Krzysztof Sobolewski o projekcie ustawy: wybory korespondencyjne

Pani Marszałek, Wysoka Izbo, Panie Premierze, w imieniu wnioskodawców chciałbym przedstawić projekt ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 roku, Druk Sejmowy nr 328. Wysoka Izbo, nadrzędnym obowiązkiem państwa jest umożliwienie wszystkim uprawnionym obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej udziału w wyborach powszechnych Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych na 2020 rok. Uwzględniając panujące warunki światowej pandemii oraz ograniczeń w przemieszczaniu się, konieczne jest stworzenie ku temu odpowiedniego mechanizmu. Takim mechanizmem jest upowszechnienie trybu głosowania korespondencyjnego, co też zakłada projekt przedmiotowej ustawy. Projekt ten przewiduje, że w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych na 2020 rok głosowanie korespondencyjne będzie jedynym sposobem oddania głosu. Projekt nie ujmuje żadnych praw wyborczych, nie nakłada dodatkowych reżimów, a jedynie uprzystępnia obywatelom bezpieczne skorzystanie z konstytucyjnego czynnego prawa wyborczego. Przedstawiony projekt wychodzi naprzeciw potrzebom zorganizowania wyborów w konstytucyjnym terminie z uwzględnieniem aktualnej sytuacji w kraju związanych z epidemią. Jest to niezbędna reakcja władzy ustawodawczej, mająca na celu ochronę zdrowia i życia Polaków, bez ograniczania czynnego prawa wyborczego. Proponowany projekt zakłada, że każdy z uprawnionych do głosowania w celu oddania głosu otrzyma swój pakiet wyborczy i nie będzie zmuszony udawać się fizycznie do lokalu wyborczego. Nikt nie będzie musiał składać żadnych wniosków, zgłaszać potrzeby uzyskania pakietu wyborczego, czy też podejmować jakiejkolwiek aktywności dla uzyskania karty do głosowania. Państwo zapewni doręczenie dokumentów wyborczych. Za dostarczenie pakietu odpowiedzialny będzie operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku prawo pocztowe. Każdy wyborca potwierdzi swój głos stosownym oświadczeniem o dobrowolności i tajności głosowania. Kolejno wyborcy będą umieszczali swoje dokumenty wyborcze w nadawczych skrzynkach pocztowych. Będzie można to uczynić z zachowaniem poszanowania obowiązujących nadzwyczajnych rygorów związanych z epidemią, czyli umieścić zaklejone w kopercie głosy przez jednego członka rodziny, osobę blisko opiekuna. Wyłoniony operator zapewni również odbiór pakietów ze skrzynek i ich transport do obwodowych komisji wyborczych. Celem przeliczenia głosów. Przeprowadzenie wyborów całościowo w formie trybu korespondencyjnego głosowania nie jest nowością, lecz czymś, co coraz częściej jest stosowane na świecie. Ostatnio mieliśmy taki przykład w Bawarii, gdzie Parlament Bawarii przeprowadził również w 2020 roku stosowną ustawę na kilka dni przed głosowaniem. Nie stwierdzono poważniejszych uchybień przy ponadmilionowym elektoracie. Frekwencja wyniosła ponad 50%. Wprowadzone tam zmiany dostosowujące regulacje prawne, fundamentalne z punktu widzenia wzmacniania demokracji, zostały przyjęte w ogólnym konsensusie i zrozumieniu dla nadzwyczajnych okoliczności faktycznych. Apele władz Bawarii o udział w korespondencyjnym spotkały się z zrozumieniem wyborców. Przypomnę już całkiem niedawno parlamentarzyści Platformy Obratelskiej, dziś Koalicji Obratelskiej, w sposób zdecydowany opowiadali się za taką formą wyborów. Warto przywołać tutaj chociażby rok 2013, gdzie w pracach nad wprowadzeniem całkowitego... Panie pośle, jak będę chciał podyskutować... Panie pośle, bardzo proszę o zachowanie spokoju. Będzie pan, czas dla pana, będzie pan mógł zabrać głos. W tej chwili ma głos wnioskodawcy. Warto przywołać, gdzie w pracach nad wprowadzeniem całkowitego głosowania korespondencyjnego parlamentarzyści ci powoływali się na wyrok Turbunału Konstytucyjnego z 20 lipca 2011 roku, który ocenił, iż głosowanie korespondencyjne jest zgodne z Konstytucją. Dwa lata później powoływano się na te argumenty, podnosząc jednocześnie fakt, iż głosowanie korespondencyjne realizuje zasadę powszechności prawa wyborczego. Argumenty te w obliczu obecnej sytuacji są jeszcze bardziej aktualne, a przyjęcie podmiotowych uregulowań niezbędne w celu realizacji jednej z naczelnych zasad prawa wyborczego, to jest powszechności. Wybory korespondencyjne? Oczywiście, że tak. Głosowanie korespondencyjne zagwarantuje wszystkim Polakom, że będą mogli uczestniczyć w wyborach. Czyje to są słowa? Słowa pana posła Mariusza Wittczaka i pana posła Marka Wójcika z 2015 roku, 21 kwiecień. Zmiana ta jest również w pełni zgodna z obowiązującym prawem Unii Europejskiej oraz opiniami Rady Europy, Komisja Rady Europy na rzecz demokracji, i demokracji przez prawo, Komisja Wenecka. W punkcie 3.2.3 opinii nr 190 łamana 2000 Kodeks Dobrej Praktyki w Sprawach Wyborczych stwierdziła, że głosowanie pocztą może być dozwolone tam, gdzie poczta jest bezpieczna i wiarygodna. Polska Poczta jest instytucją o niekwestionowanym dorobku i tradycji. Nie ma tutaj też obawy o naruszenie zasady tajności głosowania. Należy przy tym mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny w roku z dnia 20 lipca 2011 roku, sygnatura akt K9 łamana 11, na tle rozważań o konstytucyjności głosowania korespondencyjnego wypowiedział się również w przedmiocie ogólnej zasady tajności głosowania. Wskazał, że dla wyborcy tajność głosowania jest przywilejem, z którego może on skorzystać, choć nie ma takiego obowiązku. Oddanie głosu w sposób jawny, o inny nie stanowi formy agitacji wyborczej, nie wiąże się dla niego z żadnymi negatywnymi konsekwencjami prawnymi. Również dobrowolne poinformowanie o treści decyzji wyborczej innych osób, niezależnie od tego, czy ma miejsce przed wyborami, czy po wyborach nie narusza zasady tajności głosowania, TZT podtrzymał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 lipca 2019 roku, rozpatrując jeden z protestów wyborczych. W tym miejscu chciałbym zaapelować do Wysokiej Izby o powściągnięcie emocji, zawieszenie rygorów walki politycznej, odłożenie na bok wszelkich uprzedzeń i partykularnych interesów partyjnych. W nadzwyczajnej sytuacji pokażmy, że potrafimy nie gorzej niż inne narody współdziałać dla dobra obywateli w pierwszej kolejności, a także w poszanowaniu fundamentalnych zasad demokracji. To nie czas na przepychanki, dezinformacje i jałowe spory. Wszystkie siły polityczne winny teraz skupić się na polityce informacyjnej, docieraniu do obywateli z rzetelną informacją, uświadamianiu w przysługujących im prawach wyborczych. Jak najszerszy udział w wyborach, jak najwyższa frekwencja wyborcza, osiągnięta bez narażania zdrowia i życia obywateli, winny być wspólnym celem całej klasy politycznej. Zaistniała sytuacja związana z epidemią koronawirusa wymusza na wszystkich wiele niedogodności i ograniczeń. Polacy mogą stanowić wzór dyscypliny dla innych narodów zmagających się z tą straszną zarazą. Tym bardziej my, politycy, dajmy przykład i nie narzekajmy na uszczuplanie form kampanii wyborczej. To wyjątkowa kampania w cieniu spraw dalece ważniejszych, jednakże z równymi ograniczeniami dla wszystkich kandydatów. Zapewne każdy z nich chciałby prowadzić kampanię inaczej, aktywniej. Ale jako politycy musimy dać przykład samodyscypliny i dostosowania do nie dających się przewidzieć nadzwyczajnych warunków. Z uwagi na szczególną sytuację wywołaną rozprzestrzeniającym się koronawirusem oraz ważny interes państwa, niezbędne jest natychmiastowe wejście w życie przedmiotowej ustawy. Warto przy tym dodać, iż Trybunał Konstytucyjny wyroku z 2006 roku uznał, że wprowadzanie zmian nawet istotnych w sytuacjach nadzwyczajnych jest możliwe w czasie ciszy legislacyjnej. Trudno wyobrazić sobie sytuację bardziej nadzwyczajną, niespodziewaną, a przy tym obiektywną i nakładającą na wszystkich, zarówno administrację publiczną, jak i obywateli, ograniczenia potrzebę dostosowania do zaistniałych okoliczności niż i tę, którą mamy aktualnie. Wysoka Izbo, w imieniu wnioskodawców proszę o przyjęcie tego projektu.