Ryszard Świlski o deweloperskim funduszu gwarancyjnym i poprawkach

Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Podczas wtorkowego i środowego, czyli dzisiejszego posiedzenia połączonych Komisji Budżetu i Komisji Infrastruktury opiniowaliśmy ustawę o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz deweloperskim funduszu gwarancyjnym. Omawiana ustawa jest przedłożeniem rządowym. Do najważniejszych zaproponowanych rozwiązań w tej ustawie należą, pozwolę sobie tylko wymienić kilka elementów. Kwestie związane z przedmiotem umowy pomiędzy nabywcą a deweloperem, doprocyzowaniem zasad zawierania przez dewelopera umowy z bankiem w zakresie prowadzenia rachunku powierniczego, jak również kwestie umowy rezerwacyjnej. Oczywiście elementem zasadniczym stanowiącą nową jakość w tej zmienianej ustawie jest ustanowienie deweloperskiego funduszu gwarancyjnego prowadzonego przez ubezpieczeniowy fundusz gwarancyjny. I to jest ta zmiana istotna w tej ustawie, o której też dużo podczas posiedzenia Komisji w dniu wczorajszym i dzisiejszym rozmawialiśmy. W związku z tą nową jakością w tej ustawie deweloper ma obowiązek odprowadzić składkę na rzecz funduszu, aby zabezpieczyć interesy potencjalnego nabywcy. Zapisy przyjęte przez Sejm określają, że maksymalna wartość stawki procentowej służącej do obliczenia kwoty składki odprowadzanej przez dewelopera na fundusz ma wynosić 2%. Dla otwartego rachunku powierniczego oraz 0,2% dla zamkniętego rachunku powierniczego. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, przedstawię najważniejsze elementy debaty połączonych Komisji. Dodam, że w dyskusji wzięły również udział organizacje zainteresowane procedowaną ustawą. Po pierwsze, poruszano podczas posiedzenia Komisji ten właśnie element związany ze stawką procentową mającą służyć do obliczania kwoty składki płaconej przez dewelopera do funduszu. Podczas debaty padały różne propozycje zmieniające wartość stawki procentowej. Tak na przykład dla otwartego rachunku powierniczego nie miałoby być to 2%, a na przykład 1% albo padała też propozycja 0,5%. Przez analogię zmiana tej procentowej wartości dotyczyłaby również rachunku zamkniętego. Dyskusja ta wywiązała się w związku z informacją o tym, jaka jest obecnie wartość rynku deweloperskiego. Padały wartości od 24 miliardów złotych rocznie do 55, a niektórzy również podnosili, że jest to rząd wielkości 60 miliardów złotych. Mówię to dlatego, że w tej chwili wartości wywodzą się informacje, jakie środki winny być tak naprawdę i pojawiać się w deweloperskim funduszu gwarancyjnym. Osoby biorące udział w dyskusji uznały bowiem, że aby zabezpieczyć interesy nabywców należy zebrać około 140 milionów złotych, a proponowane wartości procentowe są w związku z tym za wysokie. To był pierwszy akcent zasadniczy debaty. Drugi komponent dyskusji to kwestie upadłości firm deweloperskich. I różne tutaj liczby padały. Pan minister przedstawiał dane przed wejściem w życie ustawy, którą dzisiaj nowelizujemy, że było to 149 upadłości, a w latach 2012-2019 tych upadłości było 103. Trzecia, jakże istotna kwestia, która pojawia się podczas procedowania tej ustawy, która rzeczywiście spowodowała dyskusję na posiedzeniu połączonej Komisji Budżetu i Infrastruktury, to według senatorów niekonstytucyjność zapisów, które zostały wprowadzone na etapie drugiego czytania w Sejmie. Podkreślam, drugiego czytania w Sejmie. Konstytucja stanowi, że Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach. A ponadto zmiana w tej ustawie, jej zakres nie jest w żaden sposób związany z przedmiotem ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu. Trzeba pamiętać i uznać, że procedura trzech czytań to standardowa, demokratyczna państwa prawa. Panie Marszałku, Wysoka Izbo, reasumując, senatorowie przyjęli 14 poprawek, łącznie z poprawką czyszczącą zapisy niekonstytucyjne. Połączone Komisje Budżetu i Infrastruktury rekomenduje przyjęcie ustawy z poprawkami. Dziękuję. Bardzo dziękuję panie senatorze.