Koalicja Obywatelska: Zaniżenie LOTOS o 4,4 mld zł

Wszelkie prawa zastrzeżone. Tuż po posiedzeniu zespołu Koalicji Obywatelskiej, zespołu, który zajmuje się okolicznościami i warunkami, na których zostały sprzedzane, w zasadzie wyprzedaże aktywa grupy LOTOS. Ta bulwersująca transakcja dzisiaj okazała się jeszcze bardziej szokująca. Podczas dzisiejszego posiedzenia zespołu, dzięki też naszym ekspertom, którzy za chwilę zabiorą głos, a jest to pan dr Dariusz Wieszorek z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego oraz pan mecenas Sławomir Staszak, dzięki ich wyliczeniom i dzięki dotarciu przez nich do dokumentów, nie są to niestety tylko dokumenty spółki Orlen, która wielu faktów, wielu danych po prostu nie pokazuje. Ale dzięki tym wyliczeniom dowiedzieliśmy się dzisiaj, że transakcja sprzedaży grupy LOTOS w spółce Aramco jest mocno wątpliwa, jeśli chodzi o sensowność tej transakcji i wysokość tej transakcji. Otóż dowiedzieliśmy się dzisiaj, że grupa LOTOS i aktywa grupy LOTOS przy tej sprzedaży zostały zaniżone o 4,4 mld zł. 4,4 mld zł to jest strata Orlenu na tej transakcji. To jest strata wynikająca ze sprzedaży aktywów grupy LOTOS Saudi Aramco. To jest pierwszy konkretny fakt, który dzisiaj Państwu pokazujemy i to są dane, które będą podstawą do tego, żeby rozliczać zarówno zarząd spółki Orlen, członków Rady Nadzorczej spółki Orlen, ale także tych, którzy nadzorują albo powinni nadzorować działalność strategicznych spółek Skarbu Państwa. Ta odpowiedzialność polityczna i konstytucyjna dotyczy pana premiera Morawieckiego i ministra aktywów państwowych pana Jacka Sasina. I drugi fakt, o którym dzisiaj się dowiedzieliśmy, który już przewijał się w mediach, ale mamy dzisiaj potwierdzenie, o tym będzie mówił za chwilę pan mecenas, to jest kwestia utraty kontroli nad rafinerią gdańską. Mamy dzisiaj czarno na miałym, że umowa, która została podpisana przez spółkę Orlen z Saudi Aramco sprawia, że została utracona kontrola nad rafinerią gdańską. I to jest drugi wątek i druga sprawa, z której będziemy rozliczali rządzących i będziemy rozliczali tych, którzy te skandaliczne decyzje podjęli. Oddam teraz głos panu dr. Dariuszowi Wieczorkowi, który m.in. jest autorem tych wyliczeń, o których mówił i który dzisiaj pokazał jasno, że do tej transakcji po prostu nie powinno dojść, bo ona jest ze szkodą nie tylko dla spółki Orlen, ale jest po prostu ze szkodą dla Skarbu Państwa. Dziękuję bardzo. Szanowni Państwo, dzisiaj chciałbym się skupić tylko na tych kwestiach stricte finansowych. To, co pokazuje Orlen w swoich oficjalnych raportach jądowych, w sprawozdaniu finansowym również za rok 2022, ale w połączeniu z raportem rocznym Saudi Aramco oraz z raportami publikowanymi przez grupę MOL, w uparciu o te wszystkie informacje zebrane razem, można wysnuć pewne wnioski, które są rzeczywiście w moim przekonaniu porażające. Otóż, co przejął właściwie Orlen? Tak, jeżeli byśmy mieli popatrzeć segmentowo, to Orlen przejął spółkę kolejową, Lotos Kolej. Przejął cały segment wydobywczy Lotosu. Przejął także spółkę Lotos Oil, czyli kompetencje olejowe tak zwane. No i de facto pół rafinerii w Gdańsku. 30% udziałów, ale to się ma nijak do tego, jak wygląda wpływ, czy też możliwość korzystania z produktów, na którym rafinerujemy. Jeżeli chodzi o kwestie finansowe, to wartość tego majątku to 35 miliardów złotych, ale jeżeli odejmiemy wartość przejętego majątku łącznie na początku, po połączeniu, skutek połączenia, 35 miliardów złotych. Po odjęciu zobowiązań zostanie niespełna 21 miliardów, natomiast, czyli aktywa netto to jest 21 miliardów złotych, natomiast aktywa netto zbyte to 9,4 miliarda złotych. To jest blisko 50%, dokładnie 44% wartości aktywów zostało zbyte. Przy czym jeszcze muszę dodać, że ta wycena jest w moim przekonaniu zaniżona. Mianowicie należy stosować tak zwaną wartość godziwą, czy wycenę do wartości godziwej, no w pewnym uproszczeniu możemy powiedzieć do wartości rynkowej. Tymczasem na ten moment główną metodą wyceny jest tak zwana wartość księgowa, czyli koszty nabycia pomniejszone o sumę amortyzacji. Teraz jaka była wartość uzyskanych wpływów? My to wiemy już w tym momencie przede wszystkim na podstawie raportu rocznego opublikowanego w piątek przed majówką, przed godziną 18.00 przez PKN Orlen. Otóż niespełna 5 miliardów, trochę ponad 4,9 miliarda złotych to jest kwota uzyskana ze sprzedaży tych aktywów. Czyli jeżeli teraz zestawimy wpływy 4,9 miliarda z wartością tymczasową aktywów sprzedanych 9,4, no to stąd mamy stratę co najmniej o wartości 4,4 miliarda złotych. Jednocześnie jeszcze mogę dodać, że w sprawozdaniu finansowym za ubiegły rok w PKN Orlen widać pewne dziwne, bym powiedział, operacje o charakterze księgowym. Mianowicie odpisy aktualizacyjne na przykład w segmencie rafineryjnym na poziomie przekraczającym 5 miliardów złotych. Jednocześnie tak zwana wycena wartości użytkowej rafinerii w Polsce, czyli 70% rafinerii gdańskiej oraz płockiej wzrosła o 9 miliardów złotych. No i w tym momencie, czyli z jednej strony wzrasta wartość, a z drugiej strony następuje zmniejszenie tej wartości poprzez odpisy aktualizacyjne. W moim przekonaniu jest dużo śladów, które mogą sugerować, ja tego nie jestem w stanie przesądzić, o tym, że rachunkowość ma tam charakter w dużym stopniu rachunkowości kreatywnych. Szanowni Państwo, na posiedzeniu zespołu mówię o multipatologicznym koncernie, bo w mojej ocenie to, co się dzieje w Orlenie, trochę tak jak w soczewce, zawiera w sobie wszystkie patologie państwa PiS. I to dotyczy kwestii związanych chociażby z prawami konsumenta, bezpieczeństwem państwa, ale też nadzorem właścicielskim. Z panią posełem Pomaską, z panem posełem Tomczykiem odbywaliśmy kontrole poselskie w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Wypytywaliśmy, jak wygląda nadzór właścicielski ministra Sasina nad Orlenem. Się okazuje, że ten nadzór właściwie, tak nam przekazano, sprowadza się do wykonywania prawa z akcji. Nasi gospodarze nie do końca potrafili nam odpowiedzieć, kto jest przedstawicielem Skarbu Państwa w Orlenie, w Radzie Nadzorczej Orlenu. Po konsultacjach okazało się, że to jest pani Janina Gos. Mam wrażenie, że z punktu widzenia Skarbu Państwa dzieją się bardzo złe rzeczy i że nie można na to pozwolić i na pewno po wyborach trzeba będzie do tego wrócić. Wydaje mi się, że koniecznością będzie powołanie Komisji Śledczej do spraw rozbioru i wyprzedaży LOTOS-u. Myślę, że też wielkim wyzwaniem będzie demonopolizacja sektora energetycznego, bo taka struktura, jak ów multipatologiczny koncern, ona w dłuższym horyzoncie będzie bardzo szkodziła naszej gospodarce. Pan mecenas Sławomir Staszak, który w paru zdaniach opowie o tym, dlaczego doszło tak naprawdę do utraty kontroli nad rafinerią gdańską i konsekwencjach umowy, która została podpisana przez spółkę Orlen i Saudi Aramco. Bardzo proszę pani mecenasie. Dziękuję. Szanowni Państwo, mówimy o spółce Rafineria Gdańska, w której Saudi Aramco ma 30% udziałów, czyli tak naprawdę jest w mniejszości. Natomiast jeśli my rozwiniemy ten wątek i zaczniemy analizować umowę, to umowę spółki Rafineria Gdańska, to dochodzimy do takiej konstatacji, że poza 30% udziałów Saudi Aramco jest uprawnione do 50% produktu generowanego przez Rafineria Gdańską, ale co istotniejsze, Saudi Aramco jako mniejszościowy wspólnik, mniejszościowy podmiot, który może obsadzać organy tej spółki, czyli Radę Nadzorczą i Zarząd, może wetować najistotniejsze decyzje z perspektywy istnienia tejże spółki. Czyli dochodzimy do takiej sytuacji, że kluczowe decyzje w zakresie funkcjonowania spółki, jak podwyższenie kapitału zakładowego, zmiana umowy spółki, czy jakiekolwiek decyzje o istotnym aspekcie budżetowym, fiskalnym tejże spółki, muszą zostać zatwierdzone każdorazowym głosem za przez mniejszościowego wspólnika, czyli Saudi Aramco. I mówimy tutaj o mniejszościowym głosie zarówno na zgromadzenie wspólników, jak i w Radzie Nadzorczej, który to organ powinien oczywiście kontrolować pracę zarządu. Także w mediach i wszędzie wskazujemy, że Saudi Aramco przejmuje jedynie 30% Rafinerii Gdańskiej. Natomiast wchodząc w szczegóły widzimy, że przejęła 50% produkcji i tak naprawdę od ich zdania zależy każda kluczowa możliwa decyzja, która ma być podjęta przez spółkę w ramach jej organów. Bardzo dziękuję. Prosimy o pytania. To najpierw poprosimy o pytania w temacie. Proszę o pytania. Przewodniczący Donald Tusk mówi, żeby kwota wolna od podatku wzrosła do 60 tysięcy złotych. Jak pani skomentuje to, że kiedy pojawił się projekt, gdy było rozsuwanie 1 października w 2021 roku, pojawił się projekt, aby kwota wolna od podatku wynosiła do 30 tysięcy złotych. Koalicja obywatelska, że w istotku testu było trzech posłów, było przeciw, trzech nie głosowało. Jak pani wyścia podniesie podejście? To jest forma destrukcji naszej konferencji, tak? Nie ma problemu. My dzisiaj jesteśmy opozycją. Patrzymy tej władzy na ręce i będziemy mówili przy każdej okazji, przy każdej obietnicy tego rządu, który ma wszystkie narzędzia do tego, żeby te swoje obietnice spełniać tu i teraz. Nie obiecywać ich na powybory tylko teraz. Będziemy mówili sprawdzam. I będziemy to robili w kwestii tej, o której pani mówi, czyli podwyższenia kwoty wolnej od podatku. Będziemy to robili w kwestii 800+, będziemy to robili w kwestii każdej obietnicy, którą składa ten rząd. Bo taka jest rola opozycji. My dzisiaj patrzymy na ręce partii rządzącej. Patrzymy na ręce partii rządzącej, jeśli chodzi o kwestie obietnic, ale patrzymy też na to, w jaki sposób, i o tym jest dzisiejsza konferencja prasowa, w jaki sposób nadużywane są uprawnienia członków strategicznych, czy członków zarządu strategicznych spółek Skarbu Państwa. Będziemy pokazywali, w jak patologiczny sposób funkcjonuje Ministerstwo Aktywów Państwowych, które nie sprawuje żadnej kontroli nad tymi strategicznymi spółkami Skarbu Państwa. Będziemy pokazywali obłudę i zakłamanie premiera Morawieckiego, który nie pamięta, co mówił miesiąc temu, rok temu i nie pamięta tego, co mówił wtedy, kiedy doradzał, także w tych kwestiach, o których pani mówi, w kwestiach podatkowych, premierowi Donaldowi Tuskowi. Będziemy patrzyli tej władzy na ręce, rozliczali, a wtedy, kiedy wygramy wybory, będziemy też zaglądali tam, gdzie dzisiaj nie możemy zajrzeć i będziemy wnikliwie rozliczali tych, którzy do tych różnego rodzaju patologii po prostu dzisiaj doprowadzili. Ja pani tłumaczę, że Koalicja Obywatelska jest dzisiaj opozycją. Ja wiem, że ulubione sformułowanie, wydaje mi się, że trochę pani redaktor zbyt regularnie wychodzi ze swojej roli dziennikarza, ale ja wiem, że te przez 8 lat to ciągle wam się wydaje, że nadal rządzi opozycja. Nie, od 8 lat Koalicja Obywatelska, Platforma Obywatelska jest w opozycji. Od 8 lat. I my te 8 lat po prostu rozliczymy. I dzisiaj mówimy, sprawdzam, obietnicy Kaczyńskiego, który twierdzi, że nie da się zmienić budżetu. Jak się nie da zmienić budżetu? Jak przedstawiciele pani partii politycznej robili to dosłownie w kilka dni. Wtedy, kiedy trzeba było rozwalać Trybunał Konstytucyjny, rozwalać polski system sądownictwa, robili to też przy wsparciu TVP Info, robili to w nocy, po normalnych godzinach pracy. Więc sugeruję najpierw przyjrzeć się własnemu środowisku politycznemu, bo nie mam wątpliwości, że to jest obecna partia rządząca, to jest środowisko polityczne TVP Info, bulwersujące za pieniądze publiczne, przypomnę, 3 miliardy złotych rocznie z pieniędzy podatników idzie na, no właśnie na to, co pani i pani koledzy robią, a później rozliczać opozycję. Opozycja dzisiaj w Polsce nie rządzi. Zresztą, jak pani się pewnie domyśla, opozycja nie rządzi w żadnym demokratycznym kraju, chyba, że pani przyzna, że nie jesteśmy krajem demokratycznym. Czy jakieś pytania na temat? Czy jakieś pytania w temacie konferencji? Bardzo proszę. Mamy rok 2023, pokazujemy obudę, pokazujemy zakłamanie obecnej partii rządzącej. Pokazujemy obudę tych, którzy dzisiaj obiecują coś, co mogą spełnić, a obiecują to na powyborach. Więc my oczekujemy, żeby rząd, który traktuje swoje funkcje jako funkcje wyborcze dzisiaj, a nie funkcje służenia obywatelom, mówimy im wszystkim, sprawdzam. Chcemy zobaczyć, jak wydolny jest ten rząd w spełnianiu swoich obietnic. Mamy dzisiaj głębokie przekonanie, że jest po prostu nieudacznicy, że w rządzie zasiadają nieudacznicy, że obiecują po to, żeby wygrać wybory, a nie po to, żeby służyć obywatelkom i obywatelom. Ja chciałem spytać o okretne niebezpieczeństwa związane z utratą kontroli nad rafinerią gdańską, bo mam rozumieć, że dzisiaj sytuacja jest taka, mój działowcem jest Samdia Aramco. Była mowa o tym, że może wszystko zawetować, czyli jego zgoda, mówiąc najogólniej, jest do każdej decyzji strategicznej potrzebna. Moment jest taki, że pomimo średniowiecznych elementów ustrojowych, Arabia Saudyjska jest jednak raczej sojuszniczką wolnego świata niż Włanimira Putina. Mam rozumieć, że państwa obawa wynika z faktu, że po pierwsze, nie musi tak być zawsze, po drugie, zaś rynek paliwowy rządzi się jednak własnymi prawami, które nie zawsze odnieś wierciedlają globalne podziały polityczne. Ja myślę, że dzisiaj bardzo ciekawy komentarz mieliśmy też ze strony pana premiera Steinhofa, który zwrócił uwagę na to, że utrata kontroli nad spółką energetyczną, strategiczną spółką Skarbu Państwa na rzecz podmiotu, który jest w rękach innego państwa, no bo tu mamy z tym do czynienia i przecież to dotyczy i Saudi Aramco i te wątpliwości dotyczą też grupy MOL, że to już samo w sobie jest wątpliwe. Ale oczywiście dochodzi też wątek polityczny. Dochodzi wątek taki, że zbywamy się tych udziałów w strategicznej spółce na rzecz podmiotu, który z jednej strony jest wielkim i poważnym graczem, ale w związku z tym też ma poważne narzędzia do tego, żeby robić z tymi przejętymi aktywami, co mu się podoba. I to jest potwierdzone tak naprawdę w tej umowie, którą rozpracował tutaj pan mecenas, Staszak, nie wiem, czy coś pan mecenas tutaj w prawie dodać, ale myślę, że to jest kluczowa ta sama umowa i te zapisy, które zostały rozpracowane. Nie do końca powinniśmy rozpatrywać kwestie obaw o tego czy innego konkretnego wspólnika z uwagi na to, że mamy szereg przepisów prawnych, które zakazują zbywania udziałów w tego typu spółkach, także nie musimy się raczej obawiać, że Saudi Aramco pozbędzie się tych udziałów. Bardziej chodzi o zwrócenie uwagi na taką jaskrawą dysproporcję, czyli 70% udziałów. Są sytuacje, kiedy 70% udziałów jest mniej ważne niż 30% udziałów, więc to bardziej do tego zmierzała ta analiza, żeby pokazać, że sprzedaż samych 30% udziałów nie znaczy sprzedaż 30% całości. W całości, a przez całość rozumiem, partycypacji w zyskach, produkcji, czy w możliwości wykonywania swoich praw korporacyjnych. Także to jest istotne, że te osobiste uprawnienia nadane wspólnikowi 2, bo tak jest określony w umowie spółki rafinerii gdańskiej, są dalece mocniejsze niż nadane temu, który ma 70% udziału. Czyli ja mogę tutaj jeszcze od innej perspektywy. Jeżeli chodzi o zagrożenie, oczywiście potencjalne zagrożenia, czy też zmianę sytuacji w tym momencie wskutek połączenia oraz środków zarabczych. Więc de facto z perspektywy Orlenu zamienił się jeden konkurent, w cudzysłowie konkurent, którym była Grupa LOTOS, na drugiego konkurenta, którym jest Saudi Aramco. Wbrew temu, o czym wielokrotnie słyszeliśmy z ust przedstawicieli, czy to rządu, czy PKN Orlenu, rafineria gdańska jest bardzo ważnym zakładem, strategicznie ważnym zakładem. Rafineria gdańska przetwarza 40% droby przetwarzanej w Polsce. Więc ryzyko paraliżu rafinerii gdańskiej, wskutek na przykład konfliktu pomiędzy dwoma wspólnikami, no jest fundamentalnie zagrażające naszemu bezpieczeństwu, nie tylko paliwowemu, ale wręcz bym powiedział gospodarczemu. To jest tutaj kluczowa kwestia. To tak podsumowując, jeszcze raczej nawet niezależnie od tego, kto jest tym działawcem dróg, tylko po prostu, że jest jakiś podmiot, który ma możliwość tak dalekiej ingerencji w kluczowie. Bardzo dziękujemy. Dziękujemy, dziękuję.