Joanna Sekuła przedstawiła projekt o spółdzielniach energetycznych

Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie z prac Komisji Nadzwyczajnej do Spraw Klimatu, Komisji Środowiska, Komisji Ustawodawczej w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii. 29 kwietnia Marszałek skierował do wyżej wymienionych komisji projekt ustawy, a 7 lipca połączone komisje rozpatrzyły ten projekt na wspólnym posiedzeniu. Po wprowadzonych poprawkach do projektu ustawy połączone komisje w głosowaniu przychyliły się za skierowaniem do drugiego czytania projektu głosami 29 głosów za, 5 przeciw i 6 głosów wstrzymujących. Istota projektu polega na rozszerzeniu katalogu podmiotów, które mogą wystąpić o stworzenie spółdzielni energetycznej, bowiem w obecnie funkcjonującej ustawie o odnawialnych źródłach energii podmiotami, które mogą tworzyć spółdzielnie energetyczne są jedynie gminy wiejskie i gminy wiejsko-miejskie. Możliwość rozszerzenia katalogu podmiotów o gminy miejskie wyrównuje szansę wszystkich obywateli na dostęp do swobodnego zrzeszania się i możliwości korzystania z tego faktu, jakim jest swoboda podejmowania działalności gospodarczej. Ponieważ pojęcie spółdzielni energetycznej wywodzonej jest z prawa spółdzielczego i sprawa o spółdzielniach rolników, więc w tych dwóch ustawach, a szczególnie w ustawie prawo spółdzielcze, ta swoboda zrzeszania się członków spółdzielni jest nieograniczona i tam właśnie określone jest to w ten sposób, że nieograniczona liczba osób o zmiennym składzie osobowym, zmiennym funduszu może prowadzić wspólną działalność gospodarczą. Jeśli chodzi natomiast o prawo wynikające z ustawy o spółdzielniach rolników, jest ona prawem z 2018 roku, które rozszerzyło możliwości, jakie daje prawo spółdzielcze z roku 1982, gdzie również zdefiniowane są podmioty, jakimi są spółdzielnie kółek rolniczych i spółdzielnie pracy. Ale niestety ten trend prawodawstwa, który idzie w kierunku uściślania i coraz większej parametryzacji, to prawo o zrzeszaniu się rolników dosyć ogranicza. Jeśli chodzi o samą istotę związaną z pojęciem energetyka, projekt, który wnosimy pod obrady Wysokiej Izby, zakłada zasadnicze rozszerzenie możliwości funkcjonowania spółdzielni energetycznych o zużywanie, magazynowanie i sprzedaż energii elektrycznej, biogazu lub ciepła w porównaniu z dotychczasowym wytwarzaniem. I to bezpośrednio jest implementacją, wynika z implementacji dyrektywy RET-2, która właśnie zakłada, że obywatele, którzy są zainteresowani funkcjonowaniem na rynku OZE, mają możliwość również sprzedaży, magazynowania i zużywania, a nie tylko wytwarzania. Konsekwencją tego jest również zniesienie ograniczeń, które wynikają z wielkości, a więc z ilości członków, którzy mogą tworzyć spółdzielnię energetyczną oraz ilościami produkowanych czynników, a więc ilości energii elektrycznej, metrów sześciennych gazu i wielkości cieplnej. Przy czym istnieje tutaj dodatkowe ograniczenie, które mówi, pozostawione to zostało jak gdyby w pewnej konsekwencji z poprzedniego brzmienia ustawy. Zakłada się tutaj, że obrót energią elektryczną, biogazem lub ciepłem nie będzie stanowił dla spółdzielni energetycznej działalności głównej. Oznacza to, że ta pierwotna, najważniejsza funkcja spółdzielni energetycznej, a więc wytwarzanie, będzie ciągle działalnością dominującą. Dodatkowo jeszcze poprawki, które zostały wniesione, doprecyzowują zapisy ustawy, które wprost wynikają z uchylenia artykułu 38K, a więc tego, który wprowadza ograniczenia ilościowe, oraz poprawka szła w kierunku tego, aby dyrektor KOWR-u, który jest podmiotem właściwym do rejestracji spółdzielni, nie mógł odmówić rejestracji spółdzielni w wyniku zniesienia ograniczeń. Jeśli chodzi o drugą istotę, oprócz tej formalnej części, to bardzo istotnym powodem, dla którego wnieśliśmy pod obrady Wysokiej Izby ten projekt ustawy, były oczekiwania obywateli, szczególnie tych, którzy tworzą spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mieszkaniowe, których znacząca wielkość posadowią w miastach. Dlatego też ta nierówność traktowania podmiotów dała nam przyczynek do tego, aby skorzystać z doskonałych wzorów, które funkcjonują w krajach Unii Europejskiej i zresztą całej Europy, gdzie aktualnie funkcjonuje ponad 3,5 tysiąca spółdzielni energetycznych, które mają czasami 100 członków, a czasami mają ich 60 tysięcy. A więc ta różnorodność spółdzielni energetycznych, różnorodność zakresu ich funkcjonowania doskonale wpisuje się w kierunek zaproponowanych w Wysokiej Izbie zmian. W czasie, kiedy podjęliśmy pracę nad nowelizacją tej ustawy, powstała pierwsza spółdzielnia energetyczna, znaczy pojawił się pierwszy wpis w rejestrze KOWR-u. Jest to mała spółdzielnia, tak można powiedzieć, ponieważ zainstalowana moc na fotowoltaice to jest zaledwie 1 setna megawatta. A dodatkowo jeszcze, co jest istotne i co w pewnym sensie nie zgadza się z trendem, o którym słyszeliśmy na komisji, żeby wyrównywać szanse gmin wiejskich, bowiem spółdzielnia powstała w powiecie pruszkowskim i tworzą ją rzeczywiście trzy sąsiadujące ze sobą gminy. Przy czym jedna z gmin, gmina Raszyn, jest jedną z najbogatszych gmin w Polsce o bardzo wysokiej infrastrukturze i bardzo dużej gniazdości zaludnienia. Ponieważ ustawa jest bardzo przyjazna dla obywateli, daje szansę na uruchomienie dużej aktywności obywatelskiej, pozwala również na stworzenie pewnych nowych, interesujących dla obywateli organizmów lokalnych. Ja wraz z senatorem Gabłowskim jako wnioskodawcy będziemy prosili Wysoką Izbę o przyjęcie projektu tej ustawy bez poprawek. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękuję pani senator.