Bogdan Borusewicz wzywa do odrzucenia projektu spółek

Panie Marszałku, Panie Minister, Szanowni Państwo. Ponieważ były takie sugestie ze strony jednego z senatorów PiSu, że może nie chcemy tutaj promować zasług Polski w okresie II wojny światowej, nie chcemy bronić przed atakami. Oglądamy, słuchamy to i tak dalej i widzimy, co się dzieje, ale także oczywiście ze strony władz polskich popełniane są błędy, które potem skutkują złą sytuacją, z naszą sytuacją. Pamiętamy zmianę ustawy o IPN-ie, gdzie wprowadzono zasadę karania za zniszczenianie narodu polskiego, który przewidywał, że jak kogoś powie, że Polacy czy Polak brał udział w zbrodni hielerowskiej, to będzie karane. To będzie karane. Taka sytuacja niestety była i słyszałem, że oczywiście historycy mogli badać, ale to rzecz dotyczyło, nie historyków. Historyk mógł badać, napisać, jak był, a było różnie, a było różnie. To obywatel, także Polski albo innego kraju, który powiedział, że byli Polacy, którzy sprzeniewierzyli się w zasadzie wsparcia i ratunku dla tych najgorzej traktowanej, czyli Żydów, byli śmalsownicy i tak dalej. To nie będę powtarzał, to jest sprawa znana, ale wtedy reakcja, jak był skutek tego współdziałań. To skutek był bardzo negatywny dla Polski, bardzo. Pojęcie polskie w razie koncentracyjne, które się pojawiały, no wtedy zaczęło się pojawiać masowo. I taki był skutek nieprzemyślanych działani. Ale żeby sprawa była jasna, to oczywiście badania nad Witoldem Pileckim, no to lata dziewięćdziesiąte mówi pani minister. Ja w siedemdziesiątym czwartym roku w grupie spotkań dyskutowałem o Witoldzie Pileckim, bo to było znane, przynajmniej w niektórych środowiskach. Nie był to przykład właśnie, no skrajny, ale bardzo charakterystyczny, że Witold Pilecki stał się ofiarą dwóch totalitaryzmów. To było bardzo symboliczne i to przez nas młodych ludzi tam na Katolickim Uniwersyte Lubelskim, którzy coś robiliśmy, tworzyliśmy jakąś grupę opozycyjną. To było znane i było dyskutowane. Więc to chcę tylko przypomnieć, że to nie jest tak, że jakby usłyszałem dzisiaj i mam jakieś wątpliwości co do postawy tego bohaterskiego człowieka. Bohaterskiego oficera także, ale oficera rezerwy. I chcę powiedzieć, no że pani minister myliła także pojęcia. No myliła, podobnie jak w czasie komisji. Mówiła pani o ośrodku w Berlinie. I mówiła pani o tym ośrodku jak działa i tak dalej. Mówiła pani o środkach jakichś nowych. I pod to podkładała pani tą nową propozycję, z którą Resort wyszedł. Spółki prawa handlowego. To są środki, proszę bardzo, fundacje także. Ale spółka prawa handlowego, no trzeba rzecz poważnie przemyśleć. Bo te spółki prawa handlowego miały być wyposażone, czy mają być wyposażone pieniędzy podatników polskich. W Nowym Jorku 13 milionów na początek i 20 etatu. W Tel Awiwie 17 milionów. Razem około 20 milionów, ale to na początek. I powtarzam, ja nie kwestionuję, nie kwestionowaliśmy działań oddziału. Choć oczywiście trzeba, trzeba tym się też jakoś zająć, zobaczyć. Ale kwestionowaliśmy tą propozycję. Nową propozycję, zupełnie nową formę. Mówię nowatorską, nowatorską, która, która mogła być dobra, ale mogła pociągnąć poważne konsekwencje finansowe. I wniosek negatywny odrzucenia tej ustawy był związany z tym, że pani minister nie była w stanie wytłumaczyć, jak będzie wyglądała ta forma spółki handlowej, jak będzie zabezpieczone pieniądze podatników polskich. Spółce prawa handlowego. Spółka prawa handlowego funkcjonuje według prawa handlowego, według kodeksu handlowego. To w Polsce i zapewne tak gdzie indziej jest. Więc to jest przyczyna wniosku o odrzucenie. I powoływanie się na to, co zrobił MSZ ze swoją agendą. Trzeba powiedzieć, że ta agenda została powołana. Formalnie w 2020 roku. I ona w ogóle jeszcze nie rozpoczęła działania. Nie rozpoczęła. Więc nie wiemy, jak to funkcjonuje i czy to jest bezpieczne. Czy to jest bezpieczne dla pieniędzy inwestowania. Powtarzam. Nie kwestionowałem i nie kwestionowaliśmy funkcjonowania oddziałów i funkcjonowania tego oddziału w Berlinie. Chociaż jak przeglądałem się informacje, jak te pieniądze były wydane, na to mam pewne, pewne zastrzeżenie. Ale, no bo na uroczystość inauguracji w Berlinie otwarcie wystawy Ochotnik wydano 972 tysiące 878 złotych i 74 groszy. A na kampanię promocyjną wystawy Ochotnik oraz wizerunku oddziału w ramach jego inauguracji 498 tysięcy 234 złote i 91 grosze. Czyli połowy. Ale ja tego nie będę sprawdzał. Niech to sprawdza prezes Banaś. Ale sprawdzenie to nie jest kwestią senatora i senatu. A zastrzeżenia, czyli pewien sygnał alarmowy, że trzeba sprawdzić te spółki w prawach handlowego dokładnie i czy będzie można wycofać środki, jak ta spółka prawa handlowego zgodnie z prawem handlowym popłynie sobie na inne wody. To trzeba odpowiedzieć. Na to musi być odpowiedź. I na to nie było odpowiedzi. I stąd moja obawa i zastrzeżenie. I wniosek o odrzucenie. Dziękuję. Dziękuję bardzo. Proszę o zabranie. Dziękuję. Dziękuję.