Elżbieta Witek przypomina 100 lat Senatu: apel o jedność

Szanowny panie prezydencie, panie marszałku, panie i panowie senatorowie, wszyscy dostojni goście, bardzo dziękuję za zaproszenie na dzisiejszą uroczystość, za możliwość zabrania głosu. Proszę państwa, dzisiaj mija równo 100 lat od inauguracyjnego posiedzenia Senatu II Rzeczpospolitej. Jestem przekonana, że tak jak tamci senatorowie sprzed 100 lat, tak i dzisiejsi mają świadomość, że dzieje polskiego parlamentaryzmu sięgają znacznie dalej, sięgają pierwszej Rzeczpospolitej. Po latach świetności, po złotym wieku Rzeczpospolitej Obojga Narodów, przyszły jednak dekady kryzysów społecznych, gospodarczych i politycznych, które w konsekwencji doprowadziły do trzech rozbiorów Polski i do utraty przez Polskę niepodległości. 123 lata nie było Polski na mapie, ale Polska żyła, ponieważ była w sercach, umysłach, pamięci, dążeniach i marzeniach Polaków. I po 123 latach w listopadzie 1918 roku mamy odrodzoną Rzeczpospolitą. Bardzo trudne zadanie, żeby zespolić, zjednoczyć trzy zupełnie odrębne organizmy. Ale to się udało. I przyszedł rok 1921. Potrzeba stworzenia konstytucji. I wtedy rozgorzały dyskusje na temat tego, czy Senat w II Rzeczpospolitej jest potrzebny, czy też nie. Jedni mówili, że nie, bo to jest przeżytek, nawiązuje do poprzednich czasów. Inni mówili, że Senat jest potrzebny, ponieważ to jest kontynuacja polskiego ustroju, polskiej państwowości. I ten drugi pogląd zwyciężył. Właśnie w listopadzie 1922 roku odbyły się pierwsze wybory do Senatu w II Rzeczpospolitej. Możemy pozazdrościć frekwencji. Ponad 61% Polaków poszło do urn wyborczych. I w tym Senacie, w pierwszym Senacie odrodzonej Rzeczpospolitej zasiadali ludzie o bardzo różnych poglądach, o bardzo różnych doświadczeniach politycznych. Obok arcystokracji byli także absolwenci szkół ludowych, byli przedstawiciele świata nauki, kultury, ale także urzędnicy i wojskowi. I proszę Państwa, były kobiety. W polskim Senacie były kobiety. A wtedy w wielu krajach Europy Zachodniej kobiety w ogóle nie mogły marzyć nawet o prawach wyborczych. Polska odradzała się jako państwo w pełni demokratyczne. I z pewnością senatorowie wówczas różnili się między sobą bardzo spojrzeniem na Polskę, na to w jakim kierunku powinna podążać. Ale to, co z pewnością ich łączyło, to poczucie wspólnoty i działania na rzecz dobra wspólnego. Na rzecz Rzeczpospolitej, której tak długo na mapie nie było. I proszę Państwa, wielu z tych senatorów pokazało własnym życiem, własnym przykładem, jak bardzo kocha swoją ojczyznę i że gotowi są dla niej poświęcić to, co najcenniejsze, własne życie. W czasie II wojny światowej wielu senatorów było aresztowanych, torturowanych, gnębionych, prześladowanych, zamykanych w obozach niemieckich i w łagrach sowieckich. Wielu z nich oddało swoje życie. I proszę Państwa, potem wszedł PRL, w którym Senat był niepotrzebny i wreszcie rok 1989. Jakże wielu senatorów wtedy to byli działacze opozycji demokratycznej. Postanowili właśnie tu, w ławach senackich, walczyć o kształt demokratycznej, wolnej i w pełni suwerennej Rzeczpospolitej, III Rzeczpospolitej. Proszę Państwa, ja myślę, że każde pokolenie powinno zabiegać o to, żeby coś dobrego po sobie pozostawić. My dziś po stu latach wspominamy tamtych senatorów. Dostrzegamy nie tylko pana senatora Limanowskiego, ale także wielu innych, którzy zasłynęli, znakomicie przysłużyli się Rzeczpospolitej. Ale proszę Państwa, za sto lat będzie kolejny jubileusz. I następne pokolenia będą oceniały nas. A żyjemy w czasach bardzo trudnych. Mówił o tym pan prezydent, mówił o tym pan marszałek. Ta dyskusja jest obecna codziennie w naszych rozmowach. Pandemia i wojna za naszą wschodnią granicą. Czasy bardzo niebezpieczne, bardzo trudne. I od tego, jaką postawę przyjmiemy, czy będziemy potrafili wznieść się ponad partykularyzm partyjny i wspólnie popatrzeć na kwestie najważniejsze. Przede wszystkim na bezpieczeństwo naszych obywateli, ale także na bezpieczeństwo całej Europy. Tak będziemy oceniani za kolejne sto lat. I chciałabym życzyć wszystkim Państwu senatorom, żebyście jak najlepiej potrafili wykorzystać mandat, jaki otrzymaliście od swoich wyborców. Żeby ustawy, które trafiają z Sejmu, czasami rzeczywiście niedoskonałe, czasami wymagające tego, żeby je trochę poprawić, ale także dlatego, że żyjemy w tak trudnym czasie, że pracujemy w sposób zupełnie nadzwyczajny. Czasami bardzo szybki, ale to tylko dlatego, żeby jak najszybciej móc pomóc naszym obywatelom. Rzeczywiście Izba Wyższa, czyli Senat, bardzo się tutaj przydaje, bo czasami koryguje to, co ominęliśmy podczas procedowania ustaw w Sejmie. I na końcu, proszę Państwa, życzę naprawdę z całego serca, żeby za sto lat, nie będziemy tego widzieć, ale będą to widzieć nasze dzieci i nasze wnuki, żeby z dumą mówiły, że mój dziadek, pradziadek, zasiadał w tych trudnych czasach w Izbie Senackiej i naprawdę zasłużył się bardzo dobrze Rzeczpospolitej. I z dumą możemy mówić, że Senat w III Rzeczpospolitej w najtrudniejszym okresie zdał swój egzamin, że egzamin zdali wszyscy senatorowi. Tego Państwu z całego serca życzę