Jan Libicki o 25. rocznicy konstytucji i lekcji kompromisu

Dziękuję bardzo. Wielco szanowny panie marszałku, panie i panowie senatorowie, panowie marszałkowie, którzy prowadziliście Zgromadzenie Narodowe, które przyjęło 25 lat temu tą konstytucję, panowie posłowie z panem prezesem Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem na czele. Szanowni Państwo, Komisja Ustawodawcza obradowała w dniu 22 marca tego roku, przyjęła projekt uchwały w sprawie uczczenia Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 97 roku w 25. rocznicę jej uchwalenia. Sprawozdanie jest zawarte w druku 667S. Druk pierwotny miał numer 667. 16 głosów było za, 10 głosów było głosami wstrzymującymi się, i jeden głos był głosem przeciwnym. Kilka słów odnośnie przebiegu posiedzenia komisji. Przede wszystkim uznaliśmy na tym posiedzeniu, że jest to rocznica warta podkreślenia i przy różnych różnicach, które występują co do oceny tej konstytucji uznaliśmy, myślę, że w miarę jednogłośnie, iż ta uchwała ma na celu podkreślenie pewnego faktu natury historycznej i rocznicy, która ma właśnie taki historyczny wymiar i aspekt. Dla nas, którzyśmy zainicjowali tą uchwałę, istotny jest też element tego, że ta konstytucja jest wyrazem pewnej zdolności, która miała miejsce 25 lat temu, zdolności do pogodzenia różnych dróg politycznych, różnych tradycji, różnych światopoglądów, których wyrazem była przede wszystkim preambuła, która tą konstytucję poprzedza. Myślę, że pewien kompromis, który te 25 lat temu został zawarty, czasem trudny, czasem w różnych punktach łatwiejszy, może także dla nas dzisiaj stanowić pewien wzór zawierania kompromisów w sprawach ważnych. Myślę tutaj o tym, co się od 24 lutego dzieje u naszych wschodnich sąsiadów. Potrafiliśmy na przykład, jeżeli chodzi o ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy, czy w ustawie o obronie ojczyzny, również ponad podziałami sprawnie procedować. Myślę, że wskazanie takiego faktu, że również 25 lat temu było możliwe zawarcie takiego kompromisu, może być pewną nauką na przyszłość. Chciałem w tym momencie podziękować zarówno panom marszałkom ówczesnego Zgromadzenia Narodowego za to, że tą konstytucję przeprowadzili. Chciałem podziękować sygnatariuszom, sygnatariuszom tego projektu uchwały, 12 panią i panom senatorom z różnych kół senackich, a także biuru legislacyjnemu, które uwagi przedstawiło jedną uwagę merytoryczną, pozostałe uwagi natury redakcyjnej, które zostały przyjęte. Z ciekawych elementów, które warto tutaj podkreślić, dzisiaj w naszym gronie jest trzech senatorów, którzy w różnych etapach pracowali nad tą konstytucją. Najpierw pan marszałek Marek Borowski, który był członkiem Komisji Konstytucyjnej ówczesnej, która doprowadziła tę pracę do końca, jest jedynym dzisiaj aktywnym parlamentarzystą, członkiem tej komisji konstytucyjnej z lat 93-97. Dalej pan marszałek Bogdan Borusewicz, który był członkiem Zgromadzenia Narodowego, które przyjmowało tą konstytucję i wreszcie pan senator Ujazdowski, który był członkiem Komisji Konstytucyjnej w latach 91-93. Jeśli chodzi o przebieg posiedzenia komisji, głos zabierali kolejno pan senator Gogacz, który zwrócił uwagę na pewne powtórzenia, które występowały w tekście, które usunęliśmy, pan senator Borusewicz, pan marszałek, który wskazał na to, że właśnie był wtedy członkiem Zgromadzenia Narodowego, pan marszałek Marek Borowski, który wprowadził nas nieco w historyczne aspekty tego całego procesu uchwałodawczego i wprowadził pewną drobną poprawkę natury redakcyjnej. I wreszcie na koniec pan senator Jerzy Czerwiński, który wskazał na to, że po pierwsze duża część ówczesnej opinii publicznej na skutek ordynacji wyborczej, która wtedy funkcjonowała, znalazła się wówczas poza parlamentem oraz na fakt, że także w Zgromadzeniu Narodowym było bodajże 40 głosów, które padły przeciwko tej konstytucji i wreszcie poprawka pana senatora Kwiatkowskiego, który wprowadził tam sformułowanie o kompromisie w polskim parlamencie, żeby doprecyzować, gdzie ten kompromis był zawarty. Na koniec jeszcze może warto wspomnieć, kto z państwa posłów obecnie urzędujących był wówczas członkiem Zgromadzenia Narodowego. Byli to państwo posłowie Marek Dyduch, Andrzej Grzyb, Mieczysław Kasprzak, Katarzyna Piekarska, Marek Sawicki, Wiesław Szczepański, Iwona Śledzińska-Katarasińska i Tadeusz Tomaszewski. Tyle mojego sprawozdania, panie marszałku. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo.