Joanna Sekuła wzywa do zmian prawa ws. porzuconych nieruchomości

Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Moje oświadczenie będzie dotyczyło problemu regulacji prawnej nieruchomości zabudowanych, przejętych w zarząd przez Skarb Państwa oraz porzuconych nieruchomości prywatnych. Oświadczenie moje kieruję do premiera, prezesa Rady Ministrów. Jednym z istotnych problemów, z jakimi borykają się samorządy w Polsce, jest nieuregulowany stan prawny nieruchomości zabudowanych starymi budynkami mieszkalnymi, w większości kamienicami przejętymi w zarząd przez Skarb Państwa lub jego jednostki organizacyjne. W większości nieruchomości te stanowią dawne mienie prywatne, opuszczone lub porzucone przez poprzednich właścicieli, posiadaczy samoistnych lub administratorów. Przejęcie tych budynków w Zarząd i Administrację Państwową następowało w formie decyzji administracyjnych, które podejmowane były na podstawie archiwalnych już przepisów, między innymi na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, rozporządzenia w sprawie przejmowania budynków w Zarząd Państwowy, czy też rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie przejmowania budynków nie stanowiących w własności jednostek gospodarki uspołecznionej, zarząd terenowych, organów administracji państwowych, etc. Nieruchomości te nie posiadają w większości założonych ksiąg wieczystych. Istnieją jedynie wpisy w ewidencji gruntów i budynków. Obecnie jedyną możliwością uregulowania ich stanu prawnego docelowo na rzecz gminy jest postępowanie sądowe o nabycie prawa własności przez zasiedzenie prowadzone na podstawie przebisów kodeksu cywilnego w sądach rejonowych. Jednakże utrwalone orzecznictwo sądowe kwestionuje podstawową przesłankę prowadzącą do zasiedzenia, to jest posiadanie samoistne Skarbu Państwa, podnosząc, że władanie Skarbu Państwa rozpoczęte na podstawie wyżej wymienionych przepisów nie stanowiło posiadania samoistnego w rozumieniu prawa cywilnego, a tym samym nie mogło prowadzić do zasiedzenia. Orzecznictwo to stoi na stanowisku, już władanie nieruchomościami prywatnymi sprawowane na podstawie decyzji o zarządzie w zasadzie nie przekształca się w samoistne posiadanie. Tym samym wnioski składane przez np. Skarb Państwa, Prezydenta Miasta są przez sądy oddalane. Odrębnym zagadnieniem prawnym są nieruchomości stanowiące własność lub będące w posiadaniu osób fizycznych porzucone przez nie, które nie zostały przejęte w zarząd i administrację przez Skarb Państwa w drodze decyzji administracyjnych lub zostały zwrócone spadkobiercom byłych właścicieli przez jednostki gminne, administrujące nimi na podstawie wyżej opisanych decyzji administracyjnych. W tym zagadnieniu istnieją dwie grupy nieruchomości. Pierwszą stanowią nieruchomości, której właściciele ujawnieni są na podstawie księgi wieczystej lub księgi hipotecznej. Drugą natomiast stanowią nieruchomości, co do których w operacie ewidencji gruntów ujawnione są osoby jako posiadacze samoistnień nieruchomości bądź istnieją zapisy o gruntach o nieustalonym władaniu. W stosunku do takich nieruchomości aktualnie nie ma żadnej możliwości uregulowania ich stanu prawnego. Istniejące instrumenty prawa cywilnego i administracyjnego, czyli ów przywołany już dekret do majątkach obszczonych i poniemieckich, czy też istniejące uregulowania w ustawie o gospodarce nieruchomościami, niestety są niewystarczające, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwe do wykorzystania w celu uregulowania stanu prawnego wskazanych wyżej nieruchomości. Dlatego też w związku z istnieniem tych problemów, które związane są z zarządzaniem nieruchomościami o nieuregulowanym stanie prawnym, zwracamy się do pana premiera z wnioskiem o podjęcie prac legislacyjnych w zakresie ustawowego uregulowania kwestii przejmowania na własność Skarbu Państwa, a następnie jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomości prywatnych przejętych w przeszłości w zarząd państwowy na podstawie decyzji administracyjnych. To oświadczenie składam w imieniu własnym oraz senatora Janusza Pęcherza. Dziękuję. Dziękuję bardzo, pani senator.