Menu
VideoParlament
VideoParlament Polska polityka w jednym miejscu — pobierz aplikację
Pobierz
VideoParlament
VideoParlament dla Windows Pobierz aplikację desktopową — powiadomienia o nowych wystąpieniach
Pobierz
Czesław Siekierski o pomocy dla poszkodowanych rolników

Czesław Siekierski o pomocy dla poszkodowanych rolników

Minister mówił o skutkach ekstremalnych zjawisk pogodowych dla produkcji rolnej i o formach wsparcia dla poszkodowanych rolników. Zadeklarował, że poziom wsparcia jest wyjątkowo duży, choć nie w pełni pokrywa oczekiwania rolników.

Skala strat i przyczyny


W wystąpieniu wskazał na kwietniowe przymrozki, gradobicia w maju, huragany, nawalne deszcze, powodzie oraz suszę. Wymienił regiony szczególnie dotknięte zdarzeniami pogodowymi - ziemia lubelska, sandomierska, Mazowsze, a także wizyty na ziemi dolnośląskiej i opolskiej.

Działania i wsparcie finansowe


Powiedział, że realizowane są działania z budżetu państwa i środków unijnych oraz że środki wsparcia są wyjątkowo duże. Zapowiedział przekazanie szczegółów dotyczących form wsparcia, wielkości i kwot przez wiceprezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Leszka Szymańskiego.

Priorytety wypłat


Zaznaczył, że priorytetowo traktowane są wypłaty dla rolników poszkodowanych w wyniku powodzi - dotyczy to około 69 tysięcy gospodarstw, z których ponad 95% ma naliczone zaliczki. Podkreślił, że mimo intensywnych działań wsparcie nie zawsze pokrywa wszystkie oczekiwania i potrzeby.

Rola Agencji i stan wypłat


Wiceprezes ARiMR wskazał na zmiany organizacyjne i pracę w nadgodzinach, która pozwoliła dotrzymać terminów; agencja realizowała wypłaty i uruchomiła zaliczki od 15 października, z wyjątkiem jednego ekoschematu - dobrostanu zwierząt. Na dzień 29 listopada 1,134,000 rolników ma naliczone płatności bezpośrednie, a do 29 października wpłynęło 4,1,1,1 mln zł w zaliczkach na płatności bezpośrednie i ponad 1,3,3 mln zł w ramach drugiego filaru, łącznie 5,4 mld zł.

Udostępniamy tysiące materiałów, by polityka była przejrzysta i odporna na manipulacje. Widzisz błąd? Zgłoś go — razem budujemy rzetelne archiwum polskiej polityki.

Tego samego dnia Wszystkie wystąpienia z tego dnia →

Transkrypcja
Panowie wyostrzają, czy... Skienienie głowy wystarczy, jest ok, dobrze. Szanowni Państwo, witam serdecznie na konferencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Pana Czesława Siekierskiego i proszę o zabranie głosu. Jak Państwo widzą, razem ze mną jest Przewodniczący KW Rady Izb Rolniczych Pan Wiktor Szmulewicz. Niedawno wrócił z Kongresu Rolnictwa Europejskiego w Bukareszcie. Jest wiceprezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Leszek Szymański, który koordynuje, nadzoruje te sprawy płatności, a więc chcemy dostarczyć Państwu wiele ciekawych w naszej ocenie informacji aktualnych, ale ja zacznę od szerszego spojrzenia na problemy związane z funkcją produkcyjną wsi. Mówimy dużo o produkcji rolnej, mówimy dużo o rolnikach, ale ta produkcja rolna, ona ma wyjątkową specyfikę. Jest bardzo uzależniona od warunków zewnętrznych, od warunków klimatycznych, a więc od tego, co się dzieje. i ten rok był wyjątkowo trudny, bo kwietniowe przymrozki, które dotknęły duże obszary sadów, także plantacje owoców miękkich, winorośli, potem przyszły w maju jeszcze gradobicia. W następnym okresie, i to było, dotyczyło głównie ziemi lubelskiej, sandomierskiej, częściowo także Mazowsza. Później przyszły trudne sytuacje wywołane ammanajami pogodowymi typu grady, huragany, deszcze, nawalne. I to dotyczyło znacznych obczarów Polski. To dotknęło wiele gospodarstw rolnych. No i wreszcie tragedia powodziowa. Także tutaj no te działania nasze były bardzo i są bardzo skoncentrowane. Ja także w poniedziałek byłem na ziemi dolnośląskiej, ziemi opolskiej. I także w tym roku mieliśmy obszary, gdzie była susza, która wpłynęła także na plony w rolnictwie. A z drugiej strony mamy jednocześnie pewne problemy społeczne. Problemy społeczne otóż pogarszają się relacje między rolnikami, którzy produkują, bo wieś od początku zawsze była miejscem produkcji rolniczej i okazuje się, że napotykają na sytuację, kiedy ta produkcja nie znajduje klimatu pewnej akceptacji u, bardziej na szczęście nielicznej grupy, ale taką sytuację mamy. Wiemy, że rolnicy wypełniają swoje zobowiązania wobec społeczeństwa. Jeśli chodzi o zabezpieczenie dostęp do żywności, do żywności dobrej jakości, a więc można powiedzieć Polacy, konsumenci mają zapewnione bezpieczeństwo żywnościowe. jednocześnie także te wszystkie protesty, które były, rolnicy często występowali, domagali się pewnych zmian, pewnego wsparcia, nie tylko w interesie własnym, co też jest zrozumiałe, bo chcieli zachować produkcję, chcieli zachować opłacalność, ale to także były działania na rzecz konsumentów, bo mają świadomość tej swojej roli związanej z produkcją rolniczą, zabezpieczeniem w żywność, co jest podstawą funkcjonowania społeczeństwa. Stąd także te wszystkie problemy się nam bardzo nałożyły, pomimo różnych form wsparcia, które jest realizowane z budżetu państwa, także ze środków unijnych, no mamy problemy, które pokazują, że ta sytuacja w rolnictwie generalnie opanowana, udzielamy poparcia dla wszystkich rodzajów tych sytuacji kryzysowych i te środki przeznaczamy, one są wyjątkowo duże. Wyszercaliśmy wszystkie swoje możliwości i ten poziom wsparcia, jaki przeznaczamy, jest wyjątkowo duży, ale zawsze wsparcie nie w pełni pokrywa oczekiwania, potrzeby, jakie są ze strony rolników. Stąd chcemy poinformować także państwa o tym, jakie formy wsparcia są, jakiej wielkości, kwoty, dla jakich grup rolników i o tym powie pan wiceprezes Leszek Szymański, a jeśli chodzi później, myślę, że były ważne rzeczy omawiane na kongresie rolnictwa europejskiego, w tym kongresie uczestniczyła delegacja polskich rolników, uczestniczył przewodniczący krajowej Rady Izb Rolniczych zapewne podzielą się refleksjami z tego kongresu z państwem. Ja jeszcze później odniosę się do pytań i także do, no w drugiej części chcę jeszcze nawiązać do niektórych elementów istotnych jeśli chodzi o sytuację w rolnictwie, o problemy, jakie występują. Bardzo dziękuję. Panie ministrze, o głos poproszę wiceprezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizocencji i Rolnictwa, pana Leszka Szymońskiego. Szanowni Państwo, następnie chciałem powiedzieć trochę o działalności Agencji Restrukturyzacji i Zmianach, które w funkcjonowaniu Agencji nastąpiły na przykładzie liczb i środków wypłaconych, bo tak naprawdę finalnie o to chodzi, żeby to wsparcie jak najsprawniej trafiło do rolników. Do końca czerwca Agencja była zobowiązana na wypłatę 95% środków w ramach płatności bezpośrednich i ten termin jak obejmowaliśmy w kierownictwie zadania nad Agencją to ten termin był zagrożony, ale dzięki pracy Agencji w nadgodzinach w soboty udało się rolnikom te płatności wypłacić, ale zobowiązanie pana ministra wobec rolników i nałożone na zadania na Agencję restrukturyzacji było dalej idące, ponieważ mieliśmy tak wprowadzić system płatności bezpośrednich, żeby rolnicy w pierwszych dniach już od możliwości wypłaty, czyli od 15 października otrzymali jak najwyższe wsparcie. I to zadanie udało się Agencji w tym roku zrealizować, ponieważ tak jak obiecaliśmy rolnicy otrzymują zaliczki w ramach płatności bezpośrednich i płatności obszarowych praktycznie w ramach wszystkich mechanizmów za wyjątkiem jednego ekoschematu to jest dobrostan zwierząt, natomiast w pozostałych mechanizmach i wsparciu pomocowym rolnicy otrzymują teraz zaliczki na konta. I stan działań Agencji wygląda następująco. Na dzień 29 listopada 1,134,000 rolników ma naliczone płatności bezpośrednie w ramach płatności bezpośrednich kierowaliśmy się też z poleceniem pana ministra w zakresie priorytetu, czyli w pierwszej kolejności mają te płatności otrzymać rolnicy poszkodowani w wyniku powodzi i dla tych rolników, czyli to są całe 69 tysięcy rolników, którzy gospodarują na terenach powodziowych ponad 95% ma naliczone zaliczki bezpośrednie. Natomiast ile jakie kwoty wpłynęły na konta do 20 rolników do 29 października na konta w ramach zaliczek na płatności bezpośrednie wpłynęło 4,1,1,1 mln zł natomiast w ramach drugiego filaru wspólnej polityki rolnej ponad 1,3,3 mln zł czyli mamy łącznie 5,4 mld zł na kontach rolników na dzień wczorajszy. Chciałem też Państwu pokazać różnice, które są w stosunku do roku ubiegłego ponieważ w roku ubiegłym w ramach płatności bezpośrednich była wypłacana kwota niecałe 2,5 mld zł więc to przyspieszenie wypłaty środków jest widoczne jest widoczne natomiast jeżeli chodzi o rolników którzy mają swoje gospodarstwa na terenie powiatów objętych powodzią to w ramach płatności bezpośrednich otrzymali blisko 600 mln zł na kontach natomiast w ramach drugiego filara wspólnej polityki rolnej ponad 106 mln zł jest na kontach rolników w związku z tym że agencja ma dobrze rozbudowane systemy informatyczne w zakresie ortofotomap pozyskiwania ortofotomap danych wektorowych jak wystąpiła powódź zostaliśmy poproszeni żeby wspólnie z IMGW brać udział w szacowaniu strat w zakresie szkód wywołanych powodzią i tutaj agencja dzięki posiadanym za sobą też wspólnie z IMGW oszacowała liczbę hektarów i beneficjentów którzy są poszkodowani w powodzi jest to niecałe 4 tysiące rolników i około 13 tysięcy hektarów na których gruntach stała woda podczas powodzi w związku z tym została uruchomiona też pomoc dla tych rolników i trwa aktualnie nabór do 15 listopada gdzie rolnicy z tych obszarów mogą uzyskać wsparcie w wysokości 5 tysięcy złotych do hektara bądź 4 tysiące złotych do hektara i tak naprawdę 4 tysiące złotych do hektara dotyczy tylko uprawy soji natomiast pozostałe rośliny które zostały niezebrane na polach w wyniku i zostały zniszczone w wyniku powodzi rolnicy otrzymają wsparcie 5 tysięcy złotych jak też doskonale Państwo wiecie ten rok jest takim rokiem specyficznym bo dużo mieliśmy też różnego rodzaju klęsk w rolnictwie i też w połowie kwietnia mieliśmy przymrozki i gradobicia w maju na ten cel pan minister występując do komisji europejskiej uzyskał pomoc z wysokości 37 milionów euro w związku z tym iż pomoc ta mogła być zwiększona o 200% została ona zwiększona do 111 milionów euro czyli maksymalna kwota która w ogóle mogła być wydatkowana w ramach nadzwyczajnego wsparcia klęskowego spowodowanego przymrozkami i gradobiciem w uprawie owoców i też w ramach tego tej pomocy dla rolników odbył się nabór wniosków między 1 a 22 października i prawie 35 tysięcy 900 tysięcy 900 tysięcy 900 rolników złożyło wnioski o takie wsparcie w chwili obecnej agencja zostało jeszcze agencji kilkaset wniosków do weryfikacji żeby już wiedzieć o jaką wartość pomocy ubiegają się rolnicy i w listopadzie nastąpi wypłata czyli wszyscy rolnicy którzy byli poszkodowani w przymrozkaz i w gradobiciu majowym otrzymają na konto płatności jeszcze w listopadzie z agencje strukturyzacji ponadto żeby też poza tą pomocą unijną i krajową została jeszcze uruchomiona pomoc krajowa dla powodzian w zakresie zwrotu za podatek rolny trzeciej i czwartej raty trwa w tej chwili w tej chwili też nabór wniosków o pomoc i pomoc ta dostanie do końca roku przekazana na konta rolników dziękuję bardzo bardzo dziękujemy panie prezesie że także wszyscy rolnicy poszkodowani będą mieli zwrot trzeciej i czwartej raty podatku co poprawi ich sytuację ekonomiczną i to warto też powiedzieć że do końca czerwca zostały zrealizowane wszystkie zaległopłatności z budżetu krajowego to było około 7 miliardów złotych z budżetu unijnego 20 miliardów i teraz realizujemy to jak pan prezes mówił na bieżąco wsparcie dla rolników których dotknęły różne szkody związane sytuacją jeśli chodzi o anomalie pogodowe później jeszcze wrócę do innych problemów ale myślę że teraz czas serdecznie dziękujemy panie ministrze o głos poproszę pana prezesa izb rolniczych wiktora pana wiktora szumulewicza panie ministrze panie prezesie kongres rolnictwa odbywa się co dwa lata w Europie jest to jakby takie podsumowanie tego co było podsumowanie również nakreślenie kierunków ewentualnie zmian i głosy które tam było słychać które to padały z prezydium kopy również tak na końcu to jest wielkie zatroskanie o sytuację którą dzisiaj mamy stajemy w obliczu różnych niespotykanych sytuacji które się skumulowano dzisiaj w rolnictwie ale i nie i nie tylko mamy wyzwania takie że toczy się obok nas w Europie toczy się wojna mamy zakłócenia na przepływie różnych rynków towarów mamy również ogromny chwilowe wzrosty cen kosztów i innych i zmieniający się w bardzo szybkim tempie klimat rolnicy Europy są zatroskani o swoją przyszłość zwłaszcza o to żeby ludzie młodzi następcy chcieli na tych gospodarstwach dalej być to nie jest tylko problem Polski ale jesteśmy żyjemy w Europie jesteśmy zjednoczeni w Europie i te problemy które dotykają nas tutaj praktycznie dotykają całej Europy dobrze że wysiłki naszego rządu pod kierownictwem rezortu to przepraszam za lekki kaszel pod kierownictwem pana i ministra przyspieszają zobowiązania które rolnicy mogą otrzymać i za pomoc za pomoc która idzie w obliczu wypłacenia szybszych płatności wszelkich ale również także ta pomoc która dotykała tych ludzi najbardziej wypracowaliśmy takich dziesięć jak gdyby rzeczy które są najbardziej ważne które powinny być w dyskusji dzisiaj bo jesteśmy w tej takiej czasie dyskusji na temat jak ma wyglądać rolnictwo w najbliższym czasie ale ono także będzie miało wpływ jak będzie wyglądać w roku czterdziestym pięćdziesiątym i dalej i tutaj nie chcę czytać może tych wszystkich rzeczy które są ja je udostępnię na naszych stronach ale wyzwań mamy naprawdę dużo politycy europejscy muszą odzyskać zaufanie rolników które jest mocno nadszarpnięte decyzje które zapadają często są bez dialogu z rolnikami przez to się czasami są te protesty i różne rzeczy które się dzieją więc rolnictwo na pewno jest gotowe do zmian ale muszą być to zmiany które nie będą uderzały bezpośrednio w produkcję rolną uderzały odwopłacalność produkcji rolnej bo jeśli nie to nikt nie zmusi następców naszych żeby na tej ziemi mieli pozostawać i tą produkcję rolną prowadzić musi być wyważony program który utrzyma nie ma nadal Europę jako lidera produkcji żywności najlepszej na świecie której poszukuje cały świat i nie może to być wprowadzać trzeba zmiany które będą chroniły bardziej glebę klimat ale ten rozwój ma nie powodować te zmiany zmniejszenia produkcji rolnej nie może się też tylko produkcja rolna opierać na subwencjach różnych dotacjach i innych musimy uregulować rynek łańcuchy żywnościowe i pozycje rolnika w tym łańcuchu i to były te głosy główne które które odbywają się to że rolnicy mamy stworzyć także i o tym też była mowa w tych ryzyk które dzisiaj mamy stworzyć europejski duży fundus ryzyk które pomoże rolnikom w sytuacjach trudnych przetrwać kończąc to powiem tylko o to pomocy dla ludzi którzy ucierpieli w ostatnich to powodziach izby się włączyły w to dosyć mocno i podziękować chciałem wszystkim prezesom wojewódzkich izb tych transportów z całego kraju na dzisiaj dojechało na województwo polskie to samochody ciężarowe w większości o ładowności około 25 ton około 200 samochodów na te dwa województwa jest to ogromna ilość i podziękować to rolnikom za to że potrafią jednak w sytuacjach trudnych dzielić się z rolnikami z tym co mają chociaż kłopotów mają wiele potrafią nawet tych trudnych i warunkach dzielić się z tym 200 samochodów na dzisiaj są jeszcze zbiórki to upieniężne i inne to jest naprawdę dosyć pokażna wartość i izby wykazały się tutaj ogromną sprawczością i za to wszystko dziękuję najlepsze izby bo to też trzeba wspomnieć była izba wielkopolska i mazowsze i za to wszystkim dziękuję serdecznie dziękujemy panie prezesie przechodzimy do serii pytań proszę państwa bardzo dziękujemy za wsparcie które udzielili rolnicy swoim braciom rolnikom w tym regionie gdzie była powódź w tak dużym zakresie solidarność między rolnikami się sprawdziła bardzo bardzo dziękujemy ale także tej pomocy udzielają gospodarstwa krajowego ośrodka wsparcia rolnictwa funkcjonują na pełnym można powiedzieć takim zakresie bardzo w sposób otwarty wydajny nasze inspekcje i weterynaryjna i jakości handlowej i także ochrony roślin czy agencja a więc można powiedzieć także ośrodki doradztwa rolniczego że wszyscy pracujemy bo taki jest taki jest nasz obowiązek bo wszystkie instytucje związane z rolnictwem mają służyć rolnikom i w tej trudnej sytuacji ta nasza wspólnota można powiedzieć się sprawdza jak Państwo wiecie my będziemy sprawować prezydencję w Unii Europejskiej a będziemy kierować Radą Unii Europejskiej także w obszarze rolnictwa stąd wszystkie wypracowane propozycje postulaty na Kongresie Europejskiego Rolnictwa w Łukareszcie o którym mówił Pan Przewodniczący Szmulewicz będą wzięte pod uwagę i chcemy aby ten dialog dialog z rolnikami który można powiedzieć charakteryzuje działalność naszego Ministerstwa Rolnictwa byliśmy na wszystkich protestach rozmawialiśmy z rolnikami o różnych trudnych sytuacjach i sprawy rozwiązujemy wspólnie z rolnikami w dialogu w dyskusji i tak chcemy żeby było dalej ale jednocześnie to o czym mówiłem że chcielibyśmy żeby ten dialog był także między rolnikami a mieszkańcami wsi między rolnikami a konsumentami bo rolnicy pracują służą produkują dla konsumentów i to produkcję realizują na wsi tam w związku z tym musimy wszyscy to zrozumieć i chciałbym żeby był taki klimat wzajemnego zrozumienia szacunku bo rolnicy wypełniają ważne funkcje wobec społeczeństwa także jeśli chodzi o naszą prezydencję chcemy dalej konsekwentnie dokonywać przeglądu Zielonego Ładu bardzo dużo zmian w Zielonym Ładzie żeśmy dokonali była to zasługa rolników którzy protestowali a więc przez to myśmy mieli większą siłę bardzo nam pomógł w tych relacjach politycznych na szczeblu europejskim premier Tusk którego pozycja jest wyjątkową mocna istotna na szczeblu europejskim i te zmiany zostały ograniczone w Zielonym Ładzie tak można powiedzieć że ten Zielony Ład został dostosowany do dobrych praktyk rolniczych bo rolnicy prowadzą swoją produkcję w oparciu o bardzo rozsądne zasady kierują się i dobrem środowiska dobrostanem środowiska dobrostanem zwierząt można powiedzieć że to produkcję realizują w sposób bardzo taki wyjątkowo przyjazny przyjazny dla szeroko uzmanego środowiska stąd chcemy dokonywać dalej przeglądu Zielonego Ładu dalej go upraszczać i rolnicy wiedzą jak prowadzić dobre i prowadzić dobre praktyki rolnicze dlatego będziemy przeciwni aby były pewne narzucane rozwiązania ze szczebla brukselskiego bo rolnictwo jest bardzo zróżnicowane stąd decyzje powinny być podobowane tu na dole i rolnicy dobrze to czynią wreszcie także będzie dużo dyskusji chcemy położyć swoje propozycje odnośnie przyszłości wspólnej polityki rolnej będziemy bardzo zabiegać o dobry budżet dla rolnictwa o dobry budżet w skali Unii jeśli chodzi o obszar rolny bo to jest problem po raz kolejny realizacji bezpieczeństwa żywnościowego i chcemy żeby środki z rolnictwa głównie ze wspólnej polityki rolnej były przekazywane na cele związane z rolnikami z rolnictwem aby trafiały do rolników także dużo dyskusji rozpoczęliśmy to dyskusję to z naszej inicjatywy zostały prowadzone tak zwane ATN-y czyli ograniczenia związane z zasady które że można ograniczyć napływ wrażliwych towarów z Ukrainy na rynek europejski jeśli one zakłócają rynek europejski i to dotyczy wielu produktów już one zostały prowadzone między innymi także cukru czy innych czy miodu czy jeszcze innych a więc chcemy żeby w czasie naszej prezydencji rozpocząć rozmowę o warunkach rozszerzenia Unii Europejskiej o Ukrainę bo Ukraina ma wielkie możliwości produkcyjne jest no no nie damy rady konkurować z rolnictwem europejskim w związku z tym muszą być przyjęte pewne zasady zasady na których Ukraina wejdzie do Unii Europejskiej także wiele było mowy o problemach związanych z otwarciem rynku europejskiego na kraje trzecie choćby chodzi o Merkosur czy inne obszary inne regiony świata my rozumiemy że handel przebiega w obie strony że Polska jest wielkim eksporterem żywności bo eksportujemy dziesięciokrotnie więcej w roku 20 obecnie niż w momencie wejścia do Unii że mamy dużą nadwyżkę w eksporcie nad importem ale jednocześnie też no musimy dbać o to aby nie tylko ograniczać napływ towarów z Ukrainy ale także z krajów z krajów trzecich poza poza unijnych zasumując proszę Państwa w rolnictwie jest zawsze duże ryzyko to ryzyko wynika z tych wszystkich warunków pogodowych które w tym roku były wyjątkowo niekorzystne dla rolnictwa stąd no zabiegamy o jak największe wsparcie i to czynimy dla rolników którzy zostali dotknięci szkodami bo to jest ważne aby utrzymali produkcję ciągłość produkcji ale także jest zależne od warunkowań zewnętrznych i tych unijnych i tych także poza unijnych i chcielibyśmy aby jeszcze nie było kolejnych problemów związanych o to z funkcjonowaniem rolników na obszarach wiejskich myślę że więcej zrozumienia więcej zaufania więcej wsparcia bo rolnicy wypełniają ważną funkcję społeczną produkcyjną wobec wobec społeczeństwa wobec konsumentów wobec mieszkańców wsi wobec mieszkańców w ogóle i dlatego o tych sprawach mówimy będziemy bardzo zabiegać o to aby rolnicy mieli sprzyjające warunki produkcyjne w różnych obszarach bardzo dziękuję serdecznie dziękujemy i przechodzimy do serii pytań jak zawsze poproszę o imię nazwisko o nazwę redakcji mikrofon znajduje się po mojej prawej stronie dzień dobry Iwona Dywa farmer.pl witam państwa chciał tak chciałam się zapytać o właściwie trzy kwestie trochę pan minister już nawiązał do tego Mercosur Ukraina wczoraj branża mięsna no bardzo apelowała o to żeby no jakoś podjąć działania żeby ta umowa Mercosuru nie była jednak finalizowana na tych warunkach które były negocjowane w 2019 roku przed covidem przed wojną w zupełnie innej sytuacji tutaj rynek drobił jaj mięsa wołowego zbóż to wszyscy drżą o to również rynek mleka czy dzisiaj uda się w ogóle jakoś znowelizować tamte warunki negocjacyjne czy to jest po prostu już dzisiaj finał i podpisanie 19 listopada i wchodzi w życie ta umowa dwustronna jeżeli chodzi o Amerykę Południową i Unię Europejską no i kolejna sprawa też Ukraina to jest ostatni ATM właśnie który był negocjowany w styczniu tego roku on się za chwilę no będzie kończył miesiące biegnął szybko tak do czerwca wiemy że w Komisji Europejskiej trwają już prace nad umową stowarzyszeniową i otwarciem i liberalizacją handlu z Ukrainą co w związku z tym i jakie to będą limity jakie warunki jaki będziemy mieć na to wpływ jakie jest stanowisko rządu w tym temacie no i z naszego tutaj ogródka tak zwana ustawa łańcuchowa nazywana Nową Piątką dla Zwierząt projekt obywatelski co dalej no bo tutaj tak naprawdę tak jakby piecza nad zwierzętami gospodarskimi powoli jest wyprowadzana od profesjonalistów od Ministerstwa Rolnictwa Weterynarii pod kwestie tutaj pod Ministerstwo Klimatu i Środowiska jakaś nowa Komisja Sejmowa powstaje w tym temacie czy czy tu jest się czego obawiać jak ułożyć te sprawy tak zawsze negocjacje trwają do ostatniego momentu kiedy nie są podpisane jeszcze porozumienia że problemy są trudne no to