Tomasz Głogowski: oburzenie o marginalizacji konsultacji i Funduszu

Szanowna Pani Marszałek, Wysoki Sejmie. Pięć lat rządów Prawa i Sprawiedliwości przyzwyczaiło nas do całkowitego marginalizowania procesu konsultacji społecznych, ale chciałem dzisiaj wyrazić swoje oburzenia wobec tego, co się dzieje z przygotowaniami do realizacji wygrzystania środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Już trzeba zacząć od tego, że ten fundusz będzie prawdopodobnie o połowę mniejszy niż to się wydawało jeszcze kilka miesięcy temu. W lipcu na szczycie Rady Unii Europejskiej było to, przed tym szczytem było to 36 miliardów złotych. Pan premier Morawiecki skupił się na tym szczycie na walce nieskutecznej zresztą przeciwko powiązaniu wieloletniego budżetu Unii Europejskiej z praworządnością. No i wyszedł z tego szczytu z 17 miliardami z Funduszu Sprawiedliwości Społecznej, z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. O tyle stracą regiony, które tę transformację będą musiały przechodzić, przede wszystkim Górny Śląs, z którego pan premier Morawiecki jest parlamentarzystą. Wiadomo, że od transformacji energetycznej nie ma odwrotu, poza tym nasze zasoby węgla nie są ograniczone. Prezydent Andrzej Duda mógł kilka lat temu wygadywać jakieś opinie o zapasach na 100 lat, ale w rzeczywistości są one co najmniej pięcioprotnie mniejsze. Trudno powiedzieć, czy pan prezydent wiedział, że mówi nieprawdę, czy wierzył w te informacje, które miał. Rząd zresztą zgodził się już dawno na europejską politykę klimatyczną, tylko próbował temu zaprzeczać. Co najważniejsze, transformacja gospodarki regionu nie może opierać się tylko na porozumieniu rządu ze związkami zawodowymi górników. W tej chwili przygotowania do transformacji energetycznej sprowadzają się jedynie do negocjacji rządu ze związkami zawodowymi górnictwa. Te negocjacje przebiegają zaskakująco szybko i już zaczynają krączyć legendy na Śląsku, jakich argumentów, czy też jakiej wiedzy operacyjnej używa się, żeby one sprawnie przebiegały. Górników w Polsce jest około 80 tysięcy i można przypuszczać, że wkrótce dla nich program zostanie osłonowy przyjęty, ale firmy pracujące dla górnictwa, produkujące oczywiście na rynek krajowy i na eksport zatrudniają około 400 tysięcy pracowników. To są wyspecjalizowane firmy, które oczywiście mają świadomość konieczności transformacji, są do niej gotowe. Tylko chciałabym wiedzieć już teraz, jak mają opracowywać programy strukturyzacji. Nawet banki państwowe pytają ich o to, jaka będzie przyszłość górnictwa. Przecież one nie przestaną dla górnictwa produkować, tak że będą na eksport dalej produkować, ale nie wiedzą kiedy i jak będą się musieli przebranżawiać. W proces negocjacji i rozmów na temat Funduszu Sprawiedliwej Transformacji nie są także zaangażowane samorządy, co całkowicie są pomijane, te, które stracą, które będą musiały koszty restrukturyzacji przejść. Ostatnia niepokojąca sprawa to, że wszystko wskazuje na to, że szybciej odejdziemy w Polsce od węgla niż od zapotrzebowania na węgiel. Wygasimy kopalnię, a on nadal będzie potrzebny w energetyce. Teraz martwi nas tak liczny eksport węgla z Rosji. Obyśmy za kilka lat nie musieli się martwić tym, że Rosja przekieruje swój eksport do innych krajów, na przykład azjatyckich, który będzie bardziej korzystny, a my nagle zostaniemy bez węgla, bo transformacja energetyki będzie znacznie bolniejsza niż wygaszanie kopalni. Dziękuję.