Anna Schmidt o ratyfikacji zastrzeżeń do Konwencji Stambulskiej

Pani Marszałek, Panie i Panowie Posłowie, ponieważ resort rodziny i polityki społecznej był tym resortem wiodącym, który jeszcze do niedawna w tej Izbie, w Izbie Polskiego Sejmu i Polskiego Senatu prowadził pracę nad ratyfikacją zastrzeżeń do Konwencji o Przeciwdziałaniu Przemocy Wobec Kobiet i Przemocy Domowej, zwanej Konwencją Stambulską. Chciałabym w kilku słowach, w kilku zdaniach odnieść się do projektu zaprezentowanego przez przedstawiciela wnioskodawców, Pana Marszałka Marka Jurka, jak również do problematyki, która padła w toku debaty w wystąpieniach Pani i Panów Posłów. Po pierwsze chciałabym zwrócić uwagę Wysokiej Izby, bo ten argument też tutaj padł, na działania polskiego rządu, rządu Zjednoczonej Prawicy dotyczące tworzenia prawa antyprzemocowego i zapobiegania przemocy wobec kobiet i szeroko pojętej polityki antyprzemocowej. Co prawda ten argument padł już w toku debaty na tej sali, ale chcę nawiązać do wystąpienia jednego z panów ministrów, ministra Wosia i jeszcze raz przypomnieć, że jednym z elementów, jednym z ostatnich elementów prac naszego rządu, rządu Prawa i Sprawiedliwości, jeśli chodzi o zaostrzanie przepisów w związku z działaniami antyprzemocowymi, była właśnie wspominana już tutaj nowelizacja Kodeksu Postępowania Cywilnego. Jak państwo wiecie, ustawa z 30 kwietnia, która weszła całkiem niedawno, bo 30 listopada w życie i która wprowadza obowiązek, możliwość natychmiastowej izolacji sprawcy przemocy od ofiary. Po drugie, warto też wspomnieć o przepisach, o tym też była mowa, ale ja w jednym zdaniu się do tego odniosę, zaostrzające zastrzeżenia, które w drodze ratyfikacji polski parlament przyjął całkiem niedawno, bo w dniu 20 stycznia bieżącego roku, 2021 roku, dotyczą ni mniej, ni więcej, ale właśnie do stosowania w ramach zapisów konwencji stambulskiej, polskiego prawodawstwa, polskiego prawa karnego w trybie zaostrzenia przepisów w celu ochrony właśnie ofiar przestępstw przed przemocą. Po pierwsze, jak już tu było wspomniane, artykuł 30 konwencji, a więc rozszerzenie katalogu ofiar osób uprawnionych do uzyskania rekompensaty jako ofiara przestępstwa. Po drugie, wprowadzenie zasady międzynarodowej solidarności w ściganiu przestępstw, a więc zmiana zastrzeżenia do artykułu 44 i wreszcie wycofanie na wniosek ministra sprawiedliwości jako resortu merytorycznie przygotowującego zastrzeżenia. Artykuł 58 to padło w toku wystąpienia pana marszałka Marka Jurka, który wspominał o tym, że polskie prawo powinno skutecznie chronić ściganie przestępstw natury seksualnej. I to ja chcę zwrócić uwagę, pani i panów posłów, że właśnie wycofanie tego zastrzeżenia wiąże się z dostosowaniem polskiego prawodawstwa w ramach szeroko pojętej polityki karnej, jeśli chodzi o ściganie tych przestępstw. I skutkuje tym, że wycofujemy możliwość przedawniania się dla kolejnej kategorii przestępstw właśnie natury seksualnej. Mówimy tutaj o przemusowej aborcji, o zmuszaniu do małżeństwa, o okaleczaniu żeńskich narządów płciowych i o sterylizacji. A więc w kolejnym aspekcie polskie prawo karne zaostrza przepisy, aby chronić skutecznie przed przestępstwami natury seksualnej. Chcę też zwrócić uwagę pani i panów posłów, o czym też była mowa, ale warto to podkreślić, że z jednej strony polski rząd stoi na stanowisku, że należy i konieczne jest robienie wszystkiego, aby chronić ofiary przestępstw, ofiary przemocy, szczególnie kobiety i dziewczęta. Z drugiej strony też chcemy chronić polski ład konstytucyjny. I wyrazem tego, wyrazem tej chęci ochrony było podjęcie dwóch działań. Pierwsze podjęte przez poprzedni rząd, który ratyfikował konwencję istambulską, a więc złożone zastrzeżenie, deklaracja interpretacyjna, która, przypomnę, obowiązuje w dalszym ciągu Polska ratyfikując teraz zastrzeżenia do konwencji, nie wycofała się z tej deklaracji. I która wyraźnie mówi, pozwólcie państwo, że zacytuję, Rzeczpospolita Polska oświadcza, że będzie stosować konwencję zgodnie z zasadami i przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Co to oznacza? To oznacza, że prawo tworzone w Polsce i implementacja zapisów konwencji istambulskiej musi brać pod uwagę poszanowanie elementarnej kwestii, jaką jest ochrona godności człowieka i zagwarantowania w tworzonym prawie ochrony tej godności oraz wywodzonych z tej godności praw i wolności obywatelskich. Mówię tutaj o odwołaniu się do artykułu 30 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, artykułu 32 ustęp 1, który mówi o równości wszystkich wobec prawa, artykułu 32, 33 i 48, o czym wspomina wniosek pana marszałka Marka Jurka. Na koniec chcę powiedzieć, że przypomnieć państwu, że my wszyscy tutaj, a ja także jestem członkiem tego parlamentu, jako parlamentarzystka w dniu 20 stycznia i jak domniemam wszyscy przedstawiciele klubów i partii, którzy zasiadają w tej izbie, a także w senacie, jesteśmy przedstawicielami i wyrazicielami woli suwerena wyrażonej w wolnym i demokratycznych wyborach. Otóż chcę jasno i wyraźnie podkreślić i przypomnieć państwu, że w toku głosowania, które odbyło się w tej izbie 20 stycznia 2021 roku, prawie cała Izba, Wysoki Sejm, a więc prawie blisko 460 parlamentarzystów, zaledwie 15 posłów nie wzięło udziału w głosowaniu. Wszyscy państwo i lewa, i prawa strona, i centrum sceny politycznej poparło ratyfikację zastrzeżeń do konwencji, a 21 stycznia, dzień później, prezydent Andrzej Duda te zastrzeżenia podpisał. Skutkiem czego projekt 27 stycznia trafił do sekretariatu Rady Europy. Jeszcze raz chcę wyraźnie podkreślić, polski rząd stoi na stanowisku, że chcemy i będziemy, bo to obowiązek polskich władz i także polskiego parlamentu, obu izb, będziemy tworzyć prawo, które będzie chroniło polskie kobiety przed przemocą. Wspomnę tutaj jeszcze na koniec w swoim wystąpieniu o pracach, które toczą się w Resorcie Rodziny i Polityki Społecznej, o których mówiłam już w trakcie wystąpień podczas komisji sejmowej, zarówno w Sejmie, jak i w Senacie, że Resort Rodziny prowadzi pracę nad nowelizacją ustawy, bo o tym też była mowa dzisiaj w trakcie debaty, nad nowelizacją ustawy i zaostrzeniem przepisów w ustawie antyprzemocowej, w ustawie, która mówi o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, między innymi, to jest główny cel nowelizacji tego projektu, projekt ma służyć, nowelizacja ma służyć rozszerzeniu katalogu osób objętych przemocą, a więc zmieniamy nomenklaturę, począwszy od nazwy ustawy, ustawa o przemocy w rodzinie, panie marszałek, czy ja mogę do końca... Ale proszę już, bo już ponad dwie minuty mam. Zmieniamy katalog, aby zaostrzyć prawo i chronić ofiary przemocy, szczególnie kobiety i dziewczęta. I na koniec zwracam i przypominam uwagę pań i panów posłów. Wydaje mi się, że wygłoszę truizm, ale warto o tym pamiętać, że wyrazem troski polskiego rządu i prezesa Rady Ministrów, pana Mateusza Morawieckiego, jeśli chodzi o chronienie przepisów konstytucji i porządku prawnego, porządku społecznego i porządku kulturowego, w którym żyje i funkcjonują obywatele Rzeczpospolitej Polskiej, jest właśnie i było właśnie skierowanie 30 lipca, a potem jeszcze rozszerzenie wniosku w dniu 26 sierpnia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów konwencji stambulskiej z ustawą zasadniczą, który to wniosek, podkreślam, nie tylko wskazuje na przepisy państwa wnioskodawców, a więc wątpliwości dotyczące artykułu 48 i 53, ale znacznie rozszerza zakres tego badania w trosce o zachowanie ładu konstytucyjnego w Polsce. Dziękuję bardzo.