Koalicja Obywatelska: Wstępne wyniki audytu w MON

Dziękuję. Dziękuję Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. Przez ostatnie 8 lat mieliśmy bardzo szerokie spektrum różnych działań, jakie Ministerstwo Obrony Narodowej podejmowało, starając się wzmocnić obronność Rzeczpospolitej Polskiej. W warunkach geopolitycznego położenia Polski, rosnącego zagrożenia bezpieczeństwa państwa w związku z rozpoczęciem działań wojennych w 2014 roku przez Rosję. Oraz eskalacji działań wojennych od 2022 roku. Szanowni Państwo, mieliśmy spektakularne działania Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza, kiedy to po objęciu stanowiska Ministra Obrony unieważnił większość przetargów. Likwidował potencjał obronny Rzeczpospolitej Polskiej, zmieniając usytuowanie wschodniego rządła szpicy pancernej 11 Dywizji Pancernej w Żaganiu. Mieliśmy propagandowe konferencje prasowe dotyczące zakupów uzbrojenia, olbrzymich pieniędzy wydanych na zakupy uzbrojenia w różnych formach, w różnych prawnych aspektach, z pominięciem przetargów zamówień publicznych stosując przyczynę operacyjną. Jestem przekonany, że była ta forma nadużywana, dlatego absolutnie niezbędnym stało się przeanalizowanie systemów zakupów w siłach zbrojnych. Panie Ministrze, chciałbym, abyśmy mogli usłyszeć, jakie są pierwsze wnioski po audycie w tym zakresie. Dziękuję Panie Pośle. Proszę o udzielenie odpowiedzi Pana Ministra Sekretarza Stanów w Ministerstwie Obrony Narodowej Cezarego Tomczyka. Panie Marszałek, Wysoka Izbo, Szanowni Państwo. Dziś wstępne wyniki audytów części Obrona Narodowa będą zaprezentowane Wysokiej Izbie, właściwie Komisji Obrony Narodowej. Chciałbym powiedzieć, że te wstępne wyniki zaprezentuje osobiście Pan Premier Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz i na tym informacje na godzinę 16.00 na Komisji Obrony Narodowej. Zapraszam. Jeżeli chodzi o wstępne wyniki audytu, pokrótce przedstawię, jak wyglądał harmonogram prac i co się do tej pory działo. Natomiast na samym początku chciałbym zaznaczyć, że Premier Donald Tusk, Wicepremier Kosiniak-Kamysz oraz Pan Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski dzisiaj na całym świecie prowadzą wielką ofensywę dyplomatyczną po to, żeby pokazać, jakim wielkim problemem jest zagrożenie ze strony Rosji. To jest coś, czego przez ostatnie 8 lat nie widzieliśmy. Widzieliśmy za to skłócenie z partnerami zagranicznymi, widzieliśmy likwidację trójkąta weimarskiego, de facto zaprzestanie prac w ramach Grupy Wyszehradzkiej. To jest niestety wielki problem dla polskiego państwa, że w tej sprawie nie budowano zgody. Nie budowano też zgody międzynarodowej. Szanowni Państwo, raport otwarcia zlecony przez premiera Kosiniaka-Kamysza przygotowują sekretarze stanu, ale przygotowuje też sztab generalny. Te wnioski będą prezentowane dzisiaj o godzinie 16. Jeżeli chodzi o kwestie audytu, audyt ujawnił wiele nieprawidłowości, zarówno natury strategicznej, jak i na zupełnie podstawowym poziomie. Natomiast chciałbym przedstawić garść tych informacji już teraz. Po pierwsze, pan poseł Suski wspominał o modernizacji polskiej armii. To jest rzeczywiście sprawa arcyważna. My w tej chwili już raczej mówimy nie tylko o modernizacji, ale w ogóle o transformacji polskiej armii. Przez 6 lat rządów PiSu, przez 6 lat najpierw rządów pana Macierewicza, a później pana Błaszczaka, de facto modernizacja armii została wstrzymana. Modernizacja ruszyła wtedy, kiedy chyba minister Błaszczak usłyszał wystrzały po wschodniej stronie naszego kraju. Bo dopiero wtedy, i to właśnie w ramach pilnej potrzeby operacyjnej, dokonano szeregu zakupów, które w wielkiej części oczywiście są naszemu państwu potrzebne. Ale przez to, że nie było normalnego przetargu, zostaliśmy narażeni na wielkie problemy, z którymi teraz wszyscy musimy się borykać. Za sprawy modernizacji odpowiada pan minister Paweł Bejda. Będzie też przedstawiał pewnie informacje na dzisiejszej Komisji Obrony. Natomiast powiem tylko tyle, jeżeli chodzi o informację konkretną, że w związku z tym, że te działania były realizowane w ramach pilnej potrzeby operacyjnej, to tylko w zakresie niedoboru infrastruktury. Do roku 2035 mamy 46 miliardów niedostatku finansowego na zabezpieczenie podstawowych inwestycji dla sprzętu, który trafia do naszego kraju. Przykład pierwszy z brzegu – samoloty FA-50. Bardzo potrzebny sprzęt, sprzęt, który jest w Polsce. Ale jak to jest, że samoloty są już w Polsce, a symulatory będą dopiero pod koniec tego roku? Symulatory zaawansowane będą dopiero za trzy lata. To są decyzje, które zostały podjęte przez poprzedni rząd. To jest zupełne pomieszanie z poplątaniem. I to jest wielki problem dla działalności całego resortu obrony narodowej. Jeżeli chodzi o kwestię pana Macierewicza, to zostało też wspomniane. Myślę, że to jest bardzo ważne. Szanowni państwo, zespół, który wyjaśnia działalność Macierewicza, rozpoczął swoje prace już kilka tygodni temu. Też myślę, że to jest wiadomość bardzo istotna. Chciałbym ją przekazać, bo była to też taka informacja podnoszona publicznie, odnośnie sejfów, o których mówił pan Macierewicz. Więc wszystkie sejfy na Kolskiej w dawnej siedzibie Komisji Macierewicza zostały otwarte. Trwa kwerenda tych dokumentów. Trwają prace nad raportem w tej sprawie. Ale powiem szczerze, że jak patrzyłem na te sceny, które działy się wczoraj pod Sejmem, w których też brał udział pan Antoni Macierewicz, to mniej więcej tego typu obraz wyłania się z tego wszystkiego, co widzieliśmy w ciągu ostatnich lat. I też w trakcie działalności Komisji Macierewicza. Chaos, brak szacunku dla polskiego munduru, brak pomysłu na to, jak zarządzać nie tylko sferą obrony narodowej, ale również Komisją Smoleńską. Jeżeli jest tak, że... I to jest też jeden z wątków, który będziemy zgłębiać. Większość z państwa na pewno pamięta pana Bartłomieja Misiewicza. On na pewno będzie przedmiotem prac nie tylko zespołu, ale również odpowiednich służb. Dlatego, że z informacji, które już posiadamy, i to z informacji, które posiedliśmy już przed tym, jak zespół zaczął funkcjonować, jest to, że obieg dokumentów służb specjalnych przez pana Misiewicza wyglądał w taki sposób, że na pewno więcej ma to wspólnego z przestępstwem niż z normalną działalnością państwa. Ale będziemy chcieli, żeby te fakty były ujawnione opinii publicznej w odpowiednim momencie. Na pewno nie będziemy tutaj się zasłaniać tajemnicą, bo te sprawy będą musiały być wprowadzone publicznie, żeby nigdy nikt już służb specjalnych w naszym kraju nie traktował w taki sposób. Jeżeli chodzi o kwestie zespołu, to jest też, myślę, informacja, którą warto przekazać, że pan minister Błaszczak regularnie od polskich służb specjalnych dostawał jednoznaczne informacje o tym, że komisja Antoniego Macierewicza nie działa. Że jest to chaos, że jest to praca zespołu, która jest przygotowywana pod określoną tezę. Mimo tego, co roku dawał zgodę i powoływał komisję swoją decyzją, co nigdy nie powinno się zdarzyć. Panie Marszałek, jeśli mogę, dokończę tylko ten wątek. Więc podsumowując, kierownictwo państwa. Mówię tutaj też, a szczególnie o panu ministrze Błaszczaku. Miał pełną świadomość tego, co dzieje się w komisji Antoniego Macierewicza. I polskie państwo w tej sprawie nie zrobiło nic. Co roku pozwalano temu człowiekowi nie tylko plamić honor, polskiego munduru, ale też bawić się tragedią. Bo trzeba to powiedzieć wprost. 33 miliony złotych to jest tylko część tych wydatków, która została poczyniona na komisję Antoniego Macierewicza. To jest wierzkoły góry lodowej. Ale sposób traktowania własności państwa, czyli drugiego Tupolewa. Sposób tych wszystkich dziwnych badań, które były przeprowadzane przez ludzi, którzy nigdy nie badali wypadków lotniczych. Sposób traktowania żołnierzy, tajnych dokumentów. To jest obraz, który jest absolutnie szokujący wtedy, kiedy tam zajrzymy. I tak jak powiedziałem, to co widzieliśmy wczoraj przed Sejmem, możemy sobie wyobrazić, że ci panowie działali w taki sposób, będąc u władzy, będąc ministrami obrony, czy ministrami spraw wewnętrznych. Dobrze, że ten ponury czas się skończył. Dziękuję bardzo. Dziękuję panie ministrze. Pytanie dodatkowe zadaje poseł Andrzej Szewiński. Dziękuję pani marszałek. Pani marszałek, panie ministrze, wysoka izbo. W budżecie na 2024 rok mamy zapewnione rekordowe ponad 168 miliardów, liczając w to do całości również środki z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Czy w oparciu o podjęte czynności audytorskie w Ministerstwie Obrony Narodowej może pan minister potwierdzić tezę, iż przez ostatnie 8 lat kontrakty i zakupy dotyczące modernizacji Sił Zbrojnych były w znaczącej większości pozbawione możliwości transferu technologii, brak wynegocjowanego offsetu dla Polski PIL na przykład w ramach Polskiej Grupy Zbrojniowej. Czy prawdą jest, iż w przeważającej większości nie pozyskaliśmy tak zwanych kodów źródłowych do zaawansowanej technologii zbrojeniowej, co może nas pozbawić pewnej kontroli? Panie ministrze, mam jeszcze pytanie, czy w ramach tego audytu była weryfikacja kwalifikacji kadry zarządzającej w firmach, które występują w ramach Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Dziękuję bardzo. Dziękuję, panie pośle. Proszę o udzielenie odpowiedzi ministra broni narodowej Cezarego Tomczyka. Pani marszałek, wysoka izbo. Pan premier Donald Tusk oraz wiceprezes Rady Ministrów Władysław Kosiniak-Kamysz wyznaczyli priorytety dla nowego rządu w dziale polityka obronna państwa. I ten priorytet jest zdecydowany zdecydowany i będzie realizowany. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, w jakiej sytuacji jesteśmy. Nie chodzi o to, żeby kogoś straszyć, ale też nie chodzi o to, żeby uspokajać. Sytuacja międzynarodowa, która ma miejsce, jest bardzo poważna. Polska stoi przed bardzo poważnymi wyzwaniami i wszyscy ponad podziałami powinniśmy co do tych priorytetów się zgodzić. Więc odpowiadając na pytania pana posła Szewińskiego budżet obronny będzie tylko zwiększany. Budżet na transformację armii będzie tylko zwiększany. W ciągu najbliższych dni będą mogli też państwo się zapoznać ze szczegółami. Część tych informacji będzie dzisiaj przekazana przez premiera Kosiniaka-Kamysza o godzinie 16.00 na Komisji Obron Narodowej. Jeżeli chodzi o kwestie pytań, o których pan poseł Szewiński wspominał. Problemem jest to, że w ciągu tych ostatnich kilku lat nie prowadzono normalnej procedury przetargowej dlatego, że było już na to zwyczajnie za późno. Jeżeli przez 6 lat działalności Antoniego Macierewicza a potem pana ministra Błaszczaka de facto proces modernizacji armii stanął no to rzeczywiście było tak, że wtedy kiedy Rosja zaatakowała Ukrainę to trzeba było w pełnym pośpiechu dokonywać zakupu sprzętu wojskowego. I to się odbywa i to się odbywa też dzisiaj. Ogromna większość tych kontraktów jest zawierana w ramach tak zwanej pilnej potrzeby operacyjnej. Co jest oczywiście procedurą ważną, ale powinno być zawsze procedurą wyjątkową. Bo wtedy, kiedy jest ona realizowana to zazwyczaj, a tak było w przypadku realizacji tych planów przez pana Błaszczaka, nie mamy offsetu, nie mamy zwiększenia miejsc pracy dla polskiego przemysłu zbrojeniowego, nie mamy transferu technologii i całego tego pakietu, który wiąże się zazwyczaj z kupnem sprzętu za tak ogromne pieniądze. Żeby nie być gołosłownym, rok 2015. Udział zamówień ze strony Ministerstwa Obrony w polskim przemyśle zbrojeniowym to jest 75%. Udział teraz, w roku 2023 to jest 35%. I jak państwo zobaczą te dane, kaskadowo schodziliśmy rok po roku i transferowaliśmy pieniądze za granicę, zamiast zostawiać je w polskim przemyśle zbrojeniowym. To jest osobny temat, jeżeli chodzi w ogóle o Polską Grupę Zbrojeniową. Pewnie w ciągu najbliższych tygodni tam też zajdą zmiany. Natomiast Polska Grupa Zbrojeniowa jest w całości podległa pod Ministerstwo Aktywów Państwowych i tam oczywiście proszę kierować te pytania. Na wszystkie inne pytania, wszystkie te wątki i szczegóły będziemy udzielać odpowiedzi dzisiaj o godzinie 16. Też zapraszam wszystkich państwa posłów, którzy są zainteresowani tematyką obronności państwa, bo myślę, że będzie tam naprawdę bardzo, bardzo, bardzo dużo interesujących informacji, które pokazują obraz tego, w jakim miejscu jesteśmy. Pamiętajmy też, że poruszamy się w trybie jawnym. My będziemy chcieli też w trybie niejawnym przygotować materiał dla Komisji Obrony Narodowej, bo musimy sobie zdawać sprawę, że to są tematy o najwyższej wrażliwości. Możemy sobie, tak jak tutaj na Mównicy, ale też na Komisji, pozwolić tylko na prezentację pewnego wycinka, różnego rodzaju błędów, ale też rzeczy, które się wydarzyły na korzyść, ale oczywiście z poszanowaniem kwestii wrażliwych. Bardzo dziękuję. Dziękuję, panie ministrze