Tomasz Zieliński o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego

Panie Marszałku, Panie Ministrze, Wysoka Izbo, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego, druk numer 2588-2665. Ustawa zakłada o tworzenie Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego z siedzibą w Warszawie. W projekcie określono główne zadania Instytutu, które po przyjętych na posiedzeniu Komisji Poprawka będą obejmowały inicjowanie i realizowanie działań dotyczących promocji języka polskiego, wspieranie kultywowania polskiej tradycji i wartości języka polskiego jako języka ojczystego oraz promocji języka polskiego jako języka ojczystego wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą, wzmacnianie współpracy między Polonią i Polakami zamieszkałymi za granicą a podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej za granicą, w szczególności w dziedzinie edukacji i nauki. Wspieranie inicjatyw oraz projektów edukacyjnych i naukowych mających na celu pogłębianie znajomości języka polskiego. Upowszechnianie języka polskiego jako języka obcego oraz współpraca ze szkołami, uczelniami, instytucjami publicznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, organizacjami i innymi podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej za granicą na rzecz rozwoju języka polskiego za granicą. Organami instytutu będą dyrektor i rada instytutu. Dyrektora powołuje minister edukacji i nauki po zasięgnięciu opinii ministra spraw zagranicznych i ministra kultury i dziedzictwa narodowego. W myśl ustawy skład rady instytutu wejdą. Jedna osoba powołana przez prezesa rady ministrów, jedna osoba powołana przez ministra spraw zagranicznych, jedna osoba powołana przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego, oraz nie więcej niż sześć osób powołanych przez ministra edukacji i nauki. Finansowanie działalności instytutu w 2022 roku pokryte zostanie ze środków finansowych z części 83 rezerwy celowe w pozycji 75 środki na nauczanie języka polskiego w Niemczech w wysokości 14 milionów 925 tysięcy złotych. Taka kwota pozostaje do dyspozycji przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Oznacza to, że jeszcze w tym roku zostaną skierowane środki finansowe do Polaków i Polonii w Niemczech, gdzie dzisiaj funkcjonuje 7 polskich szkół z 50 uczniami oraz działają 144 organizacje polonijne. Tym samym dzięki powołanemu instytutowi możemy mówić o systemowym wsparciu nauczania języka polskiego w Niemczech od 2023 roku także do Polonii i Polaków na całym świecie oraz do osób nieposiadających polskiego pochodzenia. Jeżeli chodzi o Republikę Federalną Niemiec, to projekt zakłada przeznaczenie środków na uruchomienie czterech nowych szkół polskich z oddziałami dla dzieci wieku 3-6 lat oraz uruchomienie wyżej wymienionych oddziałów w 7 istniejących szkołach polskich. Należy podkreślić, że Polacy mieszkający w Niemczech nie mają statusu mniejszości narodowej, tym samym pozbawieni są prawa wsparcia w nauczaniu języka polskiego jako języka właśnie mniejszości narodowej. Szacuje się, że liczba podmiotów, na które może oddziaływać projekt ustawy jest następująca. Liczba szkół polskich na świecie 67, liczba uczniów szkół polonijnych na świecie 1139, liczba organizacji polonijnych na świecie 3767, liczba zagranicznych uczelni prowadzących lektoraty języka polskiego 70. Nie jest znana dokładna liczba szkół w obcym systemie oświaty, realizujących nauczanie języka polskiego, chociaż wiadomo, że taka nauka występuje m.in. na Litwie i Łotwie. Założono w celu realizacji zadań Instytut będzie ustanawiał i finansował stypendia. Wspierał różnego rodzaju przedsięwzięcia, popularyzujące język polski lub nieodpłatnie użyczał zakupione nieruchomości. Proponuje się maksymalną wysokość stypendiów jako nieprzekraczającą dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym ogłaszanego przez prezesa GUS. W zakresie realizacji różnego rodzaju przedsięwzięć określono, że wsparcie przez Instytut może być udzielone po przewodzeniu otwartego konkursu ofert w drodze naboru wniosków w trybie ciągłym lub na wniosek podmiotu złożony z jego inicjatywy. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, biorąc powyższe pod uwagę, będzie głosował za uchwaleniem tak bardzo ważnej dla Polaków i Polonii ustawy. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję.