Marek Hok o realizacji programu przeciwdziałania przemocy 2011

Panie Marszałku, Pani Minister, Wysoka Izbo, mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie za okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 grudnia roku 2011. Sprawozdanie to podsumowienie działań realizowanych w ramach Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 roku. Program ten nakładał na wszystkie szczeble administracji publicznej zadania, które wskutek kompleksowych i interdyscyplinarnych działań mają na celu skutecznie przeciwdziałać przemocy w rodzinie. Problematyka przeciwdziałania przemocy w rodzinie jest wielowymiarowa. W ramach programu realizowane są zadania mające na celu ochronę ofiar przemocy w rodzinie oraz realizację działań skierowanych do osób stosujących przemoc w rodzinie. Zadania skierowane są bezpośrednio do ofiar oraz do osób stosujących przemoc w rodzinie. Są zadaniami administracji rządowej, zlecone administracji powiatowej. Udzielanie wszechstronnej pomocy ofiarom przemocy w rodzinie oraz realizacja programów oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie jest możliwa dzięki profesjonalizacji służb zajmujących się problematyką przemocy w rodzinie. W ramach tych działań realizowane są szkolenia skierowane w szczególności do pracowników pierwszego kontaktu, tj. pracowników socjalnych, edukacji, ochrony zdrowia, policji, służby kuratorskiej. Szkolenia dotyczą głównie tworzenia zespołów interdyscyplinarnych, umiejętności współpracy poszczególnych służb, a także zdobywania konkretnej wiedzy dotyczącej udzielania profesjonalnej pomocy. Środki finansowe na ten cel zapewnia budżet państwa, a realizatorem szkolenie są marszałkowie województw. Ważnym aspektem, który spoczywa na administracji rządowej, w tym na Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej jest systematyczne diagnozowanie zjawiska przemocy w rodzinie w Polsce. W ramach tego zadania w roku 2011 zostały przeprowadzone badania dotyczące diagnozy osób stosujących przemoc w rodzinie. Priorytetowym zadaniem w ramach Krajowego Programu jest realizacja działań przede wszystkim profilaktycznych, w tym ogólnopolskiej kampanii społecznej na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a także organizowania konferencji, które wyznaczają przyszłe kierunki działań systemowych i systemowego podejścia do problematyki przemocy w rodzinie. W celu wzmocnienia jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemowych rozwiązań przeciwdziałania przemocy w rodzinie w roku 2011 odbyła się pierwsza edycja programu osłonowego, mającego na celu promowanie w środowisku lokalnym, a przede wszystkim działań profilaktycznych skierowanych zarówno do osób zagrożonych przemocą w rodzinie, jak i również osób doznających przemocy w rodzinie. Samorządy lokalne bardzo chętnie włączyły się w realizację tego typu działań, dzięki czemu 91 podmiotów zrealizowało swoje nowatorskie projekty. Rok 2011 był bardzo ważny dla realizacji postanowień zawartych w Krajowym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, zwłaszcza w kontekście nowych uwarunkowań prawnych w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie, wprowadzonych w życie zmian do ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. Ustawa wprowadziła wiele nowych rozwiązań prawnych, które spowodowały konieczność dokonania również zmian w treści samego Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Nad nowym projektem Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy na przełomie roku 2011-2012 pracował zespół monitorujący do spraw przeciwdziałania przemocy, który jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Należy uwzględnić fakt, że rok 2011 był rokiem intensywnej pracy nad aktami wykonawczymi do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zostały wydane następujące rozporządzenia. Rozporządzenie ministra pracy, polityki społecznej z dnia 25 stycznia 2011 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Następne rozporządzenie ministra pracy, polityki społecznej z dnia 28 stycznia 2011 roku w sprawie zespołu monitorującego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych administracji z dnia 31 marca 2011 roku w sprawie procedury postępowania przy wykonywaniu czynności odebrania dziecka z rodziny w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą w rodzinie. Kolejne to rozporządzenie ministra pracy, polityki społecznej z dnia 22 lutego 2011 roku w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, kwalifikacje osób zatrudnionych w tych ośrodkach, szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-edukacyjne. Kolejne to rozporządzenie ministra pracy, polityki społecznej z dnia 3 czerwca 2011 roku w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Kolejne to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września roku 2011 w sprawie procedury niebieskiej karty oraz wzorów formularzy niebieska karta. Prokuratura Generalna opracowała wytyczne Prokuratura Generalnego z dnia 21 grudnia 2011 roku dotyczące zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a także zostały wydane wytyczne Komendanta Policji z dnia 7 grudnia 2011 roku w sprawie sposobu postępowania policjantów podczas realizacji procedury niebieskiej karty. Zespół monitorujący do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie w roku 2011 opracował wytyczne do prowadzenia szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, które zostały przekazane do marszałków województw zobowiązujących ich do realizacji tych szkoleń. Należy więc kontynuować intensywne działania wynikające z obowiązków nałożonych przez Krajowy Program na rzecz przeciwdziałania przemocy, ale jednocześnie należy wsłuchiwać się w debatę publiczną oraz opinię specjalistów pracujących bezpośrednio z ofiarami i sprawcami przemocy w rodzinie. Wychodząc naprzeciw społecznym oczekiwaniom zostały wprowadzone zmiany prawne do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw oraz w aktach wykonawczych do ustawy. Do najważniejszych zmian wprowadzonych ustawą o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie należy przede wszystkim wzmocnienie działań profilaktycznych jako form zapobiegających zjawisku przemocy w rodzinie, zmiana świadomości społeczeństwa, skuteczna ochrona ofiar przemocy w rodzinie, w tym w szczególności dla dzieci, stworzenie mechanizmów ułatwiających izolację sprawców od ofiar, zmiana postaw osób stosujących przemoc w rodzinie przez podanie ich programowi oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych. Wprowadzone zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie mają na celu głównie stworzenie działań systemowych w walce z przemocą w rodzinie, ale także pogłębienie działań profilaktycznych i chroniących ofiary przemocy w rodzinie. Skupiają się one również na stworzeniu szerokiej gamy profilaktyki, która da rodzinie możliwość skorzystania z usług pomocowych właśnie w pierwszym stadium kryzysu i która ma za zadanie przeciwdziałanie rozwojowi głębokiej przemocy. Jednym z kluczowych osiągnięć programu, które dotychczas udało się zrealizować, zarówno na szczegółu centralnym, jak i samorządowym, jest podejmowanie współpracy oraz branie odpowiedzialności za realizację zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zarówno przez resorty współrealizujące program, jak również przez przedstawicieli i służby pracujące w środowiskach, przede wszystkim lokalnych. Wprowadzenie tego typu rozwiązań daje gwarancję skuteczności podejmowanych działań oraz stworzenie optymalnych rozwiązań w zakresie walki ze zjawiskiem przemocy w rodzinie. W dalszym ciągu należy więc kontynuować intensywne działania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, wśród których do najważniejszych należy liczyć zmianę właśnie w Krajowym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Wprowadzone w życie zmiany do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jest podstawą do zmiany Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Po kilku latach obowiązywanie tego aktu należy stwierdzić, że niektóre z jego postanowień wymagają zmian, tak aby ułatwić przede wszystkim samorządom lokalnym skuteczną walkę z zjawiskiem przemocy w rodzinie. Należy wprowadzić rozwiązania zgodne z obecnymi przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy. Nowy Krajowy Program skierowany będzie do ogółu społeczeństwa, w tym przede wszystkim do osób zagrożonych przemocą w rodzinie, do osób dotkniętych przemocą w rodzinie, do osób stosujących przemoc w rodzinie, do świadków przemocy w rodzinie, jak i służb zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie. Realizatorami ustawy, a także nowego Krajowego Programu będą organy oczywiście administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego przy wsparciu państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz kościołami, związkami wyznaniowymi, a także prokuraturą oraz sądami powszechnymi. Program na szczeblu centralnym będzie jak dotychczas zrealizowany przez Krajowego Koordynatora Realizacji Krajowego Programu jako organem opiniodawczo-doradczy ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Obecnie projekt Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie jest na etapie, jak mówiła pani minister, prac w dalszym ciągu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej i niedługi, który zostanie skierowany do konsultacji z partnerami społecznymi i uzgodnień międzyresortowych. Panie Marszałku, Wysoka Izbo. Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie uchwalony uchwałą Rady Ministrów z dnia 25 września 2006 roku stanowi priorytet w budowaniu systemowego podejścia do problematyki przemocy w rodzinie. Dostosowując się do aspektów prawnych zakłada ciągłość w realizacji wytyczonych kierunków działań, a także otwartość na proponowane zmiany rozwiązań. Realizowany jest skutecznie i uwzględnia zachowanie rozwiązań praktycznie sprawdzonych, wprowadzają jednocześnie nowe działania, dzięki którym walka z przemocą w rodzinie jest coraz bardziej skuteczna. Program zwiększa efektywność przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz inicjuje i wspiera działania polegające na podnoszeniu świadomości społecznej w zakresie wspaczenia zjawiska przemocy w rodzinie. Program jest realizowany skutecznie i dobrze i w związku z tym Klub Parlamentarny Platformy Opelskiej będzie głosował za przyjęciem sprawozdania. Dziękuję panu profesorowi.