Barbara Dziuk pyta o opiekę zdrowotną i bezpieczeństwo seniorów

Więc za chwileczkę do nas dojdzie pani prezes Katarzyna Kucharek, prezes Fundacji Grupy PKP, witam serdecznie i pani przewodnicząca Elżbieta Ostrowska, przewodnicząca Zarządu Głównego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów, witam serdecznie. Ja się nazywam Adrian Stankowski, jestem dziennikarzem Gazety Polskiej, Telewizji Republika, będę miał przyjemność, o, witamy serdecznie pani poseł Barbara Dziuk, nie ma to jak dobre wejście, witam serdecznie panią poseł, zacznę od pytania do pani minister Marleny Maląg. Pani minister właśnie, bo co roku tutaj się zastanawiamy jak, jak uczynić jesień życia naszych seniorów bardziej złotą i w drugą stronę wykorzystać ich potencjał dla nas, dla naszej gospodarki, dla, dla nas wszystkich i doświadczenie, wiedzę. No ale od ostatniego spotkania urosła nam ciemna chmura gradowa, mówię o wojnie na Ukrainie, do, do problemu związanego z pandemią doszedł, no jeszcze jeden problem. Mamy, gościmy tutaj w Polsce ponad dwa miliony naszych gości z Ukrainy, sama wojna jest czynnikiem destabilizującym, no mamy problemy z inflacją. Wielu seniorów bardzo się martwiło, co będzie z systemem również emerytalnym, czy będą trzynastki, czy będą czternastki, już wiemy, że będą, że już nawet są, ale, ale pytanie pani minister o, o, o tę stabilność i przewidywalność, no całego otoczenia, w którym, w którym my wszyscy jesteśmy, ale również nasi seniorzy. Szanowni Państwo, przede wszystkim bardzo dziękuję za zaproszenie do panelu, jakże ważnego, kiedy mówimy o srebrnej gospodarce. Pan redaktor nawet mówi, że dążymy do złotej gospodarki. Rzeczywiście jest wyzwanie. Wyzwaniem ostatniego czasu, ostatnie ponad dwa lata to są nowe sytuacje, których do tej pory nie było. Na początku pandemia koronawirusa zmagaliśmy się o to, aby przede wszystkim rynek pracy w Polsce był stabilny. Ratowaliśmy każde miejsce pracy, ratowaliśmy firmy, aby nie upadały, aby ludzie nie stracili zatrudnienia. Tak naprawdę miliardy złotych, które zostały zainwestowane, to była potrzebna interwencja państwa dla ochrony polskiej gospodarki. I w tym aspekcie, kiedy spojrzymy na naszych seniorów, też było potrzebne wsparcie. Pandemia, nowe wyzwanie, nowe, całkowicie nowe problemy. Kiedy apelowaliśmy dla seniorów o tym, żeby pozostawali w domu, to musieliśmy z drugiej strony przede wszystkim stworzyć takie rozwiązania systemowe, które pozwalają tym osobom spędzić ten czas w domu i zabezpieczyć. A więc powstał Solidarnościowy Korpus Wsparcia Seniorów, taka infolinia dedykowana dla seniorów. Realizacja tego przebiegała razem z samorządami przez zabezpieczone środki oczywiście rządowe. I kolejne wyzwanie to wojna na Ukrainie. Tego się naprawdę nie da opisać słowami, jaka tragedia. Polska stała się tym pierwszym państwem pomocy humanitarnej, ale także przyjęcia obywateli Ukrainy do naszego kraju. Tak jak Pan redaktor powiedział, około dwa miliony osób w Polsce, ponad milion dwieście tysięcy osób, które ma już PESEL-e, z tego połowa to są dzieci, a połowa są to przede wszystkim kobiety, które mogą podjąć zatrudnienie na polskim rynku pracy. Dzięki temu, że właśnie te działania z okresu pandemii pozwoliły i skutecznie wdrożone metody pozwoliły osiągnąć sukces, jakim jest niska stopa bezrobocia. Dzisiaj mamy pięć i jeden stopy bezrobocia w Polsce, czyli to są czasy sprzed pandemii. Tylko w dwa tysiące dziewiętnastym roku w październiku było pięć zero, a więc sytuacja jest stabilna. Na pewno na tym rynku pracy obywatele Ukrainy mogą znaleźć zatrudnienie i znajdują, bo dzisiaj mamy około dwieście czterdzieści tysięcy osób, które już podjęło od okresu wybuchu wojny zatrudnienie. Ale pytanie dotyczyło seniorów. Wiadomo, że sytuacja niestabilna, a sytuacja wojenna wyjątkowa, a więc rosnąca inflacja, powody tej inflacji są zewnętrzne, a więc zarówno skutki po pandemii, jak i też wojna na Ukrainie. Dlatego też wprowadzony pakiet antyinflacyjny, aby złagodzić te negatywne skutki dla obywateli, w tym dla seniorów, ale także dodatkowe wsparcia, które dla seniorów są przygotowane i są realizowane, są kontynuowane mimo trudnej sytuacji. Mimo tego, że czasami eksperci, ci bardziej liberalni eksperci podkreślają, iż nie należy przede wszystkim dodatkowego wsparcia w postaci finansowego kierować do obywateli, my jednak uważamy, że należy wsparcie kierować odpowiednie dla potrzeb. I dlatego też i waloryzacja, i trzynasta emerytura, która stała się już faktem, jest świadczeniem wypłaconym, za chwilę będzie wypłacana czternasta emerytura. Celowo to świadczenie jest świadczeniem jednorazowym, gdyż pozwala nam to podjąć odpowiednią decyzję, w którym momencie świadczenie ma być wypłacane. Patrząc na to, że inflacja rośnie, można się spodziewać, że jeszcze miesiąc, kilka miesięcy ta sytuacja się utrzyma, została podjęta decyzja przez pana premiera Mateusza Marowajckiego, pana prezesa Jarosława Kaczyńskiego, aby to świadczenie już było w sierpniu wypłacane. Od 25 sierpnia czternasta emerytura staje się faktem. Czyli zostaje wypłacana dla emerytów, czy czternastej emeryturze, jest taka różnica w porównaniu z trzynastą, że jest kryterium dochodowe, dwa tysiące dziewięćset złotych, ale zależy nam na tym, aby jak największa grupa to świadczenie otrzymała. Dlatego też zastosowany jest mechanizm złotówka za złotówkę. Szacujemy, że w pełnej wysokości świadczenie uzyska około siedem milionów siedemset tysięcy emerytów, a milion trzysta w tej, w tym mechanizmie złotówka za złotówkę. Przede wszystkim bezpieczeństwo, poczucie bezpieczeństwa jest ważne dla każdego człowieka, a dla seniorów jesieni życia ważne. W ramach naszej solidarności międzypokoleniowej jesteśmy zobowiązani podejmować takie działania, aby one przede wszystkim łagodziły negatywne skutki i pozwalały, aby jesień życia była spokojna. Dziękuję. Panią poseł Barbarę Dziuk chciałbym zapytać o, bo wiem, że to leży w zainteresowaniu ścisłym aktywności poselskiej pani poseł, o opiekę zdrowotną nad naszymi seniorami. No, chcielibyśmy, żeby jak najwięcej z naszych kochanych seniorów pracowało, żeby cieszyli się życiem, no ale części z nich, po prostu trzeba się, częścią seniorów trzeba się po prostu opiekować i w sposób bardzo szczególny. Pani poseł, jak, jak pani widzi ten, ten problem? Ja muszę podkreślić, że tutaj przy współpracie z Ministerstwem Polityki Społecznej wszelkie zmiany, wszelkie dobre zmiany legislacyjne prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia, których nie było do tej pory i tu chciałam pani minister w ogóle podziękować za te programy senioralne, ale jakby takim wspólnym mianownikiem, który łączy zarówno Ministerstwo Polityki Społecznej, ale też i Ministerstwo Zdrowia, to jest senior, to jest pacjent, a przede wszystkim bezpieczeństwo zdrowotne. I muszę państwu powiedzieć, że moje marzenia sprzed prawie 20 lat, kiedy zajmowałam się seniorami, tworzyłam Uniwersytet III wieku w Tarnowskich Górach, kiedy widziałam potrzeby współpracy z tym pokoleniem, które wypracowały ten dobrostan, który obecnie mamy, gdzie możemy odcinać kupony, doszłam do wniosku, że trzeba właśnie tą grupą społeczną się szczególnie zająć i trzeba mieć wielką empatię. I to, co udało się stworzyć przy Ministerstwie Zdrowia i programy lekowe i właśnie profilaktyczne, teraz obecnie już zmodyfikowany program Profilaktyka 40+, to nie jest profilaktyka dla osób powyżej 40 roku życia, tylko to jest od 40 roku życia i na wszelkiego rodzaju konferencjach to podkreślam. I wierzcie państwo, są to badania bezpłatne, wchodzi się na swój osobisty, na swoje osobiste konto pacjenta i tam się wypełnia druk, odpowiadając na pytania i wtedy jest stawiane jakby skierowanie i diagnostyka do lekarza pierwszego kontaktu. To, co ja uważam taki słaby punkt, to jest mała współpraca POZ-ów i tutaj zawsze apeluję do lekarzy pierwszego kontaktu, aby właśnie uświadamiać to pokolenie starsze, które nie do końca jest aż tak mocno mobilne w internecie i tu musi być wspólna współpraca. A ja się cieszę z tego, że wielu osobom starszym w moim otoczeniu, ale też w innych regionach potrafię podpowiedzieć, bo są przecież aktywne takie organizacje, które prowadzą za rękę, żeby tym osobom po prostu poprawić komfort życia. A aktywny Senior Plus też jakby sprawy związane z profilaktyką, ale z ćwiczeniami, z Nordic Walkingiem, przecież to myśmy prawie 20 lat temu wprowadzali do Polski, a teraz jak jeżdżę po całej Polsce i widzę tych seniorów, którzy idą z kijkami, to jest wielka przyjemność i to jest właśnie działanie profilaktyczne, a najważniejsze, to co ja uważam w tej mojej działalności dla seniorów, to jest to, że jest ta integracja społeczna, której nam tak brakowało podczas pandemii. I widząc jakby przyjemność życia, obcowania z drugą osobą, pozytywne nakręcanie się i tworzenie i realizowanie wspólnych marzeń, to jest prawdziwa przyjemność. I powiem panu, panie redaktorze, że tak patrząc już troszkę perspektywicznie na te lata, kiedy Zjednoczona Prawica jest u steru, kiedy potrafiliśmy zadbać o godne życie seniora, o godne życie rodziny. To jest wielki sukces i dalej w tym kierunku, wspólnie z panią minister działamy i to jest prawdziwa przyjemność współpracować z osobami o wielkim sercu, za co chciałam pani minister bardzo podziękować. Pani poseł, my podziękujmy przede wszystkim naszym seniorom i naszym parlamentarzystom, że rozumieją tą politykę, nie tylko senioralną, ale tą politykę prorodzinną, bo rodzina jest centrum życia i wokół rodziny, rodzina musi być silnym fundamentem. To jest podstawa naszego działania. Przepraszam. I jeszcze tak na zakończenie, bo ja zawsze podkreślam, że zdrowy senior, zdrowia kobieta, zdrowy mężczyzna, zdrowe dziecko równa się zdrowe społeczeństwo, a to w konsekwencji jest zdrowa gospodarka. Pani przewodnicząca zarządu Głównego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów, oddajmy głos może samym seniorom. Pani przewodnicząca jak patrzy na tę sytuację, bo może nie jest tak słodko jak się nam wydaje. Jakie są główne problemy widziane przez samych seniorów? Słychać? Ogromna satysfakcja dla mnie, że w takim gronie panelistów i na takim forum mogę mówić o problemach seniorów, bo oczywiście tych problemów nie brakuje, niezależnie od wszelkich działań, które są podejmowane i które poprawiają dobrostan życia osób starszych. No ale nie byłabym seniorką, gdybym nie zaczęła od takiego stwierdzenia, ile nas osób starszych jest i jaki potencjał sobą reprezentujemy. No musimy się chwalić, prawda? Proszę Państwa, osób starszych, czyli tych zgodnie z ustawą mających 60 i więcej lat, jest w tej chwili ponad 10 milionów. Za kilkanaście lat będzie nas 14 milionów, 40% społeczeństwa. Proszę, wyobraźcie sobie to Państwo, co druga osoba na ulicy, co drugi klient w sklepie, w galerii handlowej, to będzie osoba starsza. Czy ta galeria handlowa, ta przestrzeń publiczna jest gotowa na te osoby starsze, na tą ogromną liczbę osób starszych? Czy wykorzystuje potencjał osób starszych? No myślę, że tutaj jeszcze jest wiele do zrobienia. Bo jeszcze nie tak dawno, proszę Państwa, tą rosnącą liczbę osób starszych traktowano jako zagrożenie. Nadciąga srebrne tsunami. No tsunami, czyli coś, co nas zniszczy, zaleje. Na szczęście to się zmienia. W tej chwili już tego określenia mam nadzieję, że się nie używa. Zaczęto dostrzegać właśnie potencjał seniorów. Jaki to jest potencjał? Jest to potencjał, proszę Państwa, naszej wiedzy, naszych kwalifikacji, w tym również zawodowych, naszego doświadczenia, naszej mądrości życiowej. Coś, co przy całym szacunku jest jeszcze obcy ludziom młodym, bo oni dopiero nabędą te wszystkie cechy. To sprawia, że seniorzy prezentują z tobą zarówno kapitał społeczny, jak i gospodarczy. Społeczny, bo to my, w rodzinie, w kręgu najbliższych. Jesteśmy, powiedziałabym, strażnikami pamięci, strażnikami tradycji. To my przekazujemy takie wartości młodszym. Bez nas być może one gdzieś by zaginęły. To my tworzymy więzi sąsiedzkie, takie wspólnoty lokalne. Coś, co jest szalenie ważne. Ale senior to jest również potencjał gospodarczy, bo możemy być wykorzystywani na rynku pracy, jako jego aktywni uczestnicy. Możemy być wykorzystywani na rynku dóbr i usług konsumpcyjnych, bo przecież jesteśmy klientami i mamy wcale niemały zasób finansowy, który powinien sprawiać, że jesteśmy wręcz królem rynku. My tu jesteśmy, my nie wyjedziemy, my nie wytransferujemy swoich pieniędzy. Czyli tutaj czekamy na ofertę. I wreszcie co z punktu widzenia tematu naszego panelu ważne. Seniorzy, ich rosnąca liczba, ich rosnące potrzeby, to jest również wyzwanie i impuls dla rozwoju nowych obszarów produkcji, nowych obszarów usług nakierowanych na zaspokajanie właśnie tych potrzeb. I tak naprawdę ten segment gospodarki senioralnej, gospodarki srebrnej w wielu krajach jest segmentem niesłychanie dynamicznie rozwijającym się. Ja myślę, że w Polsce ciągle jeszcze tutaj mamy dużo do zrobienia. No ale to jest przyszłość, bo rozwój tego segmentu, umożliwienie osobom starszym zwiększenia komfortu życia, również tym osobom już tracącym niepełnosprawność, umożliwienie dłuższego zachowania samodzielności, ułatwienia życia poprzez dostarczanie im całego szeregu urządzeń, które będą im to ułatwiały, to jest z jednej strony poprawienie komfortu życia tej ogromnej masy osób starszych, z drugiej strony to jest impuls gospodarczy, to są innowacje gospodarcze, to jest szansa dla wielu przedsiębiorstw, żeby właśnie na tym rynku zaistnieć. Myślę, że jest tutaj jeszcze ciągle, ciągle wiele do zrobienia. To, co chciałabym powiedzieć, to jest tak podsumując troszeczkę tą pierwszą, jak rozumiem, wypowiedź. Jeśli uda nam się, a jest to chyba nieuchronne, może włączyć osoby starsze w te wszystkie procesy społeczne i gospodarcze, wykorzystać ich potencjał, to stąd już jest tylko krok od srebrnej do złotej gospodarki. To znaczy do tej gospodarki, która będzie dla wszystkich i będzie pasowała na potrzeby wszystkich. Dziękuję. To ja przy okazji tutaj pro domo suła, bo jeśli chodzi o funkcjonowanie mediów upomnę się, bo nie wiem, że państwo wiecie, że przy tym podziale tortu reklamowego seniorzy w ogóle są pomijani. Znaczy jak ktoś ma więcej niż 49 lat, to w ogóle nie jest, z punktu widzenia, to go w ogóle nie ma. To jest w ogóle jakiś niebywały skandal, odbywa się to mocą jakiejś takiej zmowy kartelowej głównych telewizji komercyjnych i naprawdę trzeba coś w tym zrobić, od wielu lat się o to upominam. Ale panią Katarzynę Kucharek, która prezentuje fundację Grupy PKP, chciałem zapytać o inicjatywy podejmowane przez te fundacje, mające na celu właśnie aktywizację naszych seniorów. Jakie są pani doświadczenia w tym względzie? Dziękuję bardzo. Przede wszystkim chciałabym podzielić się radością, że taki panel dzisiaj został zorganizowany, bo temat jest ogromnie ważny, a to, że o nim mówimy i to w tak znamienitym gronie świadczy o tym, że rzeczywiście się do tego przykładamy. Jak wszyscy wiemy i obserwujemy, dużo zostało w tym temacie zrobionego na plus. Także ukłon tutaj w stronę pani minister rzecz jasna. Natomiast to jest też tak, że jak się coś zaczyna robić, to coraz więcej jest do zrobienia. I że tak powiem też moje spostrzeżenie jest takie, że tą tematyką zajmują się osoby, które że tak kolokwialnie powiem mają serce po właściwej stronie. Czyli są to ludzie z pasją i dlatego między innymi ja tak lubię swoją pracę, bo to jest coś więcej i to nie może się nie udać, to nie może mieć efektów, bo mówię, bo to jakby po drugiej stronie stoi człowiek. Natomiast ja też trochę bym tak nie chciała rozgraniczać, ja wiem dlaczego rozgraniczamy, ale z drugiej strony właśnie człowiek. I tutaj byłabym też daleka od generalizowania, bo też tak jak z panią przewodniczącą rozmawiałyśmy przed panelem, że w wielu sytuacjach jest kwestia charakteru i danego właśnie człowieka. Czyli można być i młodą osobą, która no nie ma chęci, tak jakby pokrótce mówiąc jest zgorzkniała, nic jej się nie chce i jest, bo jest, w kontekście też zawodowym. A można być osobą starszą, która ma po prostu tyle energii i chęci, która by w ogóle tych wszystkich młodych, prawda, to pociągnęła za sobą. I ja nie mówię tego z teorii, tylko z praktyki. Takie są moje właśnie doświadczenia. My jako fundacja trochę robimy, oczywiście zawsze można więcej, natomiast myślę, że jest dużo organizacji, fundacji, które jakieś tam swoje cegiełki dokładają. Są to różnego rodzaju działania. Mieliśmy taki jeden duży program, który się nazywał Nowoczesny Senior Nauka i Integracja. Pokrótce były to zajęcia właśnie z obszaru nauki, czyli staraliśmy się nauczyć tych, którzy nie potrafili korzystać z komputera, z internetu, obsługiwać się media społecznościowe, ale mówię, nie można generalizować, bo niejednokrotnie mój na przykład 92-letni dziadek fantastycznie obsługiwał pocztę elektroniczną, a chociażby znam takie osoby, które są po 50-ce i w ogóle jakby nie podchodzą do komputera. Także mówię to wszystko i też już się chwaliłam i jeszcze raz to zrobię. Mój tenże dziadek, który na przykład do ostatnich dni, mając właśnie 92 lata, uczył się języka angielskiego, bo chciał. I żartobliwie mówił, że kto wie, co mu się tam na górze może przydać. Także mówię, to wszystko kwestia nastawienia, ale wracając. Czyli były to zajęcia właśnie z obszaru tejże nauki, ale też nie tylko komputer, ale zajęcia literackie, czego efektem było przygotowanie gazety senioralnej. No, żeby to też było coś nowego, coś innego, rozbudzanie tejże kreatywności, ale też integracja, czyli graliśmy na przykład w kręgle, organizowaliśmy potańcówki, też już dzisiaj siedzieliłam swoimi spostrzeżeniami, jak to byłam zauroczona, bo potańcówki były międzypokoleniowe. Zresztą wszystkie zajęcia tak naprawdę i uczyliśmy się od siebie nawzajem. I chociażby w czasie takich potańcówek, no, taniec z panami właśnie seniorami, no to są, że tak powiem, te rzeczy przechodzą do historii. Nie umniejszając znowu w drugą stronę młodym osobom, ale no, przepraszam, to jest bez porównania, kiedy to pan podchodzi do stolika, pyta, czy może zaprosić, kiedy całuje w rękę, kiedy odprowadza, jakby sama ta forma. No mówię, to jest klasa sama w sobie. Ja staram się czerpać właśnie od osób starszych pełnymi garściami. Niejednokrotnie wręcz czuję się jakaś taka bardzo zawstydzona i chylę głowę i mówię, chciałabym po prostu jak najwięcej zdobyć tej wiedzy, również kolejowej, bo my pracujemy, ja zajmuję się branżą kolejową i to są naprawdę chodzące encyklopedie. Oczywiście w młodych, mówię, nie generalizując, młodzi też potrafią mieć wiedzę, ale fantastycznie, kiedy to wszystko przenika i się uzupełnia i kiedy mamy tą pokorę w sobie i dwie strony chcą ze sobą współpracować. Według mnie to jest najlepszy efekt, też bardzo dużo osób starszych przychodzi do fundacji, generalnie zawsze powtarzam, że drzwi do fundacji są otwarte i zapraszam na kawę, bo z tej kawy to niejeden fantastyczny projekt się zrodził, więc seniorzy jak wszyscy inni przychodzą i świetne projekty razem realizujemy. I mówię, to jest pasja, to jest prawda, tego się nie da oszukać. Ja podziwiam, mam nadzieję, że doczekam takiego wieku jak seniorzy i że będzie we mnie tyle życia i pasji właśnie, jak w większości z Państwa. Jesteście dla mnie naprawdę wzorem, także ukłon w stronę wszystkich. Dziękuję. Bardzo dziękuję. No właśnie, bo wszyscy eksperci są zgodni, że kluczem do takiej złotej jesieni życia jest zachowanie aktywności na wszystkich polach, i zarówno tej fizycznej aktywności, intelektualnej, społecznej, kulturalnej. Pani Minister, jak Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, jakie działania podejmuje już takie strukturalne w imieniu Polskiego Państwa. Szanowni Państwo, ja przede wszystkim dziękuję za piękne słowa poprzedniczek, bo tak naprawdę to trzeba mieć w sobie, trzeba czuć te działania, dlatego też ja czuję się zaszczycona, że w rządzie pana premiera Mateusza Morawieckiego mogę troszczyć się o polskie rodziny, mogę troszczyć się o seniorów. I te programy, które są realizowane od ponad sześciu lat, to jest konsekwentna, systemowa polityka prorodzinna. I polityka senioralna jest oparta na tej solidarności międzypokoleniowej. Bo to, co powiedziała przed chwilą pani prezes, to jest właśnie to, że od seniorów możemy uczyć się garściami. I my to młode pokolenie powinniśmy umieć pokazać, że od naszych kochanych babć, dziadków, pradziadków, rodziców możemy się naprawdę wiele nauczyć. Ale to musimy robić tak zwanym sposobem. Moja babcia zawsze tak mówiła, że to trzeba robić sposobem. To nic na siłę, nic nie, to trzeba tą drogę pokazywać. Dzieci młodzi będą się uczyli. A my oczywiście jako rząd nie możemy tylko eksperymentować, tylko my musimy konkretne działania wprowadzać i staramy się te działania konkretne wprowadzać, aby aktywizować przede wszystkim aktywny senior. To Światowa Organizacja Zdrowia na ten temat wiele mówi. I o tym wiemy, że przede wszystkim aktywność w jesieni życia i ta fizyczna, i ta społeczna, i zawodowa, pod każdym względem jest potrzebna, abyśmy mieli energię, siły. Każdy z nas wie, że jeżeli się zatrzymujemy, jeżeli nie ćwiczymy czy swojego umysłu, swoich sił fizycznych, to jednak zaczynamy troszeczkę, troszeczkę siadać, zaczynamy być coraz słabsi. Co my jako rząd staramy się zrobić, co już zrobiliśmy. Od 2015 roku aktywnie został wdrożony program Senior Plus. Program jest przede wszystkim dedykowany dla samorządów, aby mogły powstawać domy i kluby seniora. Kiedy obejmowaliśmy władzę, tych domów było 98 na terenie całego kraju. Dzisiaj jest blisko 1100 i kolejne 100 domów i klubów seniora powstanie w tym roku. To są miejsca właśnie aktywności wszelkiego rodzaju rehabilitacji, wspólnych spotkań, wspólnych rozmów, właśnie tego wspólnego czasu. To jest to miejsce, gdzie nasi kochani seniorzy mobilizują się, aby wyjść, aby nie tylko pamiętać o tym, co gdzie boli i jak się źle czujemy, tylko właśnie pobyć z drugim człowiekiem. A to jest bardzo ważne. Na te działania związane z domami i klubami seniora rok rocznie przeznaczamy co najmniej 60 milionów złotych na tworzenie i utrzymanie tych miejsc. Ale oprócz tego dodatkowa oferta to jest program Aktywni Plus, który jest dedykowany dla organizacji pozarządowych, które tworzą również bardzo ciekawe projekty uzupełniające te działania samorządów. I w tym roku, tylko w tym roku 280 projektów zostało dofinansowanych na 40 milionów złotych. W sumie 100 milionów złotych przeznaczamy na te dwa przedsięwzięcia aktywizujące osoby starsze. Kolejnym naszym takim wyzwaniem na przyszłość, myślę, że w przyszłym roku może pilotaż tych programów uda się jednak skonstruować mimo trudnej sytuacji gospodarczej, to będą takie domy międzypokoleniowe, aby młode pokolenie razem z seniorami mogli się spotykać w jednym miejscu, razem uczestniczyć w różnorakich zajęciach. A więc ta aktywizacja poprzez uczestnictwo w domach seniora w różnorakich zajęciach to jest rocznie 100 milionów złotych. Na tą najbliższą perspektywę mamy zarezerwowane 500 milionów złotych. I oczywiście cały czas musimy pamiętać, że są dwa takie silne filary związane z troską o naszych seniorów. To jest ten filar finansowy, a więc waloryzacja rent i emerytur. Te trzynastki, czternastki, te świadczenia, które już wymieniałam i ten filar aktywności. I tutaj musi być przede wszystkim właśnie równowaga między tymi filarami, a ta aktywność daje siłę, daje energię. I aktywizacja też zawodowa, która jest bardzo ważna, bo o tym co wspomniałam przede wszystkim ważne jest to, aby czerpać doświadczenie, czerpać wiedzę od naszych seniorów. Chodząc na rynek pracy, a w naszej przestrzeni przy bezrobociu 5,1 mamy dużo przestrzeni do wykorzystania, ale przede wszystkim do tego, aby seniorzy dalej pozostali aktywni. To co ostatnio w przestrzeni publicznej się pojawiło, że rząd chce wydłużyć wiek emerytalny. Absolutnie nie. Rząd Prawa i Sprawiedliwości nie po to przywracał wiek emerytalny 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn, aby go wydłużać. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.