Donald Tusk: Apel o wspólne inwestycje w obronność Europy

Dzień dobry. Witam Państwa na konferencji prasowej po szczycie europejskim. Spotkanie skończyło się kilka minut temu. Naszych trzech mówców, przewodniczącego Rady, przewodniczącą Komisji Europejskiej Usuly von der Leyen i premiera Polski Donalda Tuska. Proszę Państwa, od razu oddaję głos Panu przewodniczącemu Costa. Witam Państwa, dobry wieczór. Droga Urszulo, drogi Donaldzie, zakończyliśmy ostatnią Radę Europejską podczas prezydencji polskiej. Donaldzie, to była prawdziwa przyjemność i zaszczyt dzielić moje pierwsze pół roku na moim stanowisku razem z Tobą. Dziękuję za wsparcie. Motem Pana Prezydencji była bezpieczna Europa i rzeczywiście udało się osiągnąć rezultaty poprzez porozumienia w strategicznych dosje, takich jak SAFE i programy obronności przemysłu obronnego europejskiego poprzez dwa pakiety sankcji przeciw Rosji oraz ambitną agendę nad rzecz konkurencyjności i uproszczenia. Za to bardzo dziękuję. Dzisiaj skupiamy się na tym, żeby zagwarantować silną pozycję Unii Europejskiej na globalnej scenie. Po pierwsze poprzez pracę nad obszarem obronności Europy. Wczoraj 23 kraje Unii Europejskiej na szczycie NATO zdecydowały się wydać więcej. Dzisiaj mówiliśmy o tym, jak wydawać lepiej, inwestować razem, bardziej racjonalnie, bardziej skutecznie jako zespół poprzez agregację popytu, wspólne zamówienia publiczne, standardyzację uproszczenia, wsparcie i rozbudowę badań europejskich, przemysłu europejskiego, miejsc pracy europejskich na rzecz bezpieczeństwa i dobrobytu. Nie potrzebujemy jednak mnożyć tych samych zdolności w każdym kraju. Nie musimy mnożyć przez razy 27 wszystkich naszych inwestycji w obronność. To, czego potrzebujemy, to skuteczność i sprawiedliwe podzielenie się obowiązkami. To, czego potrzebujemy, to zbudowanie odpowiedniego systemu obrony Unii Europejskiej, który by odstraszał agresję. I robimy to poprzez zestaw instrumentów. Wspólne inwestycje europejskie w ramach instrumentu SAFE, poprzez zwiększone inwestycje krajowe, poprzez klauzule wyjścia w ramach Paktu Stabilności i Wzrostu, poprzez więcej inwestycji wspieranych przez Europejski Bank Inwestycyjny. Ale to jeszcze nie jest koniec tej historii. Musimy iść dalej i też zapewnić środki finansowe i inne, żeby spełnić nasze ambicje. Dzisiaj prosimy przewodniczącą Komisji Europejskiej, drogą Urszulę i wysokiego przedstawiciela, by przedstawili mapę drogową, łącznie ze sposobem finansowania. I mamy nadzieję na to na naszym spotkaniu w październiku. Bezpieczeństwo Europy jest silnie powiązane z bezpieczeństwem Ukrainy. Dlatego też dalej będziemy pracować nad sprawiedliwym i trwałym pokojem i dorować drogę Ukrainy do członkostwa w Unii. I naszym celem jest to, to powiedziałem i też zapewniliśmy o tym dzisiaj prezydenta Zeleńskiego. Mimo niesamowicie trudnych okoliczności Ukraina przeprowadza reformy w niesamowitym tempie. Więc dzisiaj jest czas na to, żeby zintensyfikować nasze prace i pójść dalej w tej drodze na akcesji. Równocześnie utrzymujemy presję na Rosję i dzisiaj przyjęliśmy 17 pakiet sankcji, tak żeby one działały i pracujemy już nad następnym pakietem sankcji. Powiedzieliśmy i powtarzamy to stale. Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę mocno zagraża bezpieczeństwu globalnemu i porządkowi międzynarodowemu. I mamy tutaj kartę podpisaną 18 lat temu, która jest fundamentem naszego stanowiska wobec Ukrainy i fundamentem też naszego stanowiska wobec Bliskiego Wschodu. Dlatego też zawieszenie broni pomiędzy Izraelem a Iranem jest ważnym krokiem w kierunku odbudowania stabilności w regionie. Teraz musimy skupić się na dialogu i skutecznej dyplomacji. I Europa ma tutaj rolę do odegrania, zapewnić stałą bezpieczną sytuację w odniesieniu do Iranu, żeby nie był nigdy w stanie zastosować użyć broni nuklearnej i to w oparciu o traktat o nierozpowszechnianiu. Ponadto jest potrzebne stałe rozwiązanie dla gazy. Tam sytuacja jest katastroficzna i są gwałcone prawa człowieka. Przegląd zgodności z porozumieniem stowarzyszeniowym z Izraelem jest czymś, co też powinno nas dalej zajmować. Jesteśmy zdania, że należy angażować się w dialog z Izraelem, żeby wyjść z tego kryzysu i zmienić sytuację na miejscu. I oczywiście nigdy nie zapominajmy o tym, że Hamas musi natychmiast uwolnić jeszcze przetrzymywanych zakładników. Nasza strategia horyzontalna jest jasna. Należy dążyć w kierunku pokoju na Bliskim Wschodzie i dążyć w kierunku rozwiązania dwupaństwowego. Musimy poczynić postępy w tym kierunku. Na koniec należy wzmocnić pozycję Europy na scenie globalnej i zwiększyć, zintensyfikować nasze prace wewnątrz Unii Europejskiej, żeby zwiększyć konkurencyjność. Mamy tutaj podobnie myślących, z którymi zapotykamy się na bilateralnych szczytach, tak jak Zjednoczone Królestwo, Kanada czy inni partnerzy jak Południowa Afryka czy kraje Azji Środkowej pokazują, że Unia Europejska jest liczącym się graczem, jeżeli chodzi o globalną stabilność i bezpieczeństwo. I też dobrobyt naszych obywateli zależy od stabilności i bezpieczeństwa globalnych. W przyszłe szczyty z Mołdawią, Japonią, Chinami, Ameryką Westyńską, Karaibami i Unią Afrykańską w drugiej połowie roku dadzą nam następne szanse, jeżeli chodzi o handel, bezpieczeństwo gospodarcze i czysta transformacja. Równocześnie im bardziej konkurencyjna będzie Unia Europejska, tym bardziej będziemy w stanie kształtować gospodarkę globalną. Wewnątrz Unii Europejskiej musimy dbać o pogłębienie jednolitego rynku i starać się uwolnić potencjał euro. Proszę Państwa, na tym się powinniśmy skupiać dzisiaj. Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, dziękuję bardzo Antonio, Drówie Donaldzie. Przede wszystkim chcę wyrazić uznanie dla polskiej prezydencji, która zmierza już do końca. Ta prezydencja była dużym wyzwaniem, ale stanęliście na jego wysokości. 37 dossier ustawodawczych sfinalizowano. Mandat negocjacyjny uzyskano w sprawie kolejnych 18. Te liczby robią wrażenie. Poparcie dla Ukrainy. 16 i 17 pakiet sankcji zostały zatwierdzone. Wprowadzono nowe taryfy celne od towarów rosyjskich i białoruskich. Przedłużono tymczasową ocenę, pokazując siłę hojności i solidarności polskiej. Szybko procedowano prace nad rozporządzeniem Sejm oraz EDIP, dzięki czemu nasz wspólny dom jest silniejszy i bezpieczniejszy. To była bardzo skoncentrowana, wydajna prezydencja, która przygotowała teren dla kolejnej duńskiej prezydencji od lipca. Dziękuję za Twoją rolę przywódcą i za zaangażowanie w sprawy Europy dzisiaj i w ogóle. Ta Rada Europejska ma miejsce w ważnym momencie. Następuje po serii ważnych spotkań G7, Szczyt Unia Kanada i NATO i odbywa się w kontekście bardzo poważnej, zmiennej sytuacji geopolitycznej i geoekonomicznej. To bardzo ważny moment, aby podsumować sytuację i skoordynować działania. Najpierw omawialiśmy obronność Europy. Osiągnęliśmy wspólnie dużo postępy od Rady w marcu. Plan gotowości obronnej do roku 2030 ustala mapę drogową. Program Rearm Europe umożliwia nam znalezienie inwestycji w tym celu. 16 państw członkowskich wnioskowało o uruchomienie krajowej klauzuli wyjścia, dzięki czemu będą mogły istotnie zwiększyć wydatki na obronność bez uruchomienia procedury z tytułu nadmiernego deficytu. Za Twojej prezydencji Donaldzie w bardzo krótkim czasie uzgodniliśmy rozporządzenie SAFE. 71 dni to rekordowy wynik, fantastyczny. 10 państw członkowskich zaznaczyło już zamiar podjęcia pożyczek w ramach programu SAFE i więcej państw pewnie się przyłączy. Ale nie chodzi tylko o to, jak dużo wydajemy, ale na co wydajemy, w jaki sposób. Budujemy unijny rynek sprzętu obronnego, który będzie na właściwą skalę, będzie interoperacyjny i będzie efektywny. Na początek trzeba usunąć bariery i wprowadzić procedury upraszczające. Mamy nasz pakiet Omnibus w sprawie obronności, umożliwi szybkie wydawanie zezwoleń dla branży obronnej, derogację od przepisów środowiskowych i uproszczone zasady finansowania z pomocy państwa. Teraz szybko potrzebujemy porozumienia w sprawie tego pakietu zbiorczego. No i na koniec inwestujemy w Ukrainę. Bezpieczne pożyczki pozwolą nam wykonywać wspólnych zamówień dla Ukrainy, dla branży obronnej w Ukrainie. Im silniejsza Ukraina, im lepiej się broni przed rosyjską agresją, tym lepiej dla nas. Poza granicami zawieramy partnerstwa na rzecz bezpieczeństwa i obrony. Mamy już osiem takich. Japonia, Korea Północna, Wielka Brytania, Kanada, wkrótce Australia. Omawialiśmy również sytuację na Bliskim Wschodzie. Europa wita z zadowoleniem zapowiedź zawieszenia broni, którego muszą przestrzegać wszystkie strony. Przywrócenie stabilności w regionie jest uzależnione od zawieszenia broni i od gotowości Iranu do powrotu do poważnych i wiarygodnych procesów dyplomatycznych. Jak powiedziałeś, Iran nigdy nie może zbudować bomby atomowej, a ścieżka negocjacji jest jedyną możliwą ścieżką. Tym samym nie możemy zapomnieć o sytuacji humanitarnej w gazie, która jest okropna i nie do zniesienia. Pomoc humanitarna musi natychmiast i bez utrudnień dotrzeć do gazy. Musi to być szybka pomoc, pomoc o odpowiedniej skali. Apelujemy o trwałe zawieszenie broni i zwolnienie zakładników, które zaawocują trwałym zaprzestaniem działań wojennych. Omawialiśmy również Ukrainę. Prezydent Złyński połączył się z nami zdalnie. Uzgodniliśmy wsparcie dla Ukrainy na wszystkich frontach – militarnym, politycznym i ekonomicznym. Wsparcie wojskowe. Ostatnio przeznaczyliśmy miliard euro z nadzwyczajnych zysków uzyskanych z zamrożonych aktywów rosyjskich dla obronności ukraińskiej. Chcemy zrealizować cel 2 milionów sztuk amunicji w 2025 roku i 11 miliardów spożyczek G7 udostępniamy, bo wiemy, jak ważne jest dla Ukrainy, aby mogła ubiegać się o te pieniądze. Na poszczyźnie politycznej musimy wyrać presję na Rosję, aby przystąpiła do poważnych rozmów, aby punktem wyjścia było rzeczywiste zawieszenie broni. Dlatego nasz 18. pakiet sankcji taki ma właśnie cel. Powinniśmy uzgodnić ten pakiet już wkrótce. Wspieramy Ukrainę w jej drodze do członkowstwa w Unii. Pod stałym ostrzałem Ukraina wprowadza reformę za reformą. To robi ogromne wrażenie i właśnie dlatego komisja broni otwarcia pierwszego klastra negocjacji. Ukraina wywiązała się ze swoich zobowiązań. Teraz my musimy zrobić to samo. Proces akcesji opiera się na zasługach, a Ukraina zasługuje na osiągnięcie postępów. Nasza ostatnia sesja była poświęcona kwestiom geoekonomicznym i konkurencyjności. Omówiłam stan rozmów spraw handlowych ze Stanami Zjednoczonymi. Odbyłam dobre rozmowy z prezydentem Trumpem na spotkaniu G7 w Kanadzie. Zgodziliśmy się co do przyspieczenia prac tak, aby osiągnąć porozumienie przed 9 lipca. Dzisiaj otrzymaliśmy najnowszy dokument strony amerykańskiej, podstawę do dalszych negocjacji. W tej chwili analizujemy ten dokument. Nasze przesłanie jest jasne, jesteśmy gotowi na porozumienie, ale przygotowujemy się również na taką ewentualność, że nie będzie zadowalającego porozumienia. I właśnie dlatego skonsultowaliśmy się w sprawie ponownego wyważenia tej listy. Będziemy bronić interesów unijnych. Czyli wszystkie opcje są brane pod uwagę. Podsumowując, mieliśmy owocny szczyt w bardzo decydującym momencie i dalsza droga, jej kierunek jest jasny. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Dziękuję za słowa uznania pod adresem polskiej prezydencji. Dziękuję wszystkim z mojej drużyny, którzy ciężko pracowali przez te długie miesiące, bardzo wymagające miesiące. Polska przejęła prezydencję w czasie wyjątkowo trudnym. A mimo to postanowiliśmy, wspólnie z naszymi partnerami, postanowiliśmy, że te sześć miesięcy polskiej prezydencji będą znakiem poważnego przełomu i przebudzenia Europy. I nie przesadzę, kiedy powiem, że Europa się przebudziła. I Europa dzisiaj, i to jest wyraźne w każdym aspekcie, jest gotowa do bardzo poważnego przełomu. Unia Europejska w tych trudnych czasach staje się wspólnotą, która będzie cechowała się nie idealizmem, chociaż ideały pozostają w mocy, nie iluzjami, nie pustymi nadziejami na lepszy świat, tylko Unia Europejska staje się świadomym, globalnym graczem w czasach wojen, niepokoju, konfliktów handlowych, konfliktów, wojny tuż koło naszej granicy. Nasze motto to była Europa bezpieczna i Europa prosta. Prosta, zrozumiała dla ludzi, przyjazna dla ludzi, dla obywateli, dla przedsiębiorców. I chcę, dziękując za wasze słowa uznania, powiedzieć, że traktujemy te sześć miesięcy jako bardzo udany, ale początek. Myśmy zaczęli tak naprawdę korygować ten paradygmat europejski i nasza robota będzie miała naprawdę sens, jeśli kolejne miesiące i kolejne lata będą kontynuacją tej odważnej i dość zasadniczej zmiany. Bezpieczeństwo Europy wiadomo dlaczego, rzecz najważniejsza. Bardzo się cieszę, że nie tylko prezydencja była polska, ale także te ostatnie dwa dni, a więc finał tej prezydencji też był bardzo polski. To jest symboliczny zbieg okoliczności, że wczoraj mimo wielkich trudności i wątpliwości udało się uzyskać zgodę wszystkich członków Paktu Północnoatlantyckiego, co do wysokości wydatków na zbrojenia członków NATO. I ustalono, i dotyczy to także wszystkich europejskich partnerów, że ten poziom będzie polski, to znaczy 5%. Mówię o tym z satysfakcją, bo właśnie Polska w tym roku wyda na obronę 5%. Dlatego także dzisiaj w czasie naszej debaty chyba dość, mam nadzieję, dość przekonująco tłumaczyłem naszym koleżankom i kolegom, którzy obawiali się, że te 5% na obronę to jest coś bardzo trudnego albo wręcz niemożliwego do osiągnięcia. Że to jest możliwe, to jest trudne, ale to jest możliwe i to jest potrzebne. I że to nie są puste słowa, to nie są tylko deklaracje, ale polska prezydencja i polska rzeczywistość pokazuje, że to jest nie tylko potrzebne, nie tylko trudne, ale też możliwe. To jest pierwszy raz, kiedy Europa zdecydowała się uruchomić wielkie środki na rzecz swojej obrony. Też mam osobistą satysfakcję z tego powodu. Mija dokładnie ponad 20 lat, kiedy po raz pierwszy staraliśmy się formułować w moim kraju ideę wspólnych działań obronnych. 15 lat temu proponowałem partnerom w Unii Europejskiej, abyśmy zaczęli myśleć o wspólnych przedsięwzięciach już praktycznych. Też minęło 15 lat od czasu, kiedy Polska proponowała Unię Energetyczną, wspólne zakupy, wspólną politykę energetyczną, po to, żeby uniezależnić się od zewnętrznych dostawców, środowców, przede wszystkim wobec Rosji i wtedy to się nie udało, no mówiąc krótko. Dzisiaj mogę z satysfakcją powiedzieć, że kończąc polską prezydencję, mogę ogłosić, że właściwie wszystkie te polskie marzenia sprzed wielu lat stały się dzisiaj naprawdę realnością europejską i że Polska miała tu naprawdę bardzo duży wkład. Te 150 miliardów na europejską obronność, łatwo dostępnych, nisko oprezentowanych kredytów, to też przecież dopiero początek ruszył też Europejski Program Przemysłu Obronnego, EDIP. Też było trudne, wydawało się, że będziemy się dłużej kłócić na ten temat, kto będzie mógł z tego korzystać, na jakich zasadach, a jednak uzyskaliśmy tutaj porozumienie. Zmieniło się także myślenie o migracji. To nie było bezpośrednio zadanie polskiej prezydencji, ale dokładnie w czasie naszej prezydencji proponowaliśmy także twarde i zdrowo rozsądkowe rozwiązania, a więc przede wszystkim nastawienie się na ochronę granic zewnętrznych Unii Europejskiej. Będziemy dalej nad tym pracować. My podjęliśmy takie twarde decyzje u siebie i czekają nas jeszcze trudne miesiące i będziemy się naprawdę twardo wspierać i kłócić o to, aby wszyscy w Europie zrozumieli, że jedyną metodą ograniczenia do minimum nielegalnej migracji jest skuteczna ochrona granicy zewnętrznej ze wszystkimi dostępnymi nam środkami i z koniecznymi zmianami prawnymi. Identyfikujemy te konieczności i będziemy na pewno w tę stronę przekonywać wszystkich naszych partnerów. Konkurencyjność, a więc simplifikacja, uproszczenia, deregulacja, różnie to nazywamy, ale i tu jestem bardzo zobowiązany. Droga Ursula, naprawdę to była świetna współpraca i też uważam, że jest to początek. To też ma taki polski znak jakości, bo w tym samym czasie w Polsce podjęliśmy gigantyczny wysiłek bardzo masywnej akcji deregulacyjnej, bezprecedensowej historii, być może w ogóle krajów, członków Unii Europejskiej. W ciągu trzech miesięcy dokonaliśmy zmian w 191 ustawach w Polsce i chcieliśmy, aby ten impet polski był także zauważalny i żeby miał wpływ na to, co dzieje się w Unii Europejskiej i dzięki waszemu zaangażowaniu za to bardzo dziękuję. To się stało też rzeczywistością europejską i wszystkie omnibusy, sposób metody, to znaczy metody, jakie przyjęliśmy, metody pracy i taki dobry duch porozumienia, głównie dzięki wam, pozwolił nam rzeczywiście z konkurencyjności i uproszczeń zrobić działanie, a nie tylko hasła i oczekiwania. Co do Ukrainy, wiadomo, polskie stanowisko było zawsze tutaj jasne. Dzisiaj z wielką satysfakcją przyjąłem też tę kolejną decyzję o przedłużeniu sankcji. Zawsze jest taka lekka obawa. Wszyscy wiemy, dlaczego się zawsze mamy powód trochę obawiać, czy będzie jednomyślność na rzecz przedłużenia sankcji. I właściwie zawsze udaje się jednak ją uzyskać. Dzisiaj też się udało. No mamy jeszcze przed sobą decyzję o 18 pakiecie dodatkowych sankcji. Wczoraj długo rozmawiałem między innymi z prezydentem Zeleńskim, też po jego spotkaniu z prezydentem Trumpem. I wszyscy odnieśliśmy wrażenie, że bardziej realna stała się szansa znowu solidarnych akcji Europy i Stanów Zjednoczonych, jeśli chodzi o sankcje polityki wobec Rosji i wsparcie dla Ukrainy. To też dla mnie bardzo ważny sygnał i taki może jeszcze na pewno nie happy end, ale taki dobry sygnał na zakończenie polskiej prezydencji, że nasza solidarność z walczącą Ukrainą stała się też normą. Osobiście dla mnie, jestem z Gdańska, Bałtyk jest dla mnie moim morzem, to jest mój dom. Bardzo się cieszę też, że w czasie naszej prezydencji udało się bardzo zintensyfikować współpracę państw bałtyckich. I mamy tutaj na uwadze konkretne decyzje, które ograniczą ryzyka związane z tak zwaną flotą cieni, to Shadow Fleet to jest nie tylko zagrożenie dla naszej infrastruktury na Bałtyku, ale to może być tak, że jest już gigantyczne zagrożenie środowiskowe, ponieważ ta flota cieni to często są tankowcze statki, które do niczego się nie nadają tak naprawdę i stanowią wielkie zagrożenie dla środowiska naturalnego. Bardzo się cieszę, że udało się zbudować taką determinację i pełną solidarność państw basenu Morza Bałtyckiego i będziemy kontynuować oczywiście naszą pracę w tej kwestii. Można by pewnie godzinami mówić o tym, co się udało przez te 6 miesięcy. Można by też pewnie przez niezłą godzinę mówić, co nie wyszło. Na tym zakończę. Jestem też bardzo zadowolony z tego, że duńska prezydencja jest zdeterminowana. Kontynuuj. Nafy synafy, nojcie. Midnight. Midnight to over. Cieszę się, że pani premier, Fradyksen i nasi duńscy przyjaciele są gotowi kontynuować wszystkie te wątki, jakie polska prezydencja zaproponowała Unii i z takim impetem, z taką energią starała się je zrealizować. Także jeszcze raz dziękuję za wszystko. Pani przewodnicząca, mówiła pani wczoraj, mianowicie, że Pride w Budapeszie powinno być możliwe, bez żadnego zastraszania. Co to znaczy ta pani, czy urzędnicy europejcy powinni tam się udać? A co się stanie, jeżeli będą takie akcje zastraszania i czy państwo się tam udadzą? Przewodniczący Kosta dzisiejsze konklusje wspominały o artykule drugim. To jest ważne, znaczące, ale widzimy też, że były trudności z niektórymi państwami, jeżeli chodzi o podjęcie kroku wobec Izraela. Jak pan to widzi? Czy to jest ważne? I jak pan by postąpił inaczej? I jeszcze króciutko do parami Ratuska, bo jest dużo debaty na temat tego, czy właśnie tutaj Donald Trump jest takim tatusiem NATO, czy pan się czuje tutaj właśnie takim opiekunem, tatą tej prezydencji? Dziękuję. Dziękuję. Tak, powtórzę mój apel do władzy Węgier, żeby pozwoliły na przemarsz Pride w tę sobotę, bez strachu, bez żadnych sankcji karnych czy administracyjnych wobec organizatorów czy uczestników, pamiętając o tym, że jest to prawo podstawowe, które należy szanować we wszystkich państwach członkowskich Unii. Potępianie, ściganie kar na organizatorów, czy organizowanie akcji wobec represyjnych, wobec uczestników to jest coś, co kłóci się z zasadami Unii Europejskiej. Unia Europejska jest o równości, niedyskryminowaniu. To są nasze kluczowe wartości, które są zapisane w naszych traktatach i muszą być przestrzegane i szanowane zawsze i bez wyjątku w Unii Europejskiej. Jeśli chodzi o Izrael, to wiedzą państwo, że Izrael jest przyjacielem, ale z przyjaciółmi musimy postępować szczerze, jasno, otwarcie. Mamy umowę stowarzyszeniową i w ramach tej umowy w artykule 2 jest przewidziane, że obie strony muszą przestrzegać pewne wartości. Nikt nie może pozwolić sobie na ignorowanie tego, niedostrzeganie tego, co widzimy w telewizji, o czym czytamy w prasie. Sytuacja humanitarna w Gazie jest całkowicie nieakceptowalna i właśnie z tego powodu nasz przedstawiciel prosi o dokonanie oceny dotrzymania artykułu drugiego tego porozumienia. Dziękuję.