Rafał Weber o audytach dróg: wiedza ma poprawić bezpieczeństwo

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, dziękuję za dyskusję. Szczególnie dziękuję za te merytoryczne odniesienia się do tego projektu ustawy. Cieszę się bardzo, że uzyskuje on akceptację zdecydowanej większości Wysokiej Izby. Postaram odpowiedzieć się na zagadnienia, które zostały tutaj przez Państwa posłów podnoszone. Kwestia taka zasadnicza. Po co te audyty, po co klasyfikacje i po co w zasadzie już wcześniej na drogach krajowych wdrożyliśmy tę całą sferę związaną z informacją. Bo właśnie tutaj informacja i wiedza ma kluczowe znaczenie. Otóż chcemy, żeby ta informacja i ta wiedza była wykorzystywana przede wszystkim do tego, aby poprawiać jakość dróg krajowych, ale również dróg w miastach, na prawach powiatów, tam gdzie drogami wszystkich kategorii zarządzają prezydenci. No i teraz tą nowelizacją również drogi wojewódzkie, które są albo były przebudowane przy wsparciu środków europejskich. Wiedza jest kluczowa po to, aby niwelować, aby likwidować takie punkty, które są niebezpieczne poprzez inwestycyjne reakcje. Poprzez poprawę parametrów technicznych, poprzez budowę chodników, ciągów pieszo-rowerowych, poprzez poszerzenie jezdni, bo takie inwestycje też są potrzebne. Poprzez bezkolizyjne połączenia drogowe, czyli nie drogi krzyżujące się na jednym poziomie, tylko węzły, które mają charakter mijanek. Właśnie po to jest ta wiedza. Jestem przekonany, że ta wiedza posłuży, żeby takie miejsca na sieci dróg krajowych i na sieci dróg wojewódzkich identyfikować. Myślę, że to jest działanie pożądane, potrzebne. I tak w zasadzie powinno być realizowane przez zarządców dróg zdecydowanie wcześniej. Myślę, że niektórzy zarządcy dróg robią to sami z siebie. My jeszcze raz powtarzam, jako Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, oczywiście też to w 2012 roku realizujemy. Natomiast ta ustawa da podstawę, aby taki audyt był wykonywany, szczególnie wtedy, kiedy samorządy wojewódzkie będą ubiegały się o środki europejskie. Bo to będzie warunek sine qua non, aby takie środki europejskie otrzymać. Także wiedza, która później jest wykorzystywana do tego, aby niwelować miejsca niebezpieczne. Miejsca, w których dochodziło do dużej ilości wypadków drogowych. Miejsca, na których ginęło wiele osób. I myślę, że to zadanie, to działanie dobre i pożądane. Siłą rzeczy przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kwestia finansowania. Otóż liczymy, że pierwsze środki, czy to z Krajowego Programu Odbudowy, czy to z Funduszy Strukturalnych, trafią na inwestycje drogowe jeszcze w tym roku. W ramach Krajowego Programu Odbudowy wynegocjowaliśmy kilkaset milionów euro właśnie na takie punktowe działania, poprawiające bezpieczeństwo niechronionych uczestników ruchu drogowego. I mam nadzieję, że jeszcze w tym roku będziemy mogli je uruchomić. Natomiast fundusze strukturalne, to są duże zadania polegające na budowie sieci dróg szybkiego ruchu. Tutaj nasze plany, nasze ambicje na najbliższą dekadę są bardzo duże. Dzisiaj, dosłownie w trakcie trwania debaty na ten temat, na temat tej ustawy, została podpisana umowa na wykonanie studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego dla obwodnicy aglomeracji warszawskiej na tym odcinku zachodnim. Także coś, co jeszcze 3-4 lata temu było w fazie marzeń, albo nawet i w tej fazie nie było, dzisiaj przechodzi do fazy pracy nad konkretną dokumentacją. Także jest to przykład kolejny z wielu tego, że naprawdę konsekwentnie i z determinacją dążymy do tego, aby sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce wyglądała jak najlepiej. A obwodnica aglomeracji warszawskiej pozwoli na szybki, bezpieczny i komfortowy objazd nie tylko samej Warszawy, ale również innych gmin, które są w tym tzw. wianuszku warszawskim ulokowane. Także środków finansowych na te inwestycje z pewnością nam brakować nie będzie. Kwestia sporów, które tutaj miały miejsce, bardzo ciekawe, związane z tym, czy jest bezpiecznie po tym, jak wprowadziliśmy przepisy, szczególnie te w kontekście wyższych kar dla kierowców, którzy w sposób znaczny przekraczają np. prędkość, tą dozwoloną, i też w kontekście pierwszeństwa dla pieszych. Otóż, szanowni państwo, to najlepiej obrazują konkretne liczby. Nie da się mówić o tych sprawach w takim ujęciu, mi się wydaje, albo zasłyszałem, albo ktoś coś napisał. Konkretne liczby, które jasno mówią. Ale zanim o konkretnych liczbach, zanim o tym, co one mówią, musimy porównać dwa okresy roku 2021 i tego obecnego, 2022. Jesteśmy już po pierwszej połowie roku 2022. Możemy to zrobić. Ale zanim to zrobimy, wspomnijmy, jak wyglądał rok 2021, jeżeli chodzi o pandemię COVID-19. Myślę, że najlepiej pamiętają to posłowie Konfederacji, bo oni to przeżywali bardzo mocno. Wprowadzone lockdowny, wprowadzone ograniczenia w transporcie, wprowadzona nauka zdalna, styczeń, luty, marzec, była, panowie, no była. Wprowadzona praca zdalna, i to w instytucjach publicznych, ale też w firmach prywatnych, wprowadzona była, no była. Przez to mniejsza mobilność, mniej pojazdów na drogach, no mniej ludzi, którzy w ogóle się przemieszczali. Tak było? Tak było. No i bez wątpienia wpłynęło to na to, że i wypadków drogowych, i ofiar tych wypadków drogowych było mniej. Także trzeba od tego wyjść, że pomimo, że porównamy pierwsze półrocze okresu roku poprzedniego do tego roku, do roku 2022, to to porównanie nie będzie porównaniem tego samego do tego samego. Ale dobrze, ale porównajmy. Mimo tych kwestii związanych z pandemią i z mniejszą mobilnością i mniejszym ruchem osobowym, porównajmy. No to co mówią statystyki, szanowni panowie z Konfederacji? Otóż statystyki mówią, że w pierwszym półroczu roku 2022, jeżeli porównamy to półrocze do roku 2021, na polskich drogach zginęło 10% mniej osób. 10% mniej osób. Oczywiście najprawdopodobniej, to niestety, dojdą nam jeszcze od 1 lipca do 15-20 lipca kolejne ofiary śmiertelne, czyli ci, którzy zostali ciężko ranni, leżą w śpiączce i oni po prostu tego nie przeżyją. To będzie kilka, w ujęciu ogólnopolskim, kilkanaście osób. Oby ich było jak najmniej, ale niestety, tak doświadczenie mówi, że oni też są, oni tą statystykę troszeczkę podniosą. Ale mimo wszystko osób, które zginęło na polskich drogach w pierwszym półroczu roku 2020 roku, w porównaniu do roku 2021, będzie około 10% mniej. I to jest, szanowni państwo, odpowiedź na zagadnienie, które tutaj z taką lubością było przez posłów Konfederacji, ale też tutaj PSL-u omawiane. Nic innego nie broni kwestii tego, czy dane przepisy funkcjonują, czy nie funkcjonują, czy inwestycje są realizowane, czy nie są realizowane, czy działania edukacyjne są prowadzone, czy nie są prowadzone. W tej sferze bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak tylko właśnie statystyka, o której teraz mówię, do której się teraz w sposób, myślę, że bardzo precyzyjny odnoszę. Także oczywiście ujęcie półroczne jest ujęciem takim wyrywkowym, wycinkowym. Najlepiej badać okresy roczne albo trendy, czyli powiedzmy okresy wieloletnie. Ale to dopiero przed nami. Na tą chwilę możemy powiedzieć, że mamy funkcjonowanie nowych przepisów związanych z wyższymi stawkami mandatowymi od pół roku. I to pół roku 2022. Jeżeli chodzi o liczbę ofiar śmiertelnych, jest o 10% lepsze, czyli niższe, czyli mniej ofiar śmiertelnych niż rok 2021. I o kilkadziesiąt procent lepsze niż rok 2020 i rok 2019. A szczególnie do tego 2019 się odnoszę, bo rok 2019 miał to do siebie, że komunikacja ta indywidualna, zbiorowa funkcjonowała normalnie. Nie była zakłócona ograniczeniami administracyjnymi. Także to jest najlepszy, drodzy państwo, dowód na to, że te przepisy warto było wprowadzić, że faktycznie jeździmy wolniej. I to może być subiektywna ocena każdego z nas. I chyba każdy z nas taką subiektywną ocenę ma. Natomiast dane empiryczne, dane obiektywne jasno i wyraźnie wskazują, że ofiar na polskich drogach obecnie jest mniej niż w przeszłości. Kwestia finansowania, bo tutaj też się przewijała przez część wypowiedzi. Otóż skoro ten projekt ustawy uzyskał pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu, a nad tą komisją, czy w tej komisji pracuje również strona samorządowa, to chyba jasne, że ona tutaj nie wzbudzała jakichś wielkich wątpliwości i nie była jakąś kością niezgody samorządowców. Tych samorządowców, którzy zostaną objęci tą ustawą. Widzę na sali panią poseł z województwa lubelskiego, panią poseł Wcisło, która z tego co wiem, a pytała dzisiaj po raz kolejno o obwodnicę Janowa Lubelskiego w ciągu drogi krajowej nr 74. Faktycznie Janusz Lubelski jest jednym z tych miast, które w tej chwili odczuwa pozytywne decyzje rządu Prawa i Sprawiedliwości. S-19 via Karpatia, Szanowni Państwo, na osi północ-południe w sposób znakomity usprawnia ruch, jeżeli chodzi o południową część województwa lubelskiego, także północną część województwa podkarpackiego. Przyjazd między Rzeszowem a Lublinem drogą szybkiego ruchu dzięki naszym decyzjom jest możliwy. Janów Lubelski również z tego korzysta. Natomiast jeżeli chodzi o obwodnicę w ciągu drogi 74, ona znajduje się w programie budowy stół obwodnic. Jesteśmy bardzo mocno zdeterminowani, żeby tą inwestycję zrealizować. Pani poseł, myślę, że wie więcej o niej. Zresztą była u nas, gościła w Ministerstwie Infrastruktury razem z panem ministrem Cezarem Glabarczykiem, prosząc o takie spotkanie, żeby wyjaśnić kwestie związane z wyborem wariantów, z tym, w którym miejscu teraz jesteśmy, jak wygląda jej przebieg, czy faktycznie zakłóca ujęcia wody, czy jednak nie jest tak, jak pani poseł mówi. Myślę, że w taki bardzo merytoryczny, spokojny, stonowany sposób te informacje, pani poseł, zostały udzielone. Jeżeli nie są wystarczające, to zapraszam po raz kolejny, pani poseł. Oczywiście jako Ministerstwo Infrastruktury służymy odpowiedzią. Natomiast za każdym razem, przy każdej inwestycji dochowujemy wszelkiej staranności, aby takowa nie tylko nie kolidowała, nie przeszkadzała mieszkańcom w normalnym funkcjonowaniu, ale żeby była realizowana w zgodzie ze środowiskiem. A tereny Janowa Lubelskiego są wyjątkowo cenne, jeżeli chodzi o ich charakter przyrodniczy. Są tam siedliska chronione. Także to rysując przebiegi danych odcinków dróg również musimy mieć na uwadze i na względzie. Bardzo gorąco państwu dziękuję za dyskusję nad tym projektem ustawy. Jeżeli nie były zgłoszone poprawki, a chyba nie były, to oznacza, że jutro będziemy nad nim głosować. Mam nadzieję, że uzyska on akceptacji nie tylko części rządowej, ale również części parlamentarzystów, którym bardzo zależy na poprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Panie Ministrze, zamykam. Dziękuję. Dziękuję. Dziękuję.