozwija się bardzo dynamicznie immunoterapia. Pacjent często ma wiele chorób współistniejących, które powodują też konieczność ich leczenia i w związku z tym często przyjmuje wiele leków, a wiemy, że im więcej tych leków podajemy, tym większe ryzyko działań niepożądanych i tak zwanych interakcji lekowych, które myślę są bardzo dużym wyzwaniem obecnie w medycynie, również w medycynie bólu. Także myślę, że dziękuję Pani Przewodniczącej za wybór tego tematu właśnie bezpieczeństwa terapii, bo myślę, że dla punktu widzenia pacjenta, ale również personelu opiekującego się chorym jest to myślę kluczowe zagadnienie, nad którym chcemy się dzisiaj pochylić. Bardzo dziękuję. Co należy poprawić w dostępie do procedur interwencyjnych? Na ten temat poproszę Pana Profesora Dariusza Kosonia. Pan Profesor jest przewodniczącym sekcji interwencyjnej również Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i jest jak najbardziej kompetentny, jest ekspertem w tym zakresie. Szanowni Państwo, kryzys bólowy jest to trudne pojęcie kliniczne, trudne do zdefiniowania, ale można to uprościć, że jest to taka sytuacja kliniczna, w której standardowe leki, standardowe środki nie działają. Może to spotkać pacjenta z zaostrzeniem każdej choroby, niekoniecznie tej, której towarzyszy ból. Kryzys bólowy to jest taka sytuacja kliniczna, kiedy występują objawy niepożądane w wyniku stosowania standardowych leków w standardowych dawkach. W związku z tym jest to sytuacja, w której może zastać pacjenta o każdej porze dnia i nocy. Jest to problem społeczny, dlatego musimy znaleźć dla tego pacjenta miejsce, gdzie on może się zgłosić. Poradnia przeciwbólowa, szpitalny oddział ratunkowy, a może szpitalny oddział terapii bólu. I tutaj są metody interwencyjne, metody, które naruszają ciągłość skóry, blokady, metody termiczne, wszczepianie odpowiednich systemów podawania leków, które mogą pacjentowi w kryzysie bólowym, w bólach trudnych do opanowania innymi środkami pomóc. Ta metoda w Polsce nie jest powszechnie stosowana. Mamy problemy organizacyjne, mamy problemy z dostępnością tych metod i podczas takich spotkań chcielibyśmy uprościć drogę pacjenta do multidyscyplinarnego leczenia bólu. Multidyscyplinarnego, czyli w bólu uczestniczy lekarz, w bólu uczestniczy psycholog, fizjoterapeuta i mamy możliwość zasięgnięcia różnych konsultacji medycznych i także dostępny jest ten lekarz, który umie zrobić metody interwencyjne i w ten sposób pacjentowi pomóc. Proszę Państwa, ale oczekujemy na rekomendacje dotyczące uszczelnienia systemu w taki sposób, żeby leki, zwłaszcza te opioidowe, były przepisywane tym, którzy najbardziej potrzebują, którzy są w systemie, a przecież mamy cały system informatyczny. Wszystko jest dostępne tak naprawdę, ale tak nie do końca. I o tym powie pani doktor Marzena Domańska-Sadynica, prezeska Fundacji Eksperci dla Zdrowia. Dzień dobry Państwu. Szanowni Państwo, bezpieczeństwo pacjenta w kontekście leczenia bólu przewlekłego jest strategicznym aspektem leczenia i naszych debat, naszych konferencji prasowych. Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, to tutaj najważniejszą kwestią jest właściwa ocena, monitorowanie i leczenie bólu, także według wytycznych medycznych i właściwe skuteczne leczenie. Sytuacja, która zadziała się ostatnio, nakłoniła nas do pewnych przemyśleń, jak uszczelnić ten system i mamy tutaj dwie rekomendacje, które należałoby zrobić. Pierwszą to już walczyliśmy kilka miesięcy temu i to rzeczywiście zostało wprowadzone przez ministra zdrowia rozporządzeniem, że nie są przepisywane leki opioidowe przez receptomaty. Natomiast ta sytuacja, która zadała się dwa dni temu jednak pokazała, że ten system nie jest szczelny, no na pewno to były grupy przestępcze. W związku z tym ogólnie też my rekomendujemy, żeby zlikwidować preskrypcję za pomocą receptomatów, bo oprócz leków narkotycznych także są inne leki przepisywane i to przepisywane w sposób bardzo szybki, który nie jest zgodny z wiedzą medyczną. To jest nasz pierwszy postulat. Drugi postulat jest taki, żeby lekarze mieli dostęp do systemu P1. Jest to system, który lekarz, który wypisuje recepty, może zobaczyć, jaką pacjent miał historię, jeżeli chodzi o preskrypcję recept i zobaczyć, że na przykład dany pacjent w ciągu krótkiego czasu na przykład ma 20 recept na opioidy. Żeby Państwu przybliżyć obrazowo ilość tych recept, to poradnia leczenia bólu największa w Krakowie dziennie wypisuje 20 recept na opioidy. Więc sytuacja, w której my widzimy, że lekarze wypisują nagle 100 recept, już może być podejrzana, więc to też tutaj chcielibyśmy, żeby Ministerstwo Zdrowia zastanowiło się nad kontrolami lekarzy, którzy mogą wypisywać te leki w sposób nadprodukcję, chociaż to rozporządzenie całkowicie zakazuje teraz wypisywania leków narkotycznych. Chcemy mieć dostęp do tego systemu P1, gdyż na dzień dzisiejszy lekarze widzą tylko pacjenta 65+. Natomiast jeżeli lekarze mieliby dostęp całkowity, to wtedy mogą sprawdzić też te działania niepożądane, interakcje z różnymi lekami. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Czyli proszę Państwa kluczowy wniosek w tym zakresie. Dostęp dla lekarzy do systemu P1, który umożliwi monitorowanie, ile recept zostało wystawionych. W tym przypadku na opioidy, ale również inne leki narkotyczne. Czy Panowie jeszcze chcielibyście coś dodać? Jeżeli może są pytania Państwa, to jesteśmy do dyspozycji. Jeżeli nie ma, to w kuluarach. Bardzo dziękuję za uwagę. Po naszym posiedzeniu dzisiejszego zespołu, który się niezwłocznie rozpocznie, będą skierowane również konkretne wnioski do Ministerstwa Zdrowia. Również zapoznamy się dzisiaj z rekomendacjami Ministra Zdrowia w zakresie bezpieczeństwa leczenia w bólu przewlekłym. Dziękuję bardzo.