Ireneusz Zyska wyjaśnia zmiany w ustawie o elektromobilności

Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo, chciałbym na wstępie bardzo serdecznie podziękować wszystkim Państwu posłom za merytoryczną dyskusję nad tym projektem ustawy. Cieszę się, że nawet z ław opozycji też usłyszeliśmy pozytywne opinie na temat tego projektu. Kierunkowo oczywiście idziemy we właściwą stronę, natomiast muszę powiedzieć, że projekt jest wynikiem pewnego konsensusu, szerokiej dyskusji. Także te kwestie związane chociażby z powierzeniem uprawnień Radom Gminy, de facto jednostkom samorządu terytorialnego, o podjęciu decyzji, czy strefa powstanie, w jakim kształcie, na jakim obszarze gminy, jakie będą warunki korzystania z tej strefy, jakie będą wyłączenia. One są wynikiem między innymi dyskusji na Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego i jest pewnego rodzaju kompromisem. Także nie chcieliśmy w ustawie bezpośrednio narzucać rozwiązań, które byłyby jako prawo powszechnie obowiązujące, trudne do spełnienia przez część, przynajmniej gmin, tych mniejszych gmin. Dlatego jesteśmy przekonani o słuszności takich propozycji, które w ustawie się znalazły. Może też kilka informacji, doprecyzowując dzisiaj liczba samochodów elektrycznych, tzw. BIF ładowanych z zewnątrz, z gniazdka, to jest 14 256 pojazdów hybrydowych. Plug-in również z doładowaniem z zewnątrz, to jest 15 564. Łącznie wszystkich pojazdów, które możemy uznać za te, które korzystają z ładowania zewnętrznego energią elektryczną, czyli pojazdów elektrycznych, to jest 29 820. Blisko 30 tys. pojazdów. Stacji ładowania, ogólnodostępnych stacji ładowania, to tutaj jeden z panów posłów mówił 1631, ale w tym jest kilka punktów ładowania, więc wszystkich punktów ładowania ogólnie dostępnych 3 178. Jest oczywiście cała duża liczba ładowarek domowych, czy przydomowych, ale tutaj precyzyjnych danych nie posiadamy. Autobusy elektryczne to 548 na około 12 tys. dzisiaj funkcjonujących, łącznie zarówno z napędem konwencjonalnym, jak też napędem LNG, CNG, o których też była mowa. I może pokrótce, jeżeli państwo pozwolą, najważniejsze pytania, które tutaj padały. Pan poseł Grzegorz Lorek zwracał uwagę na autobusy z napędem gazowym, czyli LNG, CNG. Otóż w ustawie, proszę państwa, zdecydowaliśmy się na wsparcie, na promowanie paliwa, jakim jest biometan. Czyli paliwo gazowe, sprężone również jako CNG, LNG, ale właśnie biometan, które w całym swoim cyklu produkcji i spalania ma bilans zerowy. I taki autobus napędzany CNG bądź LNG pochodzącym z biometanu będzie korzystał z przymiotu autobusu zeroemisyjnego. Nawet nie nisko, ale zeroemisyjnego. Natomiast, jeżeli chodzi o samochody dostawcze, te samochody ostatniej mili, one tutaj również mogą korzystać z gazu, tym razem ziemnego, ale sprężonego CNG bądź też skroplonego LNG. Wyłączyliśmy wsparcie dla paliwa nazywanego LPG, jako paliwa będącego pochodną produktów rafineryjnych i de facto niemalże w 100% importowanego do Polski, niemającego tego przymiotu rozwoju rynku polskiego. Pan poseł Franciszek Sterczewski pytał o wsparcie dla rowerów elektrycznych. Oczywiście tak. Chcemy właśnie, aby opłaty, które będą generowane w ramach korzystania z stref czystego transportu były m.in. przeznaczane na wsparcie zakupów rowerów elektrycznych. Ponadto w dalszych pracach związanych ze wsparciem dla pojazdów elektrycznych też chcemy uwzględnić rowery elektryczne, głównie związane z tzw. rowery cargo, które na terenie miast funkcjonują w różnych aspektach. Pamiętajmy, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, żeby wpisać dane działanie w programie wsparcia, musi przede wszystkim wynikać z tzw. efektu ekologicznego. Jeżeli nie znajdujemy efektu ekologicznego, to trudno nam uzasadnić dofinansowanie do zakupu danego środka transportu. Pan poseł Jan Szopiński pytał o finansowanie przejścia jednostek samorządu terytorialnego. Tutaj jednocześnie pan poseł Krzysztof Gadowski, Zielony Transport Publiczny. Ja mówiłem to, informując na wstępie o projekcie ustawy. I tutaj być może to moje wystąpienie trwało kilkanaście minut. Pan poseł nie wyłowił tej informacji. Dlatego przypomnę, od 1 września bieżącego roku jest realizowana druga tura programu Zielony Transport Publiczny z budżetem miliarda złotych. Właśnie w tej chwili jednostki samorządu terytorialnego, gminy mogą ubiegać się o dofinansowanie, mogą składać wnioski. Zresztą zachęcam państwa wójtów, burmistrzów, prezydentów, aby składać wnioski do Funduszu Zielonego Transportu Publicznego, do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Jest bardzo duża pula środków, miliard złotych plus 200 milionów złotych w ramach puli pożyczkowej, nisko oprocentowanej, uzupełniającej realizację tych projektów. Pan poseł Marek Rutka tutaj wspominał właśnie o tych 1631, to są stacje ładowania ogólnodostępne. Natomiast samych punktów ładowania jest więcej, blisko 3200, dokładnie 3178, od kiedy będziemy budować tutaj też stacje wodoru. Chcę powiedzieć, proszę państwa, że tak jak informowałem na wstępie, jesteśmy na końcowym etapie uzyskiwania, kończenia konsultacji, uzgodnień, notyfikacji z Komisją Europejską w zakresie pomocy publicznej dla infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych i tankowania pojazdów z napędem wodorowym. Nie chcę wskazywać konkretnej daty, ale jeszcze w tym roku, mam nadzieję, że będzie to listopad, na pewno w tym roku zostanie uruchomiony nabór wniosków w zakresie dofinansowania do budowy infrastruktury, zarówno ładowania pojazdów elektrycznych. Głównie chodzi nam, czy główny nacisk chcemy położyć na stacje szybkiego tankowania o pojedynczej mocy 150, 200, a nawet większej kW. To są stacje wzorowane na dużych stacjach konwencjonalnych, które, jak dzisiaj przyjeżdżamy samochodem z napędem konwencjonalnym, tych dystrybutorów jest kilka, 6, 8, czasem więcej. Ten model też został zaproponowany jako model biznesowy do tego, aby była duża przepustowość ładowania pojazdów elektrycznych. To spowoduje też zwiększenie rynku, bo przyznają państwo sami, że jeżeli przyjeżdżam samochodem elektrycznym załadować ten pojazd i muszę czekać kilka godzin, aż dystrybutor, aż ta stacja ładowania, czy też punkt ładowania zostanie zwolniony, jestem zniechęcony. To utrudnia rozwój rynku. Więc myślę, że duży nacisk na rozwój dużych stacji ładowania pojazdów elektrycznych o dużej mocy, z budową jednocześnie trafostacji, która będzie temu towarzyszyła z punktem do odpoczynku, do wypicia kawy, do załatwienia jakichś sprawunków, zapłacenia oczywiście rachunku. To jest taki model, który może zdynamizować rozwój elektromobilności w Polsce. Czekamy na ostatnie uzgodnienia i mam nadzieję, że tak jak powiedziałem, jeszcze w tym roku ten program dofinansowania zostanie uruchomiony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Pan poseł Tomasz Nowak pytał o fabrykę autobusów wodorowych w Kolinie. To są już indywidualne decyzje przez inwestorów. Ja wierzę w to, że właśnie Konin, tym bardziej, że jest to region górniczy, zasługuje na wsparcie i z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, ale także niezależnie od tego z funduszy dedykowanych na rozwój e-mobilności, aby taka fabryka autobusów z napędem wodorowym właśnie w Kolinie powstała. Zresztą znam strategię zakładów ZT-PAK, zakładów energetycznych Pontów Adamów-Konin, też realizacji dużych projektów wodorowych. Myślę, że jest to idealny model do tego, aby budować Dolinę Wodorową w łańcuchu wartości. Jestem przekonany, że uda się zrealizować to przedsięwzięcie. Na pewno my nie utrudniamy, a wspieramy i zachęcamy do takich inicjatyw. Będziemy też poszukiwać rozwiązań finansowych, które pomogą uruchomić to przedsięwzięcie. Państwo pytali również o strefy czystego transportu. Już mówiłem na wstępie mojej wypowiedzi, że dlaczego powierzyliśmy gminom, jednostkom samorządu terytorialnego. Jest to wynik kompromisu i szerokiej dyskusji w ostatnich miesiącach. Też tutaj chciałem powiedzieć do pani poseł Mirosławy Nykiel, że cały proces legislacyjny tej ustawy jest bardzo transparentny. Naprawdę odbyliśmy mnóstwo, dziesiątki, jeśli nawet nie blisko stu spotkań z wieloma organizacjami branżowymi, organizacjami pozarządowymi, także przedstawicielami biznesu, sektora elektromobilności, zainteresowanymi także w kwestiach budownictwa, bezpieczeństwa, czyli Urząd Dozoru Technicznego, comiesięczne spotkania stałego komitetu monitorującego w obszarze elektromobilności i też towarzyszące spotkania dotyczące tej ustawy. Ustawa była opublikowana na stronach Rządowego Centrum Legislacji, więc myślę, że oczywiście najmocniej przepraszam, nie sugeruję, że każdy parlamentarzysta ma z wypiekami na twarzy śledzić stronę Rządowego Centrum Legislacji, ale myślę, że państwo, posłowie, członkowie Komisji Energii zainteresowani tą tematyką z pewnością mogli się zapoznać z treścią tego projektu ustawy. A dlaczego tak szybko teraz? Chcemy jak najszybciej doprowadzić, żeby jeszcze przed końcem roku ustawa mogła wejść w życie. To jest dla nas też ważne, aby nie odwlekać wprowadzenie w życie tych skądinąd oczekiwanych przepisów przez jednostki samorządu terytorialnego. Budowanie stacji ładowania, o tym mówiłem, tutaj będzie dofinansowanie. Jeżeli chodzi, pan poseł Janusz Kowalski pytał, żeby nie dyskryminować napędów CNG, LNG. Otóż proszę państwa, zgodnie z badaniami naukowymi, to nie są badania podejmowane przez jakichś entuzjastów, ale badania wykonywane przez laboratoria naukowe napędy CNG i LNG są na zbliżonej emisyjności do silników konwencjonalnych w kategorii Euro 6. Jeżeli chodzi o transport publiczny, transport zbiorowy w miastach dla osób, to jednak chcemy dedykować wsparcie dla biometanu, też traktowanego jako gaz, który może być sprężony bądź też skroplony. Natomiast w transporcie ciężkim, towarowym, dopuszczamy wsparcie dla gazu ziemnego sprężonego i też skroplonego, czyli CNG i LNG, tego tradycyjnego, który znamy, bo tutaj efekt ekologiczny jest bardziej zauważalny, bardziej dostrzegalny, bardziej możemy zmierzyć efekt związany z obniżeniem emisyjności. Inaczej jest w przypadku autobusów. Pan poseł Jakub Rutnicki pytał o, na jakim etapie jest projekt polskiego samochodu elektrycznego oraz tą zapowiedź pana premiera Mateusza Morawieckiego o milionie aut samochodów elektrycznych. Otóż, proszę państwa, kilka lat temu ten cel, to jest kierunkowy cel wyznaczony, milion samochodów elektrycznych na polskich drogach. Jesteśmy w tym procesie. Oczywiście w roku 2025 tych samochodów elektrycznych na polskich drogach według obecnych analiz eksperckich może być około 250-300 tysięcy. Ten milion może się pojawić bliżej roku 2030, ale jeszcze kilka lat temu, będąc na początku drogi, pan premier wskazał jasny cel polskiego rządu, też przede wszystkim taki, że wspieramy rozwój elektromobilności, że to jest ważne też ze względu na jakość życia, na podniesienie poziomu życia Polaków, ale także obniżenie emisyjności głównie w dużych miastach z transportu. I ten cel jest skutecznie realizowany. Nie bez trudności, jak państwo wiedzą, tutaj też były głosy o podwyżkach cen paliwa itd. Nie możemy odrywać tej sytuacji bieżącej od tego, że przeżywaliśmy, czy nadal przeżywamy epidemię koronawirusa, kryzys wywołany tym, ale na tle innych państw członkowskich Unii Europejskiej Polska doskonale sobie daje radę. Jesteśmy na czołowych pozycjach, jeżeli chodzi o chociażby podwyżki, inflację czy też bezrobocie. Tutaj Polska ma zdecydowanie dobre pozycje, zajmuje na podium, jeśli nie ma na pierwszym miejscu w tych wszystkich kategoriach, więc szukanie takich sytuacji, które mielibyśmy się wstydzić, nie znajduje miejsca. Panowie posłowie, pan poseł Grzegorz Garza i pan poseł Grzegorz Wojciechowski pytali o kwestie możliwości skorelowania wykorzystywania magazynowania energii i odnawiania źródeł energii. Otóż jednym słowem, dokończę tylko myśl, pani marszałek, jednym zdaniem chcę powiedzieć, że od nowego roku chcemy wprowadzić program, czy kontynuować program Mój Prąd 4.0, w którym chcemy dofinansowywać również zakup domowych magazynów energii, ładowarek do samochodów elektrycznych, systemów zarządzania energią. I to wszystko ma być skorelowane jako nowy model funkcjonowania takiego domu, takiego gospodarstwa domowego, gdzie użytkownik jest właścicielem samochodu elektrycznego. W tym samochodzie jest bateria, która też może stanowić baterie dla tego gospodarstwa domowego w Dolinie Nocnej, jeżeli samochód jest akurat nieużytkowany. Ale wracając jeszcze do samego recyklingu, bo był też pytanie o recykling baterii. Baterie są m.in. w części wyposażone w pierwiastki ziem rzadkich. To jest tak cenny surowiec, że już są w tej chwili technologie. I na polskim rynku są firmy, które specjalizują się w recyklingu baterii. Myślę, że z biegiem kolejnych miesięcy, kolejnych lat rozwój tego rynku i dojrzałość technologii będzie postępować. Jeszcze raz bardzo dziękuję za tę merytoryczną dyskusję. Dziękuję za pozytywną ocenę projektu ustawy. Uprzejmie proszę o przyjęcie tego projektu. On jest oczekiwany m.in. przez samorządy w naszym kraju. Dziękuję bardzo. Dziękuję, panie ministrze. Dziękuję.