Stanisław Karczewski o odbudowie Pałacu Saskiego i podziękowaniach

Dziękuję bardzo Panie Marszałku, Wysoka Izbo, nim zacznę swoje wystąpienie. Chciałbym bardzo podziękować Panu Prezydentowi Andrzejowi Dudzie za złożony projekt ustawy i za deklarację podpisaną kilka lat temu o odbudowie Pałacu Sowskiego, Pałacu Bryla i kamienic przy ulicy Królewskiej. Chciałbym również podziękować Pani Ministre Małgorzacie Paprockiej za niezwykle rzetelne przygotowanie tej ustawy, za wielką staranność, a również i za ten czas, który poświęciła Pani na konsultacje, rozmowy. Bardzo Pani Minister za to dziękuję. Chciałbym też podziękować Pani Przewodniczącej Komisji za prowadzenie tej komisji 3 sierpnia i podziękować za to, że Pan Marszałek wycofał swój wniosek o odrzucenie ustawy, bo ustawa jest ważna, jest istotna i ustawa mówi o specjalnych rozwiązaniach dotyczących odbudowy tych obiektów. Ale nim zacznę mówić merytorycznie, taką mam nadzieję, to zacytuję pewien pamiętnik. Byłem dziś w pałacu Brilla. Zawsze, gdy wchodziłem do tego pałacu, jego wnętrze napawało mnie rozkoszą. A jak to teraz wygląda? Na tole, w westybulu, cudowne, empirowe fotele, zwalono bezwładnie na wielką kupę. Razem z nimi dywany, obrazy, stoły. Okna i szklane drzwi rozbite, wszędzie puste butelki. W gabinecie gubernatora, chodzi o Fischera, obraz nędzy i rozpaczy. Typom z SS niszczenie wszystkiego, pozostawienie po sobie chlewu i chaosu po prostu sprawia przyjemność. Na wpół zaciemnionym, umeblowanym, kosztownymi meblami pokoju siedzi Stumbal Führer Drillen Wagner, jeden z rzeźników Warszawy, dowódca tej hordy. Karna kompania SS zamieniła parac Brilla w chlew. Tego samego dnia dopisano, autor dopisał, Hitler wydał rozkaz, by zrównać Warszawę z ziemią. To bankructwo naszej polityki wschodniej, a burząc Warszawę, stawiamy tej polityce kamień nagrodny. To są zapiski w dzienniku kapitana Wehrmachtu Wilma Hohenzwelda, który uratował życie Szpinmanowi i księdzu Ciecierze z dnia 11 sierpnia 1944 roku. Niedługo potem, ale długo po powstaniu warszawskim, długo po zaprzestaniu wszelkich działań wojennych, w sposób barbarzyński, brutalny, nieludzki wysadzono pałac Saski, pałac Brilla i kamienice. Jeśli chodzi o odbudowę Pałacu Saskiego, w skrócie mówię, bo wiemy o jakich obiektach mówimy, zdania są podzielone. Jedni są za, i nie są przeciw. Eksperci, wybitni architekci podają argumenty za i podają argumenty przeciw. Również podczas posiedzenia komisji słyszeliśmy te argumenty. Ale ważne są głosy również mieszkańców, o których mówiła pani minister. I warto przypomnieć, że plebiscyt Supermiasto dla Gazety Wyborczej z dnia, to niedawno przeprowadzony 8 maja 2021 roku, pokazał, że warszawiacy, jaką chcą mieć Warszawę, na trzecim miejscu odbudowa Pałacu Saskiego, na drugim miejscu walka ze smogiem, na pierwszym miejscu zielona ulica Marszałkowska. To zdumiewające i zaskakujące. I również dla zwolenników, że tak wysoko poparł, tak wysokie miejsce zająła odbudowa Pałacu Saskiego. Pałac Saski również chcą odbudować kombatanci. I to dla mnie niezwykle wartościowe, cenne pismo światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Mam je przekażę państwu. Jest to pełna akceptacja i prośba o odbudowę Pałacu Saskiego. Również niedawno wykonany sondaż wśród Polaków, nie mieszkańców Warszawy, tylko wśród Polaków, pokazał, że też ten projekt cieszy się bardzo dużym powodzeniem. 49% osób popiera odbudowę Pałacu Saskiego, 24% jest przeciwna, a 27% nie ma w tej kwestii zdania. To dużo. I ta idea ma duże poparcie społeczne. Również naukowcy, tutaj pani przewodnicząca cytowała list ekspertów, profesorów, jedni za, inni przeciw. Ale ja chciałbym również obok podziękowań, które skierowałem do pana prezydenta, pani minister Paprockiej i również pani przewodniczącej, skierować również podziękowania do przedstawicieli miasta stołecznego Warszawy. Bo ja prowadzę z miastem stołecznym Warszawa już od dawna bardzo pragmatyczne i bardzo merytoryczne i w dobrej atmosferze rozmowy. Wyznaczamy sobie obszary, do których na pewno pojawiają się pewne wątpliwości, spory czy prośby rozwiązań, jak chociażby zamiana ratusza, nie w Pałacu Saskim, a ratusz zostaje. Taka jest prośba włodarzy Warszawy, aby plac bankowy 3 przez 5 był siedzibą prezydenta Warszawy. I na to oczywiście wyraziliśmy zgodę. I panu przed chwilką pytanie, w jaki sposób będziemy się z prezydentem Warszawy porozumiewać. Myślę, że jeśli chodzi o jeszcze trzy inne obszary, o transport, komunikację, a również o zieleń, też porozumieliśmy się. Na pewno tutaj dołożymy wszelkiej staranności, jeśli chodzi o zieleń, o przesadzanie drzew, o dosadzanie, a również i zadbanie o otoczenie, które będzie naprawdę bardzo zielone. Chcemy również, aby w tym pałacu, w tej bierzei znajdowały się obiekty, o których już pani minister mówiła. Nie mogliśmy w ustawie zawsze dokładnie i dokładnie, enumeratywnie wymieniać obiektów, instytucji, które będą się tam znajdować. Ale chcemy, żeby tam było takie muzeum historii Polski w pigułce, tak żeby można było pokazać to wszystkim delegacjom, które przyjeżdżają do Polski, jak Polska może być dumna ze swojej historii i pokazać prawdziwą historię w 15 minut delegacjom, które tam przybędą. Będzie tam miejsce dedykowane Fryderykowi Chopina, który mieszkał tam siedem lat, powstały tam pierwsze jego w życiu kompozycje. Będziemy chcieli tam dedykować miejsce Marii Skłodowskiej-Curie, bo przecież na świecie znana jest jako Maria Curie, a niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że to jest Polska. Nie wymieniamy tych obiektów, które będą we wnętrzu, bo wnętrze będzie można aranżować i dostosowywać do potrzeb. A pani minister mówiła, że to jest odbudowa zabytkowych obiektów, ale przede wszystkim wychodząca na przyszłość, wychodząca dla następnych pokoleń. To jest inwestycja, która jest, ja tak uważam, naszym obowiązkiem w stosunku do minionych pokoleń, ale przede wszystkim dla następnych pokoleń. To nie jest inwestycja dla nas, to nie jest inwestycja dla mnie, to jest inwestycja dla następnych pokoleń. Gwarantem tego, że ta inwestycja będzie zrealizowana, są młodzi ludzie, którzy skupili się wokół Biura Niepodległej i zaangażowali się niezwykle w tą ideę, za co bardzo serdecznie wam, zresztą tutaj w części obecnym, dziękuję. Wiem, że mam mało czasu i chciałbym wykorzystać ten czas jeszcze na zdementowanie fake newsów, które krążą w naszej przestrzeni publicznej i bardzo szkodzą tej inicjatywie. A jeszcze tak, panie marszałku, ponieważ widzę, że pomimo tej późnej pory jest duże zainteresowanie, to już w tej chwili, panie marszałku, oferuję zorganizowanie konferencji za kilka miesięcy, jak już będziemy jeszcze lepiej przygotowani, chociaż też był taki zarzut, że sprawy są nieprzemyślane, niekonsultowane. Konsultacje trwają 77 lat. Dywagacje, rozmowy, odbudowywać, nieodbudowywać trwają wiele lat. Jak to robić? Bardzo interesujące pytania pani senator. Mógłbym na nie odpowiedzieć, ale nie zobowiązuje się w tej chwili, bo pani też mówiła, nawiązywała również do tych odkrywek archeologicznych, które były przeprowadzane i te, które pokazały zabytkowe, również wpisane do rejestru zabytków pewne obiekty. Mówi tutaj pani o fundamentach. Tam chcemy zrobić taką ścieżkę edukacyjną, tak żeby można było te fundamenty obejrzeć, tak żeby młodzi ludzie mogli przyjeżdżać, nie tylko młodzi, jak pójdziemy na emerytury, też będziemy z przyjemnością tam przychodzić. Fake news pierwszy. To jest, proszę Państwa, grup nieznanego żołnierza zostanie zniszczony. Nie zostanie zniszczony, nie zostanie tknięty, nie zostanie dotknięty nawet. Grup nieznanego żołnierza podczas całej budowy nie zostanie nawet dotknięty. Warta honorowa będzie przez cały czas i uroczystości będą mogły się... Ja następne pięć minut mogę wykorzystać, czy później? Nie, nie, to w drodze wyjątku... Dobrze, ale to jeszcze cztery minuty. Ja nic nie mam przeciwko temu, żeby ktoś poszukował. Tak, czy owak pan marszałek się zgłosi na pięć minut i... Pięć minut i jeszcze te drugie bardzo proszę. Tak, od razu, tak, bo i tak te pięć minut wykorzystam, czy teraz, czy później to wykorzystam je. Fake news drugi. Profesor Jan Zakwatowicz i Piotr Biegański nie zabiegali po II wojnie światowej o odbudowę Pałacu Soskiego. To już pani minister o tym mówiła, a my wiemy o tym, mamy również dokumentację na to. Fake news trzeci, że Senat ma swoją siedzibę. Nie ma swojej siedziby. My korzystamy z grzeczności Sejmu i te wszystkie pomieszczenia, łącznie z tą salą i wszystkimi innymi pomieszczeniami, należą do Sejmu. Natomiast do budowania, rozpatrywałem to jako marszałek poprzedniej kadencji, bardzo wnikliwie przeprowadziliśmy bardzo dokładne analizy. Do budowania czegokolwiek tutaj będzie naprawdę niewydolną protezą. Będzie to niefunkcjonalne, bo jest bardzo mało przestrzeni, bardzo mało powierzchni i nie uzyskamy dodatkowej, dużej powierzchni. I proszę mi wierzyć, że to jest mało korzystne dla Senatu, tak bym to określił. W trakcie trwania budowy dostęp do grobu nieznalnego żołnierza będzie niemożliwy. Będzie cały czas możliwy. A to często pojawiająca się informacja, że odbudowujemy kamienicę Skworcowa. Proszę Państwa, to wynika z pewnej niedoskonałości dotyczących historii, bo renowacja i jest w ustawie napisane dokładnie, że to będzie odbudowa fasad z 31 sierpnia 1939 roku. I one były zaprojektowane. Zresztą przed chwilką pani senator pokazywałem, jak piękne to budynki. Oczywiście komuś mogą się nie podobać. To jest kwestia gustu. Jednym się podoba, innym się nie podoba. Mnie się bardzo podoba. Są niezwykle atrakcyjne. Powiedziałbym, że piękne. I Dzikowski zaprojektował jeden z najlepszych architektów w historii Polski. I pieniądze, bo one wzbudzają olbrzymie emocje. To wszystkie pieniądze i nasze podwyżki i pieniądze na odbudowę. Stajemy się państwem coraz bardziej bogatym, coraz bardziej zasobnym. Stać nas na to. Powinno nas stać. W innych krajach i ościennych krajach, ale również innych europejskich dokonywano tego typu odbudów i my też to możemy zrobić. Ja mogę tylko powiedzieć, że bardzo poważnie myślimy. I to jest taki początek funduszu, funduszu odbudowy różnych innych zabytków zniszczonych nie tylko podczas działań II wojny światowej. Mówił tutaj pan senator Pęcherz. Być może również i kalisz znajdzie się na tej liście prowadzonych odbudów czy inwestycji. Ja jestem gorącym zwolennikiem odbudowy tych miejsc historycznie. Oczywiście, że były tam i wojska niemieckie i rosyjskie, ale tam w okresie międzywojennym tworzyła się polskość, tworzyła się niepodległość, wykuwała się nasza niepodległość. Wszystkie uroczystości piękne, wspaniałe z Józefem Piłsudskim tam odbywały się. Ja państwa zachęcam do głosowania za. Tych nieprzekonanych albo przeciwników proszę o wstrzymanie się. Jeszcze raz dziękuję za to, że państwo wycofali wniosek o odrzucenie tej ustawy, bo to umożliwia wprowadzenie poprawek, o których była mowa. Pewno jeszcze będzie ich więcej. Bardzo serdecznie dziękuję i zachęcam państwa do głosowania za tą ustawą. Panie Marszałku, podtrzymuję swoją deklarację. We wrześniu, w październiku zorganizujemy taką konferencję, na której będziemy dyskutowali o detalach, o szczegółach, a również porozmawiamy o propozycjach tego, co powinno się tam znaleźć. My mamy bardzo szeroką paletę propozycji. Proszę pamiętać, że przestrzenie wewnętrzne będą mogły być zmieniane, aranżowane w stosunku do oczekiwań, potrzeb, również potrzeb następnych pokoleń, które będą sobie planować wnętrza i środki według swojego uznania. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Dokładnie pięć minut.