Koalicja Obywatelska: Przyczyny i działania wobec zapadlisk w Trzebini

Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. Dzień dobry. jest ślepymi nabojami i naprawdę próba wykorzystywania nieszczęścia ludzi, zagrożeń w sposób polityczny jest czymś haniebnym. I to mogę tutaj spokojnie z tego miejsca powiedzieć. I teraz przechodzę, panie marszałku, muszę szczegółowo, to wymaga szczegółowego wytłumaczenia. To jest dla tych mieszkańców też ważne, żeby nie wprowadzać chaosu publicznego, który próbuje robić opozycja w sposób polityczny. Dlatego ja szczegółowo przedstawię wszystkie działania, które my robimy i potem dwa słowa komentarza na koniec. Szanowni państwo, główną przyczyną powstawania zapadliw na terenie Trzebini są zjawiska geodynamiczne zachodzące przede wszystkim w starorzeczu ucieku kozi brud. Ich powstawanie związane jest z występowaniem pustek w historycznych płytkich wyrobiskach pogórniczych. Teren byłego obszaru górniczego Siersza jest historycznie naruszony, trwającą od dziesięcioleci eksploatacją kopalim. KW Kasiersza w Trzebini została postawiona w stan likwidacji z dniem 31 października 1999 roku. Został opracowany program likwidacji KW Kasiersza w latach 1999-2001, który został zaakceptowany kierunkowo przez ówczesnego ministra gospodarki i zakładał całkowitą likwidację kopalni przez jej zatopienie. Z uwagi na fakt, że kopalnia Siersza jest zakładem odosobnionym od innych kopalń podjęto decyzję o całkowitym zaniechaniu jej odwadniania. Przypomnę, że 1999-2001 to rządy pana premiera Jerzego Buzka, a ministrem odpowiedzialnym za tę decyzję był pan minister Janusz Sztajnhoff. Sposób likwidacji KW Kasiersza nie jest jedyną przyczyną występowania zapadlisk, a wyłącznie jednym z wielu nakładających się na siebie czynników. Powstające deformacje nieciągłe zapadliska SRK likwiduje przez ich niezwoczne zasypiewanie kruszywem. SRK SA w ramach prac zmierzających do likwidacji zagrożenia dla obszaru powstawania zapadlisk zleciła wykonanie specjalistycznych badań geofizycznych i prac wiertniczych oraz wykonanie dokumentacji projektowej zabezpieczenia i uzdatniania terenu. Łącznie w ramach zadania badawczego w obszarze zagrożonym wpływami płytkiej eksploatacji górniczej wykonano następujące specjalistyczne badania. Pomiary georadarowe podłoża terenu na obszarze około 80 hektarów, badania mikrograwimetryczne na obszarze 15 hektarów terenu, wiercenia czterech otworów badawczych do płytkich wyrobisk pogórniczych o łącznej długości około 144 metrów bieżących, wiercenia czterech otworów kontrolnych na osiedlu Gaj, gdzie nie była prowadzona eksploatacja górnicza. Zasadniczym celem badań i pomiarów było uzyskanie informacji o aktualnym stanie geologiczno-górniczym, warunkach hydrogeologicznych, stanie podziemnych wyrobisk pogórniczych, lokalizacji pustek oraz występowaniu terenów anomalnych w górotworze i wytypowanie potencjalnych miejsc, w których mogą powstać nowe deformacje nieciągłe lub zapadliska. Wyniki badań geofizycznych posłużyły do wytypowania obszarów o łącznej powierzchni 30 hektarów, na terenie których przeprowadzone zostaną, w tej chwili się to dzieje, na zlecenie z RKSA, prace, które obejmą m.in. szczegółowe badania geotechniczne, wykonanie dokumentacji projektowych, przeprowadzenie robót zabezpieczających i uzdatniających podłoże terenu. Dodatkowo prezes zarządu spółki restrukturyzacji kopalń 13 stycznia powołał stały zespół do spraw zagrożeń związanych z powstawaniem deformacji nieciągłych na terenach płytkiej eksploatacji górniczej byłej KW Kaciersza, w skład którego wchodzą przedstawiciele naukowo-techniczni Akademii Górniczo-Śutniczej, Politechniki Śląskiej, Głównego Instytutu Górnictwa z Katowic oraz specjaliści branżowi. Przyjęto założenie, że w pierwszej kolejności prace zabezpieczające będą realizowane na terenach zabudowanych, w terenach intensywnie użytkowanych przez mieszkańców Trzebini, a w następnej kolejności badaniami rozpoznawczymi i pracami zabezpieczającymi objęte będą pozostałe tereny, np. tereny leśne, sportowe i nieużytki. Zalecono wyłączenie z użytkowania terenów zagrożonych powstawaniem deformacji nieciągłych, na których powstają zapadliska. Wyznaczono obszary, na terenie których w pierwszej kolejności zostanie zlecone wykonanie badań geotechnicznych, opracowanie dokumentacji projektowych, a następnie wykonanie prac uzdatniających podłoże. W dniu 26 kwietnia 2023 roku wojewoda Małopolski rozporządzeniem wprowadził zakaz przebywania na uznakowanych terenach ogólnodostępnych, publicznych, zagrożonych zapadliskami. Zakaz obowiązuje od 1 maja do odwołania. W wyniku analiz stwierdzono, że skuteczną metodą przeciwdziałania powstawania deformacji będzie ustabilizowanie poziomu lustra wody. W marcu 2023 roku SRK otrzymała ekspertyzę wskazującą możliwości zatrzymania procesu podnoszenia się zwierciadła wody w górotworze. Poprzez pompowanie z wód zatapianych wyrobisk za pomocą pomp umieszczonych w otworach. W dniach 18-19 maja wysokowydajne pompy głębinowe zostały sprowadzone do Trzebini i w przyszłym tygodniu od poniedziałku zacznie się pompowanie wody po to, aby zagrożenie zostało zminimalizowane. Mieszkańcy na bieżąco są informowani o całej sytuacji i o wszystkich działaniach, które prowadzimy na tym terenie. Odpowiedzialnym sztab kryzysowy prowadzi wojewoda małopolski w bezpośrednim kontakcie z burmistrzem Trzebini oraz ze spółką restrukturyzacji kopalń i zespołem naukowców. Prace również koordynuje Ministerstwo Klimatu z panem ministrem Piotrem Dziadzio na czele. Wszystkie szkody, które tam zostały spowodowane poprzez te zapadliska w tej chwili są konsultowane i proponowane są mieszkańcom konkretne bardzo rozwiązania. Analizujemy dokładnie to, o czym pan powiedział. Analizujemy kwestię taką, czy bardziej warto w tej chwili inwestować w uzdatnianie terenu, czy też należy wskazać do inne tereny i w ramach odszkodowań i zastosować... Uważa pani, że to nie jest dla tych mieszkańców ważne? No to trzeba było się zmieścić w pięciu minutach. No to jest tak ważna sprawa, że po na pięciu minutach nie da rady tego w pięciu minutach wyjaśnić. Panie Marszałku, podsumowuję. Szanowni Państwo, w tej chwili mieszkańcy są naprawdę informowani na bieżąco. Wszystkie prace, zarówno związane z cmentarzem, prace związane z tymi zabudowaniami, które są najbardziej zagrożone, zostały złożone konkretne propozycje. Rząd nie uchyla się od żadnych odszkodowań, ale ludzie muszą podejmować decyzje. To ludzie muszą podjąć decyzje, z jakich rozwiązań proponowanych przez rząd będą korzystać, z jakich konkretne propozycje są zaproponowane. Dziękuję, panie ministrze. Szanowni Państwo, jeśli chodzi o Trzebinie, jest zespół koordynacyjny, który w bardzo sposób szczegółowy i systemowy prowadzi te prace. A głównym naszym celem i głównym wyzwaniem jest właśnie to, aby mieszkańcy nie odczuwali zagrożeń i byli zaopiekowani. Dziękuję bardzo. Dodatkowe pytanie zadaje pani poseł Dorota Niedziela. Ja to mam sprawę i minutę będę mogła przedłużyć. Panie ministrze, jak panu nie wstyd. 100 zapadli przez dwa lata. Ludzie stoją na skraju dziury, do której mogą wpaść. Wpadają ich cmentarzy, ich zmarli. Boją się, że domy wpadną. A pan ma czelność wychodzić na tą mównicę i pięć minut bzdurzyć o tym, jakie badania geologiczne pan robi. A ludzie czekają na propozycje. Co się będzie działo? Ile dostaną pieniędzy, jak coś się staną? Co stracą? Nikt z nimi nie rozmawia. Kompletnie nic. Jak sobie pan nie radzi, to niech pan na tym terenie ogłosi stan kleski żywiołowej. Będzie pan miał instrumenty, żeby im pomóc natychmiast. Żeby ich zabezpieczyć. Żeby zabrać im strach każdej nocy, że może ich mieszkanie wpaść do dziury. Sto zapadli przez dwa lata. Nie w szczyt panu? Pan wychodzi i opowiada bzdury o tym, że pan pracuje, że ktoś coś pompuje. Praca pan historycznie. Oni nie chcą tego słyszeć. Rząd jest od rozwiązywania problemów tu i teraz, a nie od historycznych wycieczek. Niech się pan tego trzyma i nada na przyszłość. Niech pan pilnuje czasu, a nie bzdurzy. Wtedy pan złoży do wszystkiego. Bardzo proszę. Ponownie odpowiada minister, sekretarz stanu Ministerstwa Aktywów Państwowych Marek Wesoły. A my witamy wycieczkę młodzieży z liceum ogólnokształcącego nr 1 im. Stanisława Staszica w Jastrzębiu Zdroju. Pozdrawiamy. Bardzo proszę. Panie marszałku, szanowna pani, z całym szacunkiem do pani funkcji. Jeśli ktoś opowiada z tej módlicy bzdury, to jedynie pani po prostu w tym momencie, który przed chwilą. Jeszcze raz powtarzam. Oczekiwania mieszkańców. Wszystkie te miejsca zagrożone, gdzie są zagrożeni mieszkańcy, są przygotowane mieszkania zastępcze po to, aby ewentualnie mieszkańcy mogli skorzystać z tych mieszkań zastępczych. Są prowadzone rozmowy z każdym, kto jest w granicach tego bezpośredniego zagrożenia, o którym pani wspomniała. Każdy z tych mieszkańców jest w dialogu na temat ewentualnego procesu odszkodowawczego. To znaczy wyznaczenia przez pana burmistrza możliwych działek, na których będzie możliwe wybudowanie nowych domów. I to wszystko bierze na siebie właśnie rząd. I te rozmowy są prowadzone. Dziś żaden z tych mieszkańców, którzy są w bezpośrednim zagrożeniu, nie jest niezaopiekowany. Jeszcze raz pani powtarzam. Jeśli pani chce tutaj z tej módlicy uprawiać kwestie polityczne, to zapraszam panią na takie spotkanie, żeby wyjaśnić to na miejscu. Będzie pani zdziwiona i nie stawi się pani, bo niestety wszystkie pani argumenty zostaną na miejscu wybite. Nie będzie fleszy, nie będzie mównicy. No przykro mi bardzo, że państwo wykorzystujecie to w sposób tak bezczelny. Tak bezczelny. Szanowni państwo, w kontekście Trzebini, jeszcze raz powtarzam. W kontekście Trzebini wszyscy mieszkańcy, którzy są w bezpośrednim zagrożeniu, otrzymali konkretne propozycje, zarówno ze strony rządu, pana wojewody, pana burmistrza, jak również z kółki restrukturyzacji kopalń. Żadna z osób, która jest w bezpośrednim zagrożeniu, której domostwo, ogródki działkowe, w tej chwili kwestia ogrodów działkowych jest wyznaczony teren przez pana burmistrza. Będziemy ten teren uzdatniać i będziemy ten teren przekazywać pod nowe ogrody działkowe, żeby wypłacać oszkodowania za te ogrody działkowe wszystkim mieszkańcom. Po to właśnie, żeby nie było tam tego, o czym pani mówi. Następna kwestia. O zabudowach mieszkaniowych, prywatnych już mówiłem. Kwestia cmentarza. Są prowadzone rozmowy zarówno z parafią, jak również z mieszkańcami, którzy utracili te pomniki. Każdy z mieszkańców dostanie odszkodowanie za te pomniki. I po to właśnie, żeby mogli odtworzyć te miejsca na już uzdatnionym terenie cmentarza, które w tej chwili jest prowadzone. Jest również prowadzone, są również prowadzone prace, które doprowadzą do tego, aby tych zapadlisk było mniej i aby się to nieszczęście po prostu zakończyło. Po prostu, żeby się zakończyło. Ale panie pośle, proszę nie przeszkadzać. Miał pan czas na zadanie pytania. Szanowni państwo, jeśli jesteście państwo tak bardzo ciekawi i zamartwieni tym problemem mieszkańców, zapraszam na najbliższe spotkanie. Dwa razy w tygodniu są organizowane spotkania z mieszkańcami. Dostaniecie państwo na piśmie, kiedy jest najbliższe spotkanie