Jan Libicki o ratyfikacji umowy z Białorusią i świadczeniach

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek Wysoka Izbo, Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej obradowała nad ustawą o ratyfikacji umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi o zabezpieczeniu społecznym w dniu 21 października tego roku. Informuję, że wynik głosowania był następujący. Cztery głosy za, zero przeciw, trzy wstrzymujące się. Rząd naszej komisji reprezentowali pani minister Schmidt z Ministerstwa Rodziny i pan minister Przydarz z Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Krótko o co chodzi w tej ustawie. Chodzi mianowicie o to, aby obywatele obu państw mieli dostęp do pełnych świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego przynależnych im z tytułu płacenia składek. Warunkiem nabywania tych praw jest zaliczenie okresów składkowych. Obywatele państw z stron umowy będą podlegali takiemu samemu prawodawstwu i nie jest ono warunkowane obywatelstwem. Świadczenie pieniężne przynależne obywatelem obu umawiających się stron nie będą mogły być zmniejszane ani wstrzymywane. I tej regulacji nie podlegają świadczenia dla bezrobotnych, ale ani takie, które są przyznawane w trybie specjalnym. Wyłączymy z tego także świadczenia rodzinne oraz na wniosek ministra zdrowia. Nie obejmuje to także rzeczowych świadczeń zdrowotnych, na przykład prawa do rehabilitacji i opieki szpitalnej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli chodzi o dyskusję, która toczyła się na komisji, to w zasadzie padły dwa pytania, dwie kwestie. Ja pozwoliłem sobie po pierwsze podziękować Ministerstwu Spraw Zagranicznych trochę za inną sprawę, ale z tym związaną, a mianowicie, że rzeczywiście w dość sprawnym trybie są przez nasze ograniczone osobowo placówki na Białorusi wydawane wizy humanitarne. Sam spotkałem takie osoby, które z takich wiz skorzystały. Czy ta umowa także, jeśli będzie ratyfikowana, w jakiś sposób im pomoże? I pytanie drugie moje było następujące. To znaczy na dziś takich osób, którzy są Białorusinami pracującymi w Polsce i objęłaby ich ta regulacja, byłaby dla nich korzystna, jest około 60 tysięcy osób. Pytałem o to, ilu jest Polaków, którzy w drugą stronę otrzymywali takie świadczenia, ponieważ Pan Minister Przydacz stwierdził, że jest to informacja wrażliwa, więc otrzymam na ten temat odpowiedź w trybie pisemnym. I druga wątpliwość, na którą wskazywała Pani Przewodnicząca Magdalena Kochan, to jest termin ratyfikacji tej umowy. Ona została, że tak powiem, zawarta w roku 2019. Jak już mówiła o tym Pani Marszałek, w 2020 zostało do niej podpisane porozumienie administracyjne. Dzisiaj ratyfikujemy ją w bardzo trudnym momencie. Powiedzieć o tym, że mamy napięte relacje z Białorusią, to jest trochę nic nie powiedzieć. No, zdaniem i Pani Przewodnicząca Kochan wskazywała na to, że warto byłoby ten proces ratyfikacyjny zrobić wtedy, kiedy tych napiętych stosunków nie było, ani robić go dzisiaj, bo może to stwarzać wrażenie jakiegoś, że tak powiem, legitymizowania reżimu Aleksandra Łukaszenki. Odpowiedź ze strony ministerstwa była po pierwsze taka, iż jest to umowa z państwem białoruskim, a nie z prezydentem, który, że tak powiem, uważa się za prezydenta wybranego w trybie sfałszowanych wyborów. I druga kwestia jest taka, że chcemy pokazać stronie białoruskiej, zdaniem rządu, iż, że tak powiem, cywilizowane demokracje funkcjonują inaczej i w związku z tym są gotowe wychodzić naprzeciw obywateli białoruskich, którzy do Polski także z powodów politycznych przybywają. Tyle, jeżeli chodzi o przebieg prac Komisji Rodziny 21 października tego roku. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję, panie senatorze. Proszę zostać.