Weronika Smardu alarmuje o stracie NFZ i braku poradni leczenia bólu

W zakresie ochrony zdrowia to jest najwyższy czas. Nasza konferencja jest nieprzypadkowo akurat dzisiaj, ponieważ 17 października obchodzimy Światowy Dzień Walki z Bólem. Proszę Państwa, na koniec roku 2023 Narodowy Fundusz Zdrowia zostawił nam stratę 16 miliardów złotych. Tylko za ostatni kwartał musimy zapłacić za nadwykonania 3 miliardy złotych. Jest to bardzo duży problem, finansowy oczywiście, ale standardy w zakresie leczenia też musimy zmieniać. Potrzebna jest nowa wycena świadczeń w zakresie leczenia bólu. Gdy rządziła Platforma Obywatelska, mieliśmy 26 poradni wielokierunkowych w zakresie leczenia bólu. Teraz PiS nam zostawił tylko 17 takich poradni. Trzeba poprawić dostępność do leczenia. W tym zakresie będziemy słuchać ekspertów i dzisiaj właśnie takich ekspertów zaprosiłam na konferencję prasową. Jako przewodnicząca zespołu medycyny bólu właśnie po to powstał ten zespół, żebyśmy mogli zmienić podejście, poprawić dostępność i rozwiązać skutecznie te problemy, które przez 8 lat narosły, bo PiS nic w tej sprawie nie zrobił. Poproszę przedstawię uczestników konferencji. Jest razem ze mną podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, pan Marek Kos, którego poproszę za chwilę jako pierwszego o zabranie głosu. Weronika Smardu, posłanka Koalicji Obywatelskiej, również członkini zespołu medycyny bólu. Pani doktor Magdalena Kocot-Kępska, prezeska Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i dużo jeszcze tytułów wszystkich nie będę wymieniać, bo bardziej chodzi nam o przekaz. Pan profesor Wojciech Lepert z mojej uczelni, Klinicznego Szpitala Uniwersyteckiego i nie tylko, ale też jest prezesem medycyny paliatywnej. I pani Marzena Domańska-Sadynica, prezeska Fundacji Eksperci dla Zdrowia. Rozwiążemy problemy, jeżeli będziemy słuchać ekspertów, panie ministrze. Proszę powiedzieć, jaki jest plan Ministerstwa Zdrowia, żebyśmy już nie musieli cierpieć, bo ja jestem przekonana, że cierpienie wcale nie uszlachetnia, proszę Państwa. Oddaję głos. Dziękuję pani poseł za możliwość zabrania głosu i wypowiedzenia się na temat leczenia bólu przewlekłego, a głównie nad tematem zastanawiamy się bezpieczeństwa leczenia bólu przewlekłego. Wiemy, że ból dotyczy prawie każdej jednostki chorobowej i dotyczy wielu miliardów ludzi na świecie. W samej Polsce w roku 2023 ponad 3 miliony osób otrzymało recepty na leki przeciwbólowe z grupy opioidu. I było to 9 milionów lec. Także widzimy, jaki jest to duży zakres, jeżeli chodzi o leczenie chorych. Natomiast bardzo dziękuję pani poseł za zajęcie z tym tematem, dlatego że ta organizacja funkcjonowania i ochrony zdrowia dotycząca leczenia bólu jest bardzo słaba. Musimy to poprawić, musimy to usprawnić, żeby pacjenci, ciężko chorzy pacjenci, albo przewlekle chorzy, albo w ogóle otrzymające dolegliwości bólowe mieli miejsce, gdzie się mogą zgłosić i uzyskać fachową pomoc. Bo taką pomoc mogą uzyskać już od podstawy opieki zdrowotnej wychodząc, gdzie u lekarza ogólnego, rodzinnego mogą mieć przypisane leki przeciwbólowe. Leczą się także w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, u lekarzy specjalistów, ale jest za mało, właśnie za mało tych poradni leczenia bólu. Gdy mówimy o kilkunastu poradniach w Polsce, to sobie wyobraźmy, że jest taka jedna poradnia w województwie średnio statystycznie. To jest o wiele, wiele za mało. Musimy to zmienić, zwiększyć ilość poradni i dostęp pacjentów do tej formy leczenia. Samo leczenie szpitalne, czy typowe leczenie szpitalne, czy w zakresie opieki paliatywnej i kospicyjnej, gdzie tego leczenia bólu przewlekłego, nowotworowego jest bardzo dużo, mamy wiele ośrodków, ale głównie zależy na tym, żeby zejść jak najniżej do pacjenta ambulatoryjnego i leczyć jak najwięcej osób właśnie w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. To nasz cel i zwiększenie ilości poradni leczenia bólu. Dziękuję. Bardzo dziękuję. Weronika Smarduch jest członkinią zespołu medycyny bólu, posłanka Koalicji Obywatelskiej. To, co dzisiaj jest podnoszone, to przede wszystkim właśnie 8 lat praktycznie braku polityki w zakresie leczenia bólu, a jest to bardzo ważny obszar. Sama branża medyczna, czy branża farmaceutyczna, to jest jeden z najbardziej innowacyjnych branż na świecie. Natomiast z drugiej strony my musimy dbać o to, aby takie nowe rozwiązania, nowe pomysły, które wprowadzamy, były odpowiedzialnie i bezpiecznie implementowane. Natomiast do tego potrzebujemy właśnie bardzo dużej dyskusji. Dyskusji z ekspertami, dyskusji z ministerstwem do tego, jak takie nowe rozwiązania wprowadzać. I właśnie dzisiaj dlatego widzimy się na tej konferencji, którą zorganizowała przewodnicząca naszego zespołu. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Proszę Państwa, Pani doktor Magdalena Kocot-Kębska jest anastasiologiem, jest prezeską Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, Zakładu Badania i Leczenia Bólu Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Proszę bardzo. Bardzo dziękuję. Przede wszystkim bardzo dziękuję Pani Poseł za wzięcie pod swoje skrzydła tej Komisji Parlamentarnej do spraw medycyny bólu, ponieważ jest to bardzo nam wszystkim potrzebne, przede wszystkim naszym pacjentom. Wielokierunkowe leczenie bólu to nie jest tabletka przeciw bólu. Wielokierunkowe leczenie bólu to są różne metody stosowane u jednego pacjenta jednocześnie, co zdecydowanie poprawia jakość takiego leczenia bólu i jednocześnie zmniejsza zapotrzebowanie chociażby na leki przeciwbólowe, czy opioidowe, czy nieopioidowe. Medycyna bólu tak mocno rozwinęła się w ciągu 10-15 ostatnich lat, że my również musimy dostosowywać to, co oferujemy pacjentom w ramach Polskiego Systemu Ochrony Zdrowia. Ja chciałabym bardzo, żeby poradnie leczenia bólu funkcjonowały przynajmniej w każdym województwie. Dzisiaj tak nie jest niestety, są one nierówno, odmiernie rozmieszczone. Poza tym, żeby te poradnie były wielokierunkowe, zapewniały pacjentom kompleksową opiekę, bo tylko w ten sposób jesteśmy w stanie poprawić jakość medycyny bólu jako takiej w Polsce. Także liczę tutaj na ciężką pracę Pani Poseł, również ze strony Ministerstwa Zdrowia. My ze swojej strony jako eksperci, lekarze i pracujący na co dzień z pacjentami jesteśmy otwarci na wszelkie propozycje i na współpracę. I będziemy pracować. Bardzo dziękuję Pani Profesor. Jest również z nami Profesor Wojciech Leper. Pan Profesor jest prezesem Polskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej. Jest też profesorem mojego Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego. Zapraszam Panie Profesorze. Dzień dobry. Chciałem też podziękować Pani Poseł za zorganizowanie tego zespołu i zaproszenie przedstawiciela dziedziny medycyny paliatywnej. Myślę, że problem leczenia bólu u chorych na nowotwory jest bardzo istotny. Musimy uświadomić sobie, że mamy od ponad milion, prawie milion dwieście tysięcy chorych na nowotwory. Natomiast z nich około połowa odczuwa dolegliwości bólowe. Także co roku musimy leczyć około 600 tysięcy chorych z bólem w przebiegu choroby nowotworowej. Po pierwsze to jest ból u chorych z zaawansowaną chorobą, gdzie występuje najczęściej. Ale pamiętajmy również o pacjentach, którzy potrzebują tego leczenia w trakcie terapii przeciwnowotworowej, która bardzo się rozwinęła w ostatnich latach. Szczególnie terapia systemowa, ona niestety również ma swoje negatywne skutki w postaci wielu działań niepożądanych, w tym także występowania powikłań w postaci np. neuropatii, bólu neuropatycznego związanego z uszkodzeniem układu nerwowego. I wreszcie myślę trochę, że problem rzadko poruszany to są chorzy, którzy są po leczeniu przeciwnowotworowym, u których udało się szczęśliwie w cudzysłowie wyleczyć tych chorych, czyli nie mają aktywnej choroby nowotworowej, ale ci pacjenci również odczuwają skutki tego leczenia. To są często bóle pooperacyjne, to są właśnie bóle po leczeniu systemowym, chemicznym, to są również bóle po radioterapii. Także jest to bardzo duży problem. Myślę, że jest tutaj potrzebna po pierwsze bardzo szeroka edukacja, nie tylko podyplomowa, którą tutaj bardzo powiedzmy sprawnie prowadzi Polskie Towarzystwo Badania Bólu, ale również edukacja przeddyplomowa studentów, zwłaszcza kierunków lekarskiego, pielęgniarstwa, ale także edukacja całego społeczeństwa. I myślę, że to jest też zadanie tego zespołu. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję. Proszę Państwa, każdego dnia w Polsce blisko 8 milionów Polek i Polaków zmaga się z bólem przewlekłym. Jest więc to niesłychanie problem istotny, dlatego korzystamy w tej materii z ekspertów. Pani Marzena Domańska-Sadynica jest ekspertką ochrony zdrowia i prezeską Fundacji Eksperci dla Zdrowia i też współorganizatorką kampanii Nie Musi Boleć. Ta kampania jest realizowana w tym roku pod patronatem Pani Minister Zdrowia Izabeli Leszczyny, a patronat nad dzisiejszą debatą i konferencją objęła również Pani Wicemarszałkini Monika Wielichowska. Oddaję Pani głos. Proszę bardzo. Szanowni Państwo, jak wygląda sytuacja pacjenta z bólem przewlekłym i jakość opieki nad nią? Wygląda źle. Rozpoczynając od lekarza pierwszego kontaktu, to niewiele pacjentów z bólem przewlekłym trafia do opieki ambulatoryjnej, gdyż stosują tak zwane samoleczenie, czyli leki, które można kupić na każdej stacji benzynowej. Nie zjawiają się do lekarza pierwszego kontaktu o czasie, czyli po trzech miesięcach, kiedy ten ból trzeba leczyć. Na dzień dzisiejszy mamy już standard organizacyjny opieki nad pacjentem z bólem przewlekłym, aczkolwiek należy edukować lekarzy w tym zakresie, żeby każdego pacjenta, tak jakby damy ciśnienie pacjentowi, pytać się, czy Pana boli, czy Panią boli, bo też można to określić wtedy, czy ten ból ewentualnie nie jest początkiem jakiejś choroby. Część pacjentów, która przechodzi od lekarza POZ-u, powinna trafić do poradni leczenia bólu. W momencie, kiedy lekarz nie radzi sobie już jakby z unormowaniem natężenia bólu ze skutecznością leczenia. I tutaj mamy bardzo niską jakość opieki, związaną przede wszystkim z dostępnością. Dostępność na dzień dzisiejszy wygląda w ten sposób, że jest 112 dni oczekiwania na wizytę w poradni. Natomiast jeżeli chodzi o te nasze 17 poradni, które posiadają certyfikat Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, to okres oczekiwania jest rok, 6 miesięcy, 8 miesięcy, więc taki pacjent nie otrzymuje tej opieki, korzystając nadal z lekarza pierwszego kontaktu. Natomiast jeżeli chodzi o wielokierunkowe leczenie, to przede wszystkim tutaj są wdrażane techniki interwencyjne, są stosowane też, jest stosowane też metody psychologiczne. Też tutaj będziemy walczyć o to, żebyśmy mogli mieć zakontraktowanego psychologa w poradni leczenia bólu. I także, żeby te poradnie miały też wyższy wskaźnik jakościowy, jeżeli chodzi o płatność z NFZ-u, gdyż cała reszta poradni to są poradnie, które wyglądają, że jest jeden lekarz, który wyłącznie przepisuje farmakoterapię. Natomiast leczenie bólu to jest leczenie multimodalne, więc po prostu chcemy do tego doprowadzić, żeby leczyć tego pacjenta według medycyny. Także dziękuję bardzo, mamy bardzo dużo do zrobienia. Bardzo dziękuję. Proszę Państwa, można podsumować jednym zdaniem. Koniec z męczeństwem i martyrologią. Nie musi boleć, PiS już nie rządzi. Wprowadzamy natychmiast standardy europejskie. Dziękujemy bardzo. Macie Państwo jakieś pytania? Jeżeli nie ma, to dziękujemy. Idziemy na konferencję naszą. Dziękuję za uwagę.