Stanisław Gogacz przedstawia zmiany w kodeksie wyborczym

Dziękuję bardzo Pani Marczołek. Przepraszam za spóźnienie, że tyle kłopotu sprawiłem, ale wydawało mi się, że dobrze przewidziałem czas swojego przyjścia, a jednak to wszystko przyspieszenia uzyskało. A no właśnie, dziękuję bardzo. Mam zaszczyt i honor przedstawić sprawozdanie Komisji Ustawodawczej, Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Komisji Samorządu Regionalnego i Organizacji Państwowej, Komisji Ustawodawczej, Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji o uchwalone przez Sejm w dniu 20 lipca 2018 roku ustawie o zmianie ustawy kodeks wyborczy. Sprawozdanie jest zawarte w druku nr 900a, natomiast druk, to dotyczy druku 909 senackiego, dotyczy również druku sejmowego nr 2660. Po rozpatrzeniu ustawy na posiedzeniu w dniu Komisji w dniu 23 lipca 2018 roku Komisję wnoszą Wysoki Senat, Komisję wnoszą Wysoki Senat raczej uchwalić załączony projekt uchwały, tak jak jest w druku właśnie pomarańczowym. Natomiast do tej ustawy zostały wniesione wnioski mniejszości. One będą na pewno prezentowane przez sprawozdawców wniosków mniejszości, także ja już to opominę. Natomiast jeżeli chodzi o istotę właśnie zmian, które zostały dokonane w ustawie kodeks wyborczy, ta istota zmian sprowadza się, idąc jakby wzorem biura legislacyjnego. To są cztery grupy zmian. Pierwsza grupa dotyczy zmian niektórych terminów odwoławczo-rejestracyjnych, na przykład w artykule 97, paragraf 2, 218, paragraf 2, 404, 405, paragraf 1, artykuł 195, paragraf 2. Druga grupa tych zmian to dotyczy również zmiany początkowego dnia, od którego liczy się termin na dokonanie różnych czynności przez połudnomocników wyborczych. Trzecia grupa zmian dotyczy usunięcie, naprawienie usterek wynikających z poprzednich nowelizacji, czyli taka można powiedzieć zmiany techniczne. No i ta najbardziej istotna grupa zmian to są zmiany, jakie znajdują się, jeżeli chodzi o przedmiotowy druk, na którym pracujemy, w przedziale punktów od 13 do 25. To są zmiany dotyczące wyborów do Parlamentu Europejskiego. Istota tych zmian sprowadza się do tego, że w miejsce jednego okręgu wyborczego, jakim jest całe państwo polskie w obecnym stanie prawnym, wprowadzamy 13 okręgów wyborczych, czyli, że po prostu te mandaty, które mają być rozdzielone w liczbie oczywiście wcześniej ustalonej przez, ustalonej i zatwierdzonej, że te mandaty mają być po prostu podzielone pomiędzy 13 okręgów wyborczych, zależnie od tego, zależnie właśnie od tego, ilu wyborców weźmie udział w głosowaniu w poszczególnych okręgach wyborczych. Próg wyborczy, które to kryterium jest wymagane przez prawo Unii Europejskiej, jest zachowany, bo to jest 5-procentowy próg wyborczy. Zachowana jest też zasada proporcjonalności. Metoda Donta, która polega na tym, że dzielimy liczbę wyborców w poszczególnych okręgach przez liczby całkowite, ona też jest zachowana z tym, że o ile wcześniej dzieliliśmy mandaty za pomocą metody Donta, jeżeli chodzi o komitety wyborcze w skali całego kraju, o tyle teraz ten podział będzie następował w każdym właśnie z okręgów wyborczych. To, co zdominowało obrady komisji, które przygotowały to sprawozdanie, to właśnie dyskusja nad tym właśnie, na ile ta zmiana spowoduje sytuację taką, że te najmniejsze komitety wyborcze nie uzyskają żadnego mandatu do Parlamentu Europejskiego. Dlatego, że wymieniano po prostu, chodzi tu o tak zwany próg efektywny. O ile mamy próg ustawowy wyborów do Parlamentu Europejskiego, próg ustawowy, który wynosił 5%, wynosi 5% i to się po prostu nie zmienia. Jest to coś stałego, niezmiennego. Natomiast jeżeli chodzi o próg tak zwany efektywny, on w tym momencie, jak to wskazywano w opinii również prawnej przedstawionej przez biuro legislacyjne, ale również w dyskusji, jak to wskazywano, on ulegnie podwyższeniu. Biuro legislacyjne wskazywało właśnie, wskazywało na fakt, że to może być nawet 16,5%, oczywiście opierając się na obecne wskazania, obecne dane, jakie dotyczą właśnie wyborów do Parlamentu, obecne dane dotyczące sondaży. Natomiast jeżeli chodzi o próg wyborczy, który tutaj jest wymieniany w skali Europy, no przytoczono tutaj w informacji prawnej właśnie różne kraje, w których ten próg jest po prostu niższy. No tu mamy wymienioną Irlandię, gdzie próg jest wyższy. Wskazywano na taką zależność, że im okręg wyborczy jest większy, to zachowując zasadę proporcjonalności, tym mniejsze komitety, tym komitety, które otrzymają mniejsze poparcie, mogą otrzymać mandaty. Natomiast jeżeli okręg wyborczy jest, jeżeli okręgów wyborczych jest więcej, no to w tym momencie tych mandatów, te mniejsze komitety mogą nie otrzymać po prostu tylu mandatów, ile wcześniej otrzymywały. Po prostu podział będzie dokonywany w każdym okręgu wyborczym. I to była w zasadzie najważniejsza część naszej dyskusji, dotycząca właśnie tego, na ile ten mandat, ten próg efektywny się zwiększy. Dziękuję bardzo.