Marek Biernacki o Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości

Dziękuję wszystkim. Zdrowia Pani Ministra. Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek, Panie Ministrze, Wysoka Izbo. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskie, Demokratów, konserwatyści mam zaszczyt przedstawić stanowisko rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o policji oraz w niektórych innych ustach w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, druk 174.2. Procedowany przez nas projekt ustawy należy traktować krok we właściwym kierunku. To mówiłem na swoim poprzednim wystąpieniu. O szczegółach ustawy też była mocno przedyskutowana i w komisji, i też podczas debat. Dlatego też zwrócić uwagę na pewne elementy, że powstające jednak Centralne Biura Zwalczania Cyberprzestępczości nie może funkcjonować jako odrębny byt, nie połączony zadaniami w ekosystemie instytucji zwalczających cyberprzestępczość. Nie chodzi jedynie o instytucje krajowe, chociaż one są bardzo istotne, bo to wiadomo, że chodzi o bezpieczeństwo Polaków też na miejscu, ale głównie o instytucje w ramach Unii Europejskiej. Cyberprzestępczość nie zna granic. Dlatego przecież w roku 2016 uchwalono dyrektywę w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii, tak zwany NIS. Obecnie na ukończeniu jest mocno zrewidowana wersja tej dyrektywy, potocznie zwana dyrektywą NIS-2. Nowe zapisy nie tylko wprowadzają zmiany przez rozszerzenie zakresu podmiotowego dotychczasowej dyrektywy, m.in. administrację publiczną. Nie tylko nałożone są większe niż dotychczas wymagania w zakresie zarządzania, obsługi i ujawniania luch w zabezpieczeniach, testowania poziomu cyberbezpieczeństwa oraz efektywnym wykorzystywaniu szyfrowania. Doprecyzowuje i rozszerza zapisy w zakresie raportowania incydentów. NIS-2 to również, i co jest istotne, nowe mechanizmy współpracy międzynarodowej poprzez ustanowienie europejskiej sieci zarządzania kryzysowego w cyberprzestrzeni. Powstające biuro powinno brać czynny udział we współpracy z EU-Cyclan, czyli jednostce do tego powołanej. Dlatego myślę, że warto wprowadzić zapis do ustawy, to w niedalekiej oczywiście przysłości, które będą już korespondowały z zdrażanym aktem prawnym, co spowoduje, że budowane biuro będzie nowoczesną jednostką, która na podstawie analizy rejestru incydentów, podatności systemów teleinformatycznych na wyłamania będzie potrafiło ścigać przestępców szybciej niż ci będą zacierać po sobie sprawy. Inną rzeczą jest prewencja i wymiana doświadczeń. Kolejnym elementem jest zmiana innych aktów prawnych, które powinny być w korelacji z przedmiotową ustawą, jak ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i zarządzaniu kryzysowym i tworzyć razem jeden wspólny organizm, system, który ma jedno zadanie – zwalcać w cyberprzestępczość i zapobiegać atakom, również na poziomie Unii Europejskiej. Natomiast doświadczenie komendanta i zastępców CBZZC powinno zostać uregulowane rozporządzeniem. Bezprzeczne jest posiadanie wykształcenia informatycznego, ale zdaję sobie sprawę, jak świat się zmienia, powstają nowe kierunki studiów, ścieżki certyfikacji w obszarze bezpieczeństwa. To bezcelowe byłoby wpisywanie do ustawy precyzyjnych zapisów, poza wykształceniem informatycznym oraz znajomością angielskiego. To minister spraw wewnętrznych powinien mieć obowiązek zdefiniowania wymagań dla osób pełniących tak krytyczne funkcje. Pozwoli to na z jednej strony podążaniu za zmieniającym się otoczeniem, a z drugiej strony podawaniu opinii społecznej wymagań odnośnie kompetencji kierujących Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości. Czeka nas – i to jest wielkie wyzwanie dla rządu, ale też i dla parlamentu – przygotowanie nowych instrumentów prawnych. Instrumentów prawnych, które będziemy się poruszali w strefie cyberprzestrzeni, ponieważ bardzo dużo tych zdarzeń tak dynamicznych nie jest zdefiniowanych. Wymaga praktycznie na nowo całkowicie określenie zadań czynności operacyjno-rozpoznawczych i określenie, w jaki sposób je można stosować w cyberprzestrzeni, po to, żeby skutecznie chronić obywatela, ale też z drugiej strony, żeby nie można było ingierować, żebyśmy nie byli rozstrząszani aferami, czy w Polsce jest Pegasus, czy nie ma Pegasusa, czy kto jest inwigilowany. Żeby jasno było, jakie kompetencje mają służby i w jakim zakresie ingierować. To musi być wszystko w prywatność obywatela, zwłaszcza w socjalmediach, gdzie ludzie funkcjonują. I to powinno zostać ściśle też określone. Jasne, z jednej strony, żeby służby mogły działać skutecznie, bo służby lubią mieć określony zakres swojego postępowania. Z drugiej strony też muszą być chronione prawa obywatela w sposób jasny i czytelny. To wyzwanie nas czeka wszystkich, nie tylko rząd, ale to czeka nas wszystkich, przed którym nie możemy się uchylić. To jest wyzwanie, które musimy w najbliższym czasie podjąć. Dziękuję. Pani Marszałek, Słuchajizbo. Dziękuję bardzo, panie pośle.