Gabriela Masłowska o gwarantowanym kredycie mieszkaniowym

Pani Marszałek, Wysoka Izbo i Panie Ministrze. Sejm na 37 posiedzeniu w dniu 17 września 2021 roku na podstawie artykułu 39 ust. 2 regulaminu Sejmu skierował projekt ustawy o rządowym projekcie ustawy o gwarantowaniu kredycie mieszkaniowym oraz o spłatach tego kredytu dokonywanych w związku z powiększeniem gospodarstwa domowego w druku 1541 skierował do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Infrastruktury celem rozpatrzenia. Komisje Finansów Publicznych oraz Komisje Infrastruktury rozpatrzyły ten projekt w dniu 28 września 2021 roku. Wysoka Izbo, w związku z zaciąganiem kredytów hipotecznych na zakup nieruchomości, przede wszystkim na zakup mieszkań, co dla wielu rodzin jest podstawową potrzebą, wymaga często zaciągania kredytu. W naszym systemie bankowym obowiązują takie zasady i takie przepisy, że kredytem na ogół pokrywa się co najwyżej 80%, w niektórych przypadkach 90% wartości nieruchomości. Co oznacza, że pozostałe 20% kosztu danego lokalu, czy domu, lokalu mieszkalnego, czy domu, czy prawa własności w lokalach wielobudynkowych pokrywa się wkładem własnym, czyli zgromadzonymi środkami własnymi. Okazuje się, że brak środków własnych na pokrycie wkładu własnego jest dla wielu rodzin, zwłaszcza rodzin młodych na dorobku, podstawową barierą do w ogóle ubiegania się o kredyt jakichkolwiek marzeń o własnym mieszkaniu. Podczas prac komisji połączonych były prezentowane badania prowadzone pod kierunkiem prof. Andrzejewskiego z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie dotyczące preferencji Polaków, jeśli chodzi o formę mieszkań oraz także barier, które utrudniają zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Po pierwsze okazuje się, że Polacy preferują własność mieszkania przed najmem w odróżnieniu do społeczeństw zachodniej Europy, gdzie najem jest o wiele, wiele bardziej rozpowszechniony. W tym względzie projekt, nad którym pracujemy wychodzi naprzeciw takim preferencjom, takiemu zapotrzebowaniu Polaków, dlatego, że ułatwia uzyskanie mieszkania na własność z prawem własności, a po drugie z badań wynika, że najważniejszą barierą zgłaszaną przez rodziny, zarówno wielodzietne, jak i rodziny młode, barierą, jeśli chodzi o zdobycie mieszkania, czy potem powiększenie mieszkania w związku z powiększeniem rodziny, jest właśnie brak środków na wkład własny. Poza takimi barierami jak zbyt małe mieszkania, czy też brak pokoju dla dzieci, to tenże wkład własny okazuje się, że jest barierą jakby zasadniczą, najważniejszą. Dlatego przedłożona przez rząd propozycja dokładnie wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom Polaków i właściwie łączy zalety wszystkich innych programów dotychczasowych, tym bardziej, że nie ma tutaj zastosowanego kryterium dochodowego. Czyli jeśli chodzi o zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, jest to ogromny postęp, ogromny krok do przodu. Jest to nowa propozycja, wydaje się atrakcyjna dla wielu rodzin, ale nie jest to realizacja tylko polityki mieszkaniowej. Otóż proszę zwrócić uwagę, że na etapie spłaty kredytu również mamy do czynienia z pewnym wsparciem. Dotyczy to tych rodzin i tych sytuacji, kiedy powiększa się rodzina, przychodzą nowe dzieci na świat. Otóż w takiej sytuacji istnieje możliwość przejęcia spłaty kredytu, nazywa się to spłatą rodzinną przez bank. Jeśli chodzi o drugie dziecko urodzone w rodzinie, to rząd przejmuje 20 tysięcy, dokonuje jednorazowej spłaty w imieniu kredytobiorcy. I kolejne dziecko, trzecie i kolejne dzieci 60 tysięcy. Spłaty te będą dokonywane z rządowego funduszu mieszkaniowego, który ma właśnie temu służyć i ma być utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego. Rządowy fundusz mieszkaniowy będzie zasilany corocznie ze środków budżetowych, ze środków publicznych. Począwszy od roku 2023 w wysokości około 100 milionów złotych rośnie sukcesywnie co roku, aż do 2032 roku do ponad 2 miliardy złotych. 2 miliardy 150 milionów złotych. Szacuje się, że stan takiego funduszu będzie stanowił taką kwotę. Otóż to są najważniejsze elementy, czyli tym drugim filarem jest jednocześnie zahamowanie poprzez tego typu propozycję rządową, zahamowanie negatywnych tendencji demograficznych, a raczej zachęta do powiększania rodziny. I to są dwie najważniejsze kwestie. Czyli projekt łączy politykę zadania polityki mieszkaniowej i polityki prorodzinnej. Łączy te dwie kwestie, rozwiązuje te dwa problemy. Natomiast jeśli chodzi o sam przebieg komisji, to jako sprawozdawca komisji pragnę zauważyć, że podnoszone były tam kwestie różne w dyskusji. Między innymi takie, na ile spowoduje to wzrost cen nieruchomości ten program, czyli te ułatwienia, wsparcie ze środków publicznych, rodzin, zdobywanie mieszkania, na ile wzrost ewentualnie stóp procentowych będzie stanowił podrożenie kredytu i zagrozi spłatą kredytu dla wielu rodzin, stwarzając niebezpieczeństwo dla nich samych, czy też dla samego systemu bankowego. I tutaj nadmienię tylko, że mnie dziwi często podnoszona kwestia przez opozycję zbyt niskich stóp procentowych, zwłaszcza w aspekcie inflacji. Ale państwo nie mówicie o tym, że to właśnie te niskie stopy procentowe, które rząd utrzymuje ogromnym wysiłkiem, przez rozsotną politykę pieniężą, to właśnie te niskie stopy procentowe dają szansę wielu rodzinom, czy nawet wielu młodym ludziom, które zaciągnęły kredyty dotychczas, szansę na terminowe spłaty, bo to oznacza zmniejszenie rat miesięcznych czasem o kilkaset złotych. Więc to jest także ogromne dobro społeczne. Wielki problem społeczny przez to rozwiązujemy, nie dopuszczamy do tutaj kolizji w zakresie spłat i zadłużania. I jeszcze inne kwestie, które były poruszane, czy banki będą wybierane do udzielania takich kredytów, czy wszystkie będą mogły, oczywiście, że wszystkie banki będą mogły zawierać takie umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, które zechcą kredytu tego typu udzielać. Także krytykowano to, że w takim lokalu nie będzie można prowadzić działalności gospodarczej. Oczywiście celem jest zapewnienie mieszkania, dachu nad głową, przede wszystkim potrzeb mieszkaniowych. Czy będzie to rynek tylko pierwotny tutaj, czy rynek wtórny także wchodzi w grę. Jeśli chodzi o nabiciem mieszkania, oczywiście, że także rynek wtórny. Czy kredyt gwarantowany przysługuje tylko na zakup lub budowę domu, czy też także na urządzenie. To także kwestia kolejna poruszana. Oraz czy korzyści, które osiągnie rodzina, która skorzystała ze spłaty rodzinnej, czyli spłaty ze środków publicznych części zaciągniętego kredytu. Czy ta korzyść będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Będzie ona wyłączona z opodatkowania podatkiem dochodowym. To należy również podkreślić, bo to jest także ważna informacja. Należy uspokoić tutaj osoby, które się do tego kredytu skorzystania z tego rozwiązania przymierzają. Że będzie to wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym. Natomiast inne kwestie, czy po spłacie kredytu, jeśli urodzi się dziecko, to będzie też upoważniać do ulgi rodzinnej, czy też nie. To oczywiście pada odpowiedź ze strony pana ministra, że taka ulga rodzinna wtedy nie przysługuje po spłacie tego kredytu. Do projektu zgłoszono 12 poprawek. Oczywiście 10 poprawek przyjęto i dwie zostały przez komisję odrzucone. Pozytywnie komisje zaopiniowały poprawki, które upoważniają do gwarantowanego kredytu mieszkaniowego także na rozbudowę, nadbudowę domu jednorodzinnego. Jeśli w wyniku tego powstanie lokal mieszkalny. Z takiej formy dostępu do własnego konta często korzystają osoby, które mają na przykład dom jednorodzinny pozwalający na nadbudowę i stworzenie lokalu niezależnego w miarę od rodziny. Więc to jest, uważam, bardzo pozytywna poprawka i bardzo pozytywna zmiana. Ona uzyskała poparcie. Także są precyzowane przepisy, a co w sytuacji, kiedy zarówno kredyt gwarantowany, jak i spłata została osiągnięta w wyniku przestępstwa, w wyniku oszustwa, jakie wtedy będą obowiązywać procedury zwrotu i powiadamiania o tym wyroku sądu. Także wprowadzono ciekawą możliwość, regulację dotyczącą cesji, ale nie wierzytelności, ale czynności windykacyjnych dochodzenia roszczeń z tytułu gwarancji, dlatego że taka forma wydaje się być szybsza i tańsza forma windykacji. Szanowni Państwo, po tejże dyskusji, po tejże dyskusji i wyjaśnieniu w większości kwestii trudnych czy spornych Komisje Finansów Publicznych i Infrastruktury wnoszą, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy i o dziwo głosowanie nad tym projektem było bardzo pozytywne i jednomyślne. To jest też pocieszająca wiadomość i za to dziękujemy. Dziękuję bardzo.