Stanisław Tyszka: Kryzys konstytucyjny i propozycja likwidacji TK

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, mamy do czynienia z poważnym kryzysem ustrojowym, z kryzysem konstytucyjnym. Żeby było ciekawie, to w ciągu ostatniego miesiąca mamy już drugi kryzys. Pierwszy polegał na żenującym spektaklu konfliktu o krzesło na szczycie Unii Europejskiej, między Kancelarią Prezydenta a poprzednim rządem. Teraz mamy przepychanki i awanturę na linii Trybunał Konstytucyjny Sejm. Te problemy wynikają z tego, że mamy źle uporządkowane relacje między władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą w konstytucji. Trzeba jak najszybciej zmienić tą złą konstytucję z 1997 roku, konstytucję Aleksandra Kwasińskiego. Klub Kukiz 15 po wnikliwej analizie roli Trybunału Konstytucyjnego, zarówno jego miejsca ustrojowego, jak i tego, jak funkcjonował w III Rzbospolitej, a także trwającej debaty, zdecydował się nie wystawiać kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodziliśmy się na zmianę ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodziliśmy się na odwołanie uchwał Sejmu o powołaniu sędziów TK, bo zrobiliśmy to w proteście przeciwko próbie zamachu na Trybunał Konstytucyjny, której chciała dokonać koalicja PO-PSL. Zgodziliśmy się także na powołanie nowych sędziów, natomiast nie zgadzamy się na powołanie ich w tym trybie. Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego na dziewięcioletnią kadencję to niezwykle istotna kwestia ustrojowa. Nie powinno się jej podejmować w ciągu 24 godzin, a tyle czasu otrzymaliśmy zarówno my, jak i Polacy na ocenę tych kandydatur. Uważamy, że powinniśmy mieć dłuższy czas na rozważenie, kto będzie prawdziwie niezależnym, niezawisłym sędzią. Powinniśmy pozwolić na zapoznanie się z tymi kandydatorami Polakom. W momencie, kiedy powołuje się sędziów Sądu Najwyższego w Stanach Zjednoczonych, przez tygodnie trwają przesłuchania przez komisjami, przez tygodnie toczy się otwarta, szeroka debata publiczna, dlatego że to są bardzo ważne stanowiska. Mamy do czynienia w tym momencie ze skrajnym upolitycznieniem Trybunału Konstytucyjnego. Najwyraźniej było to widoczne w zachowaniu profesora Andrzeja Rzyplińskiego, który najpierw bezpośrednio uczestniczył w pracach nad ustawą, w komisjach. Później przyszedł do Sejmu i tutaj ustalał stanowisko z posłami Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej i PSL. Klub Poselski Kukiz 15 nigdy nie postrzegał, nie będzie postrzegał polityki jako batalii o stanowiska. Nam zależy na zmianie ustroju i na prawie Rzeczpospolitej. Nie będziemy wyznaczać sędziów, którzy musieliby stać na straży obecnie obowiązującej, złej dla Polaków Konstytucji. Uważamy, że sędziowie orzekający o zgodności ustaw z Konstytucją powinni być prawdziwie niezależni. Dlatego apelujemy o rozpoczęcie debaty o reformie sądownictwa konstytucyjnego. Naszym zdaniem obecny model zapoczątkowany komunistyczną ustawą OTK z 1985 roku nie sprawdza się. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie orzekał pod dyktando polityczne, jak choćby w sprawie grabieży oszczędności z OFY czy podniesienia wieku emerytalnego. Proponujemy zatem poważną dyskusję o likwidacji Trybunału Konstytucyjnego i przekazanie jego kompetencji, przekazanie kompetencji do badania konstytucyjności ustaw do Sądu Najwyższego. Bardzo mnie cieszy, że jeden z kandydatów wystawionych przez Prawo i Sprawiedliwość, prof. Lech Morawski, również proponuje tego typu reformę, czyli likwidację Trybunału, przekazanie kompetencji do Sądu Najwyższego. Natomiast ze względu na sposób procedowania tych kandydatów, ze względu na szacunek do naszych wyborców, na szacunek do Polaków, my po prostu nie możemy się wypowiedzieć w kwestii tych kandydatów, dlatego że my mamy obowiązek reprezentować obywateli. Obywateli się po prostu nie mogli z nimi zapoznać. Dziękuję bardzo.