Paweł Bejda: Raport o presji migracyjnej na granicy

Przystępujemy już do kolejnego pytania. Dziękujemy Panu Ministrowi. Pytania będą zadawać Państwo posłowie Andrzej Szewiński i Ewa Kołodziej. Skierowane są do Ministra Obrony Narodowej, w którego imieniu będzie odpowiadał obecny w swoim miejscu poselskim. Póki co Pan Minister Paweł Bejda. Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Faktem jest, że imigranci są traktowani przez reżim białoruski z inspiracji Federacji Rosyjskiej jako tzw. broń D, czyli broń demograficzna, wykorzystywana m.in. w ramach operacji śluza do wywoływania zagrożenia, destabilizacji sytuacji kryzysu migracyjnego na granicy i w krajach Unii Europejskiej. Pytanie, jakie konkretne działania podjął polski rząd w celu neutralizacji zagrożeń wynikających z działań o charakterze hybrydowym, dotyczących nielegalnego przekraczania granicy polsko-białoruskiej przez nielegalnych migrantów, a w szczególności przez zorganizowane grupy świetnie wyposażone przez służby białoruskie w sprzęt wykorzystywane do wtargnięcia. Trzeba tutaj dodać, że w tych grupach mogą znajdować się potencjalni terroryści. Jak stworzenie strefy buforowej wzdłuż granicy wpłynęło na liczbę nielegalnych przekroczeń? Uprzejmie proszę o przekazanie danych dotyczących skali i liczby przekroczeń granicy, jakie są tendencje wzrostowe czy też malejące i porównanie w perspektywie okresu czasu. Ile procent tzw. migrantów zatrzymanych podczas nielegalnego przekraczania granicy posiadało rosyjskie, białoruskie wizy wskazujące, jakie państwa inspirują kryzys migracyjny? I ostatnie pytanie. Polska w ramach programu Tarcza Wschód, fortyfikując granicę wschodnią naszej flanki, która jest granicą nie tylko Polski, ale i Unii Europejskiej, wpisuje się w działania zwiększające bezpieczeństwo wszystkich państw Unii Europejskiej. Czy Polska może liczyć na wsparcie finansowe lub wsparcie w innej formie przez kraje Unii Europejskiej i Sojuszu Płonocu Atlantyckiego? Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Prosimy na mownicę pana ministra Pawła Bejda. Panie marszałku, państwo ministrowie, panie i panowie posłowie. Pododdziały Sił Zbrojnych uczestniczące w operacji bezpieczne Podlasie kontynuują realizację zadań związanych z udzieleniem pomocy Straży Granicznej w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego na granicy polsko-białoruskiej. Działania te są realizowane decyzją ministra obrony narodowej w ramach artykułu 11b ustawy o Straży Granicznej. Ilość żołnierzy zaangażowanych w operację odzwierciedla aktualny poziom zagrożenia i wynosi blisko 6 tysięcy osób. Obszar odpowiedzialności to województwa podlaskie, warmińsko-mazurskie, lubelskie oraz mazowieckie. W mazowieckim to są powiaty łosicki, siedlecki i sokołowski. W ciągu ostatnich siedmiu dni odnotowano 387 prób nielegalnego przekroczenia granicy. To odzwierciedla skalę w dalszym ciągu zagrożeń. W porównaniu z poprzednim tygodniem jest to spadek o około 38%. Średnio jest to 56 prób nielegalnego przekroczenia granicy na dobę. Głównymi kierunkami prób nielegalnego przekroczenia granicy przez migrantów w ubiegłym tygodniu były rejony odpowiedzialności Czeremcha i Michałowo. Należy zauważyć, że od połowy lipca bieżącego roku próby przekroczenia granicy występują na niemal całym odcinku granicy polsko-białoruskiej. A 70% z nich miało miejsce poza rejonem obowiązywania strefy buforowej. Wśród ujawnionych cudzoziemców dominują obywatele Afganistanu, Syrii i Iranu. W dalszym ciągu obserwowane jest utrzymanie wyższej presji migracyjnej w rejonie północnej części granicy polsko-białoruskiej. To jest około 80%. Utrzymuje się również wysoka aktywność osób cywilnych rejestrujących działalność polskich żołnierzy w rejonie przygranicznym oraz aktywistów pomagających migrantom w występowaniu do służby granicznej o objęcie ochroną międzynarodową. Sposób działania migrantów nie uległ znaczącej zmianie w ciągu ostatnich miesięcy. Migranci najczęściej usiłują pokonać zaporę stałą poprzez rozciągnięcie profili zapory przy pomocy lewarków samochodowych lub pokonać ją górą, wykorzystując w tym celu drabiny. Wykorzystują oczywiście też tzw. szlifierki akumulatorowe, co też wykorzystują w przypadku, kiedy ta granica i ta zapora już jest też wzmocniona. Działanie te cechuje duża dynamika, mająca na celu skrócenie czasu na możliwą reakcję polskich służb i zwiększa szanse na skuteczne przekroczenie pierwszej linii ochrony granicy oraz dostania się do punktu podjęcia przez kurierów. W naszym ciągu mają miejsce również przekroczenia granicznych odcinków wodnych na rzekach Wołkuszanka, Świsłocz oraz na rzece Bóg. Prawdopodobnie wynika to z chęci znalezienia przez stronę białoruską dogodnych miejsc przekroczeń. Odnotowane są akty agresji. To jest użycie kamieni, gałęzi przeciwko żołnierzom i funkcjonariuszom Straży Granicznej. W okresie od 1 stycznia do 15 października 2024 roku na odcinku granicy z Białorusią odnotowano prawie 28 tysięcy prób nielegalnego przekroczenia granicy. Jest to więcej niż w całym ubiegłym roku, bo w ubiegłym roku było to 25 tysięcy siedemset dwie próby przekroczenia nielegalnej granicy. Wśród ujawnionych cudzoziemców dominowali obywatele Syrii, Afganistanu, Somalii, Erytrei, Indii, Etiopii i Jemenu. Od trzech tygodni obserwowany jest trend malejący ilości nielegalnych prób przekroczenia granicy i aktualnie utrzymuje się on na poziomie, tak jak już wcześniej mówiłem, w granicach 60 prób na dzień. Jednakże na podstawie danych historycznych należy liczyć się z tym, że poziom presji migracyjnej może ulec zwiększaniu w ciągu następnych miesięcy. W perspektywie krótkoterminowej ocenia się, że przekroczenia prawdopodobnie będą kontynuowane na całym odcinku, a nielegalni imigranci będą starać się wykorzystywać miejsca, gdzie nie jest rozbudowana zapora stała. Prawdopodobnie w najbliższych tygodniach, po okresie spadków, przekroczeń granicy należy liczyć się ze wzrostem presji migracyjnej. Niewątpliwie poziom presji migracyjnej ze strony białoruskiej będzie uzależniony od warunków pogodowych. W trakcie zatrzymania lub powstrzymania nielegalnych migrantów od początku 2024 roku rannych poszkodowanych zostało 63 żołnierzy. I teraz dwa słowa o kluczowych działaniach podjętych w 2024 roku, jeżeli chodzi o granicę polską na wschodzie. Od 1 sierpnia rozpoczęliśmy operację bezpieczny Podlasie. To jest 5 tysięcy żołnierzy bezpośrednio na granicy, około 800 żołnierzy w odwodzie. W przypadku znacznego pogorszenia sytuacji jest możliwość wydzielenia do operacji do 17 tysięcy żołnierzy. Ta operacja zastąpiła inne operacje Gryf i Ręgraf, jednocześnie usprawniając dowodzenie siłami na granicy. Operację realizuje aktualnie 18 Dywizja Zmechanizowana i jej celem jest pomoc w utrzymaniu szczelności wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Będziemy kontynuować tę operację aż do osiągnięcia gotowości przez komponent obrony pograniczej. Poprawiliśmy poziom wyszkolenia, wyposażenia i warunków bytowych dla żołnierzy. Zintensyfikowano proces szkolenia, w tym wsparciu policji. Wysłano dodatkowy sprzęt, transportery i pojazdy rozpoznawcze. Żołnierze są wyposażeni w indywidualne wyposażenie z programu Szpej. Rozpoczęliśmy też Narodowy Program Odstraszania i Obrony Tarcza Wschód. Największą operację umacniania wschodniej granicy polskiej zarazem wschodniej granicy NATO i Unii Europejskiej. Znowelizowaliśmy przepisy dotyczące użycia broni na granicy. Do czasu powstania ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa, żołnierze i funkcjonariusze nie mieli pełnej ochrony prawnej w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia. Ustawa zwiększa poczucie bezpieczeństwa żołnierzy broniących granicy Polski i Unii Europejskiej. Daje im to większą szansę na użycie broni w określonych przepisami sytuacjach. Bardzo dziękuję, panie warszawku. Dziękuję panu ministrowi. Kolejne pytanie będzie zadawała pani poseł Ewa Kołodziej. Szanowny panie marszałku, panie ministrze, wysoka izbo. Niestety święte prawo człowieka do azylu dla uchodźców zostało brutalnie zamienione w bezwzględne i bezduszne narzędzie dla reżimów Łukaszenki i Putina. Każdy odpowiedzialny rząd zawsze odpowiada na wszystkie lęki i obawy społeczeństwa, w szczególności w tak ważnej i podstawowej kwestii, jaką jest bezpieczeństwo. Panie ministrze, wiemy, że sytuacja na wschodniej granicy Polski jest priorytetem rządu, czego dowodem jest dzisiejsza obecność panów ministrów Siemoniaka i Tomczyka na granicy. W związku z tym chciałabym dopytać pana ministra, jak duży jest spadek skutecznych prób przekraczania granicy przez organizowane i agresywne grupy od czasów prowadzenia przez rząd strategii więcej policji i mniej wojska. Jak dokładnie w ostatnim roku pracy rządu wzmocniono wyposażenie granicy w sprzęt? Zwiększono tabor dronowy, samochodowy, skuterowy i kładowy. Chciałabym zapytać dokładnie o co i o ile. Dziękuję ślicznie. Panie ministrze, jeśli pan pozwoli, to powitajmy uczniów wraz z wychowawcami ze szkoły publicznej podstawowej nr 5 imienia Adama Mickiewicza w Kędzierzynie Koźlu, którzy przybyli na zaproszenie pana posła Pawła Masełko. Witamy was bardzo serdecznie. I prosimy pana ministra. Panie marszałku, panowie i państwo ministrowie, panie i panowie posłowie. Pani poseł, liczba prób nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej spada. W zależności od dnia ta ilość jest mniejsza od 30 do 50%. Coraz większa skuteczność jest ochrony polskiej granicy. Niemniej jednak prób nielegalnego przekroczenia granicy i to wiąże się ze zmianą taktyki działania po polskiej stronie m.in. pojawieniem się oddziałów prewencji policji oraz wyznaczeniem strefy buforowej. Czyli ilość żołnierzy, ilość funkcjonariuszy straży granicznej, ilość funkcjonariuszy policji oraz wyznaczenie strefy buforowej, która niejednokrotnie była też krytykowana, ale ona jest naprawdę potrzebna, drodzy państwo. Nie mamy żadnej wątpliwości, że skala tego, co się dzieje na granicy jest regulowana przez białoruskie służby. A teraz garść informacji a propos, ile sprzętu jest więcej na tej granicy i ilu żołnierzy jest więcej na granicy naszej wschodniej, zabezpieczając granicę polsko-białoruską. W ramach zgrupowania zadaniowego o bezpiecznym pod lasie zadania realizowało 5082 żołnierzy na granicy oraz 801 żołnierzy w ramach obwodów w miejscu stałej dyslokacji. W sytuacji nagłego pogorszenia sytuacji do, ja już to mówiłem, jest do 17 tysięcy żołnierzy w pełnej gotowości, którzy mogą natychmiast pojawić się na granicy. Wysłano pojazdy lekkie rozpoznawcze, to jest 19 pojazdów żmija, 13 pojazdów hamer, wysłano 4 transportery medyczne rosomak, wydzielono śmigłowce do wsparcia działań na granicy. Aktualnie są to 2 śmigłowce, które są w pełnej gotowości do działań na granicy. W odwodzie do działania jest dodatkowe 6 śmigłowców. Wysłano 4 bezzałogowce, w tym fly-eye, rozszerzono zakres środków rozpoznawczych wykorzystywanych w operacji bezpiecznej pod lasie o bezzałogowe statki powietrzne Bayraktar. Zintensyfikowano proces szkolenia przygotowujący żołnierzy do działania na granicy. Dowódca 18 Dywizji Zmechanizowanej opracował plan realizacji szkolenia z teorii i praktyki interwencji policji dla żołnierzy kierowanych do pełnienia służby wsparcia przez Straż Graniczną. Dowódcy realizują wspólnie szkolenia żołnierzy kierowanych na granicę. Usprawniono współdziałanie wszystkich służb. Uruchomiono wspólne Centrum Koordynacji Działań w Podlaskim w oddziale Straży Granicznej. Tak jak Państwo wiecie, żołnierze nie są specjalnie szkoleni po to, żeby ochraniać polską granicę. Żołnierze teraz dopiero odbywają szkolenia, m.in. szkolenia to są prowadzone przez funkcjonariuszy, którzy mają wiedzę jak w tego typu sytuacjach się zachowywać przez, oczywiście mówię o funkcjonariuszach policji. Tu chciałbym bardzo serdecznie podziękować za to też wsparcie funkcjonariuszom policji, ministrowi spraw wewnętrznych, bo oczywiście tutaj jest jeszcze też Straż Graniczna, ale chcę powiedzieć, że te współdziałanie Wojska Polskiego Straży Granicznej i Policji Polskiej powoduje, że tych przekroczeń skutecznych, zaznaczam, skutecznych jest coraz mniej, a nawet jeżeli one są, to po prostu ci migranci, którzy w sposób nielegalny przekraczają granicę, po prostu są zatrzymywani. Bardzo dziękuję, panie warszawom. Bardzo dziękuję, panie ministrze.