Jan Sarnowski o e-fakturach: pilotaż, bezpieczeństwo i VAT

Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Zaczynając od pytania o bezpieczeństwo systemu oraz o przygotowanie przedsiębiorców. Projekt był konsultowany z nimi już w lutym zeszłego roku. W lutym i marcu trwały konsultacje. Rzeczywiście do Ministerstwa Finansów wpłynęło bardzo wiele uwag i one były również uwzględnione przez te kolejne miesiące pracy nad tym projektem. W sierpniu została przedsiębiorcom udostępniona schema e-faktury. Od października, czyli już za praktycznie dwa tygodnie rozpoczną się testy z przedsiębiorcami dotyczące przesyłania faktur oraz drożności systemu. Od stycznia wejdą regulacje pozwalające na fakultatywne przesyłanie e-faktur. Również ta funkcjonalność zostanie otworzona. Od stycznia 2023 roku, czyli po 12 miesiącach funkcjonowania tego rozwiązania w formule dobrowolnej stanie się to rozwiązaniem obowiązkowym dla wszystkich podmiotów działających na rynku. Jest to również procedura, która wynika z konsultacji z Komisją Europejską, która również rekomenduje najpierw pilotaż dobrowolny, a później wdrożenie powszechne. Dokładnie w ten sam sposób został ten projekt zrealizowany we Włoszech, które również najpierw postawiły na dobrowolność i na przynajmniej roczny pilotaż bezpośrednio z przedsiębiorcami. Także tutaj idziemy przetartą ścieżką w bieżącym technicznym kontakcie z krajami, które już to rozwiązanie wdrożyły oraz z Komisją Europejską, która skrót też i regulacje prawne, i kwestie techniczne są konsultowane. Jeśli chodzi o autoryzację, tutaj przewidujemy szerokie formy autoryzacji, zarówno profil zaufany, jak i podpis kwalifikowany, czy pieczęć kwalifikowaną. Odnośnie celu e-faktury, tu chciałbym gorąco podkreślić, najważniejszą rzeczą nie jest te 40 dni na zwrot. Najważniejszą kwestią jest wygoda i bezpieczeństwo po stronie podatnika, a przede wszystkim szybkość obrotu. Szybki dostęp do informacji, że fakturę dostała druga strona, że ją zaakceptowała oraz na koniec bezpieczeństwo przed karuzelami. WAT i przed niebezpieczeństwem tym, które cały czas grozi podatnikom, a mianowicie bycia wciągniętym w przestępczy proceder przez podmioty, które tylko podprzedsiębiorców się podszywają, a tak naprawdę obracają towarem tylko i wyłącznie na papierze. Odnośnie pytania dotyczącego uszczelniania systemu podatkowego. To raz jeszcze chciałbym podkreślić, w ciągu ostatnich pięciu lat luka VAT-owska zmniejszała się w Polsce najszybciej w Unii Europejskiej. Spadła niemal trzykrotnie z poziomu 25% w 2015 do niewiele ponad 9% w 2019. Pamiętajmy, w 2015 25% luki VAT-owskiej oznaczało, że czwarta złotówka, która powinna być płacona przez VAT-owców do budżetu państwa, trafiała albo do szarej strefy, albo do kieszeni mafii VAT-owskich. W 2019 roku była to już co dziesiąta złotówka, natomiast też zauważyliśmy bardzo ciekawą prawidłowość, a mianowicie w pandemicznym roku 2020, mimo zamknięcia gospodarki, mimo utrudnień w działaniu urzędów skarbowych i krajowej administracji skarbowej, luka VAT znów się zmniejszyła. Według danych kejsa, raportu przygotowanego dla Komisji Europejskiej, zmniejszyła się znowu o 1,5 rok do roku do poziomu 8,2%. Czyli jest o 1,4 niższa od średniej unijnej, dwa razy mniejsza niż luka VAT na Słowacji, cztery razy mniejsza niż na przykład w Rumunii. Według obliczeń Ministerstwa Finansów na uszczelnianiu VAT budżet państwa zyskuje co roku około 25 mld zł. To są środki, których inaczej w budżecie by nie było, gdyby nie narzędzia uszczelniające, służące walce z mafiami podatkowymi. To są również 25 mld zł. Ogromne pieniądze, które trafiałyby do kieszeni przestępców w wyniku wyłudzeń VAT-owskich, gdyby nie kroki podjęte w ostatnich latach przez Ministerstwo Finansów. Można byłoby sobie zadać pytanie, w jaki sposób ten sukces został osiągnięty. Tutaj państwo bardzo wiele mówili o planach z roku 2015. Natomiast czym innym są plany, czym innym realizacja. My tutaj mówimy o bardzo konkretnych krokach. Polska jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, które wdrożyło bardzo spójny plan walki z przestępczością podatkową. Plan składający się tak naprawdę z czterech podstawowych kroków i czterech funkcjonalności. Po pierwsze, karuzele podatkowe, proceder wyłudzeń VAT-u trudniej jest teraz zorganizować. Praktycznie nie jest możliwe zarejestrowanie w urzędzie firmy Nasłupa, firmy mającej tylko i wyłącznie skrzynkę pocztową. Ponieważ każde zgłoszenie jest zweryfikowane przez skarbową administrację skarbową i na miejscu, i telefonicznie. Po drugie, czas działania karuzeli VAT-owskiej jest coraz krótszy. Firma obraca sztucznie fakturami już nie przez kilka lat, a najwyżej przez kilka miesięcy. A po wdrożeniu e-faktury i rozwinięciu analizyki... Panie ministrze, przypominam, że rozmawiamy o fakturach. Będzie to tylko i wyłącznie kilka tygodni. A już podsumowując, e-faktura doprowadzi do tego, że ta analityka realizowana w Ministerstwie Finansów gwałtownie znów przyspieszy. Tak jak rewolucją było wdrożenie analityki plików JPK, nie tylko ich zbierania, to właśnie pozwoliło przyspieszyć wykrywanie karuzel VAT-owskich z lat na miesiące. I to kilka miesięcy, a nie miesięcy, kilkanaście. Tak teraz analizując faktury na bieżąco, będziemy mogli wykrywać podatkowych przestępców praktycznie w ciągu kilku tygodni. Efektem będzie to, że dalej będziemy mogli zmniejszyć lukę VAT-owską. Tak jak teraz luka VAT-owska wynosi według wstępnych danych za rok 2020 około 8,2%, tak w przeciągu najbliższych trzech czy czterech lat będziemy mogli osiągnąć poziom Francji, czyli jednego z liderów uczciwego systemu VAT-owskiego w Unii Europejskiej, a mianowicie poziom luki VAT 5-procentowej. Bardzo dziękuję. A jeśli na któreś z pytań nie odpowiedziałem, to odpowiemy na nie na piśmie. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo serdecznie panu ministrowi. Dziękuję bardzo serdecznie panu ministrowi.