Jerzy Ziętek o 700-leciu Świętochłowic i historii miasta

Szanowny Panie Marszałku, Wysoka Izbo, w najbliższy poniedziałek w Centrum Kultury Śląskiej w Świętochłowicach odbędzie się uroczysta sesja Rady Miasta zwołana dla upamiętnienia 700-lecia tego niezwykłego miasta. Z tego powodu chcę, choćby w skrócie, przybliżyć historię kształtującą oblicze tego miasta, powszechnie na Śląsku zwanego po prostu Świony. Potwierdzona historia Świętochłowiec sięga końca XIII wieku. Co prawda jako pierwsza w przekazach źródłowych pojawiła się wzmianka dotycząca Chropaczowa, czyli jednej z dzisiejszych dzielnic w dokumencie księcia bytomskiego Kazimierza II datowanym na rok 1295, lecz już 18 lat później, dokładnie 25 maja 1313 roku, w dokumencie księcia Ziemowita występują swętochlowicze. Obydwie osady zapewne jako wsie rycerskie powstały w wieku XII, co pozwala uznać je za jedne ze starszych lokalizacji w naszym regionie, spośród tych, które przez wieki utrzymały swą pierwotną nazwę. Od końca XV wieku, gdy doliczono się zaledwie 12 gospodarzy w Świętochłowicach i 10 we wspomnianym już Chropaczowie, aż po dziś dzień, gdy jest to miasto najgęściej zalimionym miastem w Polsce, Świętochłowice przeszły wiele przeobrażeń, począwszy od zmian właścicielskich z perspektywy setek lat, aż po rozwój z wiejskiej osady do wysoce uprzemysłowionego organizmu miejskiego. Początek tych procesów miał miejsce w XVIII wieku. Na sile przybrał wieku kolejny. Liczyć go można w ciągle rosnącej w tamtych czasach liczbie hut i kopalń i węgla kamiennego. Dalsze uprzemysłowienie tego terenu przyniosło dwudziestolecie międzywojenne. Istniejące kopalnie i huty wciąż zwiększały swoje możliwości produkcyjne. Zwieńczeniem tego miało być nadanie praw miejskich, co miało nastąpić wraz z rozpoczęciem 1940 roku. Jednak nie doszło do tego z powodu wybuchu II wojny światowej. Wielu świętochłowiczan brało w niej udział, walcząc na wszystkich frontach. Na terenie Świętochłowic przy Hucie Skoda został w czasie wojny założony pod obóz koncentracyjny w Oświęcimiu. Potem na tym terenie funkcjonował obóz pracy. Po zakończeniu wojny zarządzeniem ówczesnego wojewody katowickiego gmina Świętochłowice otrzymała 1 stycznia 1947 roku prawa miejskie. Zaś 17 marca 1951 roku stała się miastem wydzielonym na prawach powiatu. Do miasta zostały przyłączone gminy Lipiny i Chropaczów. Dziś zaś w skład organizmu miejskiego wchodzi pięć dzielnic. Centrum, Chropaczów, Lipiny, Piaśniki i Zgoda. Jak już wspomniałem, Świętochłowice są najbardziej zaludnionym miastem w Polsce. Na 13,22 km2 mieszka około 55 tysięcy osób. Więc na jeden kilometr kwadratowy przypada ich ponad 4 tysiące. To ogromna energia i potencjał ludzki drzemiący w Świętochłowicach pozwala miastu na codzienne umacnianie swojego wizerunku, w czym niemałe zasługi także jego włodarzy. Wysoka Izbo, 700 lat to sporo kart zapisanych przez Świętochłowice w historii Górnego Śląska. Niech mi będzie wolno z tego miejsca na Sejmowej Mównicy złożyć wszystkim mieszkańcom Świętochłowic serdeczne gratulacje z okazji tak dostojnego jubileuszu ich miasta oraz życzyć im wszelkiego pomyślności i dalszego rozwoju. Dziękuję bardzo. Dziękuję.