Donald Tusk: Polska wesprze akcesję Mołdawii i stabilizację regionu

Panie premierze, drogi Donaldzie, witam w Kiszyniowie. To jest Pana pierwsza wizyta w Republice Mołdawii w charakterze premiera i jest to dla nas zaszczyt, że możemy tu Pana gościć. Na spotkaniu dzisiaj mówiliśmy o pierwszym priorytecie rządu mołdawskiego, a mianowicie o integracji europejskiej. Kolejnym tematem było wykorzystanie wzajemnego potencjału gospodarczego, jak również rozwój regionalny, który przeprowadzamy razem z naszymi przyjaciółmi z Mołdawii. Polska jest na nas przykładem do naśladowania, ponieważ wykazała się wspaniałą absorpcją funduszy europejskich w procesie dołączania do Unii Europejskiej i po 20 latach od dołączenia widzieliśmy, że tą drogą podążali z ogromną determinacją i odwagą po to, aby tworzyć u siebie w domu życie pełne dobrobytu. Mołdawia miała wiele szans, które niestety nie wykorzystała, ale teraz jesteśmy zdecydowani, żeby nie stracić okazji zrealizowania narodowego celu. Dlatego chcemy być przygotowani na to, aby stać w jednym rzędzie z innymi państwami Unii Europejskiej. Również od naszych polskich przyjaciół uczymy się, jak negocjować inteligentnie w naszym procesie akcesji. Tutaj wsparcie Polski jest niezwykle ważne na tym etapie i Panie Premierze bardzo dziękuję za stałe wsparcie, które okazuje Polska Republice Mołdawii. W kontekście przyszłej prezydencji Unii Europejskiej w 2025 roku, tutaj chodzi o Radę, życzymy wiele sukcesów i jest to rola zarówno kompleksowa, jak i bardzo trudna. Jesteśmy w pełnym procesie reformowania i transformacji Republiki Mołdawii. Chcemy zbudować silną gospodarkę po to, aby każdy obywatel Republiki Mołdawii cieszył się wszelkimi korzyściami płynącymi z Unii Europejskiej. Chcemy pokoju, chcemy dobrobytu w rozwiniętym społeczeństwie bez korupcji i chcemy żyć w kraju, gdzie wszystkie prawa są szanowane. Mołdawia podziela wszelkie wartości, które są wspólne dla państwa Trójmorza. Chcemy konstruktywnie i skutecznie uczestniczyć w rozmowach i spotkaniach, które są zaplanowane na 2025 rok i we wszelkich projektach. Mamy nadzieję i wierzymy, że to pomoże nam w naszym procesie rozwoju. Chcemy również okazać nasze wsparcie Ukraińcom i Ukrainie. Na spotkaniu z panem premierem Tuskiem przeanalizowaliśmy możliwości, jeżeli chodzi o wymianę gospodarczą, inwestycje w Republice Mołdawii, ponieważ chcemy wzmocnić nasze więzi gospodarcze. Polska w 2023 roku stała się drugim pod względem wielkości, krajem zbytu, czy rynkiem zbytu dla Mołdawii i stwierdziliśmy, że istnieje tak samo duży potencjał również dla innych produktów oprócz wina. Panie premierze, bardzo doceniamy wsparcie Polski w zrównoważonym rozwoju Republiki Mołdawii. Nasza wspólna deklaracja determinuje nas w naszej drodze ku Unii Europejskiej. Chcemy mieć jeszcze raz kraj dobrobytu, pokoju i rozwoju naszego społeczeństwa. Pozwolę sobie jeszcze raz złożyć podziękowania za stałe wsparcie Polski udzielane Republice Mołdawii. Chcemy, żeby przeszłość europejska była tutaj u nas w domu. Jesteśmy przekonani, że tylko tak możemy wzmocnić pokój, dobrobyt i dobre współżycie w naszym regionie. Dziękuję. Dziękuję, panie premierze, drogi Dorinie, za bardzo ciepłe przywitanie. Było dla mnie rzeczą oczywistą, że polski premier powinien udać się z wizytą do Kiszyniowa. Nie tylko dlatego, aby podtrzymać tradycyjną przyjaźń między naszymi narodami, między naszymi państwami. Nie tylko dlatego, że od wielu lat osobiście angażuję się, podobnie jak wszystkie polskie rządy, od tamtego czasu w promocję europejskiej drogi. Mołdawian, państwa mołdawskiego. Ale musimy także dzisiaj zademonstrować pełną jedność Mołdawii i Polski w kontekście sytuacji w całym regionie, w tym szczególnie w kontekście wojny w Ukrainie. Każdego dnia jesteśmy świadkami kolejnych aktów agresji dla Polek i Polaków. Szczególnie przykrą informacją w ostatnich dniach była ta z ostatnich godzin, kiedy wsiadałem do samolotu, aby przylecieć tutaj do Kiszyniowa. Docierały właśnie do nas informacje o zniszczeniach w centrum Lwowa, zniszczonych zabytkowych kamienicach. To jest szczególnie dotkliwe też ze względu na polskie dziedzictwo obecne we Lwowie. W interesie obu państw leży stabilizacja w tym regionie. Rozmawialiśmy dłużej z panem premierem o tym, co jest niezbędne, aby nasza współpraca przyniosła jeszcze lepsze efekty. I oczywiście warunkiem pierwszym i koniecznym jest polityczna stabilizacja w całym regionie. Dlatego Warszawa i Kiszyniów, Mołdawia i Polska będą nadal współpracowały bardzo intensywnie, bardzo blisko nad jak najszybszym rozwiązaniem tego straszliwego konfliktu, zastopowaniem agresji rosyjskiej na Ukrainę. Bardzo nam zależy na sprawiedliwym pokoju, opartym na paszanowaniu granic, suwerenności wszystkich państw. Jestem przekonany, że Mołdawia ze swoją bardzo cierpliwą, odpowiedzialną polityką może być dobrym przykładem dla całej Europy, jak w sposób pragmatyczny, taki długofalowy rozwiązywać problemy, które nie powstały z winy Mołdawii, ale które dotykają bezpośrednio interesów Mołdawii, w tym tak podstawowego interesu, jak integralność państwa. Mówię tu o sytuacji w Naddniestrze. Będziemy mogli współpracować coraz intensywniej na kilku polach. Rozmawialiśmy o tym samym premierem, jak rozwinąć jeszcze współpracę gospodarczą Mołdawii i Polski. Ze swojej strony zapewniłem pana premiera i chcę zapewnić wszystkich Mołdawian, że Polska będzie działała bardzo intensywnie, w sposób przemyślany i w bardzo bliskiej kooperacji, współpracy z Mołdawią nad procesem akcesyjnym. Mówimy o potrzebie wsparcia dla Mołdawii w tym procesie ze względu na wspólny interes. Będę o tym jeszcze mówił dzisiaj i na spotkaniu z panią prezydent i w parlamencie mołdawskim, ale chciałbym to z samego początku bardzo wyraźnie podkreślić. Mołdawia to jest kraj nieduży, ale dumny. Pełnoprawny i to właśnie Mołdawia ma pełne prawo też powiedzieć w całej Europie, że rozszerzenie i bliska współpraca państw europejskich leży nie tylko w interesie Mołdawii, ale całej Europy. I to szczególne miejsce na ziemi. Nasza sytuacja geopolityczna, w Mołdawii i Polski jest dość podobna. Nasze szanse, nasze priorytety, ale także zagrożenia, z jakimi się spotykamy, są podobne. Więc tak jak my Polacy jesteśmy bardzo dumni z własnych dokonań, tak i Mołdawia ma pełne prawo do dumy i wielkiej satysfakcji z tego, co osiągnęła. W warunkach bez porównania trudniejszych niż większość państw europejskich. I właśnie to doświadczenie z trudnym sąsiedztwem, z trudną historią, z trudnym startem. Startowaliśmy przecież jako państwa ze strefy sowieckiej w bardzo złej sytuacji gospodarczej. Więc mamy dzisiaj pełne prawo i w Polsce, i w Mołdawii. Mówić Europie, jak powinna działać jako całość. Nikt nie powinien pouczać ani Mołdawii, ani Polski. To od nas Europa może też brać lekcje, jak sobie radzić w trudnych warunkach i jak postępować tu, w tym szczególnym regionie. Bardzo się cieszę, drogi Dorinie, że wystarczyło nam pierwsze 20 minut spotkania, żeby potwierdzić, że łącą nas i interesy, przyjaźń, historia, geografia naprawdę możemy razem bardzo dużo osiągnąć. Ja osobiście też jestem dumny, że Polska stała się jednym z głównych partnerów handlowych w Mołdawii. To nie było takie łatwe. Wymagało dobrej woli z obu stron. I tak rok po roku żeśmy pracowali na to, żeby dzisiaj mówić o naszych krajach jako bardzo też blisko ze sobą związanych w wymiarze gospodarczym. I powinno być tylko lepiej w przyszłości. Na pewno będziemy nad tym obaj ciężko pracować. To jest pytanie do obu panów premierów. panie premierze. Chciałabym zapytać, jak Polska przygotowuje się i jakie ma plany na prezydencję w 2025 roku i również pana Reciana w jaki sposób chce współpracować z Polską w tym kontekście. Sprawa jest dość prosta. To nie znaczy, że łatwa. Ale sprawy stają się proste wtedy, kiedy mamy rzeczywiście ukształtowane priorytety. Ja nie ukrywam, że dla Polski prezydencja będzie dużym wyzwaniem, ponieważ spodziewamy się, że trwająca właśnie prezydencja węgierska nie będzie wystarczająco energiczna, jeśli chodzi o proces akcesyjny i rozszerzenie Unii Europejskiej. Z różnych względów. Dlatego na Polsce spoczywa jeszcze większa odpowiedzialność, aby nadrobić ewentualnie stracony czas. Ci, którzy poznali mnie już w Europie wiedzą, że w czasie prezydencji będę bardzo serio kontynuował to, co robiłem też jako szef Rady Europejskiej. To znaczy zarówno w odniesieniu do Mołdawii, państw zachodnich Bałkanów, Ukrainy my mamy do wykonania bardzo konkretne zadania. Bardzo konkretną agendę. Polityczna decyzja już zapadła. Dzisiaj w Europie nie ma poważnych polityków, którzy kwestionowaliby potrzebę rozszerzenia o państwa, które z inicjatywy Polski stały się częścią partnerstwa wschodniego i w odniesieniu właśnie do Mołdawii i Ukrainy. Z Białoruszą jest problem inny, wszyscy wiemy jaki, ale w odniesieniu do tych dwóch państw wszyscy już właściwie są po decyzji politycznej. Rozszerzenie w sensie politycznym stało się już faktem. Natomiast teraz czeka nas bardzo intensywna praca, punkt po punkcie. Bo jak wiecie, przystąpienie do Unii Europejskiej to nie jest tylko podpisanie kilku papierów, ale to jest też wypełnianie pewnych standardów. i ja znam te, wiecie, czasem emocjonalne problemy. Nie dajcie sobie zmówić tutaj w Kiszyniowie i w Mołdawii, że te standardy, te wymogi, jakie trzeba spełnić, że one są przeciwko Wam. Tak naprawdę jeśli i mogę do polskiego doświadczenia, największą wartością, największym zyskiem Polski wynikającym z przystąpienia do Unii Europejskiej to nie są wcale te bardzo duże pieniądze, które państwa wstępujące otrzymują. Ale tak naprawdę największym zyskiem jest możliwość budowania standardów, najwyższych standardów życia społecznego, politycznego, gospodarczego. Nieprzypadkowo Europa ciągle jest tym najbardziej atrakcyjnym miejscem na ziemi. Co powoduje między innymi fale migracyjne. Przecież to wszyscy chcą żyć tu, a nie wyjeżdżać z Europy. I dlatego jest tak ważną rzeczą, żebyśmy i usiądziemy z panem premierem, z panią prezydent i strona po stronie, punkt po punkcie będziemy zapisywali po stronie pozytywnej poszczególne rozdziały. Ja jestem przekonany, znając determinację liderów Mołdawii, dzisiejszych liderów, jestem przekonany, że w czasie polskiej prezydencji ten proces naprawdę bardzo, bardzo przyspieszy. Pana Józefowicz, Radio Zet. Chciałabym... Pan premier. Pan premier jeszcze. Ja, Młocenek. Młocenek, Pędru bardzo dziękuję za to pytanie. Chciałbym wykorzystać tę okazję, aby jeszcze raz powtórzyć, co oznaczają negocjacje Republiky Mołdawii z Unią Europejską. To oznacza, że my razem z Unią Europejską rozwijamy, czy budujemy plan wzrostu jakości społeczeństwa, jakości gospodarki, skuteczności tej gospodarki, jakości instytucji, w tym instytucji demokratycznych, praworządnych, abyśmy byli pełnoprawnymi i dumnymi członkami Unii Europejskiej i tak jak już wcześniej mówiłem, chciałbym jeszcze raz podziękować panu premierowi Tuskowi za zaangażowanie Polski i również jeżeli chodzi o prezydencję w Radzie w dwudziestym piątym roku jesteśmy pewni, że ona wesprze Republikę Mołdawii w sposób bardzo profesjonalny i pan premier bardzo słusznie wspomniał o korzyściach i korzyścią nie są te pieniądze, które Mołdawia uzyska w procesie przystąpienia i później, lecz jest to rozwój społeczeństwa, rozwój gospodarczy i nasze zdolności wykorzystania z korzyści, które daje jednolity rynek. Dziękuję. Pani Józefowicz, Radio Zet ja mam pytanie też odnośnie bezpieczeństwa, czy w związku ze zbliżającym się referendum spodziewacie się Państwo jakiejś niewzmożonej aktywności rosyjskiej, czy jesteście, czujecie się bezpieczni w tej dziedzinie i jakie do Pana Premiera Tuska jakie są szanse, że te wszystkie drony, rakiety lecące ze strony Rosji mają szansę być zestrzeliwane też na naszym terytorium albo zanim do niego dolecą? Republika Mołdawii jest wciąż prowokowana w tej wojnie hybrydowej i nauczyliśmy się w tym czasie i nadal się uczymy przy wsparciu naszych przyjaciół z Unii Europejskiej chcemy, aby nasza zdolność stawiała czoła takich prowokacjom wojny hybrydowej niezależnie od tego czy chodzi tutaj o próby podważania procesu demokratycznego czy wyborów poprzez kupowanie i sprzedawanie głosów my chcemy mieć też zdolności aby przeciwstawiać się atakom które mają na celu destabilizację kraju przeciwko policji i tak dalej i jestem przekonany że Republika Mołdawii jest w stanie sobie poradzić z takimi prowokacjami i to zrobimy Rozmawialiśmy o tych zagrożeniach jakie wynikają z agresywnej postawy Rosji także w kontekście wyborów czy generalnie pozycja publicznego i politycznego w naszych krajach ja też poinformowałem pana premiera o tych zdarzeniach które tak zaniepokoiły polską opinię publiczną mówimy tu o tych przypadkach podpaleń i sabotażu więc obaj mamy świadomość że Rosja dzisiaj jest gotowa użyć różnych instrumentów i to bardzo nawet wyrafinowanych o tym rozmawialiśmy dłużej wymieniając się doświadczeniami w jaki sposób przeciwdziałać różnego typu dywersji politycznej czy czy sabotażom nie mówiąc już o jakichś aktach bardziej agresywnych i mamy tutaj też taką wolę żeby tymi praktycznymi doświadczeniami się wymienić przy pomocy Mołdawii będziemy mogli być może zapobiec niektórym zdarzeniom które jeszcze w Polsce nie miały nie miały miejsca dzięki doświadczeniom mołdawskim jeszcze wracając na chwilę do pytania o to w jaki sposób my w czasie prezydenckim możemy pomóc ja mam to doświadczenie kiedy przygotowywaliśmy akcesję na przykład też Mołdawii ale Ukrainy co było dużym wyzwaniem i jak szybko udało się odblokować pewne pewne rozdziały bo przestawiliśmy wtedy w Unii Europejskiej to myślenie nie że wstawiamy takie progi i mówimy a nie jesteście gotowi tylko z szefem komisji pojechaliśmy do Kijowa i usiedliśmy i wymieniliśmy wtedy ponad sześćdziesiąt bardzo precyzyjnych punktów słuchajcie jeśli to uda się zrobić w taki sposób to to odfajkujemy i będzie ok i będziemy też w ten sposób właśnie pracowali żeby nie budować takiej bariery niemożności tylko wręcz przeciwnie żeby reagować w sposób bardzo bardzo praktyczny na na te wymagania jakie stawia przed Mołdawią proces akcesyjny Polska zresztą pomaga w tych sprawach jak wiecie na przykład korupcja jest problemem problemem zawsze wymienianym kiedy się mówi o przystąpieniu do Unii Europejskiej i widzę tutaj kolegę Wojtunika Państwo pewnie wiecie o tym że od lat pomaga tutaj w Mołdawii w organizowaniu tych działań antykorupcyjnych u nas to robił jako szef szepce beacie cieszy się że mogliśmy się ponownie spotkać z tym razem w innych znaczy ja w tej samej znowu ale kolega Wojtunik w innej w innej roli co do problemu obiektów które naruszają polską przestrzeń powietrzną ten ostatni przypadek jak wiecie jest cały czas cały czas badany ja odebrałem jednoznaczną informację że intencją dowodzącego było zestrzelenie tego obiektu problem polega na tym aby precyzjnie zidentyfikować możliwie szybko jaki to jest obiekt Polska nie jest państwem w stanie wojny i w związku z tym trzeba zakładać że obiekt który narusza naszą przestrzeń powietrzną może być obiektem groźnym czy wrogim ale może być też obiektem cywilnym i dlatego potrzebne jest możliwie precyzyjne ustalenie z jakim obiektem mamy do czynienia i wtedy jest gotowość zestrzeliwania czy unieszkoddzenia takich obiektów i taką intencję mieli także nasi wojskowi w przypadku tego konkretnego przypadku jak wiecie czasami to jest tak że to przez kilka kilkanaście sekund jest taki obiekt na radarach i do końca nie ma pewności czy to jest obiekt cywilny czy czasami nawet może być to stado ptaków albo celowe lub przypadkowe zakłócenie powodowane przez jakieś turbulencje w sieci w tej przestrzeni wirtualnej także proszę mi wierzyć to nie są prawdziwe interpretacje że u nas w wojsku ktoś ma obawy żeby użyć kiedy będzie taka potrzeba broni w celu zestrzelenia obiektu który narusza polską przestrzeń powietrzną ale tak jak na przykład w tym przypadku w pobliżu działały też polskie śmigłowce jak nie ma stuprocentowej pewności na tym rozpoznaniu radarowym lub wizualnym bo tak naprawdę najważniejszy byłaby też ten kontakt wizualny i identyfikacja wizualna tego obiektu to oczywiście powstaje to pytanie i wojskowi biorą na siebie odpowiedzialność czy istnieje takie ryzyko że trzeba zestrzelić czy większym ryzykiem nie jest to ryzyko że to jest obiekt cywilny ja nie mam żadnych zastrzeżeń do działania dowództwa wojskowego w tym przypadku jak już wspomniałem rozmawiamy od kilku dni o tym czy na pewno są potrzebne zmiany jakieś w przepisach żeby wojskowi czuli się jakby bezpieczni przy takich decyzjach bo oczywiście odpukać decyzja która by dotyczyła przez pomyłkę albo przez fałszywe rozpoznanie obiektu cywilnego i spowodowałaby na przykład śmierć załogi czy pasażerów w takim obiekcie ona znaczy też odpowiedzialność wojskowych i dlatego ja bym chciał żeby wojskowi czuli się naprawdę bezpieczni i podejmowali decyzje optymalne ale proszę zrozumieć nie chodzi o to żeby każdy obiekt który jest przez moment zauważony w radarze był natychmiast zestrzeliwany bo to może doprowadzić do fatalnych fatalnych konsekwencji na razie jak wiecie Państwo nasze wojsko w sposób niezwykle aktywny i precyzyjny i szybki reaguje na zagrożenia z powietrza chodzi teraz w czasie ostatnich nalotów rosyjskich znowu nasze myśliwce były oczywiście w powietrzu i kontrolowały naszą przestrzeń powietrzną Dzień dobry Patryk Michalski Wirtualna Polska Panie Premierze bardzo krótko do wahających się którzy zagłosują w referendum będą głosowali w sprawie wejścia do Unii Europejskiej co by Pan powiedział wahającym się i bardzo krótko jak Pan odniesie się do tego że Mateusz Morawiecki i Jadwiga Emilewicz świadczyli za Michałaka w Londynie jednak to nie zostało uwzględnione przez tamtejszy sąd dziękuję Mołdawia ma bardzo rzetelne prawo dotyczące wyborów i osoby z zewnątrz nie powinny prowadzić kampanii w Mołdawii w czasie wyborów czy w czasie referendum ale rozmawialiśmy o polskim doświadczeniu z Panem Premierem ja mówię o tym ile myśmy wysiłku włożyli w to żeby frekwencja była wystarczająca w naszym referendum unijnym żeby Polska mogła stać się członkiem Unii Europejskiej oczywiście w przypadku mołdawskiego referendum to nie jest referendum o przystąpieniu do Unii tylko o tych gwarancjach takich tych konstytucyjnych co do tego kierunku proeuropejskiego jaki od lat prezentuje Mołdawia ja dzisiaj do wszystkich obywatelek i obywateli Mołdawii mogę powiedzieć jedną rzecz ona jest oczywista ale czasami o tym zapominamy jeśli nie głosujesz w referendum czy w wyborach to dajesz komuś innemu władzę nad sobą nie ma bardziej bezpośredniego sprawowania władzy i kontroli przez obywatelki i obywatelów niż uczestniczenie w wyborach lub referendum więc w sumie czy chcesz czy nie chcesz być członkiem Unii Europejskiej ale chcesz mieć wpływ na to co się stanie no to idź i głosuj bo jak nie zagłosujesz to ktoś inny za ciebie podejmie decyzję i biorąc pod uwagę sytuację w całym regionie i próbę interferencji próbę wkraczania w tę sferę wyborów przez na przykład służby rosyjskie w każdym z krajów regionu to brzmi jeszcze poważniej nikt chyba by nie chciał w Mołdawii na pewno w Polsce żeby dlatego że ja nie poszedłem do wyborów że to Rosjanie de facto zdecydowali o tym w jakim kierunku idzie mój kraj więc to jest chyba wystarczająca argumentacja co do działań sądów i w Polsce i w Wielkiej Brytanii ja nie chcę tego komentować nie chcę w najmniejszym stopniu aby powstało wrażenie że pan Michał K. jest więźniem politycznym bo premier czy inny minister dużo na temat jego sprawy mówi to jest w rękach sądów prokuratury to co już powiedziałem wczoraj dla mnie jest zaskakujące że były premier pan Morawiecki byli ministrowie dzisiejsi posłowie zamiast pomóc wyjaśnić całą sprawę starają się uciec od odpowiedzialności i chronić osoby która za którą by stosowano europejski nakaz aresztowania to jest coś bardzo niestosownego Dziękuje Święte Konferencja Dziękuje Dziękuję za uwagę.