Elżbieta Witek ogłasza konkurs upamiętniający Katyń

Szanowna Pani Marszałek, Szanowni Panowie Ministrowie, Szanowni Państwo, witamy w szczególnym miejscu dla polskiej historii, w zupełnie wyjątkowym miejscu, jak również w niestandardowym, szczególnym roku 80. rocznicy zbrodni katyńskiej. Chcemy się z Państwem podzielić pewną inicjatywą, pewną propozycją na uczczenie tych obchodów. O szczegółach za chwilę opowiedzą uczestnicy dzisiejszego spotkania. Pragnę serdecznie powitać Marszałek Sejmu, Panią Elżbietę Witek, Pana Mariusza Błaszczaka, Ministra Obrony Narodowej, Pana Mariusza Kamińskiego, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Pana Dariusza Piątkowskiego, Ministra Edukacji Narodowej i Pana Jarosława Szarka, Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Pani Marszałek, bardzo proszę o zabranie głosu. Witam wszystkich Państwa bardzo serdecznie, rzeczywiście w wyjątkowym miejscu, muzeum katyńskie. Nie można tutaj być w tym muzeum i nie mieć emocji. Nie można tutaj być i nie wspominać tych, którzy w latach 39-40 bestialsko byli mordowani przez Sowietów w obozach, w Kozielsku, o Staszkowie, w Katyniu, Bykowni. My chcemy o nich pamiętać. Tam zginęło ponad 21 tysięcy polskich jeńców wojennych, więźniów. Bez względu na to, jakie mieli przekonania, jakiego byli wyznania, ginęły także kobiety. Dziś to pokolenie wojenne powoli odchodzi i naszym obowiązkiem, nas żyjących, a także przyszłych pokoleń jest przechowywanie pamięci. Dlatego, że nie ma przyszłości bez szacunku i pamięci o przeszłości. Mieliśmy okazję przed chwileczką zobaczyć duży fragment, ale jednak tylko fragment tego, co się znajduje w tym muzeum. Jak powiedział pan dyrektor, to jest dom relikwii katyńskich. Mamy tutaj artefakty grobowe, ale mamy też prawdziwe dzieła sztuki obozowej. Mamy pamiątki bardzo osobiste, obrączki, okulary, medaliki. I to wszystko musi wzbudzać w nas, Polakach, emocje. Za cierpienia, jakie przechodziliśmy w czasie II wojny światowej, nie tylko ze strony Niemców, ale także ze strony Sowietów. W tym roku obchodzić będziemy 80. rocznicę zbrodni katyńskiej. I pomyślałam, że musimy to w jakiś szczególny sposób upamiętnić. I zdecydowałam, że w tym roku po raz pierwszy ogłosimy ogólnopolski konkurs plastyczno-literacki Polskie Serce Pękło Katyn 40, bo tam pękło Polskie Serce. Chcemy zaprosić do udziału w tym konkursie Młodzież Szkół Średnich. Konkurs będzie zarówno konkursem plastycznym na pocztówkę z Katynia, ale także konkursem literackim, dlaczego musimy pamiętać o Katyniu. Ten konkurs będzie trwał dwa miesiące. Rozpocznie się 1 lutego, będzie trwał do 23 marca. Natomiast uroczysta, wyjątkowa gala wręczenia nagród i wyróżnień odbędzie się 24 kwietnia w sali kolumnowej Polskiego Parlamentu. Są dzisiaj ze mną minister obrony narodowej, minister spraw wewnętrznych i administracji, minister edukacji narodowej, a także prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Panowie zgodzili się, za co jestem ogromnie wdzięczna, ponieważ to dodaje rangi temu konkursowi, temu upamiętnieniu naszych bohaterów. Zgodzili się wejść do Komitetu Honorowego tej inicjatywy, a przewodniczącym tego Komitetu Honorowego będzie prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, pan Andrzej Duda. Na czele komisji konkursowej będzie stał i przewodniczył jej pan profesor Tadeusz Wolsza. Wszystkie informacje szczegółowe będą zamieszczone na stronie internetowej Sejmu, ale także, o czym zapewne powie pan minister edukacji narodowej, ta informacja dotrze do wszystkich szkół średnich na terenie całej Polski, ponieważ bardzo bym chciała, żeby to był konkurs rzeczywiście ogólnopolski, żebyśmy zachęcili, i tu apel do nauczycieli, żebyśmy zachęcili wszystkich uczniów do tego, żeby tę pamięć w sobie przechowywali, żeby się tym zainteresowali, bo jest to zbrodnia, która tylko dzięki temu, że rodziny katyńskie domagały się jej wyjaśnienia, że walczyły o godność tych, którzy tam bestialsko zostali zamordowani, to przecież przez kilkadziesiąt lat o Katyniu nie mówiło się nic. To dzięki uporowi rodzin katyńskich, niezależnych historyków, a także większości polskiego społeczeństwa udało się stworzyć takie miejsce jak to, Muzeum Katyńskie, które jest wyjątkową, jedyną na świecie taką placówką, w której znajdujemy milczące dowody tamtej zbrodni. Gdyby ktoś kiedyś chciał powiedzieć, że to nie w tym czasie, to nie Sowieci, to nie da się tego ukryć, bo na tych pamiątkach, które tutaj są przechowywane, są napisy mówiące i świadczące o tym, kto tutaj zginął, bo mamy też nieśmiertelniki, ale także w którym to było roku, po ubraniach możemy rozpoznać, w jakich miesiącach. Musimy dbać o tę pamięć i mam ogromną nadzieję, żeby z względu na to, kto w przyszłości będzie marszałkiem polskiego Sejmu, ta inicjatywa zapoczątkowana w tym roku będzie się rozwijała przez kolejne lata, może w innej formie, ale żebyśmy jednak temu młodemu pokoleniu tę pamięć o zbrodni sowieckiej przekazywali, żebyśmy o tym pamiętali. Bardzo dziękuję. Pani marszałek, bardzo dziękuję. Dołączamy się do apelu o rozpropagowanie tego wydarzenia. Dołączamy się do apelu do mediów, aby jak najwięcej o tym mówić. Panie ministrze, przed panem teraz parę chwil. Zapraszam ministra broni narodowej, pana Mariusza Błaszczaka. Pani marszałek, panowie ministrowie, ci, którzy zostali zamordowani w Katynie, oddali swoje życie za Polskę. Zostali zamordowani dlatego, że byli Polakami, co jest oczywistym dowodem ludobójczego charakteru tej zbrodni. Zbrodni przeprowadzonej w 1940 roku, w kwietniu owego roku przez funkcjonariuszy Rosji sowieckiej na polecenie Stalina. Dziś, kiedy słyszymy o tym, że przywódca państwa, które z nami sąsiaduje, odwołuje się do Armii Czerwonej, do historii, do działań Armii Czerwonej. Właśnie dziś szczególnie powinniśmy pokazywać to miejsce, Muzeum Katyńskie, w którym możemy zobaczyć, co wydarzyło się z 22 tysiącami niespełna polskich żołnierzy funkcjonariuszy. Zostali bestialsko zamordowani. Ich postawa jest ważna dla dzisiejszych postaw żołnierzy Wojska Polskiego. Kiedy w ostatnią niedzielę, w imieniu pana prezydenta Andrzeja Dudy, wręczałem sztandar 12 Brygadzie Wojsk Obrony Terytorialnej w Poznaniu, na rynku, na placu wolności, na placu, w którym 26 stycznia 1919 roku składały przysięgę oddziały Wojska Wielkopolskiego, dowodzone przez generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Przypomniałem losy córek pana generała, jedna z nich Janina Lewandowska z domu Dowbora-Muśnicka została zamordowana w Katyniu, była podporucznikiem Polskich Sił Powietrznych, została zamordowana z rozkazu Stalina, została zamordowana przez funkcjonariuszy komunistycznej Rosji. Druga córka, Agnieszka, w tym samym czasie, bo również w 1940 roku została zamordowana w Palmirach, została zastrzelona w Palmirach przez oprawców niemieckich. Takie właśnie były losy, polskie losy. Należy nam się, jest to naszym obowiązkiem, należy się pamięć wobec tych, którzy oddali swoje życie za wolną Polskę. Jeden oprawca i drugi oprawca był okrutny wobec Polaków, wobec obywateli państwa polskiego, które przestało istnieć w wyniku agresji Niemiec hitlerowskich i Rosji komunistycznej. Pamiętamy o nich. Bardzo dziękuję pani marszałek za ten konkurs, dlatego, że ten konkurs jest dowodem naszej wspólnej pamięci wobec tych, którzy oddali swoje życie za Polskę. Dziękuję. Panie ministrze, bardzo dziękuję. Przypomnę, że szczegółowe informacje o konkursie, o etapach będziemy zamieszczać na stronie internetowej Sejmu, jak również w mediach społecznościowych Sejmu. Zachęcamy do śledzenia. Bardzo proszę o zabranie głosu pana Mariusza Kamińskiego, ministra spraw wewnętrznych i administracji. Pani marszałek, szanowni panowie ministrowie, panie prezesie i szanowni państwo. Zbieramy się w przededniu 80. rocznicy zbrodni katyńskiej. Musimy głośno mówić i przypominać światu, że była to największa zbrodnia w czasie II wojny światowej dokonana na jeńcach wojennych. Tak straszliwej zbrodni na jeńcach wojennych nie dopuszczono się nigdy. To jest wielki wstrząs i wielki wyrzut sumienia. Musimy pamiętać o tym wydarzeniu i pokazywać je światu. Przypominać o tym. Ta zbrodnia była bezpośrednią konsekwencją paktu Ribbentrop-Mołotow, czyli jak mówimy paktu, tak de facto Stalin-Hitler w sierpniu, zawartego w sierpniu 1939 roku, w wyniku którego ustalono, że Polska zostanie zaatakowana przez dwóch agresorów. Jeden z nich, Rosja sowiecka, dopuściła się tej zbrodni. Musimy o tym pamiętać i musimy o tym głośno mówić w czasach, kiedy przywódcy państwa rosyjskiego manipulują historią, bezczelnie kłamią, obrażają naród polski. Musimy pamiętać o tym, co się wydarzyło, przypominać o tym światu. Ale jest ten wymiar ludzki, indywidualny. Musimy pamiętać, że ci, którzy zginęli w Katyniu, w większości żołnierze, w większości oficerowie Wojska Polskiego, tak naprawdę byli to zwykli obywatele. Byli to w większości oficerowie rezerwy, którzy jeszcze kilka dni wcześniej, przed wybuchem II wojny światowej, przed agresją niemiecką, byli w domach. Byli ze swoimi rodzicami, ze swoimi dziećmi. Z dnia na dzień założyli mundury, żeby bronić Polski. To byli przedstawiciele polskiej inteligencji, jako oficerowie rezerwy. Na co dzień nauczyciele, lekarze, urzędnicy, naukowcy. Polska elita. To oni zostali wymordowani w Katyniu. I w tej grupie, jako minister spraw wewnętrznych chcę i będę o tym przypominał, 6300 pomordowanych byli to funkcjonariusze Polskiej Policji Państwowej. O ile w wypadku żołnierzy mordowano oficerów, mordowano polską elitę, w wypadku polskich policjantów mordowano każdego z nich, tylko dlatego, że był policjantem, niezależnie od jego stopnia. Policjanci symbolizowali to bezpieczeństwo dla obywateli, to bezpieczeństwo wewnętrzne, suwerenność państwa nad naszym terenem. Dlatego padli symboliczną ofiarą tego mordu. Każdy z nich. Pamięć o tych ludziach, o wszystkich, którzy zostali zamordowani w Katyniu, o naszych obywatelach, musi być kultywowana również w młodym pokoleniu. Dlatego dziękuję pani marszałek za tę ideę konkursu. Wierzę, że spotka się ona z dużym odzewem wśród młodych ludzi, wśród uczniów szkół średnich. Wierzę również i bardzo bym chciał, żeby te upamiętnienia dotyczyły również polskich policjantów, którzy wpadli tak masową ofiarą tej zbrodni katyńskiej. Dziękuję bardzo. Panie ministrze, dziękujemy za te słowa. Zapraszam do mikrofonu ministra edukacji narodowej, pana Dariusza Piątkowskiego. Bardzo proszę. Pani marszałek, panowie ministrownie, panie przewodniczący, panie prezesie. Oczywiście polska szkoła ma za zadanie przygotować młodych ludzi do dorosłego życia, ale ma także ich wychować na polskich patriotów. Elementy dotyczące mordu katyńskiego znajdują się oczywiście w podstawach programowych, głównie na lekcjach historii. Mają obowiązek mówić o tym nauczyciele swoim uczniom, ale dobrze są także inicjatywy, które dodatkowo propagują, przypominają te wydarzenia sprzed 80 lat. Mówiono nam jakiś czas temu, że polityka historyczna nie jest potrzebna, a bieżąca polityka pokazuje, że historia tak naprawdę nigdy się nie kończy, a wydarzenia z przeszłości mogą być wykorzystane także na bieżące potrzeby. Tym bardziej, więc pani marszałek, bardzo dziękuję za tę inicjatywę, bo ona pozwoli jeszcze w szerszym stopniu rozpropagować wśród polskich uczniów pamięć o ofiarach mordu dokonanego przez Rosję Sowiecką. Oni co prawda po skończeniu kursu szkoły średniej będą pamiętali, będą kojarzyli, z czym wiąże się nazwa katynia, ale dobrze, aby tę swoją wiedzę mogli poszerzyć. I ten konkurs na pewno będzie służył także i temu. Być może część z nich odnajdzie tam swoich dalekich krewnych, czy po prostu przodków, którzy mieszkali w tej samej miejscowości, w tej samej okolicy. Szkoła musi doprowadzić do tego, aby najważniejsze wydarzenia z historii naszego narodu, a do nich niestety zalicza się katyń, były ciągle obecne w kolejnych pokoleniach. I tak jak pani marszałek o tym powiedziała, mam nadzieję, że ten konkurs nie będzie tylko inicjatywą jednorazową, ale będzie kontynuowany w kolejnych latach i kolejne roczniki polskich uczniów będą mogły w nim uczestniczyć. My jako ministerstwo oczywiście zadbamy o to, aby informacje o konkursie, o jego regulaminie i zasadach, terminach jak najszerzej dotarły do polskich szkół, aby jak największa liczba polskiej młodzieży mogła w tym konkursie wziąć udział nie tylko ze szkół w Polsce, ale także ze szkół polskich funkcjonujących w różnych państwach świata. Jeszcze raz dziękuję za tę inicjatywę. Dziękuję panie ministrze. Zapraszam prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, pana Jarosława Szarka. Pani marszałek, panowie ministrowie, szanowni państwo, Instytut Pamięci Narodowej to dziesiątki publikacji, wystaw, materiałów edukacyjnych, w których przypominamy historię tej zbrodni, którą symbolizuje Katyn. Ja też się cieszę, że dzisiaj możemy dołączyć do tej inicjatywy pani marszałek, że tworzymy koalicję pamięci, której celem jest to, aby ta zbrodnia nie została nigdy zapomniana. Katyn to zbrodnia wyjątkowa z dwóch powodów. To, kim byli ci straceni w 1940 roku. To byli ludzie, którzy byli elitą Rzeczpospolitej, którzy w swoich życiorysach jakże często mieli walkę o niepodległą Polskę w latach 1914-1921. A wielu niosło tę tradycję walk, zmagań o niepodległą Polskę przez kolejne pokolenia. Ci najmłodsi od dwóch dekad budowali niepodległą Rzeczpospolitę. Sowiecki oprawca wydał na nich wyrok śmierci. W dokumentach jest wprost napisane, dlaczego ten wyrok śmierci. Ponieważ oni nie zdradzili. Ponieważ oni nie poszli na współpracę. Oni mogli żyć, ale zdradziła tylko garstka. Nieliczny, wielki promil. Dzisiaj, kilkadziesiąt lat później, organizując taki konkurs, uczymy, ale i wychowujemy kolejne pokolenie Polaków. Pokazujemy im, jaką jest cena, jaką była cena polskości. Udział polskiej młodzieży w tym konkursie unieważnia zamysł zbrodniarzy, zamysł sprawców, żeby dokonać zbrodni katyńskiej, żeby nie było już Polaków, którzy będą marzyć, będą walczyć o wolną i niepodległą Polskę. To jest ta lekcja z Katynia. Po to, myślę, jest ten konkurs. Aby ci ludzie, których historia w tak przejmujący, wyjątkowy sposób jest w tym miejscu pokazywana, gdy dzisiaj mamy trudności z wyjazdem do Katynia, uważam, że każdy polski maturzysta powinien oglądać to miejsce. Powinien obowiązkowo zwiedzić Muzeum katyńskie, ponieważ w tym miejscu zrozumie, czym była ta zbrodnia. Instytut Pamięci Narodowej udzieli wszelkiego poparcia, aby wiedza o zbrodni katyńskiej dotarła nie tylko do uczestników konkursu, ale całego młodego pokolenia. Dziękuję. Panie Prezesie, bardzo dziękujemy. Przypomnę. Polskie serce pękło Katyn 1940. Liczymy na rozpropagowanie tej informacji o konkursie literackim i plastycznym. Pani Marszałek, Panowie Ministrowie, bardzo dziękujemy. Dziękujemy Państwu za uwagę. Do widzenia. Do zobaczenia.